hoàn thiện pháp luật về đối thoại xã hội trong quan hệ lao động ở việt nam

Các kết quả mới của luận án bao gồm: Phát triển và đề xuất một hệ thống lý thuyết tương đối chỉnh thể về ĐTXH với tư cách là quá trình bao gồm tổng thể các hình thức tương tác khác nhau

Hoàn thiện pháp luật về đối thoại xã hội trong

quan hệ lao động ở Việt Nam

Nguyễn Văn Bình

Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn ThS Luật: 62 38 50 01 Người hướng dẫn : PGS.TS Đào Thị Hằng, PGS Nguyễn Hữu Viện

Năm bảo vệ: 2014

215 tr

Abstract Đây là luận án tiến sĩ luật học đầu tiên ở Việt Nam về pháp luật đối thoại xã

hội (ĐTXH) trong quan hệ lao động (QHLĐ Các kết quả mới của luận án bao gồm: Phát triển và đề xuất một hệ thống lý thuyết tương đối chỉnh thể về ĐTXH với tư cách là quá trình bao gồm tổng thể các hình thức tương tác khác nhau giữa các chủ thể của hệ thống QHLĐ ở các cấp, và là phương thức quản trị QHLĐ trong nền kinh tế thị trường trên cơ

sở bảo đảm quyền có tiếng nói và hài hòa lợi ích của các bên Đưa ra cách tiếp cận mới khi nghiên cứu về ĐTXH và QHLĐ Theo đó, để có ĐTXH thực chất và hiệu quả, những quy định về quá trình (trình tự, thủ tục) đối thoại và những quy định về các điều kiện cần thiết cho ĐTXH đóng vai trò quan trọng, mang tính quyết định Quá trình ĐTXH được phân tích và đề xuất trong luận án không chỉ là sự tương tác giữa các chủ thể QHLĐ với nhau, mà còn cả quá trình tương tác nội bộ của mỗi bên, trong đó, đặc biệt quan trọng là bên công đoàn và người lao động Góp phần xây dựng cách tiếp cận toàn diện và khả thi hơn đối với pháp luật về ĐTXH thông qua những phân tích và đề xuất nhằm bảo đảm tính độc lập và năng lực đại diện của các chủ thể ĐTXH, hoàn thiện các thiết chế thực hiện và thiết chế hỗ trợ ĐTXH

Keywords.Đối thoại xã hội; Quan hệ lao động; Hoàn thiện pháp luật; Luật lao động

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Đối thoại xã hội trong quan hệ lao động đã có lịch sử hình thành và phát triển

từ lâu trên thế giới, song mới xuất hiện ở Việt Nam trong những năm gần đây, sau khi nước ta thực hiện công cuộc đổi mới, chuyển đổi từ mô hình kinh tế kế hoạch hoá tập trung, bao cấp sang nền kinh tế thị trường

Trong cơ chế kế hoạch hóa tập trung, bao cấp, lợi ích của mọi thành viên trong

xã hội nói chung, của các đối tác xã hội, các chủ thể QHLĐ nói riêng được cho là thống nhất Nhà nước là chủ thể đại diện cho lợi ích chung và lợi ích đó được cho là thống nhất với lợi ích của hầu hết các lực lượng trong xã hội QHLĐ chủ yếu tồn tại trong các doanh nghiệp nhà nước, nơi mà người lao động vừa là người làm công, ăn lương, vừa là người làm “chủ” thông qua chế độ sở hữu toàn dân Trong bối cảnh

đó, về lý thuyết, không tồn tại xung đột lợi ích kinh tế giữa các bên trong QHLĐ nói riêng, giữa các đối tác, lực lượng xã hội nói chung Việc thực hiện ĐTXH trong QHLĐ nhằm dung hoà, cân bằng lợi ích của các bên dường như không cần thiết Vấn đề xây dựng QHLĐ hài hoà hầu như không được đặt ra

Trong điều kiện chuyển sang nền kinh tế thị trường hiện nay, hệ thống QHLĐ

có sự thay đổi căn bản về chất Nhà nước không trực tiếp quy định và bảo đảm thực hiện mọi chế độ, quyền lợi của các bên QHLĐ Vai trò của Nhà nước hiện nay chủ yếu là xây dựng thể chế, luật pháp; bảo đảm thực thi pháp luật thông qua hoạt động quản lý, thanh tra, kiểm tra; cung cấp một số dịch vụ công; và làm trung gian hoà giải, trọng tài, xét xử để giải quyết các tranh chấp phát sinh Trong QHLĐ, quyền, nghĩa vụ và lợi ích của các bên chủ yếu do chính các bên tự xác lập và thực hiện thông qua các cơ chế, công cụ của QHLĐ hiện đại trên cơ sở các tiêu chuẩn lao động tối thiểu QHLĐ sẽ hài hòa, ổn định và phát triển nếu “điểm cân bằng” về phân chia lợi ích của các bên được xác lập thông qua thương lượng, thỏa thuận và các cơ chế, công cụ khác Ngược lại, nếu không có các cơ chế, công cụ hợp lý, phù hợp với quy luật của kinh tế thị trường nhằm điều hoà lợi ích giữa các bên, sẽ thường xuyên có nguy cơ mất cân bằng lợi ích trong QHLĐ Nếu tình trạng mất cân bằng lợi ích giữa các bên QHLĐ không được nhận biết và dàn xếp bằng các biện pháp hoà bình, phù hợp với yêu cầu của QHLĐ hiện đại, sẽ dẫn tới xung đột, tranh chấp, ảnh hưởng xấu tới quyền, lợi ích của các bên và lợi ích chung của xã hội Thực tế thời gian qua cho thấy, ở cấp trên doanh nghiệp, sự khác biệt về lợi ích kinh tế giữa các đối tác, lực lượng xã hội mà cụ thể là giữa đại diện người sử dụng lao động, đại diện người lao động và Nhà nước đã và đang bộc lộ ngày càng

rõ nét Điển hình là trong quá trình xây dựng và hoàn thiện pháp luật về lao động

thời gian qua, xuất phát từ các lợi ích khác nhau, đại diện Nhà nước và các đối tác

xã hội là Công đoàn và một số tổ chức đại diện người sử dụng lao động đã có những quan điểm khá khác nhau về hàng loạt các vấn đề như: chính sách tiền lương, thời giờ làm việc, trợ cấp thôi việc, trợ cấp mất việc, kỷ luật lao động, chấm dứt hợp đồng lao động, quyền đình công của người lao động, v.v Ở cấp doanh nghiệp, những xung đột lợi ích giữa người lao động và người sử dụng lao động đã được bộc lộ qua hàng nghìn vụ tranh chấp lao động cá nhân, tranh chấp lao động tập thể, đình công Theo thống kê của Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam, chỉ tính

từ ngày 01/01/1995 (ngày Bộ luật Lao động năm 1994 có hiệu lực thi hành) đến hết năm 2012, cả nước đã xảy ra 4928 cuộc đình công, ngừng việc của tập thể người lao động ở hầu khắp các địa bàn và loại hình doanh nghiệp Điều đáng quan tâm là tất cả các cuộc đình công xảy ra đều là những cuộc đình công tự phát, không diễn ra các quá trình thương lượng, đối thoại trước đó theo trình tự, thủ tục quy định của pháp luật, không do Công đoàn tổ chức và lãnh đạo Thực tế trên ảnh hưởng xấu tới quyền, lợi ích của các bên QHLĐ, gây thiệt hại về kinh tế và uy tín của doanh nghiệp, tác động không tốt tới môi trường đầu tư và ảnh hưởng xấu tới sự ổn định, phát triển của kinh tế-xã hội nói chung

Thực tiễn trên của QHLĐ đòi hỏi phải có cơ chế, công cụ phù hợp và hiệu quả,

có khả năng dung hoà, cân bằng lợi ích của các đối tác xã hội nói chung, của các bên trong QHLĐ nói riêng; từ đó tạo ra sự hài hoà, ổn định của QHLĐ; góp phần phát triển kinh tế, xã hội một cách bền vững Sự cân bằng lợi ích này phải được thể hiện ngay từ khi xây dựng, hoạch định chính sách, pháp luật; trong quá trình tổ chức thực hiện các chính sách, pháp luật đó; cũng như trong việc giải quyết các tranh chấp phát sinh Trong nền kinh tế thị trường, QHLĐ là vấn đề của thị trường và phải do các cơ chế, công cụ của thị trường điều tiết Theo kinh nghiệm của hầu hết các nước có nền kinh tế thị trường, đặc biệt là các nước kinh tế thị trường phát triển trên thế giới và tổng kết của Tổ chức Lao động Quốc tế (International Labour Organisation - ILO), ĐTXH chính là cơ chế, công cụ điều chỉnh QHLĐ phù hợp và hữu hiệu nhất Bên cạnh việc cân bằng, dung hoà lợi ích, ĐTXH còn góp phần giúp các đối tác xã hội cũng như các bên trong QHLĐ dễ dàng hơn trong việc chia sẻ gánh nặng và sự hy sinh trong những

trường hợp cần thiết vì mục tiêu phát triển bền vững, lâu dài Chính vì thế, ĐTXH còn được xem là cơ chế, công cụ đóng vai trò chính trong việc phân phối lợi ích và thành quả của sự phát triển trong nền kinh tế thị trường

Mặc dù có vai trò và tầm quan trọng như trên, song trên thực tế thời gian qua

ở Việt Nam, ĐTXH chưa được coi trọng đúng mức và chưa có vai trò, đóng góp xứng đáng trong việc cân bằng lợi ích, giảm thiểu xung đột giữa các đối tác xã hội cũng như các bên trong QHLĐ Có nhiều nguyên nhân dẫn đến thực trạng trên, trong đó phải kể đến một số nguyên nhân chủ yếu là: QHLĐ của kinh tế thị trường mới đang trong giai đoạn hình thành, còn ở trình độ thấp nên hiểu biết về ĐTXH của các đối tác xã hội nói chung, của các bên QHLĐ nói riêng còn hạn chế; nhận thức về vai trò, sự cần thiết của ĐTXH còn chưa đầy đủ; năng lực đại diện, sự sẵn sàng của các bên tham gia ĐTXH chưa cao và còn thiếu một số điều kiện cần thiết

để thực hiện ĐTXH Các quy định pháp luật về ĐTXH còn thiếu và chưa hoàn thiện cũng được xem là một trong những nguyên nhân quan trọng, hạn chế sự phát triển của ĐTXH cũng như vai trò và đóng góp của cơ chế này vào việc xây dựng QHLĐ hài hoà, vì mục tiêu phát triển ổn định, bền vững ở Việt Nam

Xuất phát từ thực tế trên, việc nghiên cứu đề tài “Hoàn thiện pháp luật về đối

thoại xã hội trong quan hệ lao động ở Việt Nam” có ý nghĩa lý luận, pháp lý và

thực tiễn, hết sức cần thiết trong giai đoạn hiện nay

2 Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận, thực tiễn và tham khảo có chọn lọc những kinh nghiệm quốc tế phù hợp với đặc điểm của Việt Nam, mục tiêu nghiên cứu của đề tài là

đề xuất những giải pháp và kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật về ĐTXH với

tư cách là quá trình bao gồm tổng thể các hình thức tương tác khác nhau giữa các chủ thể của hệ thống QHLĐ, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hoà, trên cơ sở bảo đảm quyền có tiếng nói của các bên có lợi ích liên quan

Để thực hiện mục tiêu nêu trên, đề tài xác định những nhiệm vụ nghiên cứu chủ yếu là:

– Những vấn đề lý luận về ĐTXH và sự điều chỉnh bằng pháp luật đối với

ĐTXH, trong đó tập trung vào các nội dung: khái niệm ĐTXH và vai trò của nó trong việc điều chỉnh QHLĐ; những tiền đề cho sự ra đời, vận hành và phát triển của ĐTXH;

và những vấn đề cơ bản về điều chỉnh pháp luật đối với ĐTXH

– Thực trạng pháp luật và thực tiễn ĐTXH trong QHLĐ ở Việt Nam, trong đó tập trung tìm ra những hạn chế của hệ thống pháp luật hiện hành về ĐTXH và tác động của những bất cập đó đối với việc thực hiện ĐTXH trong QHLĐ ở Việt Nam

– Tham khảo có chọn lọc những kết quả nghiên cứu, kinh nghiệm của các quốc gia và quốc tế về ĐTXH nhằm vận dụng linh hoạt vào điều kiện thực tế ở Việt Nam – Đề xuất các giải pháp phù hợp, có tính khả thi để hoàn thiện pháp luật về ĐTXH và các giải pháp tổ chức thực hiện nhằm thúc đẩy thực tiễn ĐTXH trong QHLĐ ở Việt Nam

3 Đối tượng, phạm vi nghiên cứu

ĐTXH là đối tượng nghiên cứu của nhiều ngành khoa học như luật học, xã hội học, chính trị học, kinh tế học và đặc biệt là khoa học về quan hệ lao động – một ngành khoa học đã hình thành và phát triển lâu đời trên thế giới, song mới chỉ ở giai đoạn sơ khai ở Việt Nam Nói cách khác, ĐTXH có thể được nhìn nhận và tiếp cận nghiên cứu ở nhiều góc độ, khía cạnh khác nhau

Với tư cách một luận án tiến sĩ luật học chuyên ngành Luật Kinh tế - Lao động, luận án chủ yếu nghiên cứu ĐTXH trong QHLĐ dưới góc độ pháp lý Đối tượng nghiên cứu chính của luận án là thực tiễn và các quy định pháp luật về ĐTXH, trong

đó tập trung vào những nội dung như sự cần thiết, nguyên tắc và nội dung điều chỉnh bằng pháp luật đối với ĐTXH; thực trạng pháp luật và thực tiễn thực hiện ĐTXH ở Việt Nam; những đề xuất hoàn thiện các quy định pháp luật về ĐTXH

Tuy nhiên, vì ĐTXH được nhìn nhận là công cụ hữu hiệu, quan trọng nhất trong việc điều chỉnh QHLĐ; là phương thức chính của cơ chế phân phối lợi ích và thành quả phát triển một cách công bằng trong nền kinh tế thị trường và là đối tượng nghiên cứu chủ yếu của khoa học về QHLĐ Do đó, mặc dù trọng tâm nghiên cứu của luận án

là khía cạnh pháp lý của ĐTXH, song được đặt trong mối quan hệ biện chứng với việc nghiên cứu và nhìn nhận ĐTXH với tư cách là một quá trình của QHLĐ Cụ thể là,

một số vấn đề lý luận về QHLĐ và ĐTXH trong điều kiện chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường; những điều kiện cần thiết cũng như những rào cản đối với ĐTXH; những kiến nghị về các giải pháp tổ chức thực hiện cũng sẽ được luận án đề cập ở những mức

độ khác nhau

Ngoài ra, do đây là vấn đề mới xuất hiện kể từ khi nước ta từ bỏ mô hình kinh tế

kế hoạch hóa tập trung, chuyển sang kinh tế thị trường, cả lý luận và thực tiễn ĐTXH đều mới chỉ đang ở trong thời kỳ sơ khai Do đó, việc tham khảo kinh nghiệm quốc tế

có ý nghĩa vô cùng quan trọng và là một trong những nội dung nghiên cứu của luận án Theo cách tiếp cận của luận án, QHLĐ và ĐTXH trong QHLĐ được hiểu rất rộng, bao gồm nhiều hình thức tương tác cụ thể khác nhau, không chỉ giữa cá nhân người lao động với người sử dụng lao động mà chủ yếu giữa tổ chức đại diện cho tập thể lao động với cá nhân hoặc tổ chức của người sử dụng lao động, và trong nhiều trường hợp có cả sự tham gia của đại diện Nhà nước ĐTXH cũng có thể diễn ra ở nhiều cấp độ khác nhau như cấp doanh nghiệp (thậm chí bộ phận của doanh nghiệp), cấp vùng, miền, cấp ngành, cấp quốc gia Khuôn khổ của một luận án tiến sĩ luật học không thể thảo luận và giải quyết triệt để về tất cả các hình thức, nội dung của ĐTXH

ở mọi cấp độ Do đó, Chương 2 của Luận án về những vấn đề lý luận sẽ thảo luận về ĐTXH theo nghĩa rộng, làm tiền đề cho các nghiên cứu tiếp theo Từ Chương 3 và Chương 4, Luận án sẽ tập trung nghiên cứu về hai hình thức cụ thể của ĐTXH là hình thức tham vấn và thương lượng tập thể tại cấp doanh nghiệp với tư cách là hai hình thức đối thoại quan trọng nhất, diễn ra phổ biến nhất, tại cấp ĐTXH quan trọng nhất đối với sự phát triển lành mạnh của QHLĐ

4 Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu

Việc nghiên cứu đề tài luận án được thực hiện trên cơ sở phương pháp luận khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin về nhà nước và pháp luật; đường lối, quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về phát triển kinh tế thị trường, hội nhập quốc tế và xây dựng QHLĐ hài hoà, ổn định, tiến bộ Lý thuyết về ĐTXH và QHLĐ hiện đại trong nền kinh tế thị trường của Tổ chức Lao động Quốc tế đóng vai trò là nền tảng lý luận khoa học cho cách tiếp cận, các phân tích, nhận định, đánh giá và các đề xuất của luận

án

Luận án sử dụng một số phương pháp nghiên cứu cụ thể, bao gồm:

– Phương pháp khảo cứu tài liệu và kế thừa những kết quả nghiên cứu đã có Đây

là phương pháp nghiên cứu được sử dụng xuyên suốt luận án Một khối lượng lớn các tài liệu, kết quả nghiên cứu cả trong và ngoài nước đã được tham khảo, làm cơ sở cho việc hệ thống hóa các vấn đề lý luận, pháp lý thuộc phạm vi nghiên cứu đề tài; đồng thời cung cấp cái nhìn khách quan, toàn diện hơn trong việc phân tích, đánh giá cũng như đưa ra các đề xuất đối với từng nội dung cụ thể của luận án

– Phương pháp quan sát thực tiễn và tham khảo ý kiến chuyên gia Phương pháp này chủ yếu được sử dụng ở Chương 3 nhằm kiểm chứng và bổ sung thông tin cho những nhận định, đánh giá về thực tiễn thực hiện pháp luật và thực tiễn ĐTXH trong QHLĐ Phương pháp này cũng được sử dụng ở Chương 4 nhằm kiểm chứng và củng

cố thêm cho những đề xuất, kiến nghị hoàn thiện các quy định pháp luật về ĐTXH trong QHLĐ ở cấp doanh nghiệp là cơ chế tham vấn, hợp tác hai bên và thương lượng tập thể

– Phương pháp phân tích, tổng hợp, so sánh, suy luận lôgíc Đây cũng là những phương pháp nghiên cứu được sử dụng xuyên suốt luận án, đặc biệt là trong việc phân tích và so sánh những mô hình, kinh nghiệm và thực tiễn khác nhau ở Chương 2 và Chương 3; tạo cơ sở cho việc đề xuất những giải pháp có tính khả thi hơn ở Chương 4

Để hoàn thành luận án, ngoài thời gian nghiên cứu trong nước, nghiên cứu sinh

đã dành toàn bộ thời gian 10 tháng, từ tháng 5/2009 đến tháng 3/2010 để thực hiện nghiên cứu so sánh tại Khoa Luật, Đại học Tổng hợp Nagoya, Nhật Bản (Graduate School of Law, Nagoya University), theo chương trình học bổng dành cho nghiên cứu sinh của Quỹ Nhật Bản (Japan Foundation)

5 Ý nghĩa khoa học và tính ứng dụng của luận án

Đóng góp mới về khoa học của luận án

- Hệ thống hoá và phân tích những lý luận pháp lý chuyên sâu về ĐTXH với

tư cách là quá trình bao gồm tổng thể các hình thức tương tác khác nhau giữa các chủ thể của hệ thống QHLĐ ở các cấp, và là phương thức quản trị QHLĐ hiện đại trong nền kinh tế thị trường, trên cơ sở bảo đảm quyền có tiếng nói của các bên, từ

đó bảo đảm việc phân phối hài hòa lợi ích của họ Đóng góp này của luận án góp phần khắc phục khoảng trống trong các nghiên cứu trước đây, đó là chỉ nghiên cứu từng hình thức hoặc cấp độ ĐTXH cụ thể và không nhìn chúng với tư cách là công

cụ phân phối lợi ích trong nền kinh tế thị trường Đối với một vấn đề còn tương đối mới, việc nghiên cứu lý luận còn chưa thực sự phát triển thì việc luận án đưa ra một

hệ thống lý thuyết tương đối chỉnh thể về ĐTXH là có ý nghĩa khoa học trong việc cung cấp cơ sở lý luận chung cho các công trình nghiên cứu chuyên sâu đối với từng hình thức hay từng cấp ĐTXH cụ thể Đóng góp này của luận án cũng có ý nghĩa góp phần vào việc phát triển và hoàn thiện lý thuyết pháp lý về ĐTXH trong QHLĐ hiện đại trong điều kiện chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường ở Việt Nam hiện nay

- Với trọng tâm nghiên cứu không chỉ quan tâm đến kết quả ĐTXH, mà quan trọng hơn là chính bản thân quá trình (trình tự, thủ tục) ĐTXH, luận án đã đưa ra cách tiếp cận mới khi nghiên cứu các vấn đề, khía cạch khác nhau của QHLĐ Theo đó, giữa hai yếu tố: quá trình tương tác giữa các chủ thể QHLĐ và kết quả của sự tương tác đó thì quá trình tương tác đóng vai trò quan trọng hơn Chỉ có thể có kết quả ĐTXH tốt trên cơ sở có quy trình, thủ tục ĐTXH tốt Và ngược lại, quá trình ĐTXH tốt là điều kiện để có kết quả ĐTXH tốt Quá trình ĐTXH đề cập trong luận án không chỉ là sự tương tác giữa các chủ thể QHLĐ với nhau, mà còn cả quá trình tương tác nội

bộ của mỗi bên, cụ thể là sự tương tác giữa công đoàn với đoàn viên công đoàn; giữa

tổ chức đại diện NSDLĐ (nếu có) với từng NSDLĐ thành viên; giữa các cơ quan chính phủ với nhau trong suốt quá trình thực hiện các hình thức ĐTXH cụ thể ở mỗi cấp Đóng góp này của luận án góp phần xây dựng cách tiếp cận mới đối với pháp luật về QHLĐ, theo đó, những quy định nhằm bảo đảm quá trình ĐTXH hiệu quả, bao gồm cả quá trình tương tác giữa các bên với nhau và quá trình tương tác trong nội bộ mỗi bên, cần phải được quan tâm đặc biệt

- Những nghiên cứu của luận án về những yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến ĐTXH như tính tính độc lập và năng lực đại diện của chủ thể ĐTXH, các thiết chế

thực hiện sự tương tác và các thiết chế hỗ trợ đối với từng hình thức ĐTXH cụ thể… có ý nghĩa trong việc cung cấp cái nhìn toàn diện hơn về ĐTXH Theo đó, khi nghiên cứu cũng như hoàn thiện pháp luật về ĐTXH, sự quan tâm không chỉ dành cho những nội dung trực tiếp liên quan đến trình tự, thủ tục tương tác giữa các bên trong từng hình thức ĐTXH cụ thể, mà phải giải quyết cả những vấn đề có liên quan thì mới mong có ĐTXH thực chất và hiệu quả

Ý nghĩa thực tiễn và tính ứng dụng của luận án

- Những nghiên cứu lý thuyết của luận án có thể được sử dụng làm tài liệu tham khảo trong nghiên cứu học thuật cũng như giảng dạy về luật lao động và QHLĐ trong các cơ sở nghiên cứu và trong các trường đại học

- Những đề xuất hoàn thiện pháp luật về ĐTXH của luận án là nguồn tư liệu tham khảo cho các cơ quan hoạch định chính sách khi xây dựng và hoàn thiện các quy định pháp luật về QHLĐ ở Việt Nam

- Những kiến nghị khác của luận án về những giải pháp thúc đẩy ĐTXH có thể được các cơ quan nhà nước, các đối tác xã hội và các bên của QHLĐ sử dụng để từng bước đưa ĐTXH trở thành một thực tiễn, một văn hóa phổ biến trong QHLĐ của Việt Nam

6 Kết cấu của luận án

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung luận án gồm bốn chương:

Chương 1 Tổng quan tình hình nghiên cứu thuộc lĩnh vực đề tài

Chương 2: Những vấn đề lý luận về đối thoại xã hội và sự điều chỉnh bằng pháp luật đối với đối thoại xã hội trong quan hệ lao động

Chương 3: Pháp luật về đối thoại xã hội trong quan hệ lao động ở Việt Nam và thực tiễn thực hiện

Chương 4: Định hướng và giải pháp hoàn thiện pháp luật về đối thoại xã hội trong quan hệ lao động ở Việt Nam

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tiếng Việt

1 Ban cán sự Đảng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2012), Đề án ban

hành quy định về Quy chế dân chủ trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước,

Hà Nội

2 Ban cán sự Đảng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2012), Tờ trình số

16/TTr-BCSĐ ngày 29/3/2012 về Đề án ban hành quy định về Quy chế dân chủ trong các doanh nghiệp ngoài nhà nước, Hà Nội

3 Ban cán sự Đảng Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2008), Báo cáo số

79/BC-BCS của ngày 4/7/2008 về thực trạng và giải pháp nâng cao đời sống vật chất, tinh thần của người lao động trong các khu công nghiệp, khu chế xuất, Hà Nội

4 Nguyễn Văn Bình (2006), Việc thực hiện chức năng đại diện, bảo vệ quyền,

lợi ích hợp pháp, chính đáng cho người lao động của công đoàn cơ sở tại các doanh nghiệp trong các khu công nghiệp tỉnh Bình Dương, Báo cáo kết quả

nghiên cứu chuyên đề, Bình Dương

5 Nguyễn Văn Bình (2010), “Đối thoại xã hội: Khái niệm, điều kiện, kinh

nghiệm quốc tế và gợi mở cho Việt Nam”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật

(263), tr 60-73

6 Nguyễn Văn Bình (2012), “Tổ chức công đoàn trong Luật Công đoàn và Bộ

luật Lao động sửa đổi”, Tạp chí Nhà nước và pháp luật (289), tr 71-77

7 Nguyễn Văn Bình (2011), “Tăng cường và bảo đảm tính độc lập, đại diện của công đoàn để tham gia một cách thực chất, hiệu quả vào các quá trình của

quan hệ lao động”, Tài Liệu thảo luận của Tổ chức Lao động Quốc tế ILO,

Quyển 1, ISBN 978-92-2-824773-2, Văn phòng ILO tại Việt Nam, tr 1-57

8 Nguyễn Văn Bình (2013), Quyền cơ bản của công dân trong lĩnh vực lao

động, việc làm trong Hiến pháp – Kinh nghiệm của hiến pháp một số nước trên thế giới và gợi ý cho việc sửa đổi Hiến pháp Việt Nam năm 1992, Hội

thảo lấy ý kiến sửa đổi Hiến pháp năm 1992 do Tổng LĐLĐVN tổ chức tại

Bắc Ninh ngày 28/2/2013

9 Bộ Lao động – Thương binh và xã hội (2008), Báo cáo số 03/BC-BLĐTBXH

ngày 31/01/2008 về tình hình đình công và giải quyết đình công trong năm

2007, Hà Nội

10 Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2010), Nghiên cứu so sánh pháp luật

lao động các nước ASEAN, Hà Nội

11 Bộ Lao động – Thương binh và Xã hội (2010), Tài liệu tham khảo pháp luật

lao động nước ngoài, Nxb Lao động – Xã hội, Hà Nội

12 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội (2008), Báo cáo kết quả chuyến đi khảo

sát, nghiên cứu về quan hệ lao động tại Nauy, ngày 9 tháng 6 năm 2008, Hà Nội

13 Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội - Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam

(2005), Thông tư liên tịch số 01/2005/TTLT-TLĐLĐVN-BLĐTBXH ngày

16/5/2005 hướng dẫn về tổ chức và hoạt động đại hội công nhân viên chức trong công ty nhà nước, Hà Nội

14 Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội - Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam

(2007), Thông tư liên tịch số 32/2007/TTLT-BLĐTBXH-TLĐLĐVN ngày

31/12/2007 hướng dẫn về tổ chức và hoạt động của Hội nghị người lao động trong công ty cổ phần, công ty trách nhiệm hữu hạn, Hà Nội

15 Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội (2011), Báo cáo số 68/BC-BLĐTBXH

ngày 6/9/2011 tổng kết đánh giá 15 năm thi hành Bộ luật Lao động, Hà Nội

16 Bộ Thương Mại Hoa Kỳ (2012), Các yếu tố xác định nền kinh tế phi thị

trường, http://vietnamese.vietnam.usembassy.gov/bta_nmefactsheet.html

17 Chang-Hee Lee (2006), Quan hệ lao động và giải quyết tranh chấp lao động

tại Việt Nam, Văn phòng Tổ chức Lao động quốc tế tại Việt Nam, ISBN

92-2-819069-8, Hà Nội

18 Chang-Hee Lee (2008), Hướng tới một hệ thống quan hệ lao động lành mạnh

ở Việt Nam, Văn phòng Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam, Hà Nội

19 Chang-Hee Lee (2008), Từ quan hệ lao động được dẫn dắt bởi đình công tự

phát đề quan hệ lao động hài hòa dựa trên thương lượng tập thể tại Việt Nam: Xác định các vấn đề và tìm kiếm những giải pháp khả thi, Văn phòng

Tổ chức Lao động Quốc tế tại Việt Nam, Hà Nội

20 Nguyễn Hữu Chí (2010), “Công đoàn Việt Nam và pháp luật điều chỉnh hoạt

động đại diện công đoàn trong quan hệ lao động”, Tạp chí Nhà nước và pháp

luật (6), tr 37-42

21 Nguyễn Hữu Chí, Đào Mộng Điệp (2010), “Pháp luật công đoàn một số nước

và kinh nghiệm với Việt Nam”, Tạp chí Luật học (6), tr 3-12

22 Chính phủ (1999), Quy chế thực hiện dân chủ ở doanh nghiệp nhà nước ban

hành kèm theo Nghị định 07/1999/ NĐ-CP của Chính phủ ngày 13/02/1999,

Hà Nội

23 Chính phủ (2007), Quy chế thực hiện dân chủ ở công ty cổ phần, công ty

trách nhiệm hữu hạn ban hành kèm theo Nghị định số 87/2007/NĐ-CP của Chính phủ ngày 28/05/2007, Hà Nội

24 Chính phủ (2013), Nghị định số 60/2013/NĐ-CP của Chính phủ ngày

19/6/2013 Quy định chi tiết Khoản 3 Điều 63 của Bộ luật Lao động về thực hiện quy chế dân chủ tại nơi làm việc, Hà Nội

25 Chủ tịch Chính phủ (1947), Sắc lệnh số 29/SL ngày 12/3/1947

26 Công đoàn các Khu Công nghiệp Bình Dương (2010), Báo cáo kết quả khảo

sát hoạt động của công đoàn cơ sở và mối quan hệ giữa công đoàn cơ sở với công đoàn cấp trên và với người sử dụng lao động tại Công đoàn các khu công nghiệp Bình Dương, Bình Dương

27 Nguyễn Mạnh Cường (2006), “Cần một cơ chế phù hợp để điều chỉnh quan hệ

lao động trong nền kinh tế thị trường”, Tạp chí Lao động – Xã hội (283), tr 6-10

28 Nguyễn Mạnh Cường (2008), Đổi mới để khẳng định vai trò lãnh đạo của

Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam đối với người lao động trong quan hệ lao động, Tài liệu trình bày tại Tổng Liên đoàn lao động Việt Nam ngày

27/11/2008, Hà Nội

29 Nguyễn Mạnh Cường (2009), Một số vấn đề về pháp luật quan hệ lao động,

Hội thảo của Ủy Ban các vấn đề xã hội của Quốc hội về Đề án xây dựng quan

hệ lao động ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp, ngày 11/3/2009, Hà Nội

30 Nguyễn Mạnh Cường (2009), Một số vấn đề về quan hệ lao động tại Việt

Nam hiện nay, Hội thảo của Ủy Ban các vấn đề xã hội của Quốc hội về Đề án

xây dựng quan hệ lao động ổn định, tiến bộ tại doanh nghiệp, ngày 5/02/2009,

Hà Nội

31 Nguyễn Mạnh Cường (2011), “Mối quan hệ giữa Luật pháp và thực tiễn quan

hệ lao động trong một quốc gia”, Pháp luật về quan hệ lao động một số nước

trên thế giới, Nxb Lao động – Xã hội, Hà Nội, tr 7-17

32 Nguyễn Mạnh Cường (2011), “Vấn đề lao động và công đoàn trong thực tiễn

thương mại quốc tế hiện nay”, Các vấn đề về lao động trong các hiệp định thương

mại, Văn phòng Tổ chức lao động Quốc tế tại Việt Nam, Hà Nội, tr 35-47

33 Nguyễn Mạnh Cường (2011), Chính phủ Cụ Hồ ngày xưa quy định về thỏa

ước lao động tập thể như thế nào,

http://quanhelaodongvietnam.wordpress.com/2011/10/28/chinh-d%E1%BB%8Bnh-v%E1%BB%81-th%E1%BB%8Fa-