cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của bộ tài nguyên và môi trường

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường Nguyễn Quỳnh Như Khoa Luật.. Thực trạng công cuộc cải cách

Cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản

lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường

Nguyễn Quỳnh Như

Khoa Luật Đại học Quốc gia Hà Nội Luận văn ThS Luật: 60 38 01 Người hướng dẫn : PGS.TS Nguyễn Hoàng Anh

Năm bảo vệ: 2014

94 tr

Abstract Một số vấn đề lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục hành chính

ở Việt Nam hiện nay Thực trạng công cuộc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường Một số giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường

Keywords.Pháp luật Việt Nam; Luật hành chính; Thủ tục hành chính; Tài nguyên môi

trường

Content

1 Tính cấp thiết của đề tài

Cải cách hành chính nhà nước là một trong những nội dung cơ bản của khoa học hành chính, luôn là một vấn đề được quan tâm phổ biến ở hầu hết các nước trên thế giới nhằm làm đòn bẩy để nâng cao hiệu quả quản lý của nhà nước trong việc phát triển kinh tế, phát huy dân chủ và tiếng nói của người dân trong hoạt động của bộ máy công quyền, củng cố và tăng cường tiềm lực về mọi mặt cho đất nước

Ở Việt Nam, song song với đổi mới cơ chế quản lý kinh tế, cải cách hành chính cũng được Đảng và Nhà nước quan tâm kịp thời Ngay trong văn kiện của Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VI (1986) đã xác định rõ: "Để thiết lập cơ chế quản lý mới, cần thực hiện một cuộc cải cách lớn về tổ chức bộ máy của các cơ quan" [24], Hội

nghị lần thứ 8 của Ban Chấp hành Trung ương Đảng tháng 1/1995 cũng đã khẳng định lại một lần nữa tầm quan trọng của cải cách hành chính: "Tiếp tục xây dựng và hoàn thiện nhà nước xã hội chủ nghĩa Việt Nam, trọng tâm là cải cách một bước nền hành chính" [25]

Cải cách hành chính ở Việt Nam phải bắt đầu với việc cải cách một bước thủ tục hành chính trong việc giải quyết các công việc của cá nhân, tổ chức Thủ tục hành chính là cách thức tổ chức thực hiện hoạt động quản lý hành chính nhà nước được quy định trong các quy phạm pháp luật hành chính bao gồm trình tự thủ tục, nội dung, mục đích, cách thức tiến hành các hoạt động cụ thể trong quá trình giải quyết các công việc của quản lý hành chính nhà nước

Thủ tục hành chính rất đa dạng, nhưng có thể phân thành hai loại cơ bản:

- Những thủ tục tiến hành những công việc thuộc quan hệ nội bộ các cơ quan nhà nước

- Những thủ tục tiến hành những công việc thuộc quan hệ của cơ quan nhà nước đối với công dân và các tổ chức xã hội Mỗi loại thủ tục bao gồm nhiều thủ tục riêng áp dụng trong từng loại việc, từng lĩnh vực quản lý Thủ tục hành chính trong quan hệ với công dân gồm hai loại quan trọng

+ Thủ tục hành chính trong việc các cơ quan nhà nước xét, giải quyết những quyền chủ quan hợp pháp của công dân, trong việc công dân kiện một cơ quan nhà nước

+ Thủ tục hành chính trong việc các cơ quan có thẩm quyền xét vấn đề trách nhiệm hành chính và xử phạt các vi phạm của công dân Loại thủ tục này còn được gọi là thủ tục xử lý vi phạm hành chính, hoặc tố tụng hành chính

Trong đời sống hàng ngày , người dân và doanh nghiê ̣p phải tuân thủ rất nhiều các quy định về thủ tu ̣c hành chính Thủ tục hành chính trên nhiều lĩnh vực đang là rào

cản đối với hoạt động kinh doanh và đời sống nhân dân , gây tốn kém , ảnh hưởng đến năng lực ca ̣nh tranh của nền kinh tế

Đơn giản hóa thủ tục hành chính đang là mục tiêu của Chính phủ, các ngành, các cấp, các địa phương, trong đó, mục tiêu chính là bảo đảm sự thuận tiện, giảm thiểu được thời gian cũng như chi phí cho người dân, tổ chức khi tiến hành các thủ tục hành chính

Bộ Tài nguyên và Môi trường là cơ quan của Chính phủ được thành lập theo Nghị định số 21/2013/NĐ-CP ngày 04/3/2008 của Chính phủ quy định chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường, theo đó, Bộ thực hiện chức năng quản lý nhà nước trong các lĩnh vực: đất đai; tài nguyên nước; tài nguyên khoáng sản; địa chất; môi trường; khí tượng thủy văn; đo đạc, bản đồ; quản lý tổng hợp và thống nhất về biển và hải đảo; quản lý nhà nước các dịch vụ công trong các lĩnh vực thuộc phạm vi quản lý của Bộ Công cuộc cải cách hành chính của Bộ mang đặc thù riêng của ngành

Hiện nay, Bộ Tài nguyên và Môi trường đang tích cực tiến hành đổi mới, cải cách thủ tục hành chính theo chủ trương chính sách pháp luật của Đảng và Nhà nước cũng như phù hợp với tính đặc thù riêng của ngành Tuy nhiên trên thực tế thủ tục hành chính hiện nay trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường vẫn còn nhiều bất cập, vướng mắc gây không ít khó khăn, phiền hà cho người dân đòi hỏi phải tiếp tục đẩy mạnh cải cách hơn nữa để thủ tục hành chính thực sự đơn giản góp phần xây dựng một nền hành chính dân chủ , chuyên nghiê ̣p, hiê ̣u quả và có hiê ̣u suất cao , góp phần phòng chống tham nhũng và lãng phí thông qua việc đơn giản hoá loa ̣i bớt các thủ tu ̣c hành chính rườm rà, không cần thiết, cắt giảm đáng k ể chi phí trong th ực hiện các thủ tu ̣c

hành chính cho người dân và doanh nghiệp Vì vậy, tác giả chọn vấn đề: "Cải cách thủ

tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường" làm đề tài nghiên cứu luận văn thạc sĩ Tuy nhiên,

trong khuôn khổ hạn hẹp, luận văn chỉ giới hạn phần lớn vấn đề nghiên cứu tập trung vào công tác triển khai Đề án 30 với hy vọng đóng góp một cách nhìn mới trên cơ sở lý

luận cũng như thực tiễn về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thông qua việc nghiên cứu, đánh giá, tổng hợp và tiếp thu các báo cáo chuyên ngành

2 Phạm vi nghiên cứu

- Vấn đề lý luận về cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường

- Thực tiễn công tác cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường: thành tựu đạt được, hạn chế và chỉ ra những nguyên nhân của những hạn chế

3 Mục đích, nhiệm vụ của luận văn

Luận văn tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận của cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường qua đó làm rõ vai trò của công cuộc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực này đối với sự phát triển chung của đất nước

Nghiên cứu những bất cập của thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường qua thực tiễn thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường Qua đó đưa ra các giải pháp, yêu cầu cụ thể, cũng như những kiến nghị nhằm thúc đẩy hơn nữa tiến trình cải cách hành chính trong toàn ngành

4 Phương pháp nghiên cứu

- Để đạt được mục tiêu đề ra, luận văn sử dụng phép duy vật biện chứng, duy vật lịch sử làm cơ sở phương pháp luận cho việc nghiên cứu

- Luận văn cũng đồng thời sử dụng các phương pháp nghiên cứu cụ thể khác như: nghiên cứu lý thuyết, phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh

5 Điểm mới của luận văn

Luận văn sẽ có những đóng góp về mặt lý luận cũng như thực tiễn cho việc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền của

Bộ Tài nguyên và Môi trường hiện nay để thủ tục hành chính luôn phát huy hết vai trò trong quản lý nhà nước đối với các hoạt động kinh tế xã hội của đất nước

6 Ý nghĩa của luận văn

Hoàn thành luận văn này, tôi hy vọng những kiến thức khoa học trong nội dung luận văn sẽ là tài liệu phục vụ cho việc học tập, giảng dạy và nghiên cứu khoa học tại các cơ sở đào tạo Luật, Hành chính ở Việt Nam

Nội dung luận văn sẽ có ý nghĩa thiết thực, bổ ích, cần thiết, là tài liệu tham khảo hữu ích cho cá nhân, tổ chức trong, ngoài ngành tài nguyên và môi trường

7 Kết cấu của luận văn

Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, nội dung của luận văn gồm 3 chương:

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về thủ tục hành chính và cải cách thủ tục

hành chính ở Việt Nam hiện nay

Chương 2: Thực trạng công cuộc cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh vực tài

nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường

Chương 3: Một số giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính trong lĩnh

vực tài nguyên và môi trường thuộc thẩm quyền quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Thiệu Anh (2009), "Công bố Bộ thủ tục hành chính của ngành Tài nguyên và Môi

trường", www.cchc.monre.gov.vn, ngày 10/8

2 Nguyễn Hoàng Anh (2011), Một số vấn đề về cải cách thủ tục hành chính, Báo cáo

tổng thuật đề tài cấp khoa, Khoa Luật - Đại học Quốc gia Hà Nội

3 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2007), Quyết định số 366/QĐ-BTNMT ngày 26/3

của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc Phê duyệt Đề án thực hiện cơ chế "Một cửa" về thủ tục hành chính tại Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

4 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2008), Quyết định số 1355/QĐ-BTNMT ngày 4/7 về

việc thành lập Tổ công tác thực hiện Đề án 30, Hà Nội

5 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2009), Quyết định số 1527/QĐ-BTNMT ngày 7/8

của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về việc công bố Bộ thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý nhà nước của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

6 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2010), Báo cáo sơ kết thực hiện Đề án đơn giản

hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007 - 2010,

Hà Nội

7 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Quyết định số 1226/QĐ-BTNMT ngày 24/6

của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về ban hành Quy chế thống kê, công

bố, cập nhật cơ sở dữ liệu quốc gia về thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

8 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2011), Quyết định số 1227/QĐ-BTNMT ngày 24/6

của Bộ trưởng Bộ Tài nguyên và Môi trường về ban hành Quy chế tiếp nhận, xử lý phản ánh kiến nghị của tổ chức, cá nhân về quy định hành chính của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

9 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Báo cáo cải cách thủ tục hành chính giai

đoạn 2007 - 2012 của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

10 Bộ Tài nguyên và Môi trường (2012), Thông tư số 16/2012/TT-BTNMT ngày 29/11

về thay thế Thông tư số 01/2006/TT-BTNMT ngày 23/01/2006 của Bộ Tài nguyên

và Môi trường hướng dẫn thực hiện một số nội dung của Nghị định số 160/2005/NĐ-CP ngày 27/12/2005 của Chính phủ quy định chi tiết và hướng dẫn thi hành Luật khoáng sản và Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật khoáng sản, Hà Nội

11 Chính phủ (1994), Nghị quyết số 38/CP ngày 04/05 về cải cách một bước thủ tục

hành chính, Hà Nội

12 Chính phủ (2001), Quyết định số 136/2001/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ phê

duyệt Chương trình tổng thể cải cách hành chính nhà nước giai đoạn 2001-2010,

Hà Nội

13 Chính phủ (2003), Quyết định số 181/2003/QĐ-TTg Ngày 04/9/2003 của Thủ

tướng Chính phủ về việc ban hành quy chế thực hiện cơ chế "Một cửa" tại cơ quan hành chính nhà nước ở địa phương, Hà Nội

14 Chính phủ (2004), Nghị định số 149/NĐ-CP ngày 27/7 quy định việc cấp phép

thăm dò, khai thác sử dụng tài nguyên nước, xả nước thải vào nguồn nước, Hà

Nội

15 Chính phủ (2005), Chỉ thị số 09/2005/CT-TTg của Thủ tướng Chính phủ về tiếp

tục đẩy mạnh công tác cải cách hành chính, Hà Nội

16 Chính phủ (2007), Quyết định số 30/2007/QĐ-TTg ngày 10/01 của Thủ tướng

Chính phủ phê duyệt Đề án Đơn giản hóa thủ tục hành chính trên các lĩnh vực quản lý nhà nước giai đoạn 2007-2010 (gọi tắt là Đề án 30), Hà Nội

17 Chính phủ (2007), Quyết định số 93/2007/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về

ban hành quy chế thực hiện cơ chế một cửa, cơ chế một cửa liên thông tại các cơ quan hành chính ở địa phương, Hà Nội

18 Chính phủ (2008), Quyết định số 07/QĐ-TTg ngày 04/01 của Thủ tướng Chính phủ

phê duyệt kế hoạch thực hiện Đề án 30, Hà Nội

19 Chính phủ (2008), Nghị định số 20/2008/NĐ-CP ngày 14/02 về việc tiếp nhận, xử

lý phản ánh, kiến nghị của cá nhân, tổ chức về quy định hành chính, Hà Nội

20 Chính phủ (2010), Nghị quyết số 25/NĐ-CP ngày 02/6 về phương án đơn giản hóa

258 thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ, ngành, Hà Nội

21 Chính phủ (2010), Nghị định số 63/2010/NĐ-CP ngày 08/6 về kiểm soát thủ tục

hành chính, Hà Nội

22 Chính phủ (2010), Nghị quyết số 56/NQ-CP ngày 15/12 về phương án đơn giản

hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi chức năng quản lý của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

23 Chính phủ (2013), Nghị định số 21/NĐ-CP ngày 4/3 quy định chức năng, nhiệm

vụ, quyền hạn và cơ cấu tổ chức của Bộ Tài nguyên và Môi trường, Hà Nội

24 Đảng Cộng sản Việt Nam (1987), Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI,

Nxb Sự thật, Hà Nội

25 Đảng Cộng sản Việt Nam (1995), Văn kiện Hội nghị lần thứ Tám Ban Chấp hành

Trung ương khóa VII, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội

26 N.T.H (2007), "Bộ Tài nguyên và Môi trường thực hiện cơ chế "Một cửa"",

http://vietbao.vn, ngày 30/3

27 Quốc hội (1992), Hiến pháp, Hà Nội

28 Quốc hội (2001), Hiến pháp (sửa đổi, bổ sung), Hà Nội

29 Quốc hội (2005), Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Khoáng sản, Hà Nội

30 Quốc hội (2008), Luật Ban hành văn bản quy phạm pháp luật, Hà Nội

31 Quốc hội (2008), Luật Cán bộ công chức, Hà Nội

32 Quốc hội (2010), Luật Khoáng sản, Hà Nội

33 Quốc hội (2010), Nghị quyết số 57/2010/QH12 đánh giá toàn diện về công tác cải

cách thủ tục hành chính thời gian qua và đề ra các nhiệm vụ thực hiện cụ thể đối với Chính phủ, các bộ, ngành, Ủy ban nhân dân tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, Hà Nội

34 Quốc hội (2013), Dự thảo Luật Đất đai (sửa đổ), Hà Nội

35 Nguyễn Văn Thâm, "Cải cách hành chính - thành tựu và những rào cản hiện nay",

http://www.hids.hochiminhcity.gov.vn

36 Phạm Hồng Thái - Đinh Văn Mậu (2009), Luật Hành chính Việt Nam, Nxb Tổng

hợp, Thành phố Hồ Chí Minh

37 Lê Quang Thành (2010), Luật Hành chính, Nxb Lao động, Hà Nội

38 Thư viện tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu (2011), "Đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính

trong lĩnh vực đất đai", http://thuvienbrvt.com.vn

39 Đào Trí Úc (Chủ biên) (2007), Đánh giá kết quả của cải cách hành chính và các

giải pháp tiếp tục đẩy mạnh cải cách hành chính ở nước ta, Nxb Công an nhân

dân, Hà Nội

40 Văn phòng Chính phủ (2011), Báo cáo số 888/BC-VPCP ngày 16/02 về Tổng kết

hoạt động của Tổ chức công tác chuyên trách cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ và Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính, Hà Nội

41 Nguyễn Cửu Việt (2010), Giáo trình Luật Hành chính Việt Nam, Nxb Đại học

Quốc gia Hà Nội, Hà Nội