Giáo án văn 6 học kì 2 Năm 2014 2015 Chuẩn Kiến thức kĩ năng

- Thể loại của tác phẩm là kí nhng thựcchất vẫn là một truyện "Tiểu thuyết đồngthoại" một sáng tác chủ yếu là tởng tợngvà nhân hoá - Đây là tác phẩm văn học hiện đại lạinhiều lần nhất đợ

Trang 1

Học kì II

Ngày dạy: 07/01/2015

Tiết 73-74 Văn bản: Bài học đờng đời đầu tiên

(Tô Hoài)

I Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Hiểu đợc nội dung, ý nghĩa Bài học đời đầu tiên, thấy đợc nét đặc sắc của ngòi bút TôHoài trong cả hai phơng thức miêu tả và kể chuyện

- Rèn kĩ năng đọc truyện đồng thoại, đọc lời đối thoại phù hợp với tính cách các nhânvật, tả vật

- Tích hợp với Tiếng Việt về khái niệm: nhân hóa so sánh cấu tạo và tác dụng của câuluận, câu tả, câu kể; với tập làm văn về kĩ năng chọn ngôi kể thứ nhất

II Chuẩn bị:

+ Đọc sách giáo viên và sách bài soạn

+ Chân dung Tô Hoài

+ Bảng phụIII Các b Ư ớc lên lớp :

- Truyện đồng thoại đầu tay của Tô Hoài: Dế Mèn phiêu lu kí (1941) Nhng DếMèn là ai? Chân dung và tính nết nhân vật này nh thế nào, bài học cuộc đời đầutiên mà anh ta nếm trải ra sao? đó chính là nội dung bài học đầu tiên của học kìhai này?

HS tìmhiểuchung vềvăn bản

+ Giọng Dế choắt yếu ớt, rên rẩm

+ Giọng chị Cốc đáo để, tức giận

- Đoạn Dế Mèn hối hận đọc giọng chậm,buồn, sâu lắng và có phần bị thơng

2 Tác giả, tác phẩm:

Trang 2

- Thể loại của tác phẩm là kí nhng thựcchất vẫn là một truyện "Tiểu thuyết đồngthoại" một sáng tác chủ yếu là tởng tợng

và nhân hoá

- Đây là tác phẩm văn học hiện đại lạinhiều lần nhất đợc chuyển thể thànhphim hoạt hình, múa rối đợc khán giả,

- Đoạn 2: Còn lại ị Kể về bài học đờng

đời đầu tiên của Dế mèn

- 3 sự việc chính:

+ Dế Mèn coi thờng Dế Choắt+ Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đến cái chếtcủa Dế Choắt

+ Sự ân hận của Dế Mèn

- Sự việc: Dế Mèn trêu chị Cốc dẫn đếncái chết của Dế Choắt là sự việc nghiêmtrọng nhất

- Truyện đợc kể bằng lời của nhân vật DếMèn, kể theo ngôi thứ nhất

Hoạt động 2: Tìm hiểu

nội dungvăn bản

- HS theo dõi SGK và trả lời

- Cách miêu tả ây gợi cho em hình ảnh

- Cánh: áo dài chấm đuôi

- Đầu: to, nổi từng tảng

- Răng: đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp

- Râu: dài, uốn cong

ị Chàng Dế thanh niên cờng tráng, rấtkhoẻ, tự tin, yêu đời và rất đẹp trai

Trang 3

có quyền hãnh diện nh thế không?

- HS trả lời: có vì đó là tình cảm chính

đáng; không vì nó tạo thành thói kiêu

ngạo hại cho Dế Mèn sau này

độc đáo về nghệ thuật miêu tả vật Bằng

cách nhân hoá cao độ, dùng nhiều tính

- Tởng mình sắp đứng đầu thiên hạ

ị Quá kiêu căng, hợm hĩnh, không tựbiết mình

ị Từ ngữ chính xác, sắc cạnh

- Trình tự miêu tả: từng bộ phận của cơthể, gắn liền miêu tả hình dáng với hành

động khiến hình ảnh Dế Mèn hiện lên

mỗ lúc một rõ nét

* Tóm lại:

- Nét đẹp trong hình dáng của Dế Mèn làkhoẻ mạnh, cờng tráng, đầy sức sống,thanh niên; về tính nết: yêu đời, tự tin

- Nét cha đẹp: Kiêu căng, tự phụ, hợmhĩnh, thích ra oai

- Mang tính kiêu căng vào đời, DM

đã gây ra chuyện gì phải ân hận

suốt đời?

- Tìm những chi tiết miêu tả hình

ảnh của Dế choắt?

- Em hãy cho biết thái độ của Dế

mèn đối với Dế choắt (Biểu hiện

qua lời nói, cách xng hô, giọng

- Dế Mèn khinh thờng Dế Choắt, gây

sự với Cốc gây ra cái chết của DếChoắt

* H/ảnh Dế Choắt:

- Nh gã nghiện thuốc phiện;

- Cánh ngắn củn, râu một mẩu, mặtmủi ngẩn ngơ;

- Hôi nh cú mèo;

- Có lớn mà không có khôn;

* Dế Mèn đối với Dế Choắt:

- Gọi Dế Choắt là "chú mày" mặc dùchạc tuổi với Choắt;

- Dới con mắt của Dế Mèn Dế Choắtrất yếu ớt, xấu xí, lời nhác, đáng khinh

Trang 4

lông tao ăn"?

- Việc Dế Mèn dám chêu chị Cốc

lớn khoẻ hơn mình có phải là hành

động dũng cảm không? Vì sao?

- Nêu diễn biến tâm trạng của Dế

Mèn trong việc trêu chị Cốc dẫn

đến cái chết của Dế choắt?

- Tâm trạng ấy cho em hiểu gì về

Dế Mèn?

- Bài học đầu tiên mà Dế Mèn phải

chịu hậu quả là gì? Liệu đây có

phải là bài học cuối cùng?

- ý nghĩa của bài học này?

- Câu cuối cùng của đoạn trích có gì

đặc sắc?

- Theo em trong lúc đứng lặng hồi

lâu nghĩ về bài học đờng đời dầu

- Qua câu hát ta thấy DM xấc xợc, ác

ý, chỉ nói cho sớng miệng, không nghĩ

đến hậu quả

- Việc trêu chị Cốc không phải dũngcảm mà ngông cuồng vì nó gây ra hậuquả nghiêm trọng cho DC

- Diễn biến tâm trạng của DM:

+ Sợ hãi khi nghe Cốc mổ DC: "Khiếpnằm im thiêm thít"

+ Bàng hoàng, ngớ ngẩn vì hậu quảkhông lờng hết đợc

+ Hốt hoảng lo sợ, bất ngờ vì cái chết

và lời khuyên của DC+ ân hận xám hối chân thành nghĩ vềbài học đờng đời đầu tiên phải trảgiá.ị DM còn có tình cảm đồng loại,biết ăn năn hối lỗi

- Bài học đờng đời đầu tiên:

Là bài học về tác hại của tính nghịchranh, ích kỉ, vô tình giết chết DC tộilỗi của DM thật đáng phê phán nhng

dù sao anh ta cũng nhận ra và hối hậnchân thành

- ý nghĩa: Bài học về sự ngu xuẩn củatính kiêu ngạo đã dẫn đến tội ác

- Câu văn vừa thuật lại sự việc, vừa gợitả tâm trạng mang ý nghĩa suy ngẫmsâu sắc

học owrv bài tập làm văn sau này

Cách quan sát, miêu tả loài vật sống

động; trí tởng tợng độc đáo khiến thếgiới loài vật hiện lên dễ hiểu nh thếgiới con ngời; dùng ngôi kể thứ nhất

Hoạt động

iv: Luyện tập:

1 Theo em có đặc điểm nào của

con ngời đợc gán cho các con vật ở

truyện này? Em biết tác phẩm nào

Trang 5

- Gi¸o viªn: + So¹n bµi

+ §äc s¸ch gi¸o viªn vµ s¸ch bµi so¹n

ra bæ sung ý nghÜa cho c¸c tõ: ®i, ra,

thÊy, lçi l¹c, soi g¬ng, a nh×n, to, bíng

Trang 6

tội mình Giá tôi không trêu chị

Cốc thì đâu đến nỗi Choắt việc

thời gian đã, đangChỉ mức độ thật, rất lắmChỉ sự tiếp

diễn tơng tự cũngChỉ sự phủ

* Em hãy nêu lại các loại phó từ?

Trang 7

* GV: Hớng dẫn HS viết đoạn

văn:

- Nội dung: Thuật lại việc DM

trêu chị Cốc dẫn đến cái chết của

đây đẩy Tôi hát cạnh khoé khiến chị Cốc

điên tiết và tìm ra Dế Choắt Chị Cốc đã

mổ cho Choắt những cú trời giáng khiếncậu ta ngắc ngoải vô phơng cứu sống

3 Học bài, thuộc ghi nhớ

4 Hoàn thiện bài tập

5 Soạn bài: Tìm hiêủ chung về văn miêu tả

Rỳt kinh nghiệm

Ngày soạn :03/01/2014

Ngày dạy:

A Mục tiêu bài học: Giúp học sinh:

- Năm sđợc những hiểu biết chung về văn miêu tả trớc khi đi sâu vào một sốthao tác chính nhằm tạo lập văn bản này

- Nhận diện trớc những đoạn văn, bài văn miêu tả

- Hiểu đợc trong những tình huống nào thì ngời ta thờng dùng văn miêu tả

B Chuẩn bị:

- Giáo viên: + Soạn bài

+ Bảng phụ viết tình huống

- Học sinh: + Soạn bài

+ Bảng phụ để hoạt động nhóm

C Các b ớc lên lớp :

Trang 8

1 ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ: Kiểm tra sự chuẩn bị của HS

3 Bài mới - ở Tiểu học các em đã đợc học về văn miêu tả Các em đã

viết 1 bài văn miêu tả: tả ngời, vật, phong cảnh thiênnhiên Vậy em nào có thể nhớ và trình bày thế nào là vănmiêu tả?

* GV treo bảng phụ

- Yêu cầu HS đọc 3 tình

huống

- Trong 3 tình huống này, tình

huống nào cần sử dụng văn

Những chi tiết hình ảnh nào

cho thấy điều đó?

- Tình huống 1: tả con đờng và ngôi nhà đểngời khác nhận ra, không bị lạc

- Tình huống 2: tả cái áo cụ thể để ngời bánhàng không bị lấy lẫn, mất thời gian

- Tình huống 3: tả chân dung ngời lực sĩ đểngời ta hình dung ngời lực sĩ nh thế nào

ị Rõ ràng, việc sử dụng văn miêu tả ở đây

là hết sức cần thiết

* Hai đoạn văn tả DM và DC rất sinh động:

- Đoạn tả DM: "Bởi tôi ăn uống điều độ đacả hai chân lên vuốt râu "

- Đoạn tả DC: "Cái anh chàng DC nhiềungách nh hang tôi "

* Hai đoạn văn trên giúp ta hình dung đặc

điểm của hai chàng Dế rất dễ dàng

* Những chi tiết và hình ảnh:

- DM: Càng, chân, khoeo, vuốt, đầu, cánh,răng, râu những động tác ra oai khoe sứckhoẻ

-DC: Dáng ngời gầy gò, dài lêunghêu những so sánh, gã nghiện thuốcphiện, nh ngời cởi trần mặc áo ghi-lê những động tính từ chỉ sự yếu đuối

Trang 9

- Đoạn2: Hình ảnh chú Lợm gầy, nhanh,vui, hoạt bát, nhí nhảnh nh con chimchích

- Đoạn 3: Cảnh hồ ao, bờ bãi sau trận malớn Thế giới loài vật ồn ào, náo động kiếm

ăn

Bài 2:

a Nếu phải viết bài văn tả cảnh mùa đông

đến ở quê hơng em, ta cần phải nêu: Sự thay

đổi của trời, mây, cây cỏ, mặt đất, vờn, gió

ma, không khí, con ngời

- Bổ sung kiến thức về tác giả, tác phẩm văn học hiện đại

- Hiểu và cảm nhận đợc sự phong phú và độc đáo của thiên nhiên sông nớc

Cà Mau, qua đó thấy đợc tình cảm gắn bó của tác giả đối với vùng đất này

- Thấy đợc nghệ thuật độc đáo trong đoạn trích

Ii trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức

- Sơ giản về tác giả, tác phẩm Đất rừng phơng Nam

- Vẻ đẹp thiên nhiên và cuộc sống con ngời một vùng đất phơng Nam

- Tác dụng của một số biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong đoạn trích

2 Kĩ năng

- Nắm bắt nội dung văn bản hiện đại có yếu tố miêu tả kết hợp thuyết minh

- Đọc diễn cảm phù hợp nội dung văn bản

Trang 10

- Nhận biết các biện pháp nghệ thuật đợc sử dụng trong văn bản và vận dụngchúng khi làm bài văn miêu tả cảnh thiên nhiên.

2 Kiểm tra bài

cũ: 1 Bài học đờng đời đầu tiên của Dế Mèn là gì? Em suynghĩ gì về câu nói cuối cùng của DC?

3 Bài mới - GV: Chỉ trên bản đồ vị trí địa lí của Cà mau

Đây là vùng đất tận cùng của TQ Hôm nay chúng ta sẽ đếnvới vùng dất đó qua văn bản Sông nớc Cà Mau

- Nêu những hiểu biết của em về

tác giả? tác phẩm?

* GV: giới thiệu chân dung nhà

văn Đoàn Giỏi và tác phẩm đất

sánh với ngôi kể của bài trớc?

- Tác dụng của ngôi kể?

- Hãy nhận xét về bố cục miêu tả

của từng đoạn trích?

1.Tác giả - tác phẩm:

- Tác giả ( 1925 - 1989) quê ở tỉnh TiềnGiang, viết văn từ thời kháng chiếnchống Pháp Ông thờng viết về thiênnhiên và cuộc sống con ngời Nam Bộ

- Tác phẩm Đất rừng phơng Nam(1957) là truyện dài nổi tiếng nhất của

ị Tác dụng : thấy đợc cảnh quan vùngsông nớc Cà Mau qua cái nhìn và cảmnhận hồn nhiên, tò mò của một đứa trẻthông minh ham hiểu biết

- Bố cục : Đoạn trích chia làm 4 đoạn+ Đoạn 1: khái quát về cảnh sông nớc

Trang 11

+ Đoạn 4: Cảnh chợ Năm Căn.

- Tả cảnh Cà Mau qua cái nhìn và

cảm nhận của bé An, tác giả chú ý

sông nớc Cà Mau qua ấn tợng ban

đầu của tác giả?

1 Cảnh khái quát:

- Một vùng sông ngòi kênh rạch rấtnhiều, bủa giăng chằng chịt nh mạnhnhện ị So sánh sát hợp

- Màu sắc riêng biệt: Màu xanh của trờinớc, cây, lá rừng tạo thành một thế giớixanh, xanh bát ngá tnhng chỉ toàn mộtmàu xanh không phong phú, vui mắt

- âm thanh rì rào của gió, rừng, sóngbiển đều ru vỗ triền miên

- Cảm giác lặng lẽ, buồn buồn, đơn

điệu, mòn mỏi

- Hình dung: cảnh sông nớc Cà Mau córất nhiều kênh rạch, sông ngòi, cây cối,tất cả phủ kín một màu xanh Một thiênnhiên còn hoang sơ, đầy hấp dẫn và bíẩn

Tiết 2: ngày dạy 14/01/2014(6b)

- Hãy tìm những danh từ riêng

trong đoạn văn?

- Em có nhận xét gì về cách đặt

tên?

- Những địa danh đó gợi ra đặc

điểm gì về thiên nhiên và cuộc

sống Cà Mau?

- Đoạn văn có phải hoàn toàn

thuộc văn miêu tả không? Vì sao?

- Dòng sông và rừng đớc Năm Căn

đợc tác giả miêu tả bằng những chi

tiết nổi bật nào?

- Theo em, cách tả cảnh ở đây có

gì độc đáo?Tác dụng của cách tả

- Thiên nhiên ở đây phong phú đadạng, hoang sơ; thiên nhiên gắn bó vớicuộc sống lao động của con ngời

- Đoạn văn không chỉ tả cảnh mà cònxen kẻ thể loại văn thuyết minh Giớithiệu cụ thể, chi tiết về cảnh quan, tậpquán, phong tục một vùng đất nớc

3 Tả cảnh dòng sông Năm Căn:

- Dòng sông: Nớc ầm ầm đổ ra biểnngày đêm nh thác; cá hàng đàn đen trũi

nh ngời bơi ếch giữa những đầu sóngtrắng

- Rừng đớc: Dựng cao ngất nh hai dãytrờng thành vô tận; cây đớc ngọn bằngtăm tắp, lớp này chồng lên lớp kia ômlấy dòng sông, đắp từng bậc màu xanh

- Tác giả tả trực tiếp bằng thị giác,thính giác Dùng nhiều so sánh ịKhiếncảnh hiện lên cụ thể, sinh động, ngời

đọc dễ hình dung

ị Thiên nhiên mang vẻ đẹp hùng vĩ,nên thơ, trù phú, một vẻ đẹp chỉ có thời

xa xa

Trang 12

của em?

- Em có nhận xét gì về cách dùng

động từ của tác giả ở câu văn:

"Thuyền chúng tôi chèo thoắt qua

quen thuộc, vừa lạ lùng hiện lên

qua các chi tiết điển hình nào?

động khác nhau của con thuyền trongnhững không gian khác nhau ị Cáchdùng từ nh vậy vừa tinh tế, vừa chínhxác

4 Tả cảnh chợ Năm Căn:

- Quen thuộc: Giống các chợ kề bênvùng Nam Bộ, lều lá nằm cạnh nhàtầng; gỗ chất thành đống, rất nhiềuthuyền trên bến

- Lạ lùng: Nhiều bến, nhiều lò thanhầm, gỗ đớc; nhà bè nh những khu phốnổi, nh chợ nổi trên sông; bán đủ thứ,nhiều dân tộc

- Tác giả chú trọng liệt kê hàng loạt chitiết về chợ năm Căn: Những nhà, nhữnglều, những bến, những lò, những ngôinhà bè, nhữn ngời con gái, nhữn bàcụ

ị Cảnh tợng đông vui tấp nập, hấpdẫn

- Biết quan sát, so sánh, nhận xét về đốitợng miêu tả, vó tính cmả say mê với

đối tợng đợc tả

Viết đoạn văn nêu cảm nhận của em vềvùng Cà Mau qua bài Sông nớc Cà Mau(Khoảng 5 câu)

4 Củng cố :Nhắc lại nội dung cơ bản

5 H ớng dẫn học tập:

6 Học bài, Soạn bài: So sánh

7 Hoàn thiện bài tập

Trang 13

- Cơ sở để so sánh:

Dựa vào sự tơng đồng, giống nhau vềhình thức, tính chất, vị trí, giữa các sựvật, sự việc khác

+ Trẻ em là mầm non của đất nớc tơng

đồng với búp trên cành, mầm non củacây cối Đây là sự tơng đồng cả hình thức

Trang 14

gì? (Hãy so sánh với câu không

- Mục đích: Tạo ra hình ảnh mới mẻ cho

sự vật, sự việc gợi cảm giác cụ thể, khảnăng diễn đạt phong phú, sing động củatiếng Việt

2 Ghi nhớ (SGK- tr24)

- Hai con vật này:

+ Giống nhau về hình thức lông vằn+ Khác nhauvề tính cách: mèo hiền đốilập với hổ dữ

- Chỉ ra sự tơng phản giữa hình thức vàtính chất và tác dụng cụ thể của sự vật làcon mèo

GV: treo bảng phụ đã viết VD

b Trờng Sơn: chí lớn ông cha Cửu Long: lòng mẹ bao la sóng trào

c Đờng vô xứ Nghệ quanh quanhnon xanh nớc biếc nh tranh hoạ đồ

để sosánh)Thân em ẩn (số

phận trớtrêu)

nh ớt trên

câyChí lớn cha

ông;

Lòng mẹbao la

Thaybằngdấu haichấm

TrờngSơn ;CửuLong(đảo vếB)

Đờng vô xứNghệ, nonxanh, nớcbiếc

hoạ đồ

bay, gióreo

- Có thể có từ so sánh hoặc không (dấuhai chấm)

Trang 15

- HS đọc - Vế B có thể đợc đảo lên trớc vế A.

- Vế A và B có thể có nhiều vế

2 Ghi nhớ: (SGK - TR25)

- GV nêu yêu cầu của bài tập

- Các tổ thi trò chơi tiếp sức

Yêu quý con nh đẻ con ra (Tố Hữu) Đêm nằm vút bụng thở dàiThở ngắn bằng trạch, thở dài bằng lơn (Ca dao)

Ai lay chẳng chuyển, ai rung chẳngr rời(Ca dao)

Bài 2: - Khoẻ nh voi

- Đen nh cột nhà cháy

- Trắng nh ngó cần

- Cao nh cây sào

Học bài, thuộc ghi nhớ

Hoàn thiện bài tập

Làm bài tập 3, 4

Soạn bài: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu tả

Ngày soạn :12/01/2014

Trang 16

- Biết cách vận dụng những thao tác trên khi làm văn miêu tả.

- Quan sát tởng tợng, so sánh và nhận xét khi miêu tả

- Nhận diện và vận dụng đợc những thao tác cơ bản: quan sát tởng tợng, sosánh và nhận xét trong đọc và viết văn miêu tả

Chuẩn bị :

+ Bảng phụiii Các b ớc lên lớp :

1 ổn định tổ chức

2 Kiểmtra bài cũ: - Để viết đợc bài văn miêu tả hay, ngời viết cần

phải có một số năng lực gì?

Trả lời: Quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xéttrong văn miêu tả

- Em có hiểu các khái niệm này không?

3 Bài mới Từ câu hỏi kiểm tra bài cũ, GV dẫn vào bài

Hoạt động 1: Vai trò và tác dụng

của quan sát, tởng tợng, so sánh và

nhận xét trong văn miêu tả

i Quan sát t ởmg t ợng sosánh và nhận xét trongvăn miêu tả:

- Gọi HS đọc đoạn văn

- Ba đoạn văn trên ngời viết tả gì?

- Điểm nổi bật của đối tợng miêu tả

* Đoạn 2:

- Tả cảnh đẹp thơ mộng và hùng vĩcủa sông nớc Cà Mau - Năm Căn

- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện: giăngchi chít nh mạng nhện, trời xanh, nớcxanh, rừng xanh,rì rào bất tận, mênhmông, ầm ầm nh thác

* Đoạn 3:

- Tả cảnh mùa xuân đẹp, vui, náo nức

nh ngày hội

- Các từ ngữ, hình ảnh thể hiện:

Trang 17

Chim ríu rít, cây gạo, táp đèn khổng

lồ, ngàn hoa lửangàn búp nõn, nếntrong xanh

- Các năng lực cần thiết: quan sát, ởng tợng, so sánh và nhận xét cầnsâu sắc, dồi dào, tinh tế

- Các câu văn có sự liên tởng, tởng t-ợng so sánh và nhận xét:

t-+ Nh gã nghiện thuốc phiện+ Nh mạng nhện, nh thác, nh ngờiếch, nh dãy trờng thành vô tận

- Nh tháp đèn, nh ngọn lửa, nh nếnxanh

- Các hình ảnh so sánh, tởng tợng, liêntởng trên nhìn chung đều rất đặc sắc vì

nó thể hiện đúng, rõ hơn, cụ thể hơnvề

đối tợng và gây bất ngờ, lí thú cho

ng-ời đọc

* Tất cả những chữ bị bỏ đi đều lànhững động từ, tính từ, những so sánh,liên tởng và tởng tợng làm cho đoạnvăn trở nên chung chung và khô khan

+ xám xịt+ Xanh um

b Tác giả lựa chọn những hình ảnh đặcsắc: Cầu son bắc từ bờ ra đền, tháp giữahồ

Bài 2: Những hình ảnh tiêunbiểu và đặcsắc:

Trang 18

- Rung rinh, bóng mỡ

- Đầu to, nổi từng tảng

- Răng đen nhánh, nhai ngoàm ngoạp,

- Trịnh trọng, khoan thai vút râu và lấylàm hãnh diện lắm

- Râu dài, rất hùng dũng

Bài 4: Tả quang cảnh buổi sáng trên quêhơng em, em sẽ liên tởng và so sánh:

- Mặt trời ( mâm lửa, mâm vàng, quạ đen,khách lạ )

-Bầu trời (Lồng bàn khổng lồ, nửa quảcầu xanh )

- hàng cây (hàng quân, tờng thành)

- Núi đồi (bát úp, cua kềnh)-Những ngôi nhà (Viên gạch, bao diêm,trạm gác )

5 Tả dòng sông hay hồ nớc quê hơng embằng một đoạn văn ngắn

9 Hoàn thiện bài tập trong SGK

- Soạn bài: Bức tranh của em gái tôi

- Tình cảm của ngời em có tài đối với ngời anh

- Những nét đặc sắc trong nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vật và nghệ thuật kểchuyện

- Cách thức thể hiện vấn đề giáo dục nhân cách của câu chuyện: không khôkhan, giáo huấn mà tự nhiên, sâu sắc qua sự tự nhận thức của nhân vậtchính

Trang 19

1.Kĩ năng

- Đọc diễn cảm, giọng đọc phù hợp với tâm lí nhân vật

- Đọc hiểu nội dung văn bản truyện hện đại có yếu tố tự sự kết hợp miêu tảtâm lí nhân vật

- Kể tóm tắt câu chuyện trong một đoạn văn ngắn

2.Kiểm tra bài

cũ: 1- Qua đoạn trích Sông nớc Cà Mau, em cảm nhận đợc gìvề vùng đất này?

2- Qua văn bản này, em học tập đợc tác giả điều gì khiviết văn miêu tả?

3.Bài

mới Cuộc đời ai cũng có những lỗi lầm khiến ta ân hận Song sự ânhận và hhối lỗi đó lại làm tâm hồn ta trong trẻo hơn, lắng dịu hơn

truyện Bức tranh của em gái tôi, viết về anh em Kiều Phơng rấtthành công trong việc thể hiện chủ đề tế nhị đó

Hoạt động 1: Hớng dẫn HS đọc và

- Nêu hiểu biết của em về tác giả, tác

phẩm?

* GV: Bổ sung: Tạ Duy Anh là hội

viên hội nhà văn VN; hiện công tác

tại nhà xuất bản Hội Nhà văn Ông đã

từng nhận giải thởng tuyện ngắn nông

thôn do báo Văn nghệ, báo Nông

nghiệp và Đài tiếng nói VN tổ chức;

giải thởng truyện ngắn của tạp chí

- Mèo bí mật học vẽ, tài năng hội hoạ

bất ngờ đợc phát hiện

- Tâm trạng và thái độ của ngời anh

- Truyện ngắn Bức tranh của em gáitôi đạt giải nhì trong cuộc thi thiếunhi năm 1998

2 Đọc và giải nghĩa từ khó:

- Yêu cầu đọc: Phân biệt rõ giữa lời

kể, các đối thoại diễn biến tâm lí củanhân vật ngời anh

Trang 20

- Theo em truyện đợc kể theo ngôi

- Ngôi kể rất thích hợp với chủ đề,hơn nữa để cho sự hối lỗi đợc bày tỏmột cách chân thành hơn, đáng tincậy hơn

- Đặt nhan đề khác:

+ Chuyện anh em Kiều Phơng+ Ân hận, ăn năn

+ Tôi muốn khóc quá!

Hoạt động 2: Tìm hiểu nội dung văn

bản

ii Tìm hiểu văn bản:

- Nhân vật ngời anh đợc miêu tả chủ

yếu ở đời sống tâm trạng em thấy

tâm trạng ngời anh diễn biến trong

các thời điểm nào?

- HS: Diễn biến qua các thời điểm:

+ Thái độ thờng ngày đối với em

+ Khi mọi ngời thấy em có tài vẽ và

đợc giải

+ khi nhận ra hình ảnh của mình

trong bức tranh của cô em gái

- Trong cuộc sống thờng ngày, ngời

anh đối xử với em gái nh thế nào? (Y)

- Tò mò, kẻ cả của đứa trai đợc làmanh hơn tuổi

- Thái độ của mọi ngời trong nhà ra

sao khi tài năng của Mèo đợc phát

hiện?

b Khi bí mật về tài vẽ của Mèo đ ợc chú Tiến Lê phát hiện:

- Mọi ng ời: xúc động, mừng rỡ,ngạc nhiên (Bố, mẹ, chú Tiến Lê)

- Ngời anh: Buồn rầu, muốn khóc,

Trang 21

- Riêng thái độ của ngời anh ra sao?

- Vì sao ngời anh lại buồn rầu nh

vậy? (Y)

- Phân tích diễn biến tâm trạng của

ngời anh khi lén lút xem tranh của

em?

- Tại sao ngời anh lại "lén trút ra một

tiếng thở dài" sau khi xem tranh của

em gái?

- Nếu cần nói lời khuyên em sẽ nói gì

với ngời anh lúc này?

- HS: Ghen tị là thói xấu làm ngời ta

nhỏ bé đi Ghen tị sẽ chia rẽ tình cảm

tốt đẹp của con ngời ghen tị với em,

sẽ không có ti cách làm anh

- Bức chân dung đợc miêu tả nh thế

nào?

- Tại sao tác giả viết: "Mặt chú bé nh

toả ra một thứ ánh sáng rất lạ." Theo

thất vọng vì mình bất tài bị vả nhà

lãng quên, bỏ rơi Chú cảm thấy khóchịu hay gắt gỏng và không thể thânvới em gái vì tái giỏi hơn mình Ng-

ời anh tự ái đố kị ngay cả với emruột của mình.ị đó là bớc chuyểnbiến nhất trong diễn biến tâm trạngcủa ngời anh

+ Không nén nỗi sự tò mò về thànhcông của em gái - trút tiếng thở dàinhận ra sự thật đáng buồn với mình(em có tài thật còn mình thì kémcỏi)

ngời anh càng trỏ nên hay gắt gỏngbực bội, xét nét vô cớ với em

+ Miễn cỡng trớc thành công bấtngờ của em, miễn cỡng cùng gia

đình đi xem triễn lãm tranh đợc giảicủa Mèo

c Khi bất ngờ đứng tr ớc bức chândung rất đẹp của mình do em gái vẽ:

- T thế nhân vật trong tranh: đẹp,cảnh đẹp, trong sáng ánh sáng lạ ấyphải chăng là ánh sáng của lòngmong ớc, của bản chất trẻ thơ: cảcặp mắt suy t và mơ mộng nữa.Rõràng ngời em gái không vẽ bức chândung ngời anh bằng dáng vẻ hiện tại

mà bằng tình yêu, lòng nhân hậu,bao dung, tin tởng vào bản chất tốt

đẹp của anh trai mình

- Tâm trạng đợc miêu tả rất cụ thể

và ấn tợng:

+ Giật sững: Bám lấy tay mẹ đây

là từ ghép: Giật mình và sững sờ.+ Thôi miên: là từ chỉ trạng thái conngời bị chế ngự mê man, vô thứckhông điều khiển đợc lí trí, bị thuhút cả tâm trí vào bức tranh

+ Ngạc nhiên: vì hoàn toàn không

ngờ em gái Mèo vẽ bức tranh đẹpquá, ngoài sức tởng tợng của ngờianh

+ Hãnh diện: tự hào cũng rất

đúngvà tự nhiên vì hoá ra mìnhđẹp

đẽ nhờng ấy Đây chính là niềm tựhào trẻ thơ chính đáng của ngời anh

Trang 22

- Theo em nhân vật ngời anh đáng

yêu hay đáng ghét vì sao? (G)

- Cuối truyện ngời anh muốn nói với

mẹ: " Không phải con đâu đấy là tâm

hồn và lòng nhân hậu của em con

đấy." Câu nói ấy gợi cho em suy nghĩ

- Trong truyện này, nhân vật ngời em

gái hiện lên với những nét đáng yêu,

đáng quý nào về ính tình và tài năng?

- Theo em tài năng hay tấm lòng của

cô em gái đã cảm hoá đợc ngời anh?

- ở nhân vật này, điều gì khiến em

cảm mến nhất? (G)

- Tại sao tác giả lại để ngời em vẽ bức

tranh ngời anh "hoàn thiện " đến thế?

ta cũng biết sửa mình, muốn vơnlên, cũng biết tính ghen ghét đố kị làxấu

- Cuối truyện ngời anh đã nhận rathói xấu của mình; nhận ra tình cảmtrong sáng, nhân hậu của em gái;biết xấu hổ, ngời anh có thể trởthành ngời tốt nh bức tranh của cô

em gái

- GV bình: Bức tranh là nghệ thuật.Sức mạnh của nghệ thuật là tìmkiếm cái Đẹp, làm cho con ngời,nâng con ngời lên bậc thang caonhất của cái Đẹp, đó là chân - thiện -mĩ

2 Nhân vật ng ời em - cô em gáiKiều Ph ơng :

- Tính tình: hồn nhiên, trong sáng,

độ lợng, nhân hậu

- Tài năng: vẽ sự vật có hồn, vẽnhững gì yêu quí nhất, vẽ đẹp nhữnggì mình yêu mến nhất nh con mèo,ngời anh

- Cả tài năng và tấm lòng nhngnhiều hơn vẫn là tấm lòng trongsáng đẹp đẽ dành cho ngời rhân vànghệ thuật

- Tấm lòng trong sáng dành cho

ng-ời thân và nghệ thuật

- Bức tranh là tình cảm tốt đẹp của

em dành cho anh Em muốn anhmình thật tốt đẹp

GV bình: Cái gốc của nghệ thuật là

ở tấm lòng tốt đẹp của con ngờidành cho con ngời Sứ mẹnh củanghệ thuật là hoàn thiện vẻ đẹp củacon ngời đây là một ý tởng nghệthuật sâu sắc mà tác giả gửi gắm vàotác phẩm này

Trang 23

- Học xong truyện, em tự rút ra cho

bản thân những bài học gì?

- Về nghệ thuật XD nhân vật, em học

đợc điều gì?

Ghi nhớ - SGK tr35

1 Tả nhân vật ngời anh theo tởng

t-ợng của em?

2 Viết đoạn văn thật lại tâm trạng

của ngời anhtrong truyện khi đứng

tr-ớc bức tranh đợc giải nhất của em

gái?

11 Hoàn thiện phần luyện tập

12 Soạn: luyện nói về quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xéttrong văn miêu tả

-Nắm chắc các kiến thức về văn miêu tả đợc sử dụng trong bài luện nói

- Thực hành kĩ năng quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong văn miêu

Trang 24

- Rèn kĩ năng lập dàn ý và luyện nói trớc tập thể

B.trọng tâm kiến thức, kĩ năng

1 Kiến thức

- Những yêu cầu cần đạt đối với việc luyện nói

- Những kiến thức đã học quan sát, tởng tợng, so sánh và nhận xét trong vănmiêu tả

- Những bớc cơ bản để lựa chọn những chi tiết hay, đặc sắc khi miêu tả một

đối tợng cụ thể

2 Kĩ năng

- Sắp xếp các ý theo một trình trự hợp lí

- Đa các hình ảnh có phép tu từ vào bài nói

- Nói trớc tập thể lớp thật rõ ràng, mạch lạc, biểu cảm, nói đúng nội dung,tác phong tự nhiên

Chuẩn bị :

Hoạt động 1: Nêu yêu cầu của tiết luyện

nói

i yêu cầu của tiết luyệnnói:

-Tác phong: đàng hoàng, chữngchạc, tự tin

- Cách nói: rõ ràng, mạch lạc,không ấp úng

- Nội dung: đảm bảo theo yêu cầucủa đề

Hoạt động 2: Hớng dẫn HS làm bài tập ii Bài tập

- Lập dàn ý câu hỏi

a Theo em Kiều Phơng là ngời nh thế

nào? từ các chi tiết về nhân vật này hãy

miêu tả Kiều Phơng theo tởng tợng của

em?

b Hình ảnh ngời anh nh thế nào? hình

ảnh ngời anh trong bức tranh với hình ảnh

ngời anh thực của Kiều Phơng có khác

lem, mắt sáng, miệng rộng, răngkhểnh

- Tính cách: hồn nhiên, trong sáng,nhân hậu, độ lợng tài năng

b Nhân vật ng ời anh:

- Hình dáng: không tả rõ nhng cóthể suy ra từ cô em gái, chẳng hạn:gầy, cao, đẹp trai, sáng sủa

- Tính cách: ghen tị, nhỏ nhen, mặccảm, ân hận, ăn năn, hối lỗi

- Hình ảnh ngời anh thực và ngờianh trong bức tranh, xem kĩ thì

Trang 25

không khác nhau Hình ảnh ngờianh trai trong bức tranh thể hiệnbản chất và tính cách của ngời anhqua cái nhiàn trong sáng, nhân hậucủa ngời em.

+ Những hình ảnh so sánh, liên tởng, ởng tợng

t-+ VD: Một đêm trăng kì diệu: Một đêmtrăng mà tất cả đất trời, con ngời, vạn vật

nh đang tắm gội bởi ánh trăng

- Yêu cầu: Lập dàn ý tả cảnh biển buổisáng, chú ý một số hình ảnh những liêntởng tởng tợng:

+ Bình minh: Cầu lửa+ Bầu trời: Trong veo, rực lửa+ Mặt biển: Phẳng lì nh tấm lụa mênhmông

+ Bải cát: Min màng, mát rợi+ Những con thuyền: Mật mỏi, uể oải,nằm nghếch đầu lên bãi cát

Trang 26

và liên tởng của mỗi học sinh.

14 Viết hoàn chỉnh bài tập 4, 5

-Ngàysoạn :

Ngày dạy:

05/02/201406/02/2014

- Tình cảm của tác giả đối với cảnh vật quê hơng, với ngời lao động

- Một số phép tu từ đợc sử dụng trong văn bản nhằm miêu tả thiên nhiên và conngời

2 Kiểm tra bài

cũ: 1 Phân tích diễn biến tâm trạng của ngời anh trong truyệnBức tranh của em gái tôi?

3 Bài mới Nếu nh trong truyện Sông nớc Cà Mau, Đoàn Giỏi đã đa ngời đoc

tham quan cảnh sắc phong phú, tơi đẹp của vùng dất cực Nam Tổ

Trang 27

Quốc ta, thì Vợt thác trích truyện Quê Nội , Võ Quảng lại dẫnchúng ta ngợc dòng sông Thu Bồn, thuộc miền Trung Trung bộ

đến tận thợng nguồn lấy gỗ Bức tranh phong cảnh sông nớc và đôi

bờ miền Trung này cũng không kém phần lí thú

- Dựa vào nội dung em hãy chia

bố cục của bài

2 Đọc và tìm hiểu bố cục:

- Cách đọc:

+ Đoạn 1: đọc giọng chậm, êm+ Đoan 2:đọc nhanh hơn, giọng hồi hộp,chờ đợi

+ Đoạn 3: dọc với giọng nhanh, mạnhnhấncác động, tính từ chỉ hoạt động

+ Đoạn 4: đọc giọng chậm lại, thanh thản

- Bố cục: 3 phần + Từ đầu dến "Vợt nhiều thác nớc

ị Cảnh dòng sông và hai bên bờ trớc khithuyền vợt thác

+ Đoạn 2: tiếp đến" Thác cổ cò"ịCuộc vợtthác của Dợng Hơng Th

+ Đoạn 3: Còn lạiị cảnh dòng sông và haibên bờ sau khi thuyền vợt thác

3 Giải nghĩa từ khó:

- Thành ngữ: Chảy đứt đuôi rắn: nhanh,mạnh, từ trên cao xuống, dòng nớc nh bịngắt ra

- Nhanh nh cắt: Rất nhanh và dứt khoát

- Hiệp sĩ: ngời có sức mạnh và lòng hàohiệp, hay bênh vực và giúp ngời bị nạn

- Thể loại: đoạn trích là sự phối hợp giữa tảcảnh thiên nhiên và hoạt động của con ngồi

- Vị trí quan sát: trên con thuyền di động vàvợt thác Vị trí ấy thích hợp vì phạm vi cảnhrộng, thay đổi, cần điểm nhìn trực tiếp và di

Trang 28

- Cảnh dòng sông đợc miêu tả

bằng những chi tiết nào?

- Tại sao tác giả miêu tả sông chỉ

bằng hoạt động của con thuyền?

(G)

- Cảnh bờ bãi ven sông đợc miêu

tả bằng những chi tiết nào? (Y)

- Nhận xét của em về nghệ thuật

miêu tả trên hai phơng diện: Dùng

từ và biện pháp tu từ? (G)

- Sự miêu tả của tác giả đã làm

hiện lên một thiên nhiên mnh thế

Bình: Võ quảng là nhà văn của

quê hơng Quảng Nam Những kỉ

nệm sâu sắc về dòng sông Thu

Bồnđã khiến văn bản tả cảnh của

ông sinh động, đầy sức sống Từ

đây sẽ thấy: muốn tả cảnh sinh

động, ngoài tài quan sát tởng tợng

thác đợc tập trung miêu tả trong

đoạn văn nào? (Y)

bên bờ

- Cảnh dòng sông: dòng sông chảy chầmchậm, êm ả, gió nồm thổi, cánh buồm nhỏcăng phồng, rẽ sóng lớt bon bon chở đầysản vật

ị Con thuyền là sự sống của sông; miêu tảcon thuyền cũng là miêu tả sông

- Hai bên bờ:

+ Bãi dâu trải bạt ngàn+ Những chòm cổ thụ dáng mãnh liệt đứngtrầm ngâm lặng nhìn xuoóng nớc

+ Những dãy núi cao sừng sững;

+ Những cây to mọc giữa những bụi lúp xúpnom xa nh những cụ già vung tay hô đámcon cháu tiến về phía trớc

ị Dùng nhiều từ láy gợi hình (trầm ngâm,sừng sững, lúp xúp)

Phép nhân hoá (những chòm cổ thụ );Phép so sánh (những cây to mọc giữa nhữngbụi ) Điều đó khiến cảnh trở nên rõ nét,sinh động

ị Cảnh thiên nhiên đa dạng phong phú,giàu sức sống Thiên nhiên vèa tơi đẹp, vừanguyên sơ, cổ kính

GV: Cảnh núi còn báo hiệu đoạn sông lắm

thác nhiều ghềnh đang đợi đón

Hết tiết 1- chuyển tiết 2

2 Cuộc v ợt thác của D ợng H ơng Th :

- Hoàn cảnh: lái thuyền vợt thác giữa mùanớc to Nớc từ trên cao phónh giữa hai vách

đá dựng đứng Thuyền vùng vằng cứ chựctụt xuống

ị Đầy khó khăn nguy hiểm, cần tới sựdũng cảm của con ngời

- Hình ảnh DHT: Nh một pho tợmg đồng

đúc, các bắp thịt cuồn cuộn ghì trên ngọsào giống nh một hiệp sĩ của Trờng Sơn oailinh hùng vĩ

ị NT so sánh, gợi tả một con ngời rắn

Trang 29

- Theo em nét nghệ thuật nổi bật

đợc miêu tả ở đoạn văn này là gì?

nghĩa gì trong việc phản ánh ngời

LĐ và biểu hiện tình cảm của tác

giả?

chắc, bền bỉ, quả cảm, có khả năng thể chất

và tinh thần vợt lên gian khó Việc so sánhDHT nh hiệp sĩ còn gợi ra hình ảnh huyềnthoại anh hùng xa với tầm vóc và sức mạnhphi thờng của Đam San, Xinh Nhã bằng x-

ơng bằng thịt đang hiển hiện trớc mắt ngời

đọc

So sánh thứ ba nh đối lập với hình ảnh DHTkhi đang làm việc Ta thấy ở đây còn có sựthống nhất trong con ngời thể hiện phẩmchất đáng quí cảu ngời LĐ lhiêm tốn, nhumì đến nhút nhát trong cuộc sống đời thờngnhng lại dũng mãnh nhanh nhẹn quyết liệttrong công việc trong khó khăn thử thách

ị NT so sánh còn có ý nghĩa đề cao sứcmạnh của mgời LĐ trêm sông nớc Biểuhiện tình cảm quí trọng đối với ngời LĐtrên quê hơng

Hoạt động 3: Tổng kết iii Tổng kết: GHi nhớ-sgk-tr40

+ Tình yêu thiên nhiên?

+ Tình yêu ngời LĐ gian khổ mà

* GV: Bài văn tả cảnh, tả ngời toát

lên tình cảm yêu quí của tác giả đối

với cảnh vật quê hơng, nhất là tình

cảm trân trọng dành cho ngời LĐ

Bài văn là bài ca LĐ cảu con ngời

Từ đó đã kín đáo biểu hiện tình yêu

đát nớc, tình yêu dân tộc của tánhà

văn

Hoạt động 4 Củng cố luyện tập iv: Luyện tập:

Bài tập1: SGKBài 2: Em học tập đợc gì về nghệ thuậtmiêu tả của tác giả?

- Chọn điểm nhìn thuận lợi cho quan sát

- Có trí tởng tợng

- Có cảm xúc đối với đối tuiợng miêu tả

Trang 30

5 H íng dÉn häc tËp:

Häc bµi, thuéc ghi nhí

Hoµn thiÖn bµi tËp

So¹n bµi: So s¸nh (TiÕp)

-TiÕt 87

Ngµy so¹n :05/02/2014Ngµy d¹y: 07/2/2014 (6a)

2 KiÓm tra bµi

Ai lay ch¼ng nhuyÓn, ai rung ch¼ng rêi

* Trong khæ th¬ nµy kh«ng cã c¸c tõ sos¸nh trªn

Trang 31

- Từ so sánh "chẳng bằng" ở vế Akhông ngang bằng vế B.

- Từ so sánh "là" vế A ngang bằng vế B

* VD:

- Gió thổi là chổi trời

- Nớc ma là ca trời (Tục ngữ)

- Thà rằng ăn bát cơm rauCòn hơn thịt cá nói nhau nặng lời (Ca dao)

+ Có chiếc lá nh con chim

+ Có chiếc lá nh thần bảo rằng

+ Có chiếc lá nh sợ hãi

- Sự vật đợc so sánh trong hoàn cảnh:+ Sự vật đợc đem ra so sánh là nhữngchiếc lá

+ Chiếc lá đợc so sánh trong hoàn cảnh

đã rụng

+ Chiếc lá là một hoàn cảnh điển hình

- Cảm nghĩ: Đoạn văn rất hay, giàuhình ảnh gợi cảm xúc và xúc động Ng-

ời đọc trân trọng ngòi bút tài hoa, tinh

tế của tác giả

- Ta có cảm xúc đó là nhờ: Tác giả đã

sử dụng phép so sánh một cách linhhoạt, tài tình: Chỉ là một chiếc lá thôi

mà có đủ các cung bậc tình cảmvui,buồn của con ngời đợc gửi gắm trong

đó: Khi thì nh mũi tên, húc lại nh conchim lảo đảo, có khi thì thầm, lại có lúc

b - Cha bằng muôn nỗi tái tê lòng bầm

- Cha bằng khó nhọc đời bầm sáu mơi

T: (Cha bằng) ị So sánh không ngang bằng

Trang 32

ấm hơn ngọn lửa hồng

- T: (Nh) ị so sánh ngang bằngT: (hơn) ị so sánh không ngang bằng

* Phân tích tác dụng gợi hình của phép so sánh:Tâm hồn tôi là một buổi tra hè

- Tâm hồn: Sự vật trừu tợng phi vật thể, không trigiác đợc, không định lợng đợc, khó định tính

- Một buổi tra hè: Khái niệm tơng đối cụ thể, cóthể hình dung bằng kinh nghiệm sống có cảm xúc,gắn với những kỉ niệm Đó là một thời gian cụ thể,một không gian đày nắng, đầy gió, đầy tiếng ve vàrực rỡ hoa phợng đỏ Tất cả cho ta hiểu rằng tâmhồn tôi là một tâm hồn nhạy cảm, phong phú, đadạng, rung động trớc vẻ đẹp của thiên nhiên vàkhông khỏi bồi hồi với những hoài niệm của mộtthời trai tre hồn nhiên, vô t đến thánh thiện

- những cây to nh những cụ già

b Em thích hình ảnh: dợng Hơng Th nh một pho ợng đồng đúc giống nh một hiệp sĩ của TrờngSơn oai linh

t-Vì: Qua hình ảnh ta thấy đợc trí tởng tợng phongphú của tác giả

- Hình ảnh nhân vật hiện lên khoẻ, đẹp, hào hùng

- Thể hiện sức mạnh và khát vọng chinh phục thiênnhiên của con ngời

Soạn bài: Chơng trình địa phơng

Trang 33

-Ngày soạn :05/02/2014

Ngày dạy: 08/02/2014 (6a)

Tiết 88 Chơng trình địa phơng Tiếng Việt

i mức độ cần đạt

- Pát hiện và sửa một số lỗi chính tả do ảnh hởng cách phát âm địa phơng

- Hạn chế lỗi chính tả do ảnh hởng của cách phát âm địa phơng

+ Bảng phụ

+ Các câu văn, thơ có cha các phụ âm trong bài để chuẩn bị chơtrò chơi

iii Các b ớc lên lớp :

1 ổn định tổ chức

2.Kiểmtrabàicũ:

3 Bài mới

Hoạt động 1: Phân biệt phụ âm đầu

- GV treo bảng phụ viết đoạn văn

có sai lỗi chính tả và cho HS tự

sửa

Sông xanh nh dải lụa mờ xa trong x ơng sớm ánh sáng mặt trời xua tan màn x ơng khiến cho dòng sông càng sôn sao màu xanh sao xuyến Ai đi xa khi trở về sứ sở

đều sững sờ trớc dòng sông ăm ắp bao kỉniệm Ngày xa, dòng sông tuổi thơ mênh

mông nh biển Những con sóng nhỏ sô bờ

sao mà thân thuộc? Khi mặt trời xuống núicả khúc sông sủi nớc ùn ùn Lớn lên tạm

Trang 34

biệt dòng sông đi xa, mỗi ngời mỗi ngả khitrở về, chúng tôi đứng lặng trớc dòng sông

xa lòng bồi hồi, sốn sang nỗi niềm sâu xa,

- Leo lên đỉnh núi Lĩnh NamLấy nắm lá sấu nấu làm nớc xông

- Nỗi niềm này lắm long đongLửng lờ lời nói khiến lòng nao nao

- Lầm lùi nàng leo lên nonNắng lên lấp loá, nàng còn lắc l

- Lụa là lóng lánh nõn nàNói năng lịch lãm nết na nên làm

Hoạt động 4: Phân biệt các phụ

Hoạt động 5: Trò chơi 5 Tròi chơi:

- GV làm trọng tài - Tổ 1 đọc các câu văn, thơ có chứa các

phụ âm trên, tổ 3, 2, 4 viết (Cử đại diện lênbảng viết)

Trang 35

- Yêu cầu của bài văn tả cảnh.

- Bố cục, thứ tự miêu tả, cách xây dựng đoạn văn, bài vbawn tả cảnh

2 Kĩ năng

- Quan sát cảnh vật

- Trình bày những điều đã quan sát về cảnh vật theo một trình tự hợp lí

Chuẩn bị :

2 Kiểm tra bài

cũ: Kiểm tra việc làm bài tập và soạn bài.

3 Bài

mới Chúng ta sống cùng thiên nhiên, sống giữa thiên nhiên nhng làmthế nào để cảnh thiên nhiên kì thú ấyhiện hình, sống động trên

trang giấy qua một bài hoặc đoạn văn miêu tả?

Hoạt động 1: Tìm hiểu về phơng

pháp viết văn tả cảnh

i Ph ơng pháp viết văn tảcảnh:

* GV: Sử dụng bảng phụ đã viết

để chiến đấu cùng thác dữ: Hai hàm răngcắn chặt, cặp mắt nảy lửa, quuai hàmbạnh ra, bắp thịt cuồn cuộn, nh hiệp sĩcủa Trờng Sơn oai linh (Nhờ tả ngoạihình và các động tác)

* Đoạn b: tả cảnh sắc một vùng sông

n-ớc Cà Mau - Năm Căn

- Theo trình tự: + Từ dới mặt sông nhìnlên bờ

+ Từ gần đến xa

- Trình tự tả nh thế là rất hợp líbởi ngờitả đang ngồi trên thuyền xuôi từ kênh rasông Tất nhiên, cái đạp vào mắt ngờingồi trớc hết phải là cảnh dồng sông, n-

ớc chảy, rồi mới tới cảnh vật hai bên bờsông Nếu tả khác đi, ngợc lại chẳng hạnthì ngời tả cũng phải ngồi ở chỗ khác đi

* Đoạn c: dàn ý gồm 3 phần:

Trang 36

- Mở đoạn gồm 3 câu đầu: Tả khái quát

về tác dụng, cấu tạo, mầu sắc của luỹ trelàng

- Thân đoạn: Tả kĩ 3 vòng của luỹ tre

- Kết đoạn: Tả măng tre dới gốc

- Nhận xét về trình tự miêu tả: Từ kháiquát đến cụ thể, từ ngoài vào trong (trình

tự không gian) Cách tả nh vậy cũng rấthợp lí bởi cái nhìn của ngời tả là hớng từbên ngoài

Nếu tả theo trật tự thời gian thì chắcchắn phải tả khác

- Cảnh HS chăm chú làm bài, GV quansát HS làm bài

- Cảnh bên ngoài lớp học: Sân trờng, gó,cây

Bài 2: Tả cảnh sân trờng lúc ra chơi:

a Cảnh tả theo trình tự thời gian

- Trống hết tiết 2, báo giờ ra chơi đã đến

Trang 37

- Biển, trời đổ màu

c Kết bài: nhận xét vì sao biển đẹpTóm lại: Ngời viết không tả theo trình tựthời gian, cũng không tả theo không gian

mà theo mạch cảm xúc và hớng theo conmắt của mình

Soạn bài: Buổi học cuối cùng

Trang 38

(Chuyện của một ngời An - dát) (An - phông - xơ Đô - đê)

- Nắm vững cốt truyện, nhân vật và chủ đề t tởng của truyện Qua câu chuyện vềbuổi học tiếng Pháp cuối cùngtrong vùng An - Dát, truyện đề cao tình yêu tiếng

mẹ đẻ, tiếng nói dân tộc Một trong những biểu hiện của lòng yêu nớc

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vậtphù hợp với lứa tuổi qua ngoại hình nhân vật,ngôn ngữ, cử chỉ, hành động nhân vật đặc biệt tác dụng của nghệ thuật so sánh.Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét văn bản, đọc và tóm tắt truyện

B Chuẩn bị:

3.Bàimới - Chân dung tác giả An-phông-xơ Đô-đê

- Bản đồ hành chính nớc Pháp, chỉ rõ vùng An-dát - Lo-ren trongchiên stranh Pháp Phổ

Buổi học tiếng Pháp cuối cùng trong vùng An-dát bị quân Phổ chiếm

đóng là một buổi học đặc biệt đã để lại trong lòng ngời đọc một tìnhcảm đẹp đó là lòng yêu nớc xong lòng yêu nớc là một tình cảmthiêng liêng, đối với mỗi ngời nó có rất nhiều cách để thể hiện khácnhau ở dây, trong tác phẩm buổi học cuối cùng đặc biệt này thì lòngyêu nớc đợc biểu hiện trong tình yêu tiếng mẹ đẻ, Câu chuyện cảm

đọc thật dịu dàng và buồn

Trang 39

- Gọi HS tóm tắt và yêu cầu tóm tắt

phải theo bố cục

- Trong truyện có những nhân vật

nào? Ai gây cho em ấn tợng nhất?

- Truyện đợc kể theo ngôi nào?

- Câu chuyện của thầy trò Phrăng

diễn ra trong hoàn cảnh nào?

- Từ đó em hiểu nh thế nào về tên

truyện Buổi học cuối cùng?

- Em hiểu gì về bức tranh minh hoạ?

* Tóm tắt theo bố cục sau:

- Phrăng trên đờng tới trờng

- Diễn biến của buổi học cuối cùng+ Cảnh lớp học và thầy Ha-men+ Tâm trạng của Phrăng

+ Phrăng lại không thuộc bài+ Thái độ c xử của thầy Ha-men+ Thầy Ha-men tiếp tục giảng bài, hớngdẫn viết tập

- Giờ học kết thúc với hành động đột ngộtcủa thầy Ha-men

- Truyện có nhiều nhân vật chính và phụnhng hai nhân vật Phrăng và Ha-men

đóng vai trò nổi trội nhất thầy giảo giàHa-Men gây xúc động hơn cả

- Chú bé học trò Phrăng vừa đóng vai tròngời kể chuyện, vừa là nhân vật chính

- Hoàn cảnh: Vùng An-dát của Pháp rơivào tay nớc Phổ từ đây sẽ không còn đợchọc tiếng Pháp

- Tên truyện: là buổi học tiếng Pháp cuốicùng của ngời pháp trên đất Pháp - Mộtbuổi học bằng tiếng dân tộc cuối cùng

- Thầy Ha-men đang giảng bài, các trò

đang chăm chú nghe Trên bảng có dòngchữ tiếng Pháp Ngoài cửa có tên lính Phổ

điều gì xảy ra:

- Trên đờng tới trờng?

- Lặng ngắt, thầy ha-men dịu dàng mặc

đẹp hơn mọi ngày Có cả dân làng với vẻbuồn rầu Thầy Ha-men nói: " Hôm nay

là bài học tiếng Pháp cuối cùng của cáccon"

ị Những điều đó báo hiệu:

- Vùng Adát của Pháp đã rơi vào tay

Trang 40

(Chuyện của một ngời An - dát) (An - phông - xơ Đô - đê)

- Nắm vững cốt truyện, nhân vật và chủ đề t tởng của truyện Qua câu chuyện vềbuổi học tiếng Pháp cuối cùngtrong vùng An - Dát, truyện đề cao tình yêu tiếng

mẹ đẻ, tiếng nói dân tộc Một trong những biểu hiện của lòng yêu nớc

- Nghệ thuật miêu tả tâm lí nhân vậtphù hợp với lứa tuổi qua ngoại hình nhân vật,ngôn ngữ, cử chỉ, hành động nhân vật đặc biệt tác dụng của nghệ thuật so sánh.Rèn luyện kĩ năng quan sát, nhận xét văn bản, đọc và tóm tắt truyện

B Chuẩn bị:

miêu tả chủ yếu qua thái độ đối với

việc học tiếng Pháp và với thầy

ha-men thái độ đó diền ra theo hai quả

trình: Từ lơ là đến thiết tha lo lắng

việc học; Từ sợ hãi đến thân thiết,

quí trọng thầy Ha-men

- Hãy tìm các chi tiết trong văn bản

miêu tả hai quá trình này?

b Tâm trạng nhân vật Phrăng:

- Các chi tiết miêu tả quá trình diễn biếnthái độ của Phrăng của Phrăng đối vớiviệc học tiếng Pháp:

+ Định trốn học đi chơi, giận mình vì bỏphí thời gian học tập Từ "chán sách" đếnthấy sách là bạn "cố tri" Thấy xấu hổ khikhông thuộc bài"lòng rầu rĩ" không dảmngẩng đầu lên Trong buổi học cuối cùngkinh ngạc khi thấy mình "hiểu đếnthế cha bao giờ thấy mình chăm chgúnghe đến thế."

+ Các chi tiết miêu tả thái độ đối với thầy

Định dạng
Số trang	140
Dung lượng	1,47 MB