pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở việt nam

Nghiên cứu và đánh giá thực trạng pháp luật, tổ chức, hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam hiện nay.. Đưa ra một số định hướng và kiến nghị giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiệ

Pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt

Nam

Nguyễn Thị Trà Mi

Khoa Luật, Đại Học Quốc Gia Hà Nội Luận văn Ths Lý luận và lịch sử nhà nước và pháp luật; Mã Số: 60 38 01

Nghd: PGS.TS Phạm Hữu Nghị

Năm bảo vệ: 2013

Abstract: Làm sáng tỏ cơ sở lý luận về đăng ký quyền sử dụng đất và pháp luật đăng ký

quyền sử dụng đất ở Việt Nam Nghiên cứu và đánh giá thực trạng pháp luật, tổ chức, hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam hiện nay Đưa ra một số định hướng và kiến nghị giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam

Keywords: Luật đất đai; Quyền sử dụng đất; Pháp luật Việt Nam

Contents:

Mở đầu

1 Sự cần thiết nghiên cứu đề tài

Đất đai là loại tài sản có giá trị lớn và có tầm quan trọng đối với chủ sử dụng trong việc duy trì, đảm bảo và phát triển cuộc sống Do đó, đất đai cần phải được xác lập quyền sử dụng một cách một cách rõ ràng, hợp pháp nhằm tạo cơ sở pháp lí để bảo đảm quyền và lợi ích hợp pháp cho chủ sử dụng trong quá trình sử dụng đất Để đạt được mục đích này, việc đăng ký quyền sử dụng đất là rất cần thiết

Hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất có ý nghĩa quan trọng trong việc bảo đảm an toàn pháp

lý cho các bên tham gia giao dịch, ngăn ngừa tranh chấp và cung cấp chứng cứ để giải quyết

các tranh chấp trong lĩnh vực này thông qua cơ chế công khai và minh bạch quyền sử dụng đất của cá nhân và tổ chức Từ đó góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước và thúc đẩy

sự phát triển lành mạnh của thị trường quyền sử dụng đất nói riêng và thị trường bất động sản nói chung

Xuất phát từ tầm quan trọng của hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất, trong những năm qua, Nhà nước đã áp dụng nhiều giải pháp để tăng cường công tác này và đạt được những kết quả tích cực như: Pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất đã từng bước được hoàn thiện, hệ thống các cơ quan có thẩm quyền đăng ký được thành lập tới cấp huyện; mô hình “một cửa”

ở nhiều địa phương cùng với một số cải cách về thủ tục đăng ký đã tạo thuận lợi hơn cho người dân và doanh nghiệp Số lượng cấp Giấy chứng nhận quyền sử dụng đất ngày càng tăng

Bên cạnh những kết quả đạt được, hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất vẫn còn một số hạn chế cần khắc phục như sau: các quy định pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất vừa thiếu, vừa chồng chéo, việc quản lý nhà nước về đăng ký quyền sử dụng đất còn phân tán, chia cắt, không có sự phối hợp giữa các quy định về như quy hoạch, giao đất, cho thuê đất với các quy định về đăng ký quyền sử dụng đất…

Thực tế nêu trên đã gây bức xúc cho người dân, làm cho họ không hưởng ứng việc đăng ký

và các giao dịch “ngầm” tiếp tục phát sinh Từ đó, một mặt Nhà nước không kiểm soát được đầy đủ các diễn biến của thị trường bất động sản, không có đủ thông tin để giải quyết các khiếu kiện về bất động sản, đồng thời gặp khó khăn trong việc phòng ngừa, chống tham nhũng cũng như thất thu thuế Mặt khác, người sử dụng đất không có đủ chứng cứ để bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình

Thông qua việc chọn đề tài “Pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam”, học viên

muốn đi sâu nghiên cứu, xem xét, đánh giá thực trạng của các quy định pháp luật hiện hành

về đăng ký quyền sử dụng đất, trên cơ sở đó tìm ra những bất cập, lý giải nguyên nhân và đề xuất giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam

2 Tình hình nghiên cứu

Thời gian vừa qua, đã có một số công trình nghiên cứu về lý luận và thực tiễn xung quanh

pháp luật về đăng ký bất động sản của Việt Nam, trong đó bao gồm cả nội dung về đăng ký quyền sử dụng đất, đó là:

- “Đăng ký bất động sản - thực tiễn và phương hướng hoàn thiện” – luận văn thạc sĩ luật học của Phạm Thị Kim Hiền năm 2001 (Cao học Việt- Pháp khoá I, 1998-2001)

- “Thống nhất pháp luật về đăng ký bất động sản” - luận văn thạc sĩ luật học của Nguyễn Ngọc Tú (cao học Luật ĐHQG Hà Nội năm 2007)

- “Một số vấn đề về ĐKBĐS trong luật dân sự- Thực trạng và phương hướng hoàn thiện” - luận văn thạc sĩ luật học của Đặng Trường Sơn (cao học Luật Hà Nội năm 2008)

Bên cạnh các công trình nghiên cứu nêu trên, có rất nhiều các bài báo hoặc bài nghiên cứu được đăng tải trên các phương tiện thông tin đại chúng trao đổi về nhiều nội dung liên quan đến đăng ký bất động sản như: thực tiễn của việc cấp các loại giấy chứng nhận về quyền sử dụng đất

và quyền sở hữu tài sản gắn liền với đất, giá trị pháp lý của việc đăng ký, thủ tục đăng ký, sự cần thiết xây dựng Luật Đăng ký bất động sản, phương hướng hoàn thiện pháp luật đăng ký bất động sản

Các công trình nghiên cứu, các bài viết nêu trên đã bước đầu đưa ra những nghiên cứu, đánh giá ban đầu về pháp luật đăng ký hiện hành của Việt Nam cũng như thực tiễn của hoạt động đăng ký Tuy nhiên đến nay, chưa có đề tài nghiên cứu nào tìm hiểu chuyên sâu về Pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam, những ảnh hưởng và tác dụng của nó trong chính sách quản lí về đất đai của Nhà nước

Ngoài việc kế thừa những mặt tích cực của các công trình, đề tài nghiên cứu của các tác

giả, đề tài h t ề đ ng ền sử dụng đất ở Việt Nam” mong muốn đề xuất, kiến

nghị một số giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam cũng như hoàn thiện pháp luật quản lí nhà nước về đất đai

3 Mục đích à nhiệm vụ của Lu n n

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, đánh giá thực trạng pháp luật, tổ chức, hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam, luận văn đề xuất, kiến nghị một số giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt Nam

Để thực hiện mục đích đã nêu trên, luận văn có những nhiệm vụ sau:

- Góp phần làm sáng tỏ cơ sở lý luận về đăng ký quyền sử dụng đất và pháp luật đăng ký

quyền sử dụng đất ở Việt Nam

- Đánh giá thực trạng pháp luật, tổ chức, hoạt động đăng ký quyền sử dụng đất ở Việt

Nam hiện nay

- Định hướng và kiến nghị giải pháp nhằm bảo đảm việc thực hiện pháp luật đăng ký

quyền sử dụng đất ở Việt Nam

4 hương h nghiên cứu

Trong quá trình thực hiện Luận văn, học viên vận dụng các phương pháp luận triết học

duy vật biện chứng và duy vật lịch sử của Lí luận Nhà nước và pháp luật trong điều kiện cơ chế

kinh tế mới

Học viên sử dụng các phương pháp phân tích, so sánh, thống kê, tổng hợp để giải quyết

các vấn đề mà đề tài đặt ra

5 Ý nghĩa của việc nghiên cứu

Những kiến nghị của luận văn có giá trị tham khảo trong quá trình hoàn thiện pháp luật và

tổ chức thực hiện pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất, đảm bảo tính thống nhất, đồng bộ, khả

thi của các quy định trong lĩnh vực này Kết quả nghiên cứu của luận văn là tài liệu tham khảo

hữu ích tại các cơ sở đào tạo luật ở nước ta

6 Cơ cấu của Lu n n

Ngoài Mở đầu, Kết luận và Danh mục tài liệu tham khảo, Luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Những vấn đề lý luận, lịch sử về đăng ký quyền sử dụng đất và về pháp luật

đăng ký quyền sử dụng đất

Chương 2: Thực trạng pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất

Chương 3: Các kiến nghị bảo đảm việc thực hiện pháp luật về đăng ký quyền sử dụng đất

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Ban cán sự Đảng bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), qu t s 7 - 9

v t qu v t t u v tr , Hà Nội

2 Ban cán sự Đảng bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), qu t s 7 -

9 v t t u v tr , Hà Nội

3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2007), t s 9 7 - 8 7

ng dẫn việc lập, chỉ , qu ồ sơ đ í , Hà Nội

4 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2008), Quy t đ 7 8 Đ- 6 1 8 ủa Bộ

tr ởng Bộ u v tr b t u uẩn nghiệp vụ ạ v ứ t

u v tr ng, Hà Nội

5 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), t 17 9 - qu đ v ứ

ậ qu s ụ đ t, Hà Nội

6 Bộ Tài nguyên và Môi trường, Bộ Nội vụ, Bộ Tài chính (2010), t t ch s 05/2010/TTLT-BTNMT-BNV- 15 t 3 1 ủ ng dẫn v chứ , nhiệm vụ, quy n hạn, tổ chứ , b v ơ t í ủ V p ò đ qu n

s dụ đ t, Hà Nội

7 Chính phủ (1994), Ngh quy t 38- 4 5 1994 v c ột b c thủ tụ

í tro v ệc gi i quy t v ệc củ â v tổ chức, Hà Nội

8 Chính phủ (2004), Ngh đ 181 4 Đ-CP 9 t 1 4 v ng dẫn

t uật đ t đ 3, Hà Nội

9 Chính phủ (2005), Ngh đ nh s 95 5 Đ- 15 7 5 v c p gi y chứng nhận quy n sở hữu ở, quy n sở hữu trì xâ ựng, Hà Nội

10 Chính phủ (2008), Ngh đ nh 20/2008 Đ- 14 8 v việc ti p nhận, x p n , n ngh củ â , tổ chứ v o ệp v thủ tụ í , Hà Nội

11 Chính phủ (2008), Ngh quy t s 02/2008/NQ-CP v những gi p p ủ y u chỉ đạo, đ u thực hiện k hoạ p t tr ển kinh t - xã ộ v ự to â s 8, Hà Nội

12 Chính phủ (2009), Ngh đ nh s 88 9 Đ-CP v C p gi y chứng nhận quy n s dụng

đ t, quy n sở hữu ở v t s ắn li n v đ t, Hà Nội

13 Đảng Cộng sản Việt Nam (2005), qu t s 48-NQ/ W, 4 t 5 5 ủ ộ

í tr v ợ xâ ự v o t ệ ệ t p p uật V ệt đ 5, đ

đ , Hà Nội

14 Đảng Cộng sản Việt Nam (2006), V ệ Đạ ộ đạ b ểu to qu ầ t ứ X, Nxb

Chính trị quốc gia, Hà Nội

15 Đảng Cộng sản Việt Nam, Ngh quy t s 08- .Ư ủa Ban Ch p ru ơ tại hội ngh lần thứ t X v một s chủ tr ơ í s để n n kinh t p t tr ển

v b n vững khi Việt t v ủa Tổ chứ ơ ại Th gi i, Hà Nội

16 Đào Trí c (2005), Xâ ự p p qu xã ộ ủ V ệt , Nxb Chính

trị quốc gia, Hà Nội

17 Đặng Anh Quân (2011), Hệ th đ đ t đ t eo p p uật đ t đ V ệt v ụy

Đ ển, Luận án tiến sĩ luật học, Trường Đại học Luật thành phố Hồ Chí Minh

18 Đặng Trường Sơn (2008), Một s v đ v đ í b t động s n trong luật â sự - thực trạ v p ơ o t ện, Trường Đại học Luật Hà Nội

19 Lê Hồng Hạnh (2008), “Đảm bảo sự thống nhất của pháp luật về đăng ký bất động sản”,

Th ng nh t p p uật v đ b t động s n, Kỷ yếu Hội thảo khoa học cấp bộ, Hà Nội

20 Lê Văn Bình (2002), p uật v qu v s dụ đ t ệp, Luận văn thạc sĩ

luật học, Viện Nghiên cứu Nhà nước và Pháp luật

21 Nguyễn Như Ý (Chủ biên), Đại từ đ ển Ti ng Việt, Nxb Văn hóa - Thông tin, Hà Nội

22 Nguyễn Ngọc Điện (2007), “Đăng ký bất động sản và vấn đề xác lập, công nhận các quyền liên quan đến bất động sản”, Kỷ yếu Hội thảo Pháp luật về đăng ký bất động sản, Hà Nội

23 Nguyễn Quang Hương Trà, Cục Đăng ký quốc gia giao dịch bảo đảm, Đ b t động

s v v đ minh bạ t tr ng b t động s n tại Việt Nam, Hà Nội

24 Nguyễn Thị Cam (1997), Ch đ nh quy n s dụ đ t tro p p uật Việt Nam, Luận văn

thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội

25 Nguyễn Thị Dung (1998), Qu í c v đ t đ t ực trạ v p p, Luận văn

thạc sĩ luật học, Trường Đại học Luật Hà Nội

26 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1953), uật ruộ đ t

1953, Hà Nội

27 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1980), Hi p p c Cộ ò Xã hội Chủ V ệt 198 , Hà Nội

28 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1987), Luật Đ t đ 1987, Hà

Nội

29 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1992), Hi p p c Cộ ò Xã hội Chủ V ệt 199 , Hà Nội

30 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (1993), uật Đ t đ 1993, Hà

Nội

31 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2001), Hi p p c Cộ ò Xã hội Chủ V ệt 199 , s đổi, bổ su 1, Hà Nội

32 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Những s đổ ơ b n của Luật Đ t đ 3, Nxb Tư pháp, Hà Nội

33 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), uật Đ t đ 3, Hà

Nội

34 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2003), Luật Xâ ự 3, Hà

Nội

35 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Bộ luật â sự 5, Hà

Nội

36 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2005), Luật Đầu t 5, Hà

Nội

37 Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam (2009), Luật s đổi, bổ sung một s

đ u củ uật đầu t xâ ựng ơ b 9, Hà Nội

38 Quý Tâm (2005), b chỉ s minh bạch th tr ng b t động s n: Việt Nam đứng cu i

b ng, http://www.tuoitre.com.vn

39 Thủ tướng Chính phủ (2007), Quy t đ 3 7 Đ- 1 1 7 v p u ệt Đ

đơ o t ủ tụ í tr vực qu đoạn

2007-2010, Hà Nội

40 Tổng Cục Địa Chính (1998), t 346 1998 - Đ 16 3 1998 ẫ t ủ

tụ đ đ t đ , ập ồ sơ đ í v p ứ ậ qu s ụ đ t, Hà

Nội

41 Tổng Cục Địa Chính (2001), t s 199 1 - Đ 1 9 1999 ẫ

p ứ ậ qu s ụ đ t t eo ỉ t 18 1999 - 1 7 1999 ủ

ủ t í p ủ, Hà Nội

42 Tổng Cục quản lý đất đai, Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), o o tì ì v ủ

tr ơ p p t ực hiệ t đo đạc b đồ đ í , p Gi y chứng nhậ , xâ ựng

hồ sơ đ í 1 , Hà Nội

43 Trần Quang Huy (2005), o trì h Luật đ t đ , Nxb Tư pháp, Hà Nội

44 Trường Đại học Kinh tế quốc dân (2000), o trì Đ v đ t đ , Nxb

Chính trị Quốc gia, Hà nội

45 Trường Đại học Luật Hà Nội (2007), Giáo trình Luật đất đai, Nxb Tư pháp, Hà Nội

46 Trường Đại học Luật Hà Nội (2008), o trì uật H í , Nxb Công an nhân dân,

Hà Nội

47 Trường Đại học Tài nguyên và Môi trường (2010), o trì Đ v đ t đ

48 Từ đ ển ti ng Việt (1994), Nxb Khoa học xã hội và Trung tâm Từ điển, Hà Nội

49 Từ đ ển gi t í t uật ngữ í (2002), Nxb Lao động, Hà Nội

50 Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (2006), Từ đ ển Luật học, Nxb Tư pháp, Hà Nội

51 Viện Khoa học pháp lý, Bộ Tư pháp (2010), C p gi y chứng nhận quy n s dụ đ t tại Việt Nam - Thực trạ v ột s v đ đặt ra, Hà Nội