kiến thức, thực hành dinh dưỡng thai kỳ của thai phụ đến khám tại khoa phụ sản bệnh viện 108

Khámăvàăqu nălýăthaiănghénălàăm tătrongănh ngănhi măv ăc aăngànhăs năkhoaăvàălàăm tătrongănh ngăho tăđ ngăc aăcácăd chăv ăch măsócăSKSS.Ng iăph ăn ătr c,ă trong, sau khi mang thaiăđ căch

B ăGIÁOăD CăVÀă ÀOăT O

TR NGă IăH CăTH NGăLONG KHOAăKHOAăH CăS CăKH E

B ăMỌNă I UăD NG

L IăTH ăTHỎYăNGA

MÃ SINH VIÊN: B00139

B NHăVI Nă108

ăTÀIăT TăNGHI PăC ăNHÂNăH ăVLVH

Ng iăHDKH:ăTS.ăBS.ă ngăV nhăD ng

HÀăN I,ăTHÁNGăă12/2013

V i lòng bi tă nă sâuă s c,ă emă xină chână thànhă cámă nă th yă ngă V nhă

D ngăđưăt nătìnhăh ng d năemăhoànăthànhă tài t t nghi p

Emăc ngăxinăc mă năcác th y cô giáo trong B môn Khoa h c s c kh e - Khoaă i uăd ngăTr ngă i h căTh ngăLongăđưăgiúpăđ em trong quá trình

th c hi năđ tài

Hà N i, ngày 01 tháng 12 n m 2013

Sinh viên

L I TH THÚY NGA

M CăL C

T V Nă 1

Ch ngă1: T NG QUAN 3

1 Quá trình hình thành, phát tri n thai và sinh lý thai nhi 3

2 Nh ngăđápă ng c aăc ăth ng i m khi có thai 3

3 Nhu c uădinhăd ng trong thai k và nh ng b tăth ng liênăquanăđ n ch đ dinh d ng 4

3.1 Nhu c u v dinhăd ng trong thai k 4

3.2.Nh ng b tăth ngăliênăquanăđ n ch đ dinhăd ng 6

3.3 Bi năphápăch măsócădinhăd ng cho bà m trong th i gian mang thai: 8

4 Nghiên c u v dinhăd ng thai k trên th gi i và Vi t Nam 9

Ch ngă2:ă IăT NGăVÀăPH NGăPHÁPăNGHIÊNăC U 11

2.1.ă iăt ng nghiên c u 11

2.2.ă aăđi m và th i gian nghiên c u 11

2.3 Thi t k nghiên c u 11

2.4.ăPh ngăphápănghiênăc u 11

2.5.ăPh ngăphápăthuăth p s li u 11

2.6 Công c thu th p thông tin: 11

2.7 X lý s li u 11

2.8 Các bi n s nghiên c u, các khái ni m dùng trong nghiên c u 12

2.8.1 Các bi n s nghiên c u 12

2.8.2 ánh giá đi m ki n th c v dinh d ng thai nghén 13

2.8.3 ánh giá đi m th c hành dinh d ng thai k 13

2.9 Khía c nhăđ oăđ c c aăđ tài 13

Ch ngă3:ăK T QU NGHIÊN C U 14

3.1.ă căđi m c aăđ iăt ng nghiên c u 14

3.1.1 Tu i c a đ i t ng nghiên c u 14

3.1.2 Ch s BMI tr c sinh 14

3.1.3 Ngh nghi p c a đ i t ng nghiên c u 14

3.1.4 Trình đ v n hóa c a đ i t ng nghiên c u 14

3.1.5 PARA c a đ i t ng nghiên c u 15

3.2 Th c tr ng nh n th cădinhăd ng 15

3.3.ăT ngăcânăthaiăk c aăđ iăt ng nghiên c u 15

3.3.1 BMI tr c sinh th p 15

3.3.2 BMI tr c sinh bình th ng 15

3.3.3 BMI tr c sinh th a cân 15

3.3.4 M i liên quan gi a t ng cân v i th c hành 16

3.4 Tu i thai lúc sinh và cân n ng 16

3.5 M i liên quan gi a s l n sinh v i th căhànhăđúng 16

3.6 M i liên quan gi aătrìnhăđ v năhóaăvàăhi u bi t v dinh d ng 16

3.7 M i liên quan gi aătrìnhăđ v năhóaăvàătháiăđ th căhànhădinhăd ng 16

Ch ngă4:ăBÀNăLU N 17

1 V đ căđi m chung c aăđ iăt ng nghiên c u 17

2.V th c tr ng nh n th cădinhăd ng 18

3 V t ngăcânăthaiăk c aăđ iăt ng nghiên c u 19

4 V m i liên quan gi aăt ngăcânăv i th c hành 19

5 V tu i thai lúc sinh và cân n ng 19

6 V m i liên quan gi a s l n sinh v i th căhànhăđúng 20

7 V m i liên quan gi aătrìnhăđ v năhóaăvàăhi u bi t v dinhăd ng 20

8.V m i liên quan gi aătrìnhăđ v năhóaăvàătháiăđ th căhànhădinhăd ng 20

K T LU N 21

KI N NGH 22

Ph l c 23

TÀI LI U THAM KH O 29

TăV Nă

Trongănh ngăn măg năđây,ăs căkh eăsinhăs nă(SKSS)ăđưătr ăthànhăm tătrongăcácăl nhăv căquanătr ngăvìănóăkhôngăch ăliênăquanătrênăph măviădânăs kháăl nămàăcònăcóătácăđ ngăt iăsu tăcu căđ iăm iăcáănhânăc ngănh ătoànăxưăh i.Ch ngătrìnhăSKSSă

c aăLiênăh păqu căh păt iăCairoă- AiăC păn mă1994ătrongăđóăVi tăNamăcóăthamăd ăđưăxácăđ nhăSKSSăbaoăg mă10ăn iădungăc ăb nătrongăđóăch măsócăs căkh eăbàăm ătr c,ătrong,ăsauăkhiăsinhăvàătr ăs ăsinhălàăn iădungăquanătr ngăb cănh tă[2]

Khámăvàăqu nălýăthaiănghénălàăm tătrongănh ngănhi măv ăc aăngànhăs năkhoaăvàălàăm tătrongănh ngăho tăđ ngăc aăcácăd chăv ăch măsócăSKSS.Ng iăph ăn ătr c,ă

trong, sau khi mang thaiăđ căch măsóc,ăqu nălýăt t,ăcóăki năth c,ătháiăđ ăth căhànhăđúngăs ăđ măb oăm tăcu căthaiănghénăbìnhăth ngăvàăsinhăđ ăanătoànăchoăc ăm ăl năcon.Dinhă d ngă thaiă k ă làă m tă ph nă n iă dungă c aă qu nă lýă thaiă nghén.Nhi uă b ngă

ch ngăđưăch ngăt ăr ngădinhăd ngăc aăng iăm ă nhăh ngăđ năs ăphátătri năc aăbàoăthai.N ngă l ng,ătìnhătr ngăd ătr ăn ngăl ngăc aăng iă m ătrongăth iăgianăs păcóăthai,ăth că năhàngăngày,ăth că năb ăxungătrongăth iăgianămangăthaiăcóăth ă nhăh ngă

đ năt căđ ăt ngătr ngăvàăphátătri năc aăthai.Th că nălàănguyênăli uăđ ănuôiăbàoăthaiăphátă tri nă t ă m tă t ă bàoă thànhă m tă c ă th ă hoànă ch nh,ă khiă raă đ iă đ aă tr ă m iă kh eă

m nh,ăthôngăminh.T ăl ătaiăbi năs năkhoaă(nh ăch yămáuăsauăđ ,ăs năgi t,ătr ăđ ăth păcân… )ă ho că cácă b nhă lýă trongă thaiă k ă nh ă đáiă tháoă đ ngă thaiă k ,ă t ngă huy tăáp….đ căcoiălàăch ăs ăph năánhăs ăch măsócăs căkh eăph ăn ,ăđi uăki nădinhăd ngăvàătìnhătr ngăkinhăt ,ăxưăh iăc aăm tăqu căgia.Doăđóăvi căđánhăgiáăm căđ ăhi uăbi t,ătháiăđ ăth căhànhăv ădinhăd ngăthaiăk ăc aăthaiăph ăđ ăđ aăraăcácăbi năphápăh ătr ăphùăh pătrongăch măsóc,ăqu nălýăthaiănghénălàăh tăs căc năthi t

Theoăs ăli uăth ngăkêăc aăkhoaăPh ăs n,ăB nhăvi năTWQ ă108ătrongănh ngă

n măg năđâyăs ăl ngăthaiăph ăđ năkhámăvàăsinhăngàyăcàngăt ngă(n mă2009ăthuădungă

1213 thai ph ,ăn mă2010ăthuădungă1392ăthaiăph ,ăn mă2011ăthuădungă1832ăthaiăph ,ă

n mă2012ăthuădungă2404ăthaiăph ).Tuyănhiênăch aăcóănghiênăc uănàoăđánhăgiáăki nă

th c,ătháiăđ ăth căhànhădinhăd ngăthaiăk ăc aăthaiăph ăt iăkhoaăPh ăs n,ăB nhăvi nă

T Q ă108

2

T ănh ngăth căt ănêuătrên,ăchúngătôiăti năhànhănghiênăc uăđ ătàiă“ăKi năth c,ătháiăđ ăth căhànhădinhăd ngăthaiăk ăc aăthaiăph ăt iăkhoaăPh ăs n,ăB nhăvi năT Q ă108”ănh măm cătiêuănghiênăc uăsau:

Mô t ăth cătr ngăki năth căvàăth căhànhăv ădinhăd ngătrongăth iăk ămang thai

c aăthaiăph ăđ năkhámăt iăkhoaăPh ăs nă– B nhăvi năT Q ă108

CH NGă1

T NGăQUAN

1 QuáătrìnhăhìnhăthƠnh,ăphátătri năthaiăvƠăsinhălỦăthaiănhi

Thaiăk ăb tăđ uăt ăth iăđi măsauăkhiătr ngăth ătinhăv iătinhătrùng.Tr ngăsauăkhiă

th ătinhăs ădiăchuy năvàoăbu ngăt ăcung.Trongăquáătrìnhădiăchuy n,ătr ngăđ cănuôiă

d ngă b ngă d chă c aă vòiă t ă cungă vàă th că hi nă nhi uă giaiă đo nă c aă quáă trìnhă phânăchia.Khiăt iăt ăcungătr ngăđưăđ căphânăchiaăvàăđ căg iălàăphôiăbào.Nh ăv yăs ălàmă

t ătrongăniêmăm căt ăcungăth ngăx y raăvàoăngàyăth ă5ăđ năngàyăth ă7ăsauăkhiăphóngănoưnăvàăđóăc ngălàălúcăniêmăm căt ăcungăđ căchu năb ăs năsàngăđ ăđónăphôiăvàoălàmă

t

Ngayăkhiăhi năt ngălàmăt ăx yăra,ăcácăt ăbàoăláănuôiăc aăphôiăvàăcácăt ăbàoăniêmă m că t ă cungă t iă ch ă đ uă t ngă sinhă nhanh đ ă t oă raă rauă thaiă vàă cácă màngăthai.Trongăhaiătu năđ u,ăphôiăphátătri nănh ăch tădinhăd ngăl yăt ăd chăniêmăm căt ăcung.Sauăđóăh ăth ngăm chămáuăc aăbàoăthaiăphátătri năvàăngu nădinhăd ngănuôiăbàoăthaiăđ căl yăt ămáuăm ăquaărauăthai

Nh ăv yălàăthaiăs ngătrongăt ăcungăph ăthu căvàoăng iăm ăngh aălàăs ngănh ă

m ăquaăh ătu năhoànăt ăcungă- rau thai.[1]

2 Nh ngăđápă ngăc aăc ăth ăng iăm ăkhiăcóăthai

* Bàiăti tăhormone

Trongăth iăk ăcóăthai,ăngoàiăcácăhormoneădoărauăthaiăbàiăti t,ăng iăm ăc ngăcóă

nh ngăthayăđ iăv ăho tăđ ngăc aăh ăth ngăn iăti tă(nh ătuy năyên,ăcortisol,ăAldosteron,ă

T3 - T4…….)ăđ ăm tăm tăt ngăc ngăchuy năhóaătrongăc ăth ăm ăv iăm căđíchăcungăc pă

ch tădinhăd ngănuôiăthai,ăm tăkhácăphátătri năc ăth ăm ,ăchu năb ăchoăkh ăn ng sinh

con và nuôi con

 Phátătri năc ăquanăsinhăd c

 Tu năhoànăc aăm ăcóăs ăthayăđ i

T ngăl uăl ngătim,t ngăl uăl ngămáuăkho ngă30%.S ăt ngăth ătíchăhuy tăt ngănhi uăh năt ngăs ăl ngăh ngăc uăd năt iătìnhătr ngăthi uămáuădoăphaăloưng

 Hôăh păc aăm ăcóăs ăthayăđ i

Doăt ngătr ngăl ngăc ăth ,ăt ngăchuy năhóaănênăm cătiêuăth ăoxyăcàngăt ng,ăngayă

tr căkhiăsinhăm cătiêuăth ăoxyăt ngăkho ngă20%

4

 T ngătr ngăl ngăc ăth ăvàădinhăd ngătrongăth iăk ăcóăthai

Vàoăthángăcu iăc aăth iăk ăcóăthai,ătr ng l ngăc ăth ăm ăcóăth ăt ngăt iă12kg,ătrongăđóătr ngăl ngăthaiăkho ngă3kg,ă2kgăd chăvàărau,ă1kgăt ăcung,ă1kgătuy năvú,ă

d chăngo iăbàoă3kg,ăm ă1-2kg.ăTuyănhiênătrongănh ngăthángăđ uăc aăth iăk ăcóăthai,ă

ng iăm ăđưăcóăm tăl ngăch tădinhăd ngănh tăđ nhă rauăthaiăvàănh tălàă ăcácăkhoă

d ătr ăc aăm ăTrongătoànăb ăth iăk ăcóăthaiănhuăc uădinhăd ngăt ngăvìăc năph iăcungă

c păch tădinhăd ngăchoăc ăm ăvàăthai,ănhi uănh tălàătrongă3ăthángăcu iăvìăthaiăl nănhanhătrongăth iăgianănày

Cácăch tădinhăd ngăc n thi tătrongăth iăk ănàyălàăprotein,ăglucid,ălipidăđ căbi tălàăCalci,ăphosphate,ăs t,ăvitaminănh ăvitaminăD,ăvitaminăK.ăN uăcungăc păkhôngăđ ăch tădinhăd ng,ăthaiăs ăkémăphátătri năvàăgâyăthi uăh tădinhăd ngă ăm ă[1]

3 Nhuă c uă dinhă d ngă trongă thaiă k ă vƠă nh ngă b tă th ngă liênă quană

đ năch ăđ ădinhăd ng

3.1.ăNhuăc uăv ădinhăd ngătrongăthaiăk

Ph ăn ăl aătu iăsinhăđ ăph iăđ că nău ngăđ yăđ ătr căvàătrongăkhiăcóăthaiăđ ăcóă

m tăl ngăcácăch tădinhăd ngăd ătr ăvàăt oăchoăconămìnhăb tăđ uăcu căs ngăm t cách

t tănh t.V yănênătr c,ătrongăvàăsauăkhiăsinhăph ăn ăph iăđ că nău ngăđ yăđ Songăkhóăcóăth ătáchăbi tăchínhăxácă nhăh ngăc aădinhăd ngălênăquáătrìnhăsinhăs n,ăs că

kh eăc aăng iăm ă nhăh ngăb iănhi uăy uăt ănh ăch ăđ ă n,ăgen,ăcácăy uăt ămôiă

tr ng,ăxưăh i,ăkinhăt ăvàănh tălàăcácăb nhănhi mătrùng.Nh ngăy uăt ănàyăc ngăcóăth ănhăh ngăt iăbàoăthaiăb iăl ăs căkh eăvàăs ăphátătri năc aăbàoăthaiăluônăg năli năv iă

s căkh eăng iăm Nhi uănghiênăc uăcònăch ngăminhăr ngăs căkh eăng iăm ătr că

khi mang thaiăc ngăcóănh ngă nhăh ngăt iăthaiănhiăc ăv ăkíchăth căc aăthaiănhiăvàă

s căkh eăc aăthaiănhiăkhiăsinh.V iăng iăm ăcóătìnhătr ngădinhăd ngăkémătr căkhiăsinh,ăth ngăđ ăconăth păcân,tr ăd ăb ăm căb nhăvàăt ăvongăcaoăh nănh ngăđ aătr ăc aăcácăbàăm ădinhăd ngăt t

Trongăth iăk ăng iăm ămangăthaiănhuăc uădinhăd ngăkhôngăph iălàăt ngăc aănhuă

c uăc aăbàoăthaiăvàănhuăc uăc aăng iăph ăn ălúcăbìnhăth ngămàăănh ngăthayăđ iăx yăraăkhiăng iăph ăn ămangăthaiălàmăthayăđ iănhuăc uăcácăch tădinhăd ng.Nhu c uăm tă

s ă ch tă dinhă d ngă t ngă lênă nh ă n ngă l ngă vàă m tă s ă vitamin.M tă s ă ch tă dinhă

d ngăcóănhuăc uăt ngănhi uănh ăs tăvàăvitaminăAădoăc ăth ăng iăm ăs ăd ngătrongă

quáătrìnhămangăthaiăđ ngăth iăđ ăthaiănhiăphátătri năvàăd ătr ăS tălàăm tăch tădinhă

d ngă cóă tênă trongă b ngă nhuă c uă khuy nă ngh ă c aă h uă h tă cácă qu că giaă trênă th ă

gi i.Nhuăc uăs tăcaoănh tă ăđ iăt ngăph ăn ămangăthaiă(27mg/ngày)vàăph ăn ătu iăsinhăđ ă(18mg/ngày).(Ph ăl că1)Nh ngăch tădinhăd ngăkhácănh ăvitaminăD,ăvitamină

Că vàă calciă khôngă đ că thaiă nhiă d ă tr ă màă nhuă c uă ch ă đápă ngă choă thaiă nhiă phátătri n.Nh ăv yădinhăd ngăcóănh ngă nhăh ngăv aălâuădàiăv aănh tăth iăt iăs căkh eă

ng iăph ăn ,ăđ năbàoăthai.ăDinhăd ngăh pălý,ăđ yăđ ăs ăgiúpăchoăbàoăthaiăl nălên,ăphátătri năđ yăđ ăvàăđ aătr l nălênăkh eăm nh.Ch tădinhăd ngăđ căcungăc păchoăthaiănhiăt ăbaăngu n,ătr căti păt ăkh uăph nă năc aăng iăm ,ăt ăkhoăd ătr ăcácăch tădinhăd ngăc aăm ănh ă ăgan,ăx ng,ăkh iăm ăvàăt ăquáătrìnhăt ngăh păcácăch tădinhă

d ngă ănhauăthai.[4]

Ngayăt ăkhiăchu năb ămangăthaiăvàăquanhăgiaiăđo năth ăthaiăng iăm ăc năđ căthamăv nătr căsinh,ăbênăc nhălàmăcácăxétănghi măsàngăl căcácăy uăt ănguyăc ă(đáiătháoăđ ng,huy tăápăcao,b nhălýătimăm ch……),ăv năđ ădinhăd ngăh pălýăđ căđ aăraăhàngăđ u.ăNh ngăthóiăquenădinhăd ngăcóăth ăcóănguyăc ăgâyăh iăchoăthaiănhiănh ăchánă năho că năvôăđ ,ăch ăđ ă năthi uăs t,ăthi uăacidăfolic,ăm tăcânăb ngăvitaminăd nă

đ nătìnhătr ngădinhăd ngăkémăc năđ căphátăhi năs măđ ăng iăph ăn ăcóăs ăthayăđ iătrongăch ăđ ă n.ă

Trong th iăk ămangăthaiăng iăm ăc ngăc năđ căch măsóc,ăqu nălýăthaiănghénăt t,ă

đ căkhámăthaiăđ nhăk ,ăt măsoátăthaiănghénănguyăc ă(đáiătháoăđ ngăthaiăk ,ăt ngăhuy tăápăthaiăk ,ăthi uămáuădinhăd ng……)ăđ ăcóăs ăthayăđ iăh pălý,ăđ căbi tălàăch ă

đ ădinhăd ngăđ ăphùăh păv iăt ngăgiaiăđo năphátătri năc aăthai

6

3.2.Nh ngăb tăth ngăliênăquanăđ năch ăđ ădinhăd ng.ă

Quaăs ăđ ătaăth yăconăng iăt ăkhiăcònălàăbàoăthaiătrongăb ngăm ,ăđ căsinhăra,ăl nălên,ătr ngăthànhăchoăđ nătu iăgiàăđ uăcóăth ăb ă nhăh ngăho căb ăm căb nhăb iăch ă

đ ădinhăd ngăkhôngăh pălý i uănàyăkhôngănh ngă nhăh ngăđ năcu căđ iăm tăconă

ng iămàăđ ăl iăh uăqu ăchoăc ăth ăh ămaiăsau.ăThi uăh tădinhăd ngătrongăquáătrìnhămangăthaiăcóăth ălàmăt ngănguyăc ăb ăbi năch ngăs năkhoaăvàăsinhătr ănh ăcân.S ăthi uă

h tăcácăviăch tădinhăd ngătrongăkh uăph nă năkhiămangăthaiănh ălàăacidăfolic,iodăs ănhăh ngăđ năbàoăthaiăsauăquáătrìnhăth ătinh.Suyădinhăd ngăc aăbàăm ătrongăth iăk ămangăthaiăth ngăd năđ năcácănguyăc ăvàăh uăqu ăn ngăn :

Tr th p còi

Ng i già thi u

dinhăd ng

S ăsinh nh cân

Ph n thi u dinhăd ng

T ngăcânăkhiăcóăthai kém

Kh n ngă trí tu

Thi uă nă–

D ch v ch mă sóc kém

Thi uă nă– D ch v

- iăv iăs căkh eăs năph :

+ăT ngănguyăc ăt ăvongăvàăđ ăl iăbi năch ngăs năph

+ăT ngănguyăc ănhi măb nh

+ăThi uămáu

+ăT ngănguyăc ăhônămê,ă măy uăvàăho tăđ ngăgi m

- iăv iăs căkh eăbàoăthaiăvàătr ăs ăsinh:

+ăT ngănguyăc ăch tăl u,ăch tăs ăsinh

+ăT ngănguyăc ăb ăđ ănon,ătr ăsinhăraănh ăcân

+ăT ngănguyăc ăd ăt tăb măsinh

+ăT ngănguyăc ăt năth ngănưo

+ăT ngănguyăc ăch măphátătri nătríătu

+ăT ngănguyăc ănhi măb nh

Ng căl iăn uăt ngăcânăquáăm căđ căbi tălàătrongăbaăthángăcu iăn uăm iăthángăt ngă

quá 2kgăhayăm iătu năt ngătrênă1kgăthìăkhôngăt t,ăth ngălàăhi uăb nhălýănh ăphù,ăcaoăhuy tăáp

Ngoàiăch ăs ăcânăn ng,ăthi uămáuădoăthi uăs tăc ngălàăv năđ ăliênăquanăđ năthi uăh tădinhăd ngătrongăthaiăk ăth ngăg pănh t.Thi uăs tălàăm tăv năđ ădinhăd ngăc ng

đ ngăg pă ăh uăh tăcácăvùngădânăc ătrênăth ăgi i,ănh ngănghiêmătr ngănh tălàă ăcácă

n căđangăphátătri nă doătìnhătr ngăthi uăcungăc păđiăkèmăv iăt ă l ăsuyădinhăd ngăthi uăproteină- n ngăl ngăcao

Thi uăs tă ăph ăn ăcóăthaiălàmă:

- T ngăc măgiácăm tăm i,ăgi măs căđ ăkháng,ăstressătimăm ch,ăgi măđ ăkhángăv iă

l nh,ăkhóăcóăth ăch uăđ căvi căm tănhi uămáu

- T ngăt ăl ăt ăvongăc aăthaiăph

- T ngănguyăc ăsinhănon

Thi uăs tă ăph ăn ămangăthaiălàăm tăy uăt ăquanătr ngăgópăph nălàmăgi măch ă

s ăphátătri năth ăch t vàătríătu ăc aăbàoăthai

8

3.3.ăBi năphápăch măsócădinhăd ngăchoăbƠăm ătrongăth iăgianămangăthai:

Tìnhătr ngădinhăd ngăc aăm ătrongăquáătrìnhămangăthaiăđ căbi uăhi năquaă

m căt ngăcân.ăM căt ngăcânăc aăm ăcóăliênăquanăch tăch ăt iăcânăn ngăc aătr ăkhiă

sinh.ăM ăt ngăcânăítăcóănguyăc ăđ ăconănh ăcânăd iă2500gă(đ ănonăho căsuyădinhă

d ngăbàoăthai).ăVìăv yăng iăm ăc năph iă nănhi uăh năv ăs ăl ngăvàăt t,ăb ăv ăch tă

l ng.ăCh ăđ ă năthi uăn ngăl ngăvàăprotein,ă nău ngăkiêngăkhemăkhôngăh pălýăcóăliênă quană đ nă cână n ngă thaiă nhiă (tr ă đ ă raă cóă nguyă c ă nh ă cân,ă cână n ngă d iă2500gram).ăCh ăđ ă năh pălýăcònăđ căth ăhi năquaăs ăt ngăcânăc aăthaiăph …ăTuyănhiênăm căt ngăcânăcònăthayăđ iătùyătheoătìnhătr ngădinhăd ngăc aăph ăn ătr căkhiăcóăthai.ăSoăv iătìnhătr ng dinhăd ngăbìnhăth ngăthìăng iăg yăc năt ngăcânănhi uă

h n,ăng iăbéoăc năt ngăcânăítăh n

M c t ngăcơnăkhuy năcáoătrongăthaiăk Cơnăn ngătr căsinh BMI(kg/m2) T ngăcơnătrongăthaiăk

Nh ăcân < =18,5 12 - 18 kg

Bìnhăth ng 18,5 – 24,9 11 - 16 kg

Th aăcân 25 - 29,9 7 - 11 kg

BMI : body mass index

Nguån: Food and Nutrition Boar, Institute of Medicine,National Acdemy of Sciences, Washington, DC, 1990

Khi ng iăph ăn mangăthaiăcóăr tănhi uăm iănguyăh iăđeăd a.ăV năđ ăsuyădinhă

d ngătrongălúcămangăthaiăkhôngăth ăgi iăquy tăđ năthu nătrongăgiaiăđo nămangăthai.ăChínhăvìăv yănh ngăph ăn ătrongăđ ătu iăsinhăđ ăluônăph iăcóăch ăđ ă năcânăb ng,ăh pălýăkhiăchu năb ămangăthaiănh :ă nău ngăđ yăđ ,ăb ăsungăviăch t…

Vi căch măsócădinhăd ng choăbàăm ătrongăth iăgianămangăthaiăc năph iătoànă

di n,ăbaoăg m:

- yă m nhă vi că t ngă cână thíchă h pă b ngă t ngă c ngă dinhă d ngă choă bàă m ă

mang thai

- ngăkýăvàăqu nălýăthaiănghén:ăm iăthaiăph ălúcăcóăthaiăchoăđ năkhiăđ ăph iă

đ căkhámăthaiăítănh tălàă3ăl năvàoă3ăth iăk ăc aăquáătrìnhăthaiănghén.ăCóănh ă

v yăm iăqu nălýăđ cădi năbi năc aăcu căđ ,ăgi măb tăcácătaiăbi năchoăm ăvàă

con

- Tiêmăvacxinăphòngău năvánăđ yăđ

- Ngh ăng iălaoăđ ngăh pălýăkhiămangăthai

4.ăNghiênăc uăv ădinhăd ngăthaiăk ă ătrênăth ăgi iăvƠ Vi tăNam

Th iăk ăbàoăthai,ădinhăd ngăc aăthaiănhiăhoànătoànăph ăthu căvàoădinhăd ngă

c aăm ăFrydman.ăRăvàăc ngăs ăchoăbi tătìnhătr ngădinhăd ngăc aăm ătr căkhiăcóăthaiăvàăkh uăph nă nătrongăkhiăcóăthaiăcóăliênăquanăch tăch ăv iăvi căt ngătr ngănhanhă

chóngăc aăthaiăvàăcânăn ngăs ăsinh [3]

S ăch măphátătri năc aăbàoăthaiăcóăth ălàănh ăho cătr mătr ng.ăM tătrongănh ngălýădoălàăch ăđ ă nău ngăđ iăv iăng iăm ămangăthaiăkhôngăđ yăđ ăsoăv iănhuăc u.ăCh ă

đ ă nău ngăkhôngăh pălýăth ngălàădoănghèoăkh ănh ngăc ngăcóăth ălàădoăs ăthi uă

hi uăbi tăho cădoăt păquánă nău ngăquáăkiêngăkhemănh tălàăv iănh ngăbàăm ăcóăthaiă

l năđ u.ăSargentăvàăc ngăs ăđưăđ aăraă4ăy uăt ăchínhăliênăquanăđ nătr ăđ ăth păcânălà:

- Y uăt ămôiătr ng

- Y uăt ăthaiănhi

- B nhăt tăc aăm ătrongăth iăk ăcóăthai

- T păquánăcóăh iăc aăng iăm [4]

Nghiênăc uăv ăcácăy uăt ăt ăphíaăbàăm ,ăEbrahim.Jăchoăbi tăcóănhi uăy uăt ăliênăquanăđ nătr ăđ ăth păcânănh ngăcóăth ăx pătheoăth ăt ăsau:

- V ăb năthânăng iăm :ăCânăn ngăkhiăch aăcóăthaiăth p,ătu iăd iă16ăho cătrênă35,ăđ ăl năđ uăvàăđ ătrênă5ăl n,ăti năs ăcóăđ ăth păcân,ăkho ngăcáchăgi aă2ăl năsinhăg nă

nhau

- Trongă th iă giană cóă thai:ă Khôngă đ că ch mă sócă tr că khiă sinh,ă dinhă d ngăkém,ăt ngăcânăít,ăcóăb nhătrongăth iăgianămangăthaiăhayăg pălàăthi uămáu.[1,2]

10

TôăThanhăH ngăvàăc ngăs ănghiênăc ă2023ătr ngăh pătr ăs ăsinh,ăchoăbi tă

nh ngăy uăt ă nhăh ngăđ nătr ăth păcânălà:ăThi uădinhăd ngătrongăquáătrìnhămangăthai,ăt ngăcânătrongăquáătrìnhămangăthaiăd iă7kg,ătu iăc aăbàăm ăd iă20,ăm ăcóăb nhă

trong th iăgianăthaiănghén,ăchi uăcaoă m ăd iă145cm,ăkho ngăcáchăgi aăcácăl năđ ă

d iă24ătháng,ăm ăkhôngăđ căngh ătr căđ ,ăkhôngăđ căch măsócătr căđ ă(khámă

thai).[3]

Thi uămáuălàăb nhăthi uădinhăd ngăhayăg pă ăph ăn ăcóăthai,ăđ căbi tălàănh ngăbàăm ăđ ăd y vàă nău ngăkhôngăđ yăđ ăTheoăt ăch căYăt ăth ăgi iă(WHO,ă2003)ăcóă4-5ăt ădânăs ăth ăgi iă(66-80%)ăđangătrongătìnhătr ngăthi uăs t.ă2ăt ăng iă(>ă30%)ăđangătrongătìnhătr ngăthi uămáuădoăthi uăs t.ă52%ăthaiăph ă ăcácăn căđangăphátătri năb ăthi uă máu.ă Cònă t iă Vi tă Nam,ă theoă Vi nă dinhă d ngă qu că giaă Vi tă Namă ti nă hànhănghiênăc ăn mă2000ăcóă32,2%ăthaiăph ăb ăthi uămáu,ătrongăđóăkhuăv căđ ngăb ngăsôngă

C uăLong cóă36,9%.ă ăcácăn căphátătri n,ă10-30%ăph ăn ă ăđ ătu iăsinhăs năb ăthi uă

s tăvàă1,5-14%ăđ iăt ngănàyăb ăthi uămáuădoăthi uăs t.ăCònă ăVi tăNam,ă24,3%ăph ă

n ă ăđ ătu iăsinhăs năb ăthi uămáu.ă ăđ ngăb ngăsôngăC uăLongălàă28,1%

- Tiêu chu n l a ch n: T nguy n tham gia nghiên c u

- Tiêu chu n lo i tr : H s ăkhôngăđ yăđ d li u

2.2.ă aăđi m và th i gian nghiên c u

Nghiên c u đ c ti n hành t i khoa Ph s n - B nh vi năTrungă ngăQuânăđ i 108,ăthángă10/2012ăđ n tháng 11/2012

PARA Phân lo iă đ c s l n

sinh con c a thai ph