phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý các trường cao đẳng cộng đồng hải phòng trong giai đoạn hiện nay

Phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý các trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay Đặng Thị Thu Hằng Trường Đại học Giáo dục.. Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ

Phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý các trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng

trong giai đoạn hiện nay

Đặng Thị Thu Hằng

Trường Đại học Giáo dục Đại học Quốc gia Hà Nội

Luận văn ThS Giáo dục học: 60 14 05 Người hướng dẫn : PGS.TS Từ Đức Văn

Năm bảo vệ: 2013

100 tr

Abstract Nghiên cứu cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý ở trường

cao đẳng, đại học Khảo sát, đánh giá thực trạng về đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản

lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng đáp ứng yêu cầu mới trong giai đoạn hiện nay Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

Keywords Quản lý giáo dục; Cán bộ quản lý; Trường Cao đẳng Cộng đồng Hải

Phòng; Nữ cán bộ

Content

1 Lí do chọn đề tài

Bước vào thiên niên kỷ mới, Việt Nam xác định giáo dục là chìa khóa quan trọng để hội nhập nền kinh tế toàn cầu, vì giáo dục chính là công cụ hiệu quả nhất để nâng cao dân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài cho sự nghiệp phát triển nền công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

Trong đường lối chiến lược, Đảng ta luôn xác định GD&ĐT là một bộ phận quan trọng trong sự nghiệp cách mạng Nghị quyết Hội nghị lần thứ hai Ban chấp hành Trung ương khóa VIII, Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VIII, thứ IX của Đảng đều xác định “Giáo dục và Đào tạo là quốc sách hàng đầu, là động lực phát triển kinh tế, xã hội của đất nước”.[50] Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX của Đảng đã khẳng định: “Phát triển giáo dục và đào tạo là một trong những động lực quan

trọng thúc đẩy sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, là điều kiện để phát huy nguồn lực con người - yếu tố cơ bản để phát triển xã hội, tăng trưởng kinh tế nhanh và

bền vững” Tiếp sau, Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XI của Đảng đã xác

định: “Phát triển nhanh nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân lực chất lượng cao” là một trong 3 khâu đột phá quan trọng của chiến lược phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2011-2020

Phát triển GD&ĐT GD&ĐT là trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân trong đó nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục là lực lượng nòng cốt, đóng vai trò quan trọng Tình hình trên đòi hỏi phải tăng cường xây dựng đội ngũ nhà giáo và cán bộ quản lý giáo dục một cách toàn diện

Trong một ngàn năm dựng nước và giữ nước của dân tộc Việt Nam, người phụ

nữ luôn giữ một vị trí quan trọng Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng nói: “Non sông gấm vóc Việt Nam do phụ nữ ta, trẻ cũng như già, ra sức dệt thêu mà thêm tốt đẹp, rực rỡ” [37]

Sự phát triển của kinh tế, xã hội trong thời kỳ đầy biến động đang mở ra cho nhân loại nhiều sự lựa chọn Những cơ hội và thách thức mới đang đặt ra trước mắt cho dân tộc ta nói chung và người phụ nữ nói riêng Bên cạnh thiên chức làm vợ, làm

mẹ, họ còn là những người lao động, người công dân có trách nhiệm làm ra của cải vật chất và những giá trị tinh thần cần thiết cho xã hội Họ có vai trò to lớn trong việc tham dự vào đời sống chính trị-xã hội của đất nước

Giáo dục và Đào tạo là một trong những lĩnh vực mà ở đó người phụ nữ thể hiện rõ vai trò của mình Tại đây họ gánh vác hai trọng trách: trọng trách của một trí thức XHCN Việt Nam và trọng trách của một người vợ, người mẹ trong gia đình Trong sự nghiệp giáo dục của đất nước, họ là nhân lực chiếm số đông và quan trọng của “quốc sách hàng đầu” Để có nguồn nhân lực cho công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, sau người mẹ có công sinh thành dưỡng dục là người mẹ thứ hai có công đem lại cho họ những năng lực, phẩm chất cần thiết của người lao động mới

Nhận thức rõ vai trò, vị trí của phụ nữ trong công cuộc đổi mới và phát triển của đất nước, Đảng và Nhà nước đã đề ra nhiều chủ trương, đường lối, chính sách để phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý thông qua các Chỉ thị, Nghị quyết như Nghị quyết số 153-NQ/TW về Công tác cán bộ nữ (1967); Chỉ thị số 44-CT/TW về một số vấn đề cấp bách trong công tác cán bộ nữ (1984); Chỉ thị số 37-CT/TW ngày 16/5/1994 về một số vấn đề công tác cán bộ nữ trong tình hình mới; Chỉ thị 15/GD-ĐT ngày 19/9/1994 của Bộ trưởng Bộ GD&ĐT về “Đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ ngành GD&ĐT trong tình hình mới”; Nghị quyết số 04-NQ/TW về Đổi mới và tăng cường công tác vận động phụ nữ trong tình hình mới (1993); Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 11-NQ/TW về công tác phụ nữ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong đó chỉ đạo các chỉ tiêu về cán bộ nữ cần đạt được vào năm

2020 Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011 -

2020, trong đó mục tiêu 1 về “Tăng cường sự tham gia của phụ nữ vào các vị trí quản

lý, lãnh đạo nhằm từng bước giảm dần khoảng cách giới trong lĩnh vực chính trị” và Chương trình quốc gia về bình đẳng giới giai đoạn 2011-2015, trong đó có dự án 3 về

“Nâng cao năng lực cho đội ngũ nữ đại biểu Quốc hội, nữ đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp, nữ cán bộ quản lý, nữ lãnh đạo các cấp; nữ ứng cử đại biểu Quốc hội, nữ ứng

cử đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp nhiệm kỳ 2016 - 2020, nữ cán bộ thuộc diện quy hoạch”

Các quan điểm ấy cũng được cụ thể hóa vào các văn bản Hiến pháp các năm

1949, 1959, 1980, 1992 và ngày càng hoàn thiện cụ thể hóa trong các văn bản khác

Trong những năm gần đây xu thế hội nhập, công cuộc đổi mới trên đất nước ta đang có bước phát triển với nhịp điệu nhanh, quy mô lớn, đòi hỏi nhanh chóng phải có đội ngũ cán bộ quản lý, có phẩm chất, năng lực, trình độ mới đáp ứng được yêu cầu

đó Nghị quyết Hội nghị lần thứ 4 BCH TƯ Đảng khóa VII khẳng định “Khẩn trương đào tạo và bồi dưỡng đội ngũ cán bộ quản lý các cấp”

Ngành GD&ĐT có đội ngũ lao động nữ chiếm trên 70% Ở một số cấp học, bậc học tỷ lệ nữ cán bộ quản lý và giáo viên chiếm đa số Để nâng cao chất lượng và phát

triển đội ngũ nữ cán bộ, chỉ thị 15/CT- GD&ĐT của Bộ GD&ĐT nhấn mạnh: “Tăng cường cán bộ lãnh đạo, chỉ đạo là nữ ở những bậc và cấp độ quản lý cao (Các trường cao đẳng, đại học, các vụ, viện cấp bộ), ở các bộ phận liên quan đến chính sách lao động tiền lương, đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ cán bộ nữ để mỗi trường học, mỗi đơn vị quản lý giáo dục các cấp có ít nhất một cán bộ lãnh đạo nữ”

Thứ trưởng Bộ GD&ĐT Nguyễn Thị Nghĩa trả lời phỏng vấn phóng viên báo Giáo dục và Thời đại (tháng 3/2011): Chiếm 73,6% số giáo viên, giảng viên trực tiếp đứng lớp (ở cấp học mầm non là 98% và gần 80% ở giáo dục tiểu học), trong đó có hàng trăm Giáo sư, Phó giáo sư, hàng ngàn tiến sỹ, Thạc sỹ, đội ngũ nữ nhà giáo là lực lượng nòng cốt triển khai thực hiện thành công các nhiệm vụ chính trị, gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua và các cuộc vận động lớn của ngành Nhiều chị đang giữ các cương vị cán bộ quản lí chủ chốt cấp trường, cấp phòng, cấp sở, cấp Bộ Hơn

1000 chị đã được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nhà giáo nhân dân, Nhà giáo ưu

tú và nhiều phần thưởng cao quý khác Với sự phát triển về số lượng, không ngừng nâng cao về phẩm chất, trình độ và năng lực chuyên môn nghiệp vụ, tinh thần lao động khoa học nghiêm túc, sáng tạo của nhà giáo và tấm lòng bao dung nhân hậu của người phụ nữ Việt Nam, đội ngũ nữ nhà giáo đã đóng vai trò vô cùng quan trọng làm nên diện mạo của giáo dục nước nhà, mỗi bước phát triển của Ngành đều có sự đóng góp to lớn của nữ nhà giáo chúng ta

Thực tế những năm qua công tác cán bộ nữ ở trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng đã có nhiều chuyển biến tích cực, nữ cán bộ quản lý đã đóng góp tích cực trong

sự phát triển chung của Nhà trường; có bản lĩnh chính trị vững vàng, phẩm chất đạo đức trong sáng và lối sống lành mạnh, trình độ chuyên môn nghiệp vụ ngày càng nâng cao Đã góp phần quan trọng thực hiện sứ mạng của nhà trường Tuy nhiên, trước những yêu cầu mới của sự nghiệp phát triển giáo dục thời kỳ công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước đội ngũ nhà giáo và nữ CBQL còn bộc lộ những hạn chế, bất cập: tỷ lệ cán bộ nữ làm công tác quản lý thấp, còn thiếu so với nhu cầu, số lượng CBQL có trình độ chuyên môn, trình độ quản lý tốt còn ít, tính chuyên nghiệp của đội ngũ

CBQL chưa cao, đặc biệt trong tham mưu, xây dựng kế hoạch và chỉ đạo thực hiện.v.v, chưa tương xứng với số lượng cán bộ của Nhà trường

Nhận thức rõ vị trí, tầm quan trọng của cán bộ và công tác cán bộ, trong những năm qua trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng luôn bám sát đường lối công tác cán

bộ của Đảng, có sự vận dụng sáng tạo phù hợp với thực tiễn địa phương Mặc dù, công tác xây dựng phát triển đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục đã có sự chuyển biến mạnh

mẽ, nhưng nhìn chung đội ngũ nữ cán bộ quản lý nhà trường hiện nay xét về số lượng,

cơ cấu và chất lượng chưa đáp ứng tốt yêu cầu ngày càng cao của giáo dục và nhiệm

vụ đặt ra trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước

Phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý ở trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay là vấn đề cấp bách, cần thiết và quan trọng trong tiến trình phát triển của ngành GD&ĐT Hải Phòng nói chung và trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng nói riêng Là người nữ cán bộ quản lý, với mong muốn được đóng góp một phần công sức vào sự phát triển chung của Nhà trường tôi luôn trăn trở về vấn đề này,

trên cơ sở đó tôi đã chọn đề tài “Phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao

đẳng Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay” làm luận văn tốt nghiệp

2 Mục đích nghiên cứu

Trên cơ sở lý luận và thực trạng đội ngũ nữ cán bộ quản lý của trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng, luận văn đưa ra các biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng nhằm góp phần nâng cao chất lượng, hiệu quả đào tạo của Nhà trường trong giai đoạn hiện nay

3 Khách thể và đối tượng nghiên cứu

3.1 Khách thể nghiên cứu

Phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng

3.2 Đối tượng nghiên cứu

Các biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay

4 Giả thuyết khoa học

Nếu có những biện pháp hợp lí, thực thi từ vấn đề nhận thức cho đến hành động thì sẽ phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng đáp ứng được yêu cầu của CNH-HĐH đất nước trong giai đoạn hiện nay, góp phần thúc

đẩy sự phát triển chung của Nhà trường

5 Nhiệm vụ nghiên cứu

5.1 Nghiên cứu cơ sở lí luận về phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý ở trường cao

đẳng, đại học

5.2 Khảo sát, đánh giá thực trạng về đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng

đồng Hải Phòng

5.3 Đề xuất biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng

đồng Hải Phòng đáp ứng yêu cầu mới trong giai đoạn hiện nay

5.4 Khảo sát tính cần thiết và tính khả thi của các biện pháp đề xuất

6 Phạm vi nghiên cứu

6.1 Nội dung nghiên cứu

Nghiên cứu thực trạng và đưa ra các biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay

6.2 Khách thể khảo sát

Giáo viên, cán bộ quản lý, nữ cán bộ quản lý của trường Cao đẳng Cộng đồng Hải Phòng Cụ thể về số lượng là:

- Đội ngũ giảng viên, giáo viên: 114

- Đội ngũ CBQL: 37, trong đó nữ CBQL là: 06

6.3 Phạm vi thời gian nghiên cứu: Năm học 2011-2012; năm học 2012-2013

7 Phương pháp nghiên cứu

Quá trình thực hiện đề tài kết hợp các nhóm phương pháp nghiên cứu sau:

7.1 Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

- Nghiên cứu hệ thống tài liệu, lý luận, các văn kiện, Nghị quyết của Đảng, các

văn bản quy định của Nhà nước và của ngành Giáo dục và Đào tạo

- Nghiên cứu hồ sơ

- Phân tích, tổng hợp, phân loại, hệ thống hóa, khái quát hóa các tài liệu liên quan đến chủ đề nghiên cứu và vận dụng các chuyên đề quản lí giáo dục liên quan để xác định cơ sở lí luận của đề tài

7.2 Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phương pháp trò chuyện, phỏng vấn: Tiến hành khảo sát thực tế; thông qua trò chuyện, trao đổi với cán bộ quản lý, giáo viên và học sinh, sinh viên trường Cao đẳng Cộng đồng để tìm hiểu thực trạng và đưa ra các giải pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý

- Phương pháp phân tích sản phẩm hoạt động : Khảo sát các kết quả

- Phương pháp điều tra bằng Ankét: Sử dụng hệ thống câu hỏi mở và câu hỏi đóng để tìm hiểu các vấn đề liên quan đến đối tượng nghiên cứu

- Phương pháp chuyên gia: Xin ý kiến các chuyên gia

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm quản lý giáo dục

7.3 Nhóm phương pháp toán thống kê trong nghiên cứu khoa học giáo dục

8 Cấu trúc luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung luận văn được trình bày trong ba chương

Chương 1: Cơ sở lý luận về phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý giáo dục các

trường đại học, cao đẳng

Chương 2: Thực trạng phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng

Cộng đồng Hải Phòng

Chương 3: Biện pháp phát triển đội ngũ nữ cán bộ quản lý trường Cao đẳng

Cộng đồng Hải Phòng trong giai đoạn hiện nay

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban Bí thư Trung ương Đảng (2004), Chỉ thị số 40-CT/TW về xây dựng, nâng cao

chất lượng đội ngũ nhà giáo và QLGD

2 Đặng Quốc Bảo (1996), Về phạm trù nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường

trong bối cảnh hiện nay, Nxb Giáo dục, Hà Nội

3 Đặng Quốc Bảo (1998), Quản lý giáo dục tiếp cận một số vấn đề lý luận từ lời

khuyên và góc nhìn thực tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội

4 Đặng Quốc Bảo (2010), Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục, Nxb

Giáo dục, Hà Nội

5 Đặng Quốc Bảo (1996), Về phạm trù nhà trường và nhiệm vụ phát triển nhà trường

trong bối cảnh hiện nay, Nxb Giáo dục, Hà Nội

6 Đặng Quốc Bảo (1998), Quản lý giáo dục tiếp cận một số vấn đề lý luận từ lời

khuyên và góc nhìn thực tiễn, Nxb Giáo dục, Hà Nội

7 Đặng Quốc Bảo (2010), Đổi mới quản lý và nâng cao chất lượng giáo dục, Nxb

Giáo dục, Hà Nội

8 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2003), Báo cáo tổng kết Chỉ thị 37/CT-TW

9 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2010), Báo cáo tại Hội thảo khoa học “Nữ trí thức Việt

Nam đối với sự nghiệp công nghiệp hóa - hiện đại hóa đất nước”

10 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2011), Thông tư 14/2011/TT - BGDĐT - Quy định chuẩn

Hiệu trưởng

11 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2005), Thông tư số 33/2005/TT-BGDĐT; Hướng dẫn

thực hiện chế độ phụ cấp chức vụ lãnh đạo trong các cơ sở giáo dục công lập

12 Bộ Giáo dục và Đào tạo-Bộ Nội vụ (2006), TT số 35/2006/TTLT-

BGDĐT-BNV; Hướng dẫn định mức biên chế viên chức ở các cơ sở giáo dục phổ thông, công lập

13 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1985), Chỉ thị 06/CT-GD về một số vấn đề cấp bách

trong công tác của ngành

14 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1994), Chỉ thị 15/CT-GD-ĐT về đổi mới công tác hoạt

động phụ nữ của ngành GD&ĐT trong tình hình mới

15 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1984), Chỉ thị 44/CT-TW của Ban Bí thư Trung ương

Đảng về "Một số vấn đề cấp bách công tác cán bộ nữ"

16 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1994) Chỉ thị 37/CT-TW (1994) về một số vấn đề công

tác CBN trong tình hình mới

17 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1997), Chương trình hành động "Vì sự tiến bộ phụ nữ"

ngành GD&ĐT

18 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1998), Thông tư 18/1998/TT-BGD&ĐT về việc hướng

dẫn công tác quy hoạch cán bộ

19 Bộ Giáo dục và Đào tạo (1997), Chương trình hành động "Vì sự tiến bộ phụ nữ"

ngành GD&ĐT

20 Bộ Giáo dục và Đào tạo (2001), Chương trình hành động "Vì sự tiến bộ phụ nữ"

ngành GD&ĐT

21 Nguyễn Quốc Chí - Nguyễn Thị Mỹ Lộc (1997), "Những cơ sở khoa học về quản

lý giáo dục", Trường Cán bộ Quản lý GD-ĐT TW1

22 Đảng Cộng sản Việt Nam (2002), Văn kiện hội nghị lần thứ 6 BCHTW

khoá IX, Nxb Chính trị Quốc gia, Hà Nội

23 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ II BCHTW

khoá VIII, Nxb Sự thật, Hà Nội

24 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ III BCHTW

khoá VIII, Nxb Sự thật, Hà Nội

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (1997), Văn kiện Hội nghị lần thứ II BCHTW khóa

VIII; Nxb Sự thật, Hà Nội

26 Nguyễn Minh Đạo (1997), Cơ sở của khoa học quản lý, Nxb Chính trị Quốc gia,

Hà Nội

27 Vũ Cao Đàm (2006), Phương pháp nghiên cứu khoa học, Nxb Khoa học và Kỹ

thuật, Hà Nội

28 Phạm Minh Hạc (1984), Tâm lý học giáo dục, Nxb Giáo dục, Hà Nội

29 Phạm Minh Hạc (1996), Một số vấn đề giáo dục và khoa học giáo dục, Nxb Giáo

dục, Hà Nội

30 Bùi Minh Hiền (Chủ biên), Vũ Ngọc Hải, Đặng Quốc Bảo (2006), Quản lý giáo

dục; Nxb Đại học Sư Phạm, Hà Nội

31 M.I Kônđakốp (1984), Quản lý giáo dục quốc dân trên địa bàn quận, huyện,

Trường CBQLTW Hà Nội