Sự đồng tình, ủng hộ quốc tế đó xuất phát từ tinh thần yêu tự do, hòa bình của nhân dân thế giới, từ lợi ích của mỗi nước trong quan hệ với việc giải quyết vấn đề Việt Nam và Đông Dương;
Trang 1Cuộc vận động quốc tế của Việt Nam Dân chủ Cộng hòa trong kháng chiến chống thực dân
Pháp (1945-1954) Nguyễn Văn Trí
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia Hà Nội
Luận văn Thạc sĩ Lịch sử Việt Nam; Mã số: 60 22 54
Nghd: PGS.TS Hồ Khang Năm bảo vệ: 2014
Keywords: Lịch sử Việt Nam; Việt Nam Dân chủ Cộng hòa; Kháng chiến chống thực
dân Pháp; Cuộc vận động quốc tế
Contents:
MỞ ĐẦU
1 Lí do chọn đề tài
Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), VNDCCH đã nhận được sự đồng tình, ủng hộ cả về vật chất lẫn tinh thần của bạn bè quốc tế Sự ủng hộ ấy đã góp phần nâng cao thế và lực cho VNDCCH, buộc phía Pháp phải phải ký Hiệp định Giơnevơ, chấm dứt chiến tranh, tôn trọng độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Việt Nam
Sự đồng tình, ủng hộ quốc tế đó xuất phát từ tinh thần yêu tự do, hòa bình của nhân dân thế giới, từ lợi ích của mỗi nước trong quan hệ với việc giải quyết vấn đề Việt Nam và Đông Dương; sự đồng tình, ủng hộ từ bên ngoài ấy còn là kết quả của nỗ lực vận động quốc tế mà VNDCCH thực hiện trong cuộc trường kỳ kháng chiến này Do đó, nghiên cứu cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) góp phần lý giải sự ủng hộ quốc tế mà nhân dân Việt Nam nhận được, đồng thời giúp làm rõ cách thức mà
Trang 2VNDCCH giành ủng hộ bên ngoài trong cuộc kháng chiến này Nghiên cứu vấn đề này cũng giúp làm sáng tỏ đường lối đối ngoại của VNDCCH trong chín năm kháng chiến gian khổ (1945-1954); qua đây, chúng ta cũng nhận biết đúng đắn hơn về thái độ của quốc tế đối với VNDCCH
và vai trò của ngoại lực trong cuộc trường kỳ kháng chiến này
Ngày nay, Việt Nam đang nỗ lực tranh thủ sự ủng hộ mọi mặt của bạn bè quốc tế cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc của mình Và, lúc này, việc tìm hiểu cuộc vận động quốc tế trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) cung cấp những kinh nghiệm quí giá từ thực tế lịch sử góp phần làm cho cuộc vận động quốc tế ngày nay thu được kết quả mong muốn
Chính bởi những lí do trên, chúng tôi chọn vấn đề “Cuộc động quốc tế của VNDCCH
trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)” làm đề tài luận văn thạc sĩ của mình
2 Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Vấn đề giành ủng hộ quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) sớm được các học giả quan tâm Năm 1954, ngay khi cuộc chiến này kết thúc, các
tác phẩm Struggle for Indochina (Cuộc chiến giành Đông Dương) của Hammer và Việt Nam
máu lửa của Nghiêm Kế Tổ đã cho biết sơ bộ về nỗ lực của VNDCCH trong việc hoàn hoãn với
quân Tưởng, kêu gọi sự ủng hộ từ Mỹ những năm 1945-1946 Hai tác phẩm trên cũng đề cập việc VNDCCH đoàn kết với Lào, Campuchia và gia nhập khối XHCN để kháng chiến chống thực dân Pháp
Sang thập niên 60 của thế kỉ XX, khi Mỹ và VNDCCH trực tiếp đối đầu ở miền Nam Việt Nam, vấn đề tìm hiểu sự trợ giúp từ các nước trong phe XHCN cho VNDCCH được các nước phương Tây, nhất là Mỹ quan tâm Theo đó, năm 1967, Zasloff công bố công trình nghiên
cứu The role of the santuary in insurgency: The China’s support to the Vietminh, 1946-1954 (Vai
trò của người bảo trợ trong phong trào nổi dậy: Sự hỗ trợ của cộng sản Trung Quốc cho Việt Minh, 1946-1954) Trong đó, Zasloff đã nêu con số về sự giúp đỡ của Trung Quốc cho
VNDCCH, đồng thời chỉ ra những tác động của nước này đối với các chính sách đối nội và hoạt động đàm phán của VNDCCH ở Giơnevơ năm 1954 Ở hướng tiếp cận khác, năm 1969, King C
Chen cho ra đời công trình Vietnam and China, 1938-1954 (Quan hệ Việt Nam-Trung Quốc,
1938-1954), trong đó, lần đầu tiên, những nỗ lực hòa hoãn, thân thiện của VNDCCH đối với
Trung Hoa Dân quốc từ năm 1945 đến 1947 được nêu ra khá chi tiết Bên cạnh đó, trong nỗ lực
tìm hiểu VNDCCH, năm 1969, Bộ Quốc phòng Mỹ hoàn thành công trình nghiên cứu United
States and Vietnam relations, 1945-1967 (Quan hệ Mỹ-Việt, 1945-1967, thường được biết đến
Trang 3dưới tên Tài liệu mật của Lầu năm góc) Ở công trình này, những nỗ lực kêu gọi sự ủng hộ từ
Mỹ, Pháp và các nước lớn của VNDCCH những năm 1945-1946 cũng lần đầu tiên được nêu ra chi tiết và khá đầy đủ Đáng chú ý, công trình này dẫn nhiều điện của Chủ tịch Hồ Chí Minh gửi Chính phủ Mỹ và các nước lớn khác trong những năm 1945-1946 Trong thời gian này, chúng ta cũng được biết thêm về nỗ lực xây dựng liên minh chiến đấu của VNDCCH với Lào và
Campuchia qua công trình The revolutions in Laos: The North Vietnamese and the Pathet Laos (Phong trào cách mạng ở Lào: Quan hệ giữa lực lượng cộng sản Bắc Việt Nam và Pathet Lào)
của P.F Langer và J.J Zasloff (1969)
Bước vào thập niên 70 của thế kỉ XX, với công trình Ba mươi lăm năm đấu tranh của
Đảng (Nhà xuất bản Sự thật ấn hành năm 1971), ĐLĐVN bắt đầu công khai sơ bộ nỗ lực gây
thân thiện với Trung Quốc của mình trong những năm 1945-1946 Năm 1979, khi quan hệ Việt Nam và Trung Quốc căng thẳng, Bộ Ngoại giao nước Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra
sách trắng Sự thật về quan hệ Việt-Trung trong 30 năm qua Trong đó, phía Việt Nam công khai
thừa nhận sự giúp đỡ của Trung Quốc cho mình trong những năm kháng chiến chống thực dân Pháp (1950-1954) Cũng ở đây, phía Việt Nam tố cáo Trung Quốc tư lợi khi giải quyết vấn đề Đông Dương ở Hội ngị Giơnevơ năm 1954 Cùng thời gian này, ở Pháp, Phrăngxoa Goayô cho
xuất bản công trình Trung Quốc với việc giải quyết cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất;
trong đó, tác giả cung cấp những số liệu về việc Trung Quốc viện trợ cho VNDCCH những năm 1950-1954 Công trình này cũng đi sâu phân tích sự tác động của Trung Quốc khiến VNDCCH chấp thuận giải pháp chia cắt đất nước tại Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương, 1954 Đáng tiếc, cũng như công trình của Zasloff, sách trắng của Việt Nam và nghiên cứu của Phrăngxoa Goayô không cho biết rõ việc vận động Trung Quốc của VNDCCCH trước và trong Hội nghị Giơnevơ
về Đông Dương, 1954
Sang thập niên 80 của thế kỷ XX, hoạt động vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống Pháp tiếp tục được bổ sung, làm rõ hơn Năm 1981, từ thực tế trải nghiệm của mình
ở Việt Nam năn 1945, Archimedes L A Patti, Thiếu tá tình báo quân đội Mỹ, cho công bố công
trình Why Vietnam? (Tại sao Việt Nam?) Trong đó, những cố gắng của Chính phủ VNDCCH,
nhất là của cá nhân Chủ tịch Hồ Chí Minh trong việc giành ủng hộ của Mỹ và các nước phương Tây được trình bày chi tiết và cụ thể hơn; ở một công trình khác, năm 1988, Philippe Devillers
cho công bố công trình sưu tập tư liệu về cuộc chiến tranh Việt-Pháp, 1944-1947 mang tên
Trang 4Pari-Saigon-Hanoi; trong đó, tác giả công bố những thư tín của chủ tịch Hồ Chí Minh gửi phía Pháp
và nỗ lực xây dựng quan hệ thân thiện với phương Tây của VNDCCH nhằm vãn hồi hòa bình trong những năm 1945-1947 Cũng trong năm 1988, ở Việt Nam, Đào Quang Cát có các công trình nghiên cứu khá sâu về quan hệ Việt Nam-Trung Quốc những năm từ 1948 đến 1979 như:
Quan hệ Trung Quốc-Việt Nam trong quá trình cách mạng hai nước 1948-1979 và Tư liệu nghiên cứu về quan hệ Trung Quốc đối với Việt Nam từ năm 1948 đến 1979 Trong các công
trình này, ngoài việc cung cấp thêm thông tin về viện trợ của Trung Quốc cho VNDCCH, tác giả còn cho biết chi tiết một số nỗ lực vận động Trung Quốc của VNDCCH năm 1949 và đầu 1950
Từ thập niên 90 của thế kỉ XX đến nay, khi Chiến tranh lạnh chấm dứt, các kho lưu trữ ở Liên bang Nga, Trung Quốc và một phần nào đó ở Việt Nam được hé mở Theo đó, những nỗ lực vận động sự ủng hộ từ Trung Quốc và Liên Xô của VNDCCH những năm 1945-1954 tiếp tục
được sáng tỏ Cụ thể, qua các công trình Sự thật về những lần xuất quân của Trung Quốc và
quan hệ Việt-Trung của nhóm các nhà nghiên cứu thuộc Viện Lịch sử quân sự Việt Nam (1996), China and the Vietnam wars, 1975 (Trung Quốc và các cuộc chiến tranh Việt Nam, 1950-1975) của Qiang Zhai (2000), Mao’s China and the Cold war (Trung Quốc thời Mao và Chiến tranh lạnh) của Chen Jian (2001), người ta được biết thêm về những nỗ lực vận động của
VNDCCH trong việc giành ủng hộ của Trung Quốc những năm 1949-1954 Trong những công trình này, người đọc cũng được biết cụ thể, chi tiết hơn về lượng và loại hàng viện trợ vật chất
mà Trung Quốc dành cho VNDCCH trong những năm 1950-1954; người đọc còn được biết về một kế hoạch rõ ràng của phía Trung Quốc nhằm thực hiện ý định thỏa hiệp với phương Tây trong việc giải quyết vấn đề Đông Dương năm 1954
Bên cạnh đó, về nỗ lực của VNDCCH trong việc tranh thủ sự ủng hộ từ Liên Xô từ cuối
thập niên 40 đến giữa thập niên 50 của thế kỷ XX, có các công trình như: Những cuộc tiếp xúc
đầu tiên giữa Việt Nam và Liên Xô (1947-1950) của Benoit de Treglode (2000), Confronting Vietnam- Soviet policy toward the Indochina conflict, 1954-1963 (Giải quyết vấn đề Việt Nam- Chính sách của Liên Xô đối với cuộc chiến tranh Đông Dương, 1954-1963) của Ilya V Gaiduk
(2003), Courting diplomatic disater? The difficult integaration of Vietnam into internationalist
communist movement (1945-1950) (Thất bại ngoại giao? Nỗi khó khăn của Việt Nam trong việc hội nhập phong trào cộng sản quốc tế (1945-1950) của Christopher E Goscha (2006)…, qua các
nghiên cứu của Benoit de Treglde và Christopher E Goscha trên đây, người ta được biết về những cố gắng bất thành của VNDCCH trong việc giành ủng hộ của Liên Xô những năm cuối
Trang 5thập niên 40 của thế kỉ XX; trong công trình của Ilya V Gaiduk nêu trên, người đọc được cấp thông tin về việc VNDCCH vận động sự ủng hộ của Liên Xô từ năm 1950 đến 1954, đồng thời, độc giả cũng được biết rõ hơn về thái độ của Liên Xô cùng sự đồng thuận Xô-Trung trong việc giải quyết vấn đề Việt Nam tại Hội nghị Giơnevơ về Đông Dương năm 1954
Về nỗ lực vận động sự ủng hộ từ Mỹ, Trung Quốc những năm trước 1950, trong thời gian
này nổi bật có các các công trình của W.J Duiker như: The communist road to power in Vietnam (Con đường nắm quyền của cộng sản Việt Nam) (1995), US containment and the conflict in
Indochina (Chính sách ngăn chặn của Mỹ và cuộc xung đột ở Đông Dương) (1996), Ho Chi Minh- A life (Hồ Chí Minh- Một cuộc đời) (2000)…
Về việc vận động sự ủng hộ từ Lào, Campuchia, gần đây, ở Việt Nam có một số công trình nghiên cứu bổ sung tài liệu lưu trữ, hồi kí về những hoạt động đoàn kết, liên minh chiến
đấu giữa VNDCCH với Lào và Campuchia trong những năm sau 1945 như Quân tình nguyện
Việt Nam ở Campuchia thời kỳ 1945-1954 (tư liệu lịch sử) của Ban Liên lạc cựu chiến binh Quân
tình nguyện Việt Nam ở Campuchia thời kỳ 1945-1954 (2000), Lịch sử quan hệ đặc biệt Việt
Nam-Lào, Lào-Việt Nam, 1930-2007 do Đảng Nhân dân cách mạng Lào và ĐCS Việt Nam tổ
chức biên soạn (2011)…
Ngoài ra, từ thập niên 90 của thế kỷ XX đến nay, dựa trên nhiều nguồn tư liệu được công
bố, ở Việt Nam đã có nhiều công trình, chuyên khảo về nỗ lực vận động ngoại giao của VNDCCH, Chủ tịch Hồ Chí Minh trong một phần hoặc toàn bộ cuộc kháng chiến chống Pháp
(1945-1954) như: Ngoại giao Việt Nam, 1945-2000 do Nguyễn Đình Bin chủ biên (2005); Hoạt
động đối ngoại của nước VNDCCH thời kỳ 1945-1950, Luận án Tiến sĩ lịch sử của Nguyễn
Trọng Hậu (2001); Hồ Chí Minh với cuộc vận động sự ủng hộ quốc tế trong kháng chiến chống
thực dân Pháp, 1946-1954, Luận văn Thạc sĩ của Trần Thị Mai Dung (2010); Các nước XHCN ủng hộ Việt Nam kháng chiến chống Mỹ, cứu nước (1954-1975) của Nguyễn Thị Mai Hoa
(2013)…
Như thế, cho đến nay, cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) đã được quan tâm, nghiên cứu ở nhiều mức độ, khía cạnh khác nhau
Dù vậy, vấn đề này vẫn chưa được nghiên cứu toàn diện, hệ thống trong một chuyên khảo nào; quá trình phát triển của cuộc vận động quốc tế của VNDCCH những năm từ 1945 đến 1954 cũng chưa được làm rõ
Nghiên cứu về cuộc vận động quốc tế trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), các học giả thường nhấn mạnh thực tế VNDCCH không nhận được sự công nhận và trợ
Trang 6giúp vật chất đáng kể nào từ bên ngoài trong những năm trước 1950 mà chưa chỉ ra những thành quả mà VNDCCH thu được trong thời gian này; trong khi đó, phần lớn các nhà nghiên cứu đề cao sự giúp đỡ mà Trung Quốc và Liên Xô giành cho VNDCCH, trong những năm từu 1950 đến
1954, nhưng lại ít chỉ ra những hạn chế, tiêu cực mà VNDCCH gặp phải trong quá trình vận động các nước này những năm tháng này; các nhà nghiên cứu cũng chưa chỉ ra mối quan hệ giữa
sự tăng viện trợ của Trung Quốc, Liên Xô cho VNDCCH với những thay đổi trong chính sách đối nội, đối ngoại mà VNDCCH phải thực hiện trong những năm từ 1950 đến 1954 Nói cách khác, cách thức mà VNDCCH vận động các nước Liên Xô, Trung Quốc chưa được quan tâm, làm rõ
Nghiên cứu quan hệ giữa VNDCCH với Trung Quốc, Liên Xô trong quá trình đàm phán
ở Giơnevơ về vấn đề Đông Dương năm 1954, các nhà nghiên cứu chủ yếu chỉ ra việc hai nước bạn thúc, ép VNDCCH chấp nhận giải pháp chia cắt đất nước song chưa làm rõ những nỗ lực của VNDCCH trong việc duy trì quan điểm của mình trước sức ép của của hai nước bạn ấy
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
3.1 Mục đích nghiên cứu
Mô tả và phục dựng tương đối khách quan, đầy đủ bức tranh vận động quốc tế của VNDCCH trên phông nền của cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp; chỉ ra cách thức VNDCCH giành ủng hộ bên ngoài và làm rõ sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc kháng chiến này của nhân dân Việt Nam; cung cấp một số kinh nghiệm lịch sử có giá trị tham khảo
3.2 Nhiệm vụ nghiên cứu
- Trình bày bối cảnh lịch sử, quan điểm quốc tế và đường lối đối ngoại của VNDCCH
- Phân tích quá trình VNDCCH thực hiện cuộc vận động quốc tế qua hai giai đoạn:
1945-1950, 1950-1954
- Phân tích những thành công, hạn chế và đặc điểm cuộc vận động quốc tế của VNDCCH
từ năm 1945 đến năm 1954
- Nêu lên ý nghĩa của cuộc vận động đối với công cuộc kháng chiến kiến quốc của VNDCCH những năm 1945-1954; đồng thời, đúc rút một số kinh nghiệm cho hiện tại
4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
4.1 Đối tượng nghiên cứu:
Trang 7Đối tượng nghiên cứu của luận văn là cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) trên mọi chiều cạnh, từ yêu cầu khách quan, diễn biến cho đến kết quả
4.2 Phạm vi nghiên cứu:
Về nội dung khoa học: Nghiên cứu những hoạt động chính, quan trọng, nổi bật của
VNDCCH trong quá trình vận động sự ủng hộ quốc tế đối với cuộc kháng chiến chống Pháp
Về thời gian: Mốc bắt đầu nghiên cứu là từ tháng 9/1945- thời điểm cuộc kháng chiến bắt
đầu và mốc kết thúc nghiên cứu là tháng 7/1954 – khi cuộc kháng chiến chống Pháp kết thúc
Về không gian: Không gian nghiên cứu là những địa bàn liên quan đến hoạt động vận
động quốc tế của VNDCCH
5 Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thành những mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu của mình, luận văn sử dụng phương pháp lịch sử và phương pháp logic Ngoài ra, luận văn còn ứng dụng những phương pháp thống kê, so sánh
6 Nguồn tài liệu
Phục vụ cho việc thực hiện nhiệm vụ đặt ra ở trên, luận văn sử dụng nhiều nguồn tài liệu thành văn ở trong và ngoài nước
- Về nguồn tài liệu trong nước:
+ Các văn kiện của ĐCS Việt Nam trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp
1945-1954 đã được in trong bộ Văn kiện Đảng toàn tập do Nhà xuất bản Chính trị quốc gia phát hành những năm 2000, 2001; các bài nói và bài viết của chủ tịch Hồ Chí Minh từ năm 1945 đến năm
1954 in trong bộ Hồ Chí Minh toàn tập do Nhà Xuất bản Chính trị quốc gia ấn hành năm 2011
+ Các báo cáo, thống kê về viện trợ của Liên Xô, Trung Quốc cho VNDCCH những năm 1950-1954 khai thác từ Trung Tâm Lưu trữ, Bộ Quốc phòng (K4); các báo cáo về hoạt động giúp
đỡ cách mạng Campuchia những năm từ 1950 đến 1954 khai thác từ Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương ĐCS Việt Nam
Trang 8+ Các điện tín trao đổi giữa VNDCCH với Trung Quốc khai thác từ Phòng Lưu trữ, Bộ Ngoại giao
+ Các sách, báo, luận văn và luận án viết về hoạt động đối ngoại của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954)
- Về nguồn tài liệu nước ngoài:
+ Các tài liệu lưu trữ từ thư khố của Trung Quốc, Liên Bang Nga và Hoa Kì được đăng tải trên Internet bởi Trung tâm Nghiên cứu quốc tế Woodrow Wilson, Cục Thư khố quốc gia Mỹ
+ Các sách, báo in và các sách, báo điện tử của các học giả phương Tây viết về cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp của nhân dân Việt Nam (1945-1954); các trang web bàn về cuộc chiến tranh Đông Dương lần thứ nhất
7 Đóng góp của luận văn
- Tập hợp, hệ thống tài liệu liên quan đến cuộc vận động quốc tế của VNDCCH trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954), trong đó có một số tài liệu lưu trữ lần đầu được công bố
- Trình bày đầy đủ, rõ ràng hơn quá trình vận động quốc tế của VNDCCH từ năm 1945 đến năm 1954; chỉ ra cách thức VNDCCH giành ủng hộ quốc tế và làm rõ hơn sự ủng hộ bên ngoài cho cuộc kháng chiến này của nhân dân Việt Nam
- Nêu ra những nhận xét, ý nghĩa và kinh nghiệm từ cuộc vận động quốc tế trong kháng chiến chống thực dân Pháp (1945-1954) phục vụ cho công cuộc vận động quốc tế ngày nay của Việt Nam
8 Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần Mở Đầu và Kết Luận, Tài liệu tham khảo và Phụ lục, luận văn bố cục thành
3 chương
Chương 1: NỖ LỰC VẬN ĐỘNG QUỐC TẾ NGĂN CHẶN CHIẾN TRANH, TÍCH CỰC PHÁ VÂY VÀ MỞ CÁNH CỬA RA THẾ GIỚI (1945-1950)
Chương 2: ĐẨY MẠNH VẬN ĐỘNG QUỐC TẾ, GÓP PHẦN ĐƯA CUỘC KHÁNG CHIẾN ĐẾN THẮNG LỢI (1950-1954)
Chương 3: NHẬN XÉT, Ý NGHĨA VÀ KINH NGHIỆM LỊCH SỬ
Trang 9TÀI LIỆU THAM KHẢO
I Tiếng Việt
1 Alain Ruscio (2011), Võ Nguyên Giáp, một cuộc đời, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
2 Ban Cán sự Tây Nam Cao Miên báo cáo tình hình công tác năm 1953 và nhiệm vụ công tác năm 1954, Cục
Lưu trữ Văn phòng Trung ương ĐCS Việt Nam, Phông Ban Lào -Mên, số 73, mục lục số 1, đơn vị bảo quản số 93
3 Ban chỉ đạo Biên soạn lịch sử Chính phủ Việt Nam (2006), Biên niên lịch sử Chính phủ
Việt Nam, 1945-2005, Tập 1, 1945-1954, Nxb Văn hóa Thông tin, Hà Nội
4 Ban chỉ đạo Biên soạn Lịch sử Chính phủ Việt Nam (2006), Lịch sử Chính phủ Việt Nam,
Tập 1, 1945-1955, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
5 Ban chỉ đạo Tổng kết chiến tranh trực thuộc Bộ Chính trị (1996), Tổng kết cuộc kháng
chiến chống thực dân Pháp, thắng lợi và bài học, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
6 Ban Liên lạc cựu chiến binh Quân tình nguyện Việt Nam ở Campuchia thời kì 1945-1954
(2000), Tư liệu lịch sử Quân tình nguyện Việt Nam ở Campuchia thời kì 1945-1954, Nxb
Mũi Cà Mau
7 Ban Nghiên cứu lịch sử Đảng trực thuộc Ban Chấp hành Trung ương ĐLĐVN (1971), Ba
mươi lăm năm năm đấu tranh của Đảng, Tập II, Nxb Sự Thật, Hà Nội
8 Báo cáo của Ban Miên-Lào Trung ương về tình hình Miên ba tháng đầu năm 1950, số
014/BLM, Cục Lưu trữ Văn phòng Trung ương ĐCS Việt Nam, Phông Ban Lào-Miên, số
73, mục lục số 01, đơn vị bảo quản số 60
9 Báo cáo về việc làm viện trợ quân sự năm 1953, Trung tâm Lưu trữ Bộ Quốc phòng, Phông Tổng cục hậu cần, Hồ Sơ 490
10 Benoit de Tréglodé (2000), Những cuộc tiếp xúc đầu tiên giữa Việt Nam và Liên Xô
(1947- 1948), Tạp chí Xưa và Nay, (số 73, tháng 3), tr 9-11
11 Nguyễn Đình Bin (chủ biên) (2005), Ngoại giao Việt Nam, 1945-2000, Nxb Chính trị
quốc gia, Hà Nội
12 Bộ Ngoại Giao (2008), Hiệp định Giơnevơ 50 năm nhìn lại, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội
13 Bộ Ngoại Giao (1979), Sự thật về quan hệ Việt Nam-Trung Quốc trong 30 năm qua, Nxb
Sự Thật, Hà Nội
Trang 1014 Bộ Tổng tham mưu, Ban Tổng kết-Biên soạn lịch sử (1991), Lịch sử Bộ Tổng tham mưu
trong kháng chiến chống Pháp (1945-1954), Hà Nội
15 Đào Quang Cát (1988), Quan hệ Trung Quốc-Việt Nam trong quá trình cách mạng hai
nước, 1948-1979, Tổng Cục II Bộ Quốc phòng, Hà Nội
16 Đào Quang Cát (1988), Tư liệu nghiên cứu về quan hệ Trung Quốc đối với Việt Nam từ
năm 1948 đến 1979, Tập 1, 1948-1964, Cục Nghiên cứu Bộ Tổng tham mưu, Hà Nội
17 Trường Chinh (1948), Kháng chiến nhất định thắng lợi, Nxb Sự Thật
18 Chủ tịch Hồ Chí Minh với nhân dân Trung Quốc trong sự nghiệp đấu tranh, giữ vững độc
lập dân tộc và xây dựng đất nước (1945-1969), Cục Văn thư và Lưu trữ Nhà Nước,
http://www1.archives.gov.vn/TrienlamTQ
19 Cuộc kháng chiến thần thánh của nhân dân Việt Nam (Những bài viết trong thời kỳ
kháng chiến trên các báo Đảng) (1959), Tập II (Từ tháng Giêng 1948 đến tháng Chạp
1950), Nxb Sự Thật, Hà Nội
20 Cuộc kháng chiến thần thánh của nhân dân Việt Nam (Những bài viết trong thời kỳ
kháng chiến trên các báo Đảng) (1960), Tập 1 (Từ 23 tháng 9 năm 1945 đến tháng Chạp
năm 1947), Nxb Sự Thật, Hà Nội
21 Nguyễn Thị Dung (2012), Cuộc vận động dư luận quốc tế của Đảng trong kháng chiến
chống thực dân Pháp, 1945-1954, Luận văn Thạc sĩ khoa học lịch sử, Đại học Quốc gia
Hà Nội, Hà Nội
22 Trần Thị Mai Dung (2010), Hồ Chí Minh với cuộc vận động sự ủng hộ quốc tế trong
cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp (1946-1954), Luận văn thạc sĩ khoa học lịch sử,
Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Hà Nội
23 Đại học Quốc gia Hà Nội, Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn (2005), Điện
Biên Phủ từ góc nhìn của các nhà khoa học Việt-Pháp, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
24 ĐCS Việt Nam (2001), Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 7, 1940-1945, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội
25 ĐCS Việt Nam (2001), Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 8, 1945-1947, Nxb Chính trị quốc
gia, Hà Nội
26 ĐCS Việt Nam (2001), Văn kiện Đảng toàn tập, Tập 9, 1948, Nxb Chính trị quốc gia, Hà
Nội