pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm tại việt nam

Phân tích, đánh giá những quy định của pháp luật về cạnh tranh và pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, thực tiễn áp dụng pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kin

Pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh

doanh bảo hiểm tại Việt Nam

Trần Thị Hồng Nhung

Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn ThS Luật: 60 38 50 Người hướng dẫn : TS Nguyễn Thị Lan Hương

Năm bảo vệ: 2013

108 tr

Abstract Làm sáng tỏ những vấn đề lý luận về bảo hiểm và thị trường bảo hiểm, các

yếu tố có ảnh hưởng đến sự phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam, cạnh tranh

và vai trò của cạnh tranh đối với sự phát triển của nền kinh tế Phân tích, đánh giá những quy định của pháp luật về cạnh tranh và pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, thực tiễn áp dụng pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam Đưa ra một số ý kiến và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện những quy định của pháp luật về cạnh tranh nói chung và pháp luật về cạnh tranh trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam

Keywords.Luật kinh tế; Pháp luật Việt Nam; Kinh doanh bảo hiểm

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Thời gian qua, có thể nhận thấy hoạt động kinh doanh bảo hiểm (KDBH) tại Việt Nam đã có sự phát triển mạnh mẽ, không chỉ ở sự gia tăng số lượng các doanh nghiệp bảo hiểm (DNBH) mà điều này còn biểu hiện ở tốc độ tăng trưởng doanh thu của toàn thị trường Nếu như năm 1999 mới chỉ có 10 DNBH hoạt động thì đến cuối năm 2010, trên thị trường đã có 29 DNBH phi nhân thọ và 12 DNBH nhân thọ, 11 doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và 01 doanh nghiệp tái bảo hiểm Tổng doanh thu phí bảo hiểm ước tính cả năm 2010 đạt khoảng 30.201 tỷ đồng (đạt tỷ trọng doanh thu phí bảo hiểm/GDP khoảng 1,7%), trong đó doanh thu phí bảo hiểm phi nhân thọ khoảng 16.547 tỷ đồng, doanh thu phí bảo hiểm nhân thọ khoảng 13.654 tỷ đồng Tổng số tiền

bồi thường và trả tiền bảo hiểm ước khoảng 11.347 tỷ đồng đảm bảo sự phát triển ổn định của các tổ chức, cá nhân không may gặp rủi ro, qua đó góp phần vào sự phát triển của nền kinh tế xã hội [35] Quá trình phát triển của thị trường bảo hiểm trong nước đã cho thấy sự cạnh tranh gay gắt giữa các DNBH trong việc tăng trưởng doanh thu và chiếm lĩnh thị trường

Bên cạnh đó, hiện nay các cam kết của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) trong lĩnh vực bảo hiểm đã có hiệu lực, cùng với sự ra đời của Luật sửa đổi Luật KDBH năm 2010 cho phép các DNBH nước ngoài sẽ được phép cung cấp các dịch vụ bảo hiểm như bảo hiểm vận tải quốc tế, tái bảo hiểm và môi giới bảo hiểm, dịch vụ đánh giá rủi ro, giải quyết khiếu nại và tư vấn bảo hiểm và đặc biệt là được phép cung cấp dịch vụ bảo hiểm cho các dự án, doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam mà không cần thành lập pháp nhân tại Việt Nam Như vậy, các cam kết WTO trong lĩnh vực bảo hiểm đã dần dần được cụ thể hóa trong các văn bản pháp lý, và đồng nghĩa với đó, thị trường bảo hiểm Việt Nam sẽ chịu tác động cả về quy mô, chất lượng, cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm sẽ ngày càng trở lên gay gắt

Trong nền kinh tế thị trường, việc cạnh tranh là tất yếu, là bản chất, cạnh tranh giữa các nhà cung cấp sẽ giúp người mua có sự thể lựa chọn được sản phẩm tốt hơn, rẻ hơn Đây là điều được khuyến khích và là động lực phát triển kinh tế, phát triển doanh nghiệp Thế nhưng, trên thực tế đối với một lĩnh vực đặc thù như bảo hiểm thì sự cạnh tranh trong thị trường bảo hiểm thời gian qua bên cạnh những mặt tích cực còn có rất nhiều vấn đề cần phải bàn đến, một trong những vấn đề nổi cộm đó là thực trạng bùng

nổ của những hành vi cạnh tranh không lành mạnh (CTKLM), những hành vi hạn chế cạnh tranh có ảnh hưởng xấu đến thị trường tài chính nói chung và thị trường bảo hiểm nói riêng

Một trong những vụ việc liên quan đến cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH nổi lên thời gian qua phải kể đến vụ việc ngày 29/07/2010 Hội đồng cạnh tranh đã ra quyết định số 14/QĐ-HĐXL về việc xử lý vụ việc cạnh tranh KNCT-HCCT-009 đối với 19

doanh nghiệp bảo phi nhân thọ vì hành vi ấn định phí bảo hiểm đối với bảo hiểm vật chất xe cơ giới được coi là hành vi thỏa thuận hạn chế cạnh tranh, vi phạm các hành vi

bị cấm theo quy định của Luật Cạnh tranh Theo đó, 19 DNBH tham gia ký kết thỏa thuận này đã bị Hội đồng cạnh tranh xử phạt bằng hình thức phạt tiền Ngoài ra, ngay trong quyết định xử lý vụ việc, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh cũng đưa ra một số các kiến nghị, trong đó có kiến nghị ngoài việc tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến pháp luật về cạnh tranh, các cơ quan nhà nước có liên quan phải hoàn thiện hệ thống pháp luật về cạnh tranh và pháp luật về KDBH phù hợp với tình hình mới về cam kết của Việt Nam khi gia nhập các điều ước quốc tế, trong đó có cam kết gia nhập

Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) Có thể nhận thấy, chưa có thời điểm nào việc nghiên cứu đồng bộ các quy định về cạnh tranh cũng như bảo hiểm để hoàn thiện pháp luật về cạnh tranh liên quan đến bảo hiểm lại đặt ra cấp thiết như thời điểm hiện nay

Xuất phát từ thực tế này, đề tài nghiên cứu "Pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực

kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam" được người viết lựa chọn làm luận văn thạc sĩ

Luật học

2 Tình hình nghiên cứu

Để các hành vi cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm thật sự lành mạnh, tạo tiền

đề cho sự phát triển không ngừng đi lên của thị trường bảo hiểm Việt Nam thì trước tiên đòi hỏi phải có cơ sở pháp lý cơ bản đầy đủ và đồng bộ làm tiền đề hoạt động kinh doanh mang tính cạnh tranh của các DNBH, đồng thời phải xác định rõ được các hành

vi hạn chế cạnh tranh, CTKLM chủ yếu của thị trường này cũng như các chế tài pháp

lý để xử lý nghiêm các hành vi vi phạm

Cùng với sự ra đời của Luật Cạnh tranh năm 2004, các quy phạm pháp luật liên quan đến cạnh tranh cũng đã dần được cụ thể hóa vào từng lĩnh vực cụ thể của nền kinh tế, trong đó có hoạt động KDBH Trong thời gian vừa qua đã có rất nhiều các bài viết phản ánh trên các tạp chí về hoạt động cạnh tranh và các hành vi CTKLM trên thị trường bảo hiểm Việt Nam, đặc biệt trong giai đoạn vụ việc xử lý hành thỏa thuận ấn

định về phí bảo hiểm vật chất xe được coi là thỏa thuận hạn chế cạnh tranh như đã nói

ở trên được Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh đưa ra xem xét, xử lý Bên cạnh đó còn

có các nghiên cứu tổng quan mang tính chuyên sâu hơn như nghiên cứu về "Những

hành vi hạn chế cạnh tranh, cạnh tranh không lành mạnh trong lĩnh vực bảo hiểm ở Việt Nam" của Tiến sĩ Nguyễn Đình Quang, Nguyễn Bá Linh - Tổng Công ty Bảo

hiểm Bảo Việt; hay tác giả Thanh Hương với nghiên cứu tổng hợp "Thực trạng cạnh

tranh không lành mạnh trong lĩnh vực bảo hiểm tại Việt Nam và một số kiến nghị đối với các bên liên quan trên thị trường" Tuy nhiên, các nghiên cứu này mới chỉ dừng ở

việc xem xét các hành vi CTKLM phổ biến của thị trường bảo hiểm mà các doanh nghiệp thường sử dụng để tăng trưởng doanh thu, thị phần, chưa có sự xem xét, đánh giá toàn diện với các quy định của pháp luật về cạnh tranh cũng như đánh giá được mức độ tương đồng, phù hợp của pháp luật về bảo hiểm với các quy định liên quan đến pháp luật về cạnh tranh hiện hành Do vậy, việc nghiên cứu các vấn đề pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH mang tính tổng thể hiện nay là cần thiết

Dựa trên thực trạng cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm Việt Nam hiện nay và nhìn nhận hành vi cạnh tranh này dưới góc độ pháp luật, trong sự tương đồng với các

ngành luật có liên quan khác, người viết chọn đề tài "Pháp luật về cạnh tranh trong

lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm tại Việt Nam" làm luận văn với hy vọng có thể tìm hiểu

sâu rõ hơn về các đặc thù của sản phẩm bảo hiểm và thị trường bảo hiểm, các vấn đề pháp lý hiện hành điều chỉnh hành vi cạnh tranh trong hoạt động KDBH của thị trường bảo hiểm Việt Nam, những vướng mắc, bất cập trong các quy định hiện hành, đồng thời đưa ra các đề xuất để hoàn thiện các quy định của pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm, đưa ra các kiến nghị có liên quan để thúc đẩy sự cạnh tranh lành mạnh, phát triển đi lên của thị trường trong quá trình hội nhập

3 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn

Thông qua việc nghiên cứu có hệ thống các vấn đề lý luận về bảo hiểm, các quy định của pháp luật thực định về cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm, thực tế hoạt

động cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm Việt Nam …luận văn nhằm mục đích làm sáng tỏ cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện khung pháp luật điều chỉnh các quan hệ về cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm, đồng thời đề xuất các giải pháp khác nhằm thúc đẩy cho sự phát triển và cạnh tranh lành mạnh của thị trường bảo hiểm Việt Nam

Để đạt được mục đích trên, nhiệm vụ nghiên cứu của luận văn là:

Thứ nhất: Nghiên cứu những vấn đề lý luận chung về cạnh tranh và ý nghĩa

của cạnh tranh và những vấn đề chung về bảo hiểm, tính đặc thù của sản phẩm bảo hiểm Đây chính là cơ sở cần thiết cho việc nhìn nhận các hành vi cạnh tranh trong thực tế phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam;

Thứ hai: Nghiên cứu, phân tích các vấn đề pháp lý hiện hành điều chỉnh hoạt

động cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm và thực tiễn cạnh tranh trên thị trường bảo hiểm Việt Nam hiện nay;

Thứ ba: Căn cứ vào cơ sở lý luận và các các phân tích nêu trên, luận văn sẽ

đưa ra những vướng mắc, bất cập trong các quy định của pháp luật về cạnh tranh và pháp luật về KDBH trong việc điều chỉnh hoạt động cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm, đồng thời đề xuất các giải pháp, kiến nghị nhằm hoàn thiện các quy định của pháp luật trong hoạt động cạnh tranh để góp phần thúc đẩy sự phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam

4 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

Trong khuôn khổ một bản luận văn thạc sĩ với một đề tài mới, với khả năng nghiên cứu và nguồn tài liệu tham khảo còn hạn chế công trình nghiên cứu này chưa thể bao quát hết được các vấn đề pháp lý về hoạt động cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH mà chỉ dừng lại ở những tiếp cận, đánh giá ban đầu trên cơ sở thực tế các hành

vi cạnh tranh phổ hiển hiện nay trên thị trường bảo hiểm Giới hạn trong phạm vi đề tài này, luận văn tập trung vào việc nghiên cứu các hành vi liên quan đến thỏa thuận hạn

chế cạnh tranh, các hành vi CTKLM trong hoạt động KDBH phi nhân thọ vì đây là lĩnh vực tập trung nhiều vấn đề liên quan đến cạnh tranh nhất trong thời gian vừa qua

Luận văn cũng đưa ra đánh đánh giá một cách tổng quát dưới góc độ pháp

lý về sự tương đồng giữa Luật Cạnh tranh và Luật KDBH trong việc điều chỉnh các hành vi cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH

Trên cơ sở đó luận văn cũng đưa ra một số gợi ý và đề xuất để hoàn thiện khung pháp luật điều chỉnh hoạt động cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm và đảm bảo cho khung pháp luật đó được khả thi trên thực tế

5 Phương pháp nghiên cứu

Phương pháp luận để nghiên cứu đề tài này là chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử kết hợp song song với các phương pháp tổng hợp, phân tích, thống kê, so sánh, sơ đồ

Phương pháp phân tích được dùng để làm rõ khái niệm bảo hiểm, bản chất và những đặc thù của bảo hiểm, khái niệm về cạnh tranh, bản chất và ý nghĩa của cạnh tranh, làm rõ thực trạng điều chỉnh của pháp luật Việt Nam về hoạt động cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm

Phương pháp thống kê, so sánh được sử dụng để làm rõ sự phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam, hệ thống các hành vi được xem là CTKLM, hạn chế cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm Ngoài ra, luận văn cũng sử dụng các bảng biểu, số liệu thống kê để phân tích, chứng minh các nội dung liên quan

Trên cơ sở đó, phương pháp tổng hợp được sử dụng để khái quát hóa nhằm đưa ra những đề xuất, kiến nghị của luận văn

6 Những đóng góp mới về khoa học của luận văn

Luận văn có những đóng góp khoa học như sau:

a) Hệ thống hóa những vấn đề lý luận về cạnh tranh trong lĩnh vực bảo hiểm,

khẳng định sự cần thiết phải hoàn thiện các quy định của pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH

b) Phân tích, đánh giá những quy định của pháp luật về cạnh tranh và cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH, những điểm hạn chế, bất cập trong thực tiễn áp dụng pháp luật điều chỉnh về hành vi cạnh tranh trong lĩnh vực KDBH tại Việt Nam,

c) Đưa ra một số ý kiến và đề xuất một số giải pháp nhằm hoàn thiện những quy định của pháp luật về cạnh tranh trong hoạt động KDBH

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về bảo hiểm và thị trường bảo hiểm, pháp

luật về cạnh tranh trong kinh doanh bảo hiểm

Chương 2: Thực trạng pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo

hiểm và thực tiễn áp dụng tại Việt Nam

Chương 3: Một số kiến nghị về việc xây dựng và hoàn thiện các quy định của

pháp luật về cạnh tranh trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 "Bảo hiểm: Rượt đuổi chi hoa hồng" (2006), http://www.tin247.com, ngày 01/11

2 Bộ Công thương (2011), Hiệp ước Maastricht (Hiệp ước thành lập Liên minh

Châu Âu), năm 1993 và Hiệp ước Lisbon- Hiệp ước sửa đổi Hiệp ước Liên minh Châu Âu và Hiệp ước thành lập Cộng đồng Châu Âu năm 2009, (Tài liệu dịch

tham khảo), Hà Nội

3 Bộ Tài chính (2008), Thông tư số 126/2008/TT-BTC ngày 22/12 quy định Quy tắc,

điều khoản, biểu phí và mức trách nhiệm bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, Hà Nội

4 Bộ Tài chính (2010), Thông tư số 03/2010/TT-BTC ngày 01/12 hướng dẫn thực

hiện Nghị định số 41/2009/NĐ-CP ngày 05/5/2009 của Chính phủ quy định về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, Hà Nội

5 Bộ Tài chính (2012), Thông tư số 124/2012/TT-BTC ngày 30/7 hướng dẫn thi

hành một số điều của Nghị định số 45/2007/NĐ-CP ngày 27/3/2007 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm và Nghị định số 123/2011/NĐ-CP ngày 28/12/2011 của Chính phủ quy định chi tiết thi hành một số điều của Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Hà Nội

6 Bộ Tài chính (2012), Thông tư số 125/2012/TT-BTC ngày 30/7 hướng dẫn hướng

dẫn chế độ tài chính đối với doanh nghiệp bảo hiểm, doanh nghiệp tái bảo hiểm, doanh nghiệp môi giới bảo hiểm và chi nhánh doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ nước ngoài, Hà Nội

7 Bộ Thương mại (2002), Luật Cạnh tranh của Liên minh Châu Âu, (Tài liệu dịch

tham khảo), Hà Nội

8 Bộ Thương mại (2002), Luật Cạnh tranh của Pháp, (Tài liệu dịch tham khảo), Hà

Nội

9 Bộ Thương mại (2003), Luật Cạnh tranh của Canada, (Tài liệu dịch tham khảo),

Hà Nội

10 "Các khái niệm và nguyên tắc cơ bản trong bảo hiểm", http://webbaohiem.net

11 Hoàng Văn Châu, Vũ Sĩ Tuấn, Nguyễn Như Tiến (2002), Bảo hiểm trong kinh

doanh, Nxb Khoa học kỹ thuật, Hà Nội

12 Chính phủ (2005), Nghị định số 120/2005/NĐ-CP ngày 30/9 quy định về xử lý vi

phạm pháp luật trong lĩnh vực cạnh tranh, Hà Nội

13 Chính phủ (2006), Nghị định số 05/2006/NĐ-CP ngày 09/01 về việc thành lập và

quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Hội đồng cạnh

tranh, Hà Nội

14 Chính phủ (2006), Nghị định số 06/2006/NĐ-CP ngày 09/01 về việc quy định chức

năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Cục Quản lý cạnh tranh, Hà

Nội

15 Chính phủ (2006), Nghị định số 37/2006/NĐ-CP ngày 04/4 quy định chi tiết Luật

Thương mại về hoạt động xúc tiến thương mại, Hà Nội

16 Chính phủ (2007), Nghị định số 45/2007/NĐ-CP ngày 27/3 quy định chi tiết thi

hành một số điều của Luật Kinh doanh bảo hiểm, Hà Nội

17 Chính phủ (2007), Nghị định số 46/2007/NĐ-CP ngày 27/3 về việc quy định chế

độ tài chính đối với doanh nghiệp bảo hiểm và doanh nghiệp môi giới bảo hiểm,

Hà Nội

18 Chính phủ (2007), Nghị định số 116/2005/NĐ-CP ngày 15/9 quy định chi tiết thi

hành một số điều của Luật Cạnh tranh, Hà Nội

19 Chính phủ (2008), Nghị định số 06/2008/NĐ-CP ngày 16/01 về xử phạt vi phạm

hành chính trong hoạt động thương mại, Hà Nội

20 Chính phủ (2008), Nghị định số 103/2008/NĐ-CP ngày 16/9 về bảo hiểm bắt buộc

trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới, Hà Nội

21 Chính phủ (2009), Nghị định số 41/2009/NĐ-CP ngày 05/5 về xử phạt vi phạm

hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, Hà Nội

22 Chính phủ (2011), Nghị định số 123/2011/NĐ-CP ngày 28/12 quy định chi tiết thi

hành một số điều của Luật sửa đổi Luật Kinh doanh bảo hiểm và sửa đổi, bổ sung Nghị định 45/2007/NĐ-CP, Hà Nội

23 Chính phủ (2012), Quyết định số 193/QĐ-TTg ngày 15/02 của Thủ tướng Chính

phủ về Chiến lược phát triển thị trường Bảo hiểm Việt Nam giai đoạn 2011 - 2020,

Hà Nội

24 Chính phủ (2013), Nghị định số 98/2013/NĐ-CP ngày 28/8 quy định về xử phạt vi

phạm hành chính trong lĩnh vực kinh doanh bảo hiểm, kinh doanh xổ số, Hà Nội

25 CIDA (2006), Luật cạnh tranh Canada - Một số hướng dẫn thi hành, Nxb Giao

thông vận tải, Hà Nội

26 Cục Quản lý Cạnh tranh - Bộ Công Thương (2005), Luật chống độc quyền của

Nhật Bản, (Tài liệu dịch tham khảo), Hà Nội

27 Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công Thương (2010), Báo cáo Điều tra vụ việc cạnh

tranh mã số KNCT-HCCT-0009 ngày 22/4/2010, Hà Nội

28 Cục Quản lý Cạnh tranh - Bộ Công Thương (2011), Báo cáo rà soát các quy định

của Luật cạnh tranh, Hà Nội

29 Cục Quản lý cạnh tranh - Bộ Công thương (2012), Báo cáo thường niên năm 2012,

Hà Nội

30 Nguyễn Văn Cương (2006), Tiêu chí đánh giá tính cạnh tranh bất hợp pháp của

một số nước và một số bình luận về Luật Cạnh tranh của Việt Nam, Nxb Tư pháp,

Hà Nội

31 David Bland (1998), Bảo hiểm - nguyên tắc và thực hành, Nxb Tài chính, Hà Nội

32 Lê Đăng Doanh, Nguyễn Thị Kim Dung, Trần Hữu Hân (1998), Nâng cao năng

lực cạnh tranh và bảo hộ sản xuất trong nước (Kinh nghiệm của Nhật Bản và ý nghĩa áp dụng đối với Việt Nam), Nxb Lao động, Hà Nội

33 Dominique Brault (2005), Chính sách và thực tiễn pháp luật cạnh tranh của Cộng

hòa Pháp, Tập 2, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

34 Hồ Sĩ Hà (Chủ biên) (2000), Giáo trình Bảo hiểm, Nxb Thống kê, Hà Nội

35 Hiệp hội bảo hiểm Việt Nam (2006 - 2012), Báo cáo và số liệu thị trường bảo

hiểm Việt Nam các năm từ 2006 - 2012, Hà Nội

36 Hội đồng cạnh tranh (2008), Quyết định số 06/QĐ-HĐCT ngày 06/01 về việc ban

hành Nội quy phiên điều trần, Hà Nội

37 Hội đồng cạnh tranh (2010), Quyết định số 14/QĐ-HĐXL ngày 29/7 về việc xử lý

vụ việc cạnh tranh KNCT-HCCT-0009, Hà Nội

38 Đặng Vũ Huân (2004), Pháp luật về kiểm soát độc quyền và chống cạnh tranh

không lành mạnh ở Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội