Luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề pháp lý cơ bản về hợp đồng mua bán doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam; nêu lên những đặc trưng cơ bản của hợp đồng mua bán doanh nghiệp tư nhân
Trang 1Pháp luật Việt Nam về Hợp đồng mua bán
Doanh nghiệp tư nhân
Ngô Thị Hường
Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn ThS Luật: 60 38 50 Người hướng dẫn : TS Ngô Huy Cương
Năm bảo vệ: 2013
130 tr
Abstract Luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề pháp lý cơ bản về hợp đồng
mua bán doanh nghiệp tư nhân tại Việt Nam; nêu lên những đặc trưng cơ bản của hợp đồng mua bán doanh nghiệp tư nhân; đưa ra các kiến nghị nhằm góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp luật về hợp đồng mua bán doanh nghiệp nói chung và mua bán doanh nghiệp tư nhân nói riêng; góp phần cung cấp những nền tảng pháp lý cho các chủ thể khi tìm hiểu hay tham gia vào hoạt động mua bán DNTN
Keywords.Luật kinh tế; Pháp luật Việt Nam; Doanh nghiệp tư nhân; Hợp đồng mua
bán
Content
1 Tính cấp thiết của đề tài
Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) đã mở ra cho các Doanh nghiệp trong nước nhiều cơ hội đầu tư, kinh doanh nhưng cũng đem lại không
ít những khó khăn, thách thức trong việc cạnh tranh với các doanh nghiệp nước ngoài
có quy mô và tiềm năng về vốn, về kỹ thuật, về năng lực quản lý Trên thực tế, nhiều doanh nghiệp vừa và nhỏ, hoặc những doanh nghiệp quản trị kém không thể tiếp tục
“chèo lái” con thuyền của mình đã phải bán doanh nghiệp hoặc bán phần vốn góp của mình trong công ty hay sáp nhập vào công ty khác Điều đó đồng nghĩa với việc, có những doanh nghiệp sẽ ngày một mạnh lên nhờ công nghệ, nhờ quản trị, nhờ sản phẩm chiến lược…và sẽ luôn tìm kiếm cơ hội mở rộng hoạt động kinh doanh của mình Ngược lại, có những doanh nghiệp ngày một suy kém và buộc phải rút lui khỏi thị trường Một trong những hình thức tương đối hữu hiệu mà các doanh nghiệp mạnh
Trang 2thường nghĩ đến là mua lại các công ty khác đang “hấp hối” để tranh thủ những nguồn lực sẵn có của công ty này (như nguồn nhân công rẻ, tay nghề tốt hay mạng lưới cung cấp khách hàng tiềm năng hay thương hiệu hàng hóa sẵn có…) Tương lai gần, việc mua bán doanh nghiệp hay chuyển nhượng vốn góp sẽ ngày càng phát triển và trở thành xu hướng tất yếu của thị trường
Trong bức tranh chung về mua bán doanh nghiệp, thì có lẽ vấn đề mua bán doanh nghiệp tư nhân (doanh nghiệp do một cá nhân làm chủ và chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình) là vấn đề đầu tiên được pháp luật ghi nhận chính thức tại Luật Doanh nghiệp Tư nhân được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam
khoá VIII, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 21 tháng 12 năm 1990 (“Luật Doanh nghiệp
Tư nhân 1990”) Lần đầu tiên pháp luật ghi nhận quyền bán doanh nghiệp tư nhân của
chủ sở hữu doanh nghiệp tư nhân Tuy nhiên, từ đó đến nay khung pháp lý điều chỉnh hoạt động này còn hạn chế, chưa nêu bật được bản chất mua bán doanh nghiệp tư nhân, sự khác biệt của hoạt động mua bán doanh nghiệp tư nhân với các hoạt động mua bán doanh nghiệp khác Luật Doanh nghiệp Tư nhân 1990 và Luật Doanh nghiệp
số 13/1999/QH10 được Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa X,
kỳ họp thứ 5 thông qua ngày 12 tháng 6 năm 1999 (“Luật Doanh nghiệp 1999”) ra
đời đã công nhận sự tồn tại và phát triển lâu dài của kinh tế tư nhân, công nhận sự bình đẳng của DNTN với những loại hình doanh nghiệp khác Điều đó góp phần thúc đẩy
sự tồn tại, phát triển của DNTN cũng như góp một phần đáng kể cho nền kinh tế nước nhà trong những thập kỷ vừa qua Trong đó, hoạt động mua bán DNTN chiếm một vị trí không nhỏ
Như vậy, bên cạnh góc độ kinh tế, góc độ pháp lý của việc mua bán doanh nghiệp nói chung và mua bán doanh nghiệp tư nhân nói riêng là vấn đề mà nhà nước Việt Nam cần quan tâm, nghiên cứu sâu hơn nữa để có thể xây dựng một khung pháp
lý phù hợp, đảm bảo cho các giao dịch mua bán doanh nghiệp diễn ra đúng trình tự pháp lý, có sự quản lý của nhà nước, đảm bảo sự bình ổn trong nền kinh tế đất nước, tránh lũng đoạn thị trường cũng như bảo vệ quyền lợi của các chủ thể (bên mua và bên bán) trong các giao dịch
Trang 3Từ những lý luận và thực tế trên, tác giả đã quyết định lựa chọn đề tài “Pháp luật Việt Nam về Hợp đồng mua bán Doanh nghiệp tư nhân” làm đề tài nghiên cứu
thạc sĩ của mình nhằm tiếp cận, phân tích và giải quyết những vấn đề có liên quan trực tiếp đến hợp đồng mua bán DNTN
2 Tình hình nghiên cứu
Trong thời gian gần đây, cùng với sự gia tăng của các giao dịch mua bán doanh nghiệp, số lượng các bài nghiên cứu cũng tăng lên Qua tìm hiểu có thể kể đến một số công trình và bài viết nghiên cứu có liên quan phần nào đến DNTN, hợp đồng mua bán doanh nghiệp sau đây:
Thứ nhất, với các công trình luận án, Luận văn, có thể kể đến một số công trình
nghiên cứu sau:
Luận án Tiến sỹ Luật Học (2000) của Phạm Quý Tỵ bàn về “Nhà nước quản lý
bằng pháp luật đối với Doanh nghiệp tư nhân và Công ty trách nhiệm hữu hạn”;
Luận án Tiến sỹ Luật học (2003) của Phạm Trí Tuệ bàn về “Địa vị pháp lý của Doanh nghiệp tư nhân”;
Luận án Tiến sỹ - chuyên ngành Kinh tế quản lý và kế hoạch hóa kinh tế quốc
dân (2003) của Lê Anh Dũng bàn về vấn đề “Đổi mới cơ chế quản lý của nhà nước đối
với Doanh nghiệp vừa và nhỏ ở Thành phố Hồ Chí Minh”;
Luận văn Thạc sĩ của Mai Vân Anh (2009) bàn về “Hợp đồng mua bán Doanh nghiệp theo pháp luật Việt Nam”
Thứ hai, với các sách chuyên khảo, các bài viết tạp chí (báo) Việt Nam và
Quốc tế, có thể kể đến một số tài liệu sau:
Sách của tác giả Corinne Renault – Brahinsky, người dịch Trần Đức Sơn, Nhà
pháp luật Việt Pháp, Nhà xuất bản Gualino (2002), nghiên cứu về “Đại cương pháp
luật hợp đồng”;
Trang 4Sách của PGS.TS Phạm Duy Nghĩa (2004), Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà
Nội với tựa đề “Chuyên khảo luật kinh tế”;
Sách của LS.TS Nguyễn Thanh Bình (chủ biên), Nhà xuất bản Thống Kê
(2008), nghiên cứu về “Nghiệp vụ của Luật sư về Tư vấn pháp luật và Tư vấn Hợp
đồng”;
Bài viết của ThS Bùi Xuân Hải (2008), “Vài nét về các loại hình công ty theo
Luật Công ty của Úc”;
Bài viết của tác giả Trần Thị Bảo Ánh bàn về “Thực trạng pháp luật Việt Nam
về mua bán doanh nghiệp”, Tạp chí Luật học số 05/2008;
Bài viết của TS Ngô Huy Cương (2010), "Vài bình luận về pháp luật doanh
nghiệp tư nhân", Tạp chí Khoa học ĐHQGHN - Luật học, số (26);
Bài viết của Vũ Quốc Tuấn (2010) được đăng trên Báo Doanh nhân Sài Gòn
cuối tuần bàn về vấn đề “Tại sao Doanh nghiệp tư nhân chậm phát triển”;
Bài viết của tác giả Nguyễn Thị Hoàng Oanh (2010) bàn về “Sự điều chỉnh
pháp luật về thị trường mua bán, sáp nhập doanh nghiệp: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn ở Việt Nam”;
Bài viết của ThS Nguyễn Trí Thanh – Đại Học Hitotsubashi – Nhật bản & ThS
Bùi Anh Tuấn – Đại học tổng hợp Columbia, Hoa Kỳ bàn về “Các bước trong quy
trình mua doanh nghiệp”, ngày đăng 16/01/2011, Trang Thông tin Pháp luật Dân sự -
cổng thông tin chuyên ngành dân sự;
Nhìn chung những công trình, bài nghiên cứu trên mới chỉ đề cập đến tổng quan
về hoạt động mua bán doanh nghiệp nói chung như lịch sử ra đời và phát triển hoạt động mua bán doanh nghiệp trên thế giới và tại Việt Nam, khái niệm, vai trò, ý nghĩa của hoạt động mua bán doanh nghiệp hoặc chỉ dừng lại ở việc nghiên cứu những đặc trưng pháp lý của DNTN mà chưa đi vào phân tích cụ thể những vấn đề pháp lý liên quan đến hợp đồng mua bán DNTN Do vậy, có thể nói hiện nay chưa có một
Trang 5công trình nào nghiên cứu một cách sâu sắc đầy đủ chi tiết về hợp đồng mua bán DNTN theo pháp luật Việt Nam
3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của Luận văn
Mục đích nghiên cứu của Luận văn là nhằm làm sáng tỏ các vấn đề lý luận và đặc trưng pháp lý của hợp đồng mua bán DNTN; đánh giá và phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam hiện hành về hợp đồng mua bán DNTN trên cơ sở đối chiếu, so sánh với pháp luật các nước; trên cơ sở đó, đề xuất những kiến nghị, giải pháp để góp phần xây dựng và hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán DNTN
Để đạt được những mục tiêu trên, Luận văn có những nhiệm vụ nghiên cứu sau:
(i) Thứ nhất, nghiên cứu đặc trưng pháp lý của loại hình DNTN và những vấn đề lý
luận về hợp đồng mua bán DNTN; (ii) Nghiên cứu, phân tích những quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng mua bán DNTN; (iii) Đánh giá, bình luận về những ưu điểm, hạn chế của quy định pháp luật hiện hành về hợp đồng mua bán DNTN; (iv) Đưa
ra những kiến nghị cụ thể góp phần khắc phục những hạn chế, thiếu sót và hoàn thiện hành lang pháp lý liên quan đến hợp đồng mua bán doanh nghiệp nói chung và mua bán doanh nghiệp tư nhân nói riêng
4 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu của Luận văn
Đối tượng nghiên cứu của Luận văn là những vấn đề lý luận về hợp đồng mua
bán DNTN và thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán DNTN
Phạm vi nghiên cứu của Luận văn là Luận văn tiến hành nghiên cứu thực trạng
pháp luật Việt Nam hiện hành về việc mua bán DNTN (có sự đối chiếu, so sánh với một số quy định của pháp luật Việt Nam từ năm 1990 trở lại đây) Ngoài ra, DNTN được đề cập tại Luận văn chính là DNTN theo nghĩa hẹp, tức một loại hình doanh nghiệp được quy định tại Luật Doanh nghiệp số 60/2005/QH11 được Quốc hội nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam khoá XI, kỳ họp thứ 8 thông qua ngày 29 tháng
11 năm 2005 (“Luật Doanh nghiệp 2005”), là DNTN do một cá nhân làm chủ và chịu
trách nhiệm vô hạn bằng toàn bộ tài sản của mình Luận văn không nghiên cứu DNTN
Trang 6theo nghĩa rộng, tức không nghiên cứu toàn bộ các loại hình doanh nghiệp có nguồn
vốn đầu tư từ tư nhân
5 Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình hoàn thiện Luận văn, tác giả đã sử dụng các phương pháp nghiên cứu như: (i) phương pháp duy vật biện chứng, phân tích lịch sử, phân tích, tổng hợp, mô hình hóa, điển hình hóa để phân tích lý giải, lập luận những vấn đề lý luận
và thực trạng pháp luật về hợp đồng mua bán DNTN; (ii) Phương pháp so sánh để so sánh những sự khác nhau giữa hợp đồng mua bán tài sản của doanh nghiệp và hợp đồng mua bán DNTN, sự khác biệt của hợp đồng mua bán DNTN với hợp đồng mua bán các loại hình doanh nghiệp khác, so sánh pháp luật Việt Nam với pháp luật một số nước trên thế giới…; và (iii) các phương pháp nghiên cứu riêng của khoa học pháp lý như: phân tích qui phạm, phân tích hệ thống, công thức hóa qui tắc pháp lý
6 Đóng góp mới về mặt khoa học của Luận văn
Thứ nhất, đây là công trình nghiên cứu chuyên sâu đầu tiên nghiên cứu một
cách hệ thống những vấn đề lý luận và thực tiễn về hợp đồng mua bán DNTN trên cơ
sở nghiên cứu những đặc trưng cơ bản của DNTN và hệ thống các vấn đề pháp lý có liên quan đến Hợp đồng mua bán DNTN
Thứ hai, trên cơ sở khảo sát, phân tích thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp
đồng mua bán DNTN, đã xây dựng được những định hướng và giải pháp mang tính đặc thù để khắc phục những hạn chế, thiếu sót của pháp luật hiện thời về hợp đồng mua bán DNTN
7 Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của Luận văn
Thứ nhất, Luận văn là công trình đầu tiên nghiên cứu một cách bao quát, có hệ
thống lý luận pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán DNTN
Thứ hai, Luận văn góp phần làm sáng tỏ những vấn đề pháp lý cơ bản về hợp
đồng mua bán DNTN tại Việt Nam và đánh giá một cách tương đối có hệ thống thực trạng pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán DNTNi
Trang 7Thứ ba, Luận văn, trong phần kiến nghị những định hướng và giải pháp hoàn
thiện, đã đưa ra được những định hướng và giải pháp cụ thể nhằm góp phần xây dựng
và hoàn thiện pháp luật Việt Nam về hợp đồng mua bán DNTN nói riêng và mua bán doanh nghiệp nói chung cũng như góp phần cung cấp những nền tảng pháp lý cho các chủ thể khi tìm hiểu hay tham gia vào hoạt động mua bán DNTN tại Việt Nam
8 Kết cấu của Luận văn
Ngoài phần Mở đầu, Kết luận, Danh mục tài liệu tham khảo, Phụ lục, Mục lục, Luận văn chia ra thành 3 chương như sau:
Chương 1: Khái luận về Hợp đồng mua bán Doanh nghiệp tư nhân
Chương 2: Thực trạng pháp luật Việt Nam về Hợp đồng mua bán Doanh nghiệp
tư nhân
Chương 3: Định hướng và các kiến nghị hoàn thiện pháp luật Việt Nam về Hợp đồng mua bán Doanh nghiệp tư nhân
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
Tiếng Việt
1 Mai Vân Anh (2009), Hợp đồng mua bán doanh nghiệp theo pháp luật Việt
Nam, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà Nội
2 Vũ Anh (2003), "Phát huy tối đa nội lực", Báo Hà Nội Mới, Số (12488)
3 Trần Thị Bảo Ánh (2008), "Thực trạng pháp luật Việt Nam về mua bán doanh
nghiệp", Tạp chí Luật học, số (05)
4 Vũ Huy Bằng (1999), Những cơ sở lý luận và thực tiễn hoàn thiện công chứng
ở Việt Nam hiện nay, Luận văn Thạc sĩ Luật học, Hà Nội
5 Nguyễn Thanh Bình (2008), Nghiệp vụ của Luật sư về Tư vấn pháp luật và Tư
vấn Hợp đồng, Nhà xuất bản Thống Kê, Hà Nội
6 Corinne Renault – Brahinsky (2002), Đại cương về pháp luật hợp đồng
(Essential du droit des contrats), người dịch Trần Đức Sơn, Nhà pháp luật Việt Pháp, Nhà xuất bản Gualino, 2002
Trang 87 Nguyễn Mạnh Bách (2006), Các công ty thương mại, NXB Tổng hợp Đồng
Nai, Tp Biên Hòa – Đồng Nai
8 Vũ Văn Mẫu, Việt Nam dân luật lược khảo – quyển II, Nghĩa vụ và khế ước
(1963), Bộ Quốc Gia giáo dục xuất bản
9 Lê Thị Châu (2001), Xác lập, thực hiện và chấm dứt quyền sở hữu tài sản của
công ty đối vốn ở nước ta, Luận Án Luật học, Trường Đại hoc Luật Hà Nội
10 Nền hành chính và cải cách nền hành chính của Nhật Bản, Việt Nam và Trung
Quốc (1995), Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội
11 Nguyễn Văn Cừ (2005), Chế độ tài sản vợ chồng theo Luật Hôn nhân và Gia
đình Việt Nam, Luận án Tiến sĩ Luật học, Hà Nội
12 Ngô Huy Cương (2008), “Luật Thương mại: Khái niệm và phương pháp điều
chỉnh”, Tạp chí Nghiên cứu lập pháp - Văn phòng Quốc hội, Số (8)
13 Ngô Huy Cương (2002), "Tổng quan về Luật Tài sản", Tạp chí Nghiên cứu lập
pháp-Văn phòng Quốc Hội, Số (02)
14 Ngô Huy Cương (2010), "Vài bình luận về pháp Luật Doanh nghiệp tư nhân",
Tạp chí Khoa học ĐHQGHN - Luật học, số (26)
15 Ngô Huy Cương (2004), Hợp đồng thành lập công ty ở Việt Nam, Luận án Tiến
sỹ Luật Học, Viện Nhà nước và Pháp luật, Hà Nội
16 Ngô Huy Cương (2008), "Nghĩa vụ dân sự và quan niệm nghĩa vụ dân sự ở Việt
Nam", Tạp chí nghiên cứu lập pháp-Văn Phòng Quốc Hội, số (121)
17 Ngô Huy Cương (2003), "Tổng quan về luật tài sản", Journals of
Economic-Law, số (3)
18 Ngô Huy Cương, "Trách nhiệm dân sự - so sánh và phê phán", Tạp chí Nghiên
cứu lập pháp, Văn phòng quốc hội, Số 5 (3/2009)
19 Nguyễn Văn Cường (2005), Giao dịch dân sự vô hiệu và việc giải quyết hậu
quả pháp lý của giao dịch dân sự vô hiệu, Luận án Tiến sỹ Luật học, Đại học
Luật Hà Nội
20 Trường Đại học Luật Hà Nội (2006), Giáo trình Luật Dân sự Việt Nam tập 2,
NXB Công an nhân dân, Hà Nội
Trang 921 Trường Đại học Luật Hà Nội (2006), Giáo trình Luật Thương mại tập 1, NXB
Công an nhân dân, Hà Nội
22 Lê Đăng Doanh (2002), "Hai năm thi hành Luật Doanh nghiệp, Kết quả những
vấn đề cần giải quyết", tài liệu hội thảo Phòng Thương Mại và Công nghiệp Việt
Nam tổ chức ngày 23/01/2002
23 Lê Anh Dũng (2003), Đổi mới cơ chế quản lý của nhà nước đối với Doanh
nghiệp vừa và nhỏ ở Thành phố Hồ Chí Minh, Luận án Tiến sỹ - chuyên ngành
Kinh tế quản lý và kế hoạch hóa kinh tế quốc dân
24 Đảng Cộng sản Việt Nam, Văn kiện đại hội Đảng toàn quốc lần thứ IX
25 Nguyễn Ngọc Điện (2001), Bình luận khoa học về tài sản trong luật dân sự Việt
Nam, NXB Trẻ, Hà Nội
26 Khoa Luật - Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, Giáo trình Luật tổ
chức Tòa án, Viện kiểm sát, công chứng, luật sư (1998), , Nxb Đại học quốc
gia, Hà Nội
27 Đặng Thế Đức (2008), “Góc nhìn pháp lý, cơ cấu một giao dịch M&A 3”, Tài
liệu hội thảo: “M&A 2008: Nâng cao năng lực cho bên bán”
28 Trường đại học Kinh tế Quốc dân -Khoa Luật (2008), Giáo trình Pháp luật
Kinh tế, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
29 Giáo trình Pháp luật Kinh tế (2008), Khoa Luật – Trường đại học Kinh tế Quốc
dân, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, Hà Nội
30 GS.TS Friedrich Kubler và GS.TS Jurgen Simon (1992), Mấy vấn đề pháp luật
kinh tế Cộng Hòa Liên Bang Đức, NXB Pháp lý, Hà Nội
31 Francis Lemenuier (1993), Nguyên lý và thực hành Luật Thương mại, Luật Kinh
Doanh, NXB Chính Trị Quốc Gia Hà Nội
32 Trường Đại học Luật Hà Nội (1992), Giáo trình Lý luận chung về Nhà nước và
Pháp luật, NXB Giáo Dục, Hà Nội
33 Nguyễn Thị Hái (2008), Các vấn đề pháp lý về Doanh nghiệp Tư nhân theo
Luật Doanh nghiệp, Khóa luận tốt nghiệp, Khoa Luật – Đại học Quốc gia Hà
Nội
Trang 1034 Một số văn bản Pháp lệnh Việt Nam từ thế kỷ XV đến thế kỷ XVIII (1994), Nxb
Khoa học xã hội, Hà Nội
35 Kuebler F., Simon J (1992), Mấy vấn đề pháp luật kinh tế Cộng hòa Liên bang
Đức, NXB Pháp lý, Hà Nội
36 Lemeunier, F (1993), Nguyên lý và thực hành, Luật thương mại, Luật kinh
doanh, NXB Chính trị Quốc gia, Hà Nội
37 Nguyễn Văn Luật (2003), "Thực tiễn giải quyết các tranh chấp về giao dịch dân
sự vô hiệu tại Tòa án nhân dân", Tài liệu Hội thảo về việc xử lý hợp đồng vô
hiệu, Diễn đàn doanh nghiệp và Câu lạc bộ luật gia Việt - Đức, Hà Nội
38 Maurice Cozian, Alain Viandier (1989), Tổ chức Công ty, (Dịch nguyên bản từ
Tiếng Pháp: “Droit Des Societes” Litec 1988), người dịch: Nguyễn Văn Bình,
Lê Thị Tý, Viện nghiên cứu khoa học pháp lý, Bộ tư pháp
39 Lê Nết (2006), Quyền sở hữu trí tuệ, NXB Đại học Quốc gia Thành phố Hồ Chí
Minh
40 Phạm Duy Nghĩa (2002), Giáo trình Luật thương mại Việt Nam, NXB Đại học
Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
41 Phạm Duy Nghĩa (2004), Chuyên khảo luật kinh tế, Nhà xuất bản Đại học Quốc
gia Hà Nội
42 Phạm Duy Nghĩa (2002), Vietnamese Business Law in Transition, Nhà xuất bản
Thế Giới, Hà Nội
43 Phạm Duy Nghĩa (2006), Giáo trình Luật kinh tế (tập 1): Luật Doanh nghiệp –
Tình huống, Phân tích, Bình luận, Nhà xuất bản Đại học Quốc gia Hà Nội
44 Phạm Duy nghĩa (2006), “Sự thay đổi trong pháp luật công ty và so sánh với
pháp luật công ty Việt Nam”, Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, (75)
45 Phạm Duy Nghĩa, Giáo trình Luật thương mại Việt Nam (2002), Khoa Luật –
ĐHQGHN, NXB Đại học Quốc gia Hà Nội, Hà Nội
46 Nguyễn Thị Hoàng Oanh (2009), Sự điều chỉnh pháp luật về thị trường mua
bán, sáp nhập doanh nghiệp: Kinh nghiệm quốc tế và thực tiễn ở Việt Nam,
Luận văn Thạc sĩ, Khoa Luật – ĐHQGHN, Hà Nội