Đây là bộ đề tài nhằm phục vụ cho sinh Viên Học ngành Âm nhạc nộp thi môn Đề tài Âm nhạc.Đề tài đã soạn đầy đủ nội dung.Chỉ cần tải về thay tên Sinh Viên rồi nộp thi môn đề tài.Ngoài ra đề tài này còn đáp ứng được nhu cầu của các thầy cô giáo làm sáng kiến kinh nghiệm, hay đề tài để đăng kí chiến sĩ thi đua, giáo viên dạy giỏi các cấp.
Trang 1TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI KHOA NGHỆ THUẬT
Học viên: NGUYỄN THỊ ÁNH TRANG
TIỂU LUẬN NGHIỆP VỤ SƯ PHẠM
Trang 2TRƯỜNG ĐHSP HÀ NỘI KHOA NGHỆ THUẬT
Đồng Nai tháng 6 năm 2014
Trang 33 Phương pháp nghiên cứu 4
4 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 5
dân tộc thiểu số.
10
1.4/ Nguyên nhân dẫn đến học sinh dân tộc thiểu số đọc sai cao độ
và phát âm chưa chuẩn xác.
11
CHƯƠNG II MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÚP HỌC SINH DÂN TỘC THIỂU SỐ
KHỐI LỚP 4 TRƯỜNG TIỂU HỌC BÀU PHỤNG HỌC TỐT
PHÂN MÔN HỌC HÁT
13
2.1 Biện pháp thứ nhất: Phát triển kĩ năng giao tiếp 13
2.2/Biện pháp thứ hai: Luyện kĩ năng phát âm nhã chữ trong
quá trình dạy hát
13
2.3/Biện pháp thứ ba: Phát huy tính tích cực của HS trong quá
trình học hát cũng như hoạt động ngoại khóa 16
3.1/ TỔNG KẾT……… 19 3.2/ KIẾN NGHỊ ……… 20
Trang 4PHẦN I
MỞ ĐẦU 1/ LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Trong xu thế phát triển của xã hội ngày càng cao thì yếu tố con người lại
càng được các quốc gia quan tâm trên hết Ở Việt Nam chúng ta cũng vậy, Giáo dục đào tạo được nhìn nhận là con đường quan trọng nhất để phát triển với mục đích hướng tới phát triển tối đa năng lực cho từng cá nhân, giúp họ hoà nhập với cuộc sống xã hội
Cấp tiểu học trong hệ thống giáo dục quốc dân có ý nghĩa vô cùng quan
trọng Là bậc học nền tảng có nhiệm vụ xây dựng toàn diện nền móng cho hệ thống giáo dục phổ thông, đặt cơ sở vững chắc cho sự phát triển toàn diện con người Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Trong tất cả các môn học ở bậc học tiểu học, môn Âm Nhạc là phân môn
nghệ thuật được giảng dạy ngay từ bậc tiểu học nhằm giúp học sinh có năng lực cảm thụ âm nhạc Môn Âm nhạc bậc tiểu học ngày nay cũng được đánh giá ngang tầm với các môn khác để các em được phát triển nhân cách một cách toàn diện
Trong giảng dạy bất kì một môn học nào, việc hướng dẫn học sinh học và
hiểu bài, thực hiện được yêu cầu của bài là rất cần thiết được giáo viên quan tâm., vì qua tiết học , nội dung kiến thức được truyền tải đến học sinh một cách
cụ thể; môn âm nhạc cũng vậy Với mục tiêu giáo dục cho học sinh cái hay, cái đẹp trong cuộc sống thông qua nội dung các bài hát, giúp học sinh cảm nhận được sự quan trọng của âm nhạc đối với đời sống con người Tạo cho học sinh một phong cách, tính bản lĩnh, tự tin, lạc quan yêu đời Biết thương yêu, đoàn
Trang 5kết giúp đỡ nhau trong học tập Có nghị lực vượt qua mọi khó khăn trong cuộc sống Và qua các tiết dạy và học môn Âm nhạc, giáo viên phát hiện những em
có năng khiếu để bồi dưỡng, động viên, giúp các em nhận ra thế mạnh của bản thân mình mà phát huy trong cuộc sống
Âm nhạc là bộ môn nghệ thuật hấp dẫn với mọi đối tượng Nó mang đến cho con người những giây phút thư giãn vô cùng quý báu Âm Nhạc xuật hiện từ rất lâu đời Từ những bước chân nhịp nhàng của những người thợ săn cho đến những tiếng hò reo vui mừng của thôn bản, từ giai điệu hát ru êm dịu đến những bản giao hưởng của Bét –tô ven, Sô –panh, Trai-cốp –xki…
Ngày nay khi đất nước càng phát triển thì nhu cầu hưởng thụ Âm Nhạc càng được nâng cao Việc đưa Âm Nhạc vào giảng dạy ở các trường Tiểu Học và Trung Học Cơ Sở cũng thể hiện được điều này Vậy mục tiêu của việc dạy học
Âm Nhạc là gì? Câu hỏi này đã được các nhà biên soạn sách trả lời rất cụ thể
Thứ 1: Giúp học sinh thư giãn thoải mái hơn sau những tiết học văn hóa căng
thẳng
Thứ 2 :Phát hiện những học sinh có năng khiếu khuyến khích giúp đỡ các em
phát triển năng khiếu của mình
Thứ 3 : Qua các tiết học Giáo Dục các em biết sống lành mạnh, trong sáng,
hướng tới cái đẹp trong cuộc sống
Thứ 4 : Động viên các em tham gia các hoạt động văn nghệ bằng nhiều hình thức
giúp các em phát triển hài hòa
Tuy nhiên không phải học sinh ở địa phương nào cũng tiếp nhận được hết các mục tiêu đó Tỉnh Đồng Nai mà đặc biệt ngay địa phương tôi ở xã Phú Lý huyện Vĩnh Cửu là nơi sinh sống của nhiều dân tộc thiểu số như Hoa , Chăm, Tày , Nùng, nhiều nhất và chiếm một nữa dân số của xã nhà là dân tộc Ch’Ro Nó tạo nên một nền văn hóa đa dạng và phong phú bởi những phong tục tập quán của mỗi dân tộc, (chẳng hạn như lễ hội Sayangva hay còn gọi là lễ hội cúng thần lúa
Trang 6của đồng bào dân tọc Ch’Ro mà chính bản thân tôi đã được nhiều lần tham dự với vai trò là một trong những thành viên hỗ trợ cho công tác tổ chức) , nhưng
nó cũng tạo cho ngành giáo dục không ít khó khăn Đặc biệt trong phân môn dạyhát của bộ môn Âm Nhạc Để dạy hát cho học sinh người kinh của địa phương đãkhó nhưng dạy hát cho học sinh dân tộc thiểu số còn khó hơn vì thường các em hay đọc sai cao độ và hát phát âm sai
Qua điều tra tại trường cho thấy số lượng học sinh dân tộc của khối 4 chiếm khá nhiều và tình trạng các em hát sai cao độ và phát âm sai là đa số Vậy làm thế nào
để chất lượng được nâng cao hơn
Xuất phát từ kết quả tìm hiểu trên cho thấy cùng một lớp học , cùng một thầy dạytại sao học sinh dân tộc chất lượng lại không bằng học sinh người kinh?.Vậy làm thế nào để học sinh dân tộc thiểu số khối 4 hát đúng cao độ của một bài hát và phát âm chuẩn xác? Đây là vấn đề cấp thiết cần phải có hướng giải quyết Từ đó tôi đã nghiên cứu và tìm ra biện pháp khắc phục tình trạng này bằng cách phân loại, chia tổ,có phương pháp riêng cho các em giúp các em học tốt hơn và yêu thích âm nhạc hơn
Trong quá trình nghiên cứu thực hiện đề tài không tránh khỏi những thiếu sót
2/ MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU:
Âm nhạc là một nhu cầu trong đời sống tinh thần của trẻ Trẻ em được tham gia ca hát, được tự hoạt động để nhận thức thế giới xung quanh và bản thân mình Những hình tượng âm thanh của bài hát, bản nhạc tác động vào cảm xúc của các em giúp cho việc phát triển trí tuệ, óc tưởng tượng sáng tạo và có tác dụng giáo dục đạo đức rất tốt
Trong trường tiểu học, học môn âm nhạc là một quá trình liên tục rèn luyện học hát tập thể, phát triển khả năng nghe nhạc Thông qua việc học âm nhạc ở giai đoạn đầu chủ yếu là học hát, tình cảm và trí tuệ của các em được giáo dục, bồi dưỡng phát triển theo năm tháng Năng lực cảm thụ âm nhạc của các em
Trang 7được dần dần nâng lên là cơ sở để hình thành một trình độ văn hoá âm nhạc theo mục tiêu của môn học Vì vậy, giáo viên phải nắm bắt được mục tiêu dạy - học
để từ đó lên kế hoạch bài giảng cho phù hợp với yêu cầu môn học
Môn học Âm Nhạc là môn học đặc thù và phụ thuộc vào năng khiếu nên nhiều
em còn bị hạn chế, nên khi hát còn sai giọng hoặc đọc nhạc chưa đúng cao độ.Môn âm nhạc được rất nhiều người yêu thích Trong các nhà trường, môn học
âm nhạc được học sinh đón nhận một cách hào hứng, đặc biệt là lứa tuổi học sinh tiểu học Vì lứa tuổi này hội tụ sự hồn nhiên, trong sáng, ngây thơ, thích được thể hiện, được bộc lộ khả năng biểu diễn của bản thân Nhưng đối với các
em học sinh dân tộc thiểu số thì ở độ tuổi này lại hay mắc cỡ và ngại giao tiếp
- Các em là đồng bào dân tộc còn khá nhiều em chưa mạnh dạn, tự tin
trong khi hát Còn gò bó khi biểu diễn trước lớp
Mục đích : Giúp các em học sinh dân tộc hát đúng cao độ và phát âm chuẩn xác
để các em thêm yêu môn Âm nhạc hơn
3/ Phương pháp nghiên cứu:
-Phương pháp quan sát thực tế : Quan sát thực tế học tập của các em học sinh và đặc điểm tâm lý của các em
- phương pháp phỏng vấn đối tượng: với phương pháp này tôi đi vào phỏng vấn, trò chuyện với các em học sinh để biết được điểm gống nhau và khác nhau giữa những em học sinh người kinh và những em học sinh dân tộc thiểu số Từ chỗ nắm được tâm tư nguyện vọng của các em cũng như đặc điểm văn hóa của bươn làng nơi các em sinh sống mà rút ra được sự giống nhau và khác nhau giữa các
em học sinh người Kinh và các em học sinh dân tộc thiểu số
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục: Sau 10 năm đứng trên bục giảng tôi ít nhiều cũng rút được những kinh nghiệm từ công tác giảng dạy và có biện pháp để thực hiện tốt công tác của mình
Trang 84/ ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI NGHIÊN CỨU
*Đối tượng :
Các biện pháp giúp Học sinh dân tộc thiểu số học tốt phân môn học hát trong bộ môn âm nhạc
* Phạm vi nghiên cứu:
Với khả năng của bản thân thì chỉ tập trung nghiên cứu về học sinh dân tộc thiểu
số đặc biệt là dân tộc Cho’Ro của khối 4 Trường tiểu học Bàu Phụng trong địa bàn xã Phú Lý Huyện Vĩnh Cửu Tỉnh Đồng Nai
5/ ĐÓNG GÓP CỦA BÀI TIỂU LUẬN:
Với những quan sát và những biện pháp của bản than tôi được trình trong bài tiểuluận này rất mong sẽ là những tài liệu tham khảo cho đồng nghiệp, để từ đó các đồng nghiệp sẽ tiếp tục nghiên cứu thêm hoàn chỉnh hơn để giúp các em học sinhdân tộc Ch’Ro học tốt phân môn học hát của bộ môn âm nhạc
Trang 9PHẦN II NỘI DUNG CHƯƠNG I : NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG 1.1/ CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Từ lâu âm nhạc đã trở thành món ăn tinh thần không thể thiếu của mỗi con người chúng ta Âm nhạc đóng vai trò rất to lớn, đem đến những khoái cảm thẩm mĩ cao, tạo cho chúng ta những giây phút thư giãn tuyệt vời Và gần đâytheo một số nghiên cứu cho rằng âm nhạc còn góp phần phát triển trí tuệ cho các em
Xuất phát từ thực trạng giảng dạy Âm nhạc cho học sinh ở lứa tuổi Tiểu học Vấn
đề học và kết quả học tập của các em là hết sức quan trọng, điều đó không chỉphụ thuộc vào chương trình giảng dạy phù hợp mà còn phụ thuộc vào phươngpháp truyền thụ của người thầy Hơn nữa còn phụ thuộc vào ý thức học tập củacác em cùng với sự quan tâm chăm sóc, tạo điều kiện của gia đình và toàn thể xãhội
Như chúng ta đã biết, Âm nhạc là một môn học mang tính nghệ thuật cao, nókhác rất nhiều so với môn học khác, tuy nó không đòi hỏi sự chính xác một cáchtuyệt đối như những con số nhưng lại đòi hỏi người học phải có sự yêu thích, sựđam mê thậm chí là một chút cái gọi là “năng khiếu”, điều này không phải họcsinh nào cũng có được Học Âm nhạc mang đến cho học sinh những phút giâythư giãn, thoải mái, học mà chơi, chơi mà học Thông qua những câu nhạc, nhữnglời ca, Âm nhạc giúp các em nhận thức những hình tượng âm thanh, giai điệu,kích thích cảm xúc của các em, giúp các em cảm thụ những giai điệu qua từngbài nhạc, từng câu nhạc
Do đó mục đích dạy nhạc ở trường phổ thông không phải đào tạo cho các em trởthành những ca sĩ hay nghệ sĩ chuyên nghiệp mà chủ yếu là giáo dục văn hóa âm
Trang 10nhạc, làm cho các em yêu thích môn nghệ thuật này, hình thành cho học sinh mộttâm hồn trong sáng, một thị hiếu âm nhạc lành mạnh, giàu tình cảm, nhanh nhẹn
tự tin sống vui tươi yêu đời
Thế nhưng qua thực tế cho thấy làm thế nào để các em tốt phân môn học háttrong bộ môn âm nhạc đã khó mà làm thế nào để các em học sinh dân tộc thiểu sốhọc tốt môn học hát lại càng khó hơn Trước tiên các em phải hát đúng cao độcủa một bài hát và phải phát âm chuẩn xác phần lời ca rồi sau đó khuyến khíchcác em tham gia vận động một số động tác đơn giản và biểu diễn.Để các em cóhứng thú trong học tập, người giáo viên cần tạo cho các em có một tâm trạngthoải mái, một hứng thú tràn đầy khi học âm nhạc Để làm được việc đó, mộttrong nhiều yếu tố quan trọng là người giáo viên phải truyền tải chính xác cáckiến thức về Âm nhạc và tạo được không khí vui tươi bình đẳng giữa các họcsinh người Kinh và các em dân tộc thiểu số
Là giáo viên được bồi dưỡng chuyên ngành Âm nhạc Tiểu học, qua thời gian trựctiếp giảng dạy bộ môn, bản thân ít nhiều đã đúc kết được những kinh nghiệmtrong công tác, tôi nhận thấy thực tế việc học hát của các em còn rất nhiều hạnchế, nhiều em còn rất lúng túng Trước những hạn chế thực tại, tôi xin đưa ra một
số kinh nghiệm giúp các em họ sinh dân tộc thiểu số khối lớp 4 trường Tiểu họcBàu Phụng học tốt hơn phân môn học hát của môn âm nhạc mà tôi đã tiến hànhmấy năm nay
Đa số các em học sinh dân tộc thiểu số ít tiếp xúc với thế giới bên ngoài nên đaphần các em rất rụt rè nhút nhát mà đặc biệt là bắt đầu từ độ tuổi lớp 4 là các em
đã bắt đầu biết mắc cỡ trước sự trêu chọc của các bạn Vì vậy người giáo viênphải từng bước giúp các em có được sự tự tin, nắm được các kỹ năng cơ bản từ
đó giúp các em phát triển tai nghe, sửa cách phát âm và khả năng thể hiện tốt cácbài hát
Trang 11Dựa vào cơ sở lý luận đã có cùng với thời gian giảng dạy tại trường, tôi đã tìmhiểu khả năng học nhạc của học sinh Bằng việc quan sát thực tế các giờ họcnên tôi đã tiến hành viết sang kiến kinh này.
Đây là một đề tài không mới, trên thực tế đã có nhiều người nghiên cứu Nhưng trên địa bàn xã Phú Lý Huyện Vĩnh Cửu thì đây là đề tài lần đầu tiên được
nghiên cứu
1 2./ VÀI NÉT VỀ PHƯƠNG PHÁP DẠY HÁT TẠI TRƯỜNG TIỂU HỌC
1.2.1/Mục tiêu dạy phân môn học hát ở trường tiểu học:
Trong nhà trường phổ thông, những học sinh có khả năng biểu diễn âm nhạc chiếm tỉ lệ rất thấp, những em có khả năng sáng tác âm nhạc chiếm tỉ lệ còn thấp hơn rất nhiều lần Tuy vậy, dạy Âm nhạc ở Tiểu học và Trung học cơ sở là việc dạy cho tất cả học sinh, mà đa số là không có năng khiếu âm nhạc, vì vậy môn học này không đặt mục tiêu giúp các em trở thành người biểu diễn hoặc sáng tác
âm nhạc chuyên nghiệp Mục tiêu môn Âm nhạc nhằm cung cấp cho học sinh những kiến thức, kĩ năng, thái độ phù hợp với lứa tuổi và năng lực của các em, giúp học sinh phát triển một cách toàn diện, tự nhiên và cân bằng về trí tuệ, sáng tạo và cảm xúc thẩm mĩ
*Kiến thức
- Dạy học Âm nhạc nhằm phát triển nhận thức và các năng lực âm nhạc của học sinh, tạo cho các em có một trình độ văn hóa âm nhạc nhất định, góp phần giáo dục toàn diện cho học sinh
- Môn Âm nhạc cung cấp cho học sinh những kiến thức âm nhạc phù hợp với lứa tuổi về: Học hát, Phát triển khả năng âm nhạc, Tập đọc nhạc, Nhạc lí và Âm nhạcthường thức
Trang 12*Kĩ năng
- Luyện tập kĩ năng hát đúng giai điệu, lời ca và bước đầu tập hát diễn cảm
- Luyện tập kĩ năng đọc nhạc và ghi chép nhạc đơn giản
- Luyện tập kĩ năng nghe và cảm nhận âm nhạc
- Luyện tập một số kĩ năng âm nhạc khác như gõ đệm, đánh nhịp, vận động theo nhạc…
- Khuyến khích học sinh nhiệt tình tham gia các hoạt động âm nhạc trong và ngoài trường học
* Tóm lại:
Dạy hát ở trường Tiểu học nhằm giúp học sinh biết hát được đúng cao độ, trường
độ cũng như thuộc lời bài hát và thể hiện một cách có diễn cảm và các bài nhạc, biết các cách gõ đệm nhằm phát triển khả năng nghe và cảm thụ âm nhạc cho họcsinh Có thể tự tin trước mọi người vì trong điều kiện học hát hằng ngày các em phải rất nhiều lần đứng trước lớp để biểu diễn ( hát và nhún chân hoặc múa minh họa) một bài hát trong chương trình học giúp các em phát triển toàn diện, tạo cho các em có niềm vui trong học tập, làm cho đời sống tinh thần của các em thêm phong phú, lành mạnh Qua các bài hát còn có tính giáo dục các em thêm yêu gia đình, thầy cô, bạn bè, yêu quê hương đất nước yêu hòa bình, là những động lực góp phần cho các em rèn luyện bản than để trở thành những người con ngoan trò giỏi và lớn lên sẽ là những người chủ tương lai của đất nước góp phần trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ quê hương xinh đẹp của mình
Trang 131.2.2/Quy trình dạy một bài hát như sau:
Bước 1 : Giới thiệu bài
Bước 2 : Tìm hiểu bài , giải thích từ khó
Bước 3 : nghe mẫu
Bước 4 : đọc lời ca
Bước 5 : Tập đọc từng câu
Bước 6 : tập hát cả bài
Bước 7 : Củng cố bài lồng ghép giáo dục
1.3/ ĐẶC ĐIỂM TÂM LÍ VÀ QUÁ TRÌNH NHẬN THỨC CỦA HỌC SINH NGƯỜI KINH VÀ HỌC SINH DÂN TỘC THIỂU SỐ
HỌC SINH NGƯỜI KINH HỌC SINH DÂN TỘC
1.Lứa tuổi học sinh lớp 4 :độ tuổi
10 - 11 tuổi
2 Đặc điểm tâm lí
-Mạnh dạn, tự nhiên, nhanh nhẹn
3.Khả năng nói Tiếng Việt.
-Các em học sinh người kinh tất
nhiên là nói Tiếng Việt thành thạo vì
đây là ngôn ngữ mẹ đẻ
4.Qúa trình nhận thức và khả
năng âm nhạc.
-Do được tiếp xúc với môi trường
hiện đại bên ngoài nên việc nhận
1.Lứa tuổi học sinh lớp 4: độ tuổi 10
- 11 tuổi
2 Đặc điểm tâm lí
-Rụt rè, ngại ngùng, ít hòa đồng, có vẻhơi sợ sệt
3.Khả năng nói Tiếng Việt.
-Đối với học sinh dân tộc thiểu số lại
là vấn đề khó khăn, nhiều em phát âm rất khó
4.Qúa trình nhận thức và khả năng
âm nhạc.
-Do điều kiện ,hoàn cảnh của học sinh dân tộc nên việc tiếp xúc với môi