khảo sát thực trạng quản lý an toàn người bệnh về hô hấp trong gây mê đặt ống nội khí quản

Acid này phân ly thành H+ và HCO3-... Kích thích nh gây th sâu, kích thích m nh gây ng ng th... Máy đo CO2 trong khí th ra là ph ng ti n đ theo dõi và đánh giá chính xác... Thiopental là

HÀ N I -2011

Mã sinh viên: B00046 Chuyên ngành: i u d ng đa khoa

HÀ N I -2011

L I CAM OAN

Tôi xin cam đoan s li u công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u

k t qu nghiên c u trong lu n v n này là trung th c và ch a t ng đ c ai công

b trong b t k công trình nào khác N u sai tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m

Tác gi lu n v n

i u d ng: Nguy n Th T Liên

L I C M N

Sau th i gian h c t p và nghiên c u t i tr ng i H c Th ng Long, tôi đã hoàn thành lu n v n này

Tôi xin bày t lòng bi t n t i:

 ng y, Ban giám hi u tr ng i H c Th ng Long - Ban Giám đ c B nh viên R ng Hàm M t

 Phòng đào t o tr ng i H c Th ng Long - B môn i u D ng, B nh

h ng d n, ch b o, giúp đ tôi trong su t quá trình làm lu n v n

Tôi xin bày t lòng bi t n t i PGS.TS Tr nh ình H i và Ban giám đ c B nh

vi n, Phòng TCCB, t p th khoa GMHS đã t o đi u ki n thu n l i giúp tôi hoàn thành

lu n v n này

Tôi xin bày t lòng bi t n t i các th y cô giáo đã h ng d n, đóng góp nh ng

ý ki n quý báu giúp đ tôi trong quá trình h c t p, nghiên c u lu n v n này

Tôi xin bày t lòng bi t n t i các b n đ ng nghi p đã đ ng viên h p tác giúp

đ tôi trong su t quá trình h c t p và nghiên c u

Cu i cùng tôi xin bày t lòng bi t n t i Ch ng, Con tôi cùng toàn th gia đình ngu n đ ng l c l n lao giúp tôi hoàn thành lu n v n này

Hà N i, ngày tháng n m 2011

Nguy n Th T Liên

M C L C B NG BI U

B ng 1 Các tai bi n liên quan đ n th i gian và ph ng ti n phát hi n 25

B ng 3 Ghi chép theo dõi b nh nhân v hô h p trong cu c m t i “B ng

theo dõi GMHS” c a 45 b nh nhân

B ng 8 H th ng máy báo đ ng, h ng , s a ch a liên quan an toàn BN 28

B ng 10 Thay đ i CO2 b nh nhân có bi n ch ng CO2 máu t ng 30

B ng 11 Thay đ i v t n s th (l n/phút) nhóm có suy hô h p 30

I M đ u

Ki m soát đ ng th thông su t, cung c p đ y đ oxy cho b nh nhân trong su t quá trình ph u thu t là yêu c u c b n đ i v i th c hành gây mê h i s c t n i khí

qu n là m t trong nh ng ph ng pháp ki m soát đ ng th hay đ c s d ng Theo

dõi và ch m sóc t t b nh nhân gây mê ng n i khí qu n, phòng ng a các tai bi n, bi n

ch ng x y ra là công vi c c a nhân viên gây mê h i s c

T i M t l t vong do các s c y khoa cao h n t l t vong do tai n n giao thông Trong đó t l t vong do ph u thu t chi m t i 40%.T i các n c đang phát tri n t l t vong khi ph u thu t do liên quan đ n th t b i trong đ t ng n i khí qu n

là 30%.T n m 2005 khoa Gây mê h i s c b nh vi n R ng Hàm M t Trung ng Hà

N i đã không đ x y ra các tr ng h p t vong đáng ti c nào Các tai bi n, bi n

ch ng x y ra đ c theo dõi, qu n lý ch t ch c a nhân viên y t đã gi m b t tác h i

và không đ l i h u qu n ng n Trong nghiên c u này chúng tôi đi sâu v n đ an toàn cho ng i b nh v hô h p trong gây mê đ t ng n i khí qu n (NKQ) cho các

đ ng th khi n cho đ t ng NKQ h t s c khó kh n Các ph ng pháp vô c m cho

ph u thu t hàm m t đ u ph i đ m b o an toàn cho ng i b nh và có đ ph u tr ng

đ ph u thu t viên ti n hành cu c m m b o an toàn cho ng i b nh bao g m c

m t h th ng đ m b o an toàn t các khâu nh : Ph ng ti n, máy móc, d ng c , thu c men, đ c bi t con ng i bao g m t t c các nhân viên Y t đang công tác t i các khoa, phòng c a b nh vi n trong đó con ng i khoa Gây mê h i s c (GMHS) Trong gây mê ph u thu t vùng hàm m t cách ti n hành ph ng pháp vô c m nào đ đ m b o

hô h p cho ng i b nh là y u t hàng đ u quan tr ng bu c ng i đi u d ng, k thu t viên gây mê ph i quan tâm Ng ng hô h p quá 5 phút b nh nhân có th m t não S

hi u bi t sâu s c v gi i ph u, sinh lý các c quan b ph n hô h p và các b nh lý liên quan đ n ph u thu t hàm m t giúp cho quá trình chu n b , ti n hành cu c gây mê

thành công Qu n lý nhân l c, ph ng ti n, thu c men, d ng c , máy móc t t, đ y đ luôn s n sàng ng phó v i m i tr ng h p c p c u x y ra là y u t quan tr ng t i c n thi t c a nghành GMHS và c nghành Y T Các y u t này luôn đ ng hành v i vi c

đ m b o an toàn cho b nh nhân M i bi n ch ng n u đ c phát hi n k p th i, gi i quy t s m thì h u qu đ l i không n ng n N u bi n ch ng x y ra không đ c phát

hi n gi i quy t s m thì h u qu không l ng, nh h ng tr c ti p t i kh n ng lao

II T NG QUAN

1 c đi m hình thái - ch c n ng c a b máy hô h p [1, tr137,138,139]

L ng ng c có c u t o nh m t h p c ng, kín, có kh n ng thay đ i đ c th tích L ng ng c đ c c u t o b i m t khung x ng và các c bám vào khung x ng

đó Khung x ng g m có 10 đ t s ng ng c phía sau, x ng c phía tr c, 10 đôi

x ng s n n i gi a 10 đ t s ng ng c và x ng c X ng s n là các cung x ng

x p theo h ng t sau ra tr c và t trên xu ng d i

Các c bám khung x ng g m

- Các c tham gia đ ng tác hít vào thông th ng g m c hoành, các c liên

s n ngoài, liên s n trong, c gai s ng, c r ng to, c thang

- Các c tham gia đ ng tác hít vào c g ng g m c c đòn ch m, c ng c to, các c chéo

2 ng d n khí

ng d n khí g m m i, mi ng (khi th b ng mi ng), h ng, thanh qu n, khí

qu n, ph qu n g c trái và ph i Các ph qu n phân chia t 17 đ n 20 l n cho đ n các

ti u ph qu n t n

m2 Ph nang là đ n v ch c n ng c a ph i.Thành ph nang ti p xúc v i m t l i mao

m ch dày đ c Thành ph nang và thành mao m ch ph i t o ra màng trao đ i khí gi a máu và ph nang, còn g i là màng hô h p

4 i u hòa hô h p

S thay đ i hô h p cho phù h p v i nhu c u, tr ng thái c th là s đi u hòa hô

h p i u hòa hô h p ch y u là đi u hòa thông khí thông qua đi u hòa ho t đ ng c a trung tâm hô h p

4.1 C u t o và ho t đ ng c a trung tâm hô h p

4.1.1 C u t o c a trung tâm hô h p[1,tr152,153]

Trung tâm hô h p n m hành não và c u não (hình 9.6) ó là nh ng đám

n ron n m trong ch t xám ph n c u trúc l i d i nhân dây X và bên trong nhân dây XII Các trung tâm hô h p n m hai bên hành não và c u não và có liên h ngang

v i nhau M i n a c a hành não và c u não có các trung tâm hô h p sau:

- Trung tâm hít vào n m ph n l ng c a hành não

- Trung tâm th ra n m ph n b ng bên c a hành não

- Trung tâm đi u ch nh th n m phía l ng ph n trên c a c u não

- Trung tâm nh n c m hóa h c n m g n sát v i trung tâm hít vào hành não

4.1.2 Ho t đ ng c a các trung tâm hô h p

- Trung tâm hít vào, t phát xung đ ng m t cách đ u đ n, nh p nhàng đ duy trì

nh p th bình th ng Xung đ ng t trung tâm hít vào đ c truy n đ n các n ron v n

đ ng alpha n m s ng tr c t y s ng r i đ n các c hô h p, làm c co gây đ ng tác hít vào Lúc đ u t n s xung th p, v sau t ng d n vì v y đ ng tác hít vào x y ra t t Khi trung tâm hít vào h t h ng ph n các c hô h p giãn ra gây đ ng tác th ra Bình

th ng trung tâm hít vào h ng ph n kho ng 2s và ng ng kho ng 3s t o ra nh p hô h p kho ng 12 – 20 l n/phút

- Trung tâm th ra: Ch ho t đ ng khi th ra g ng s c Khi trung tâm th ra

h ng ph n, xung đ ng đ c truy n t i các n ron v n đ ng c a các c thành b ng, kéo các x ng s n xu ng th p h n và gây đ ng tác th ra g ng s c

- Trung tâm đi u ch nh: Liên t c phát xung đ ng đ n trung tâm hít vào có tác

d ng c ch trung tâm hít vào nên tham gia duy trì nh p th bình th ng Khi trung tâm đi u ch nh ho t đ ng m nh làm th i gian hít vào ng n l i, nh p th t ng lên

- Trung tâm nh n c m hóa h c: R t nh y c m v i s thay đ i n ng đ CO2 và

H+ Trung tâm nh n c m hóa h c h ng ph n s kích thích trung tâm hít vào làm t ng

hóa h c, CO2 ph n ng v i n c nh tác d ng c a enzym carbonic anhydrase (CA)

t o thành H2CO3 Acid này phân ly thành H+ và HCO3- N ng đ H+ t ng, kích thích

tr c ti p nên trung tâm nh n c m hóa h c qua đó kích thích trung tâm hít vào làm t ng

hô h p Nh v y m i khi n ng đ CO2 máu t ng kích thích trung tâm nh n c m hóa

h c và làm t ng hô h p H+

trong máu khó qua hàng rào máu – não và hàng rào máu –

d ch não t y, do đó trung tâm hô h p ch u tác d ng c a bi n đ i v PCO2 m nh h n

r t nhi u so v i bi n đ i c a n ng đ H+

trong máu

Ngoài c ch trên CO2 c ng tác đ ng vào các receptor quai đ ng m ch ch

và xoang đ ng m ch c nh, gây ph n x làm t ng hô h p

4.2.2 Vai trò c a H +

Các n ron c a trung tâm nh n c m hóa h c r t nh y c m v i s thay đ i c a

n ng đ H+

t i trung tâm, khi n ng đ H+ t ng lên s kích thích làm t ng hô h p H+

trong máu khó qua hàng rào máu – não, máu – d ch não t y do v y s thay đ i n ng

trong máu l i tác d ng nhanh lên các receptor hóa h c quai đ ng m ch ch và xoang đ ng m ch c nh đ đi u hòa

Huy t áp t ng tác đ ng vào các receptor áp su t các n i này gây ph n x làm

gi m hô h p PCO2 t ng tác đ ng vào các receptor hóa h c gây ph n x t ng hô h p Tuy nhiên, tác đ ng c a các y u t này qua các n i th c m y u h n tác đ ng c a CO2

và H+ lên trung tâm hô h p Tác d ng c a CO2 và H+ lên trung tâm hô h p m nh h n

g p 7 l n tác đ ng qua các receptor, nh ng c ch kích thích qua các receptor l i nhanh g p 5 l n kích thích lên trung tâm nên có tác d ng đi u hòa hô h p r t nhanh

4.2.5 Vai trò c a dây X (ph n x Hering – Breuer)

Khi hít vào g ng s c, dòng khí đi qua các ph qu n và các ti u ph qu n vào các ph nang T i đây có các receptor v s c c ng (n m c tr n thành ph qu n và

ti u ph qu n) các receptor này b kích thích Tín hi u đ c truy n v trung tâm qua dây X và c ch trung tâm hít vào Càng hít vào g ng s c càng c ch , cho đ n khi c

ch hoàn toàn trung tâm hít vào, gây đ ng tác th ra Khi th ra, ph nang co nh l i không kích thích dây X n a, trung tâm hít vào đ c gi i phóng và ho t đ ng tr l i, gây đ ng tác hít vào

Trong hô h p bình th ng ph n x này không ho t đ ng Ph n x này ch ho t đ ng khi hít vào g ng s c làm ph i b c ng giãn nhi u ây là ph n x b o v , tránh cho các

ph nang kh i b c ng quá m c

4.2.6 Vai trò c a các dây th n kinh c m giác nông

Kích thích các dây th n kinh c m giác nông, nh t là dây V s làm thay đ i hô

h p Kích thích nh gây th sâu, kích thích m nh gây ng ng th

4.2.7 Vai trò các trung tâm th n kinh khác

- Trung tâm nu t h ng ph n c ch trung tâm hít vào

- Vùng d i đ i: Nhi t đ môi tr ng xung quanh thay đ i gây bi n đ i hô

h p thông qua vùng d i đ i, góp ph n đi u hòa thân nhi t

- H th n kinh t đ ng có tác d ng đi u hòa l ng không khí ra vào ph i do có tác d ng làm co ho c giãn đ ng d n khí Kích thích dây giao c m làm giãn đ ng

d n khí, ng c l i kích thích dây phó giao c m làm co đ ng d n khí

- V não có vai trò quan tr ng chi ph i ho t đ ng c a trung tâm hô h p C m xúc thay đ i làm thay đ i nh p hô h p M t khác, v não và m t s trung tâm cao c p khác còn đi u khi n hô h p tùy ý qua đ ng th n kinh v não – t y chi ph i các c hô

h p

4.2.8 Vai trò c a thân nhi t

Nhi t đ c a máu t ng làm t ng thông khí

5 Các h i ch ng r i lo n thông khí

Có hai h i ch ng r i lo n thông khí l n, đó là thông khí h n ch và thông khí

t c ngh n

5.1 R i lo n thông khí h n ch

R i lo n thông khí h n ch là r i lo n làm gi m kh n ng ch a đ ng c a ph i Trong h i ch ng r i lo n thông khí h n ch , các th tích và dung tích th đ u b gi m

Th tích ph i gi m d n đ n các l u l ng th c ng gi m theo Các thông s th ng dùng đ chu n đoán h i ch ng này là VC và TLC Khi có thông khí h n ch VC, TLC

nh h n 80% s đ i chi u Vì không có t c ngh n nên ch s Tiffeneau > 75% Các

b nh viêm ph i, tràn d ch màng ph i, gù v o c t s ng, lao ph i… là các b nh làm

gi m các th tích ph i nên gây ra r i lo n thông khí h n ch

5.2 R i lo n thông khí t c ngh n

R i lo n thông khí t c ngh n x y ra khi có c n tr đ ng d n khí S c c n

đ ng d n khí t ng làm cho các l u l ng th b gi m Lúc đ u, các th tích, dung tích v n gi i h n bình th ng; sau đó gi m d n Các thông s th ng dùng đ ch n đoán h i ch ng này là các l u l ng th ra FEV1, MMEF, MEF75,MEF50, MEF25, PEF

và ch s Tiffeneau Khi có thông khí t c ngh n, các l u l ng th có giá tr nh h n 80% s đ i chi u, ch s Tiffeneau < 75% ( ng i < 60 tu i), ch s Tiffeneau < 70% ( ng i t 60 tu i tr lên) Các b nh hen ph qu n, viêm ph qu n… th ng làm h p

th ng dùng là ng đ c bi t, có lõi thép xo n bên trong lòng ng đ ch ng b p, ng

có đ m m và đ c ng đ đ t đ ng m i t o ph u tr ng cho ph u thu t viên ti n hành cu c m

- L u ng NKQ lâu ngày sau ph u thu t

- C đ nh ch c ng trong quá trình ti n hành cu c m

- Theo dõi hô h p và ch y máu sau m B nh nhân sau m th i gian h i t nh

th ng hay nu t máu vào trong khó phát hi n đ c gây m t máu ti m tàng

- B nh lý HM có nh h ng đ n s l di n c a thanh môn là y u t gây đ t ng NKQ khó

b nh nhân tr c khi gây mê đ tiên l ng đ t ng, có ph ng h ng, đ phòng v i

tr ng h p đ t n i khí qu n khó t nh m vào d dày, đ t ng sâu sang bên ph i, gây

ch n th ng khi đ t ng Nghe và ki m tra ph i là đ ng tác b t bu c đ ki m tra phát

hi n v trí c a ng Máy đo CO2 trong khí th ra là ph ng ti n đ theo dõi và đánh giá chính xác

thu c gây ph n ng ph n v hay do tiêm truy n M t s y u t thu n l i nh nghi n thu c lá n ng, có các b nh m n tính v ph qu n c ng gây co th t ph qu n

Gi ng nh co th t thanh qu n, co th t ph qu n có th b phát đ ng do các kích thích t n th ng nh n c m nh s có m t c a d ch ti t, d ch nôn, c a máu trong h u thanh qu n ho c khí qu n M t s nguyên nhân khác nh canul h u – ho c m i h u, soi thanh qu n, đ t n i khí qu n hay viêm ph qu n, hô h p b ng áp l c d ng, các kích thích ph u thu t, co kéo phúc m c, các c đ ng c a đ u, c khi gây mê nh

- Co th t ph qu n th hi n qua đ c tính th khò khè, ti ng th rít n i b t thì

th ra trên nh ng b nh nhân t nh, kèm theo th nhanh, khó th Khi b nh nhân đã

đ c gây mê, gi m compliance ng c – ph i, hô h p tr nên khó kh n khi th áp l c

d ng, đôi khi không th hô h p đ c

Áp l c th vào t ng cao có th d n đ n hi n t ng b y khí, gi m oxy máu, c n

phòng co th t ph qu n, khi kh i mê ph i đ m b o ng sâu và phun thu c tê

t i ch (xylocain 5% lo i phun) tr c khi đ a m t s d ng c vào vùng h u, ph qu n (đèn soi thanh qu n, ng n i khí qu n…)

Ng i ta c ng khuyên nên dùng halothan sau khi kh i mê (thu c có tác d ng giãn ph qu n) b nh nhân có nguy c

Trên nh ng b nh nhân th ng xuyên có co th t ph qu n, c n duy trì mê sâu cho b nh nhân

i u tr :

- Ki m tra ng n i khí qu n và có th kéo nh ra khi có kích thích vùng c a

ph qu n mà đó có th là nguyên nhân co th t

- Gây mê sâu b ng thu c mê toàn thân đ ng hô h p, nh ng c ng có th s

d ng thu c mê đ ng t nh m ch khi làm hô h p nhân t o là khó kh n Ketamin là thu c mê có tác d ng giãn ph qu n do gi i phóng catecholamine n i sinh nh ng propofol c ng có th s d ng đ c

- N u có thi u oxy máu, ph i t ng n ng đ oxy th vào

- S d ng các thu c giãn ph qu n qua đ ng hô h p H p th thu c qua đ ng này b gi i h n, nh ng tác d ng trên tim m ch c ng ít h n C u t o thu c d i hình

th c phun, có th đ a qua các ng đ ng th ( ng n i khí qu n) và đ ng hô h p trên, nh là s d ng các thu c đ i kháng v i beta-adrenergic, chúng kích thích các

nh n c m beta 2 c a các c tr n ph qu n, làm cho giãn ph qu n nh phun hai l n Salbutamol (100mcg) c 3 đ n 4 gi /l n ho c dung d ch pha loãng nh m i: 2,5 – 10

- Isoprenalin: Là thu c ch v n beta không hoàn toàn, thu c làm t ng nh p tim tùy thu c li u s d ng

- Corticoid, tiêm đ ng t nh m ch (hydrocortisol 100mg Ho c Methylpresdnisolon 30-60 mg tnh m ch 6 gi /l n) Corticoid có tác d ng trong c n hen c p tính ti n tri n do làm gi m viêm, c ch ph n ng gi i phóng histamine và chuy n hóa acid arachidonic

- Chú ý khi b nh nhân đang gây mê halothan s d ng các thu c catecholamine

8.3.2 Bi n ch ng lâm sàng: Ph n x đóng ch t dây thanh âm gây t c ngh n m t

ph n hay toàn ph n nh ng tr ng h p không n ng l m, nghe có ti ng th khò khè

ho c th rít

Tr ng h p t c ngh n hoàn toàn, hô h p đ o ng c, không th nào hô h p

đ c b ng mask cho b nh nhân khi co th t hoàn toàn Trong co th t thanh qu n thi u oxy, th a CO2 máu, toan h n h p và h u qu là huy t áp đ ng m ch t ng cao m ch nhanh Nó ti n tri n r t nhanh thành t t huy t áp nh p tim ch m, r i lo n và ng ng tim

n u không nhanh chóng gi i phóng đ ng th trong vài phút i v i tr em, dung tích c n ch c n ng th p và tiêu th oxy cao nên bi n ch ng này r t n i b t

Trong quá trình kh i mê, vi c d tr oxy tr c khi ti n hành gây mê cho các c quan h t s c c n thi t, có d tr oxy, s có th i gian b o v cho não và c tim không

b thi u oxy Vì v y bao gi c ng cho b nh nhân ng i oxy 100% tr c khi kh i mê

Giai đo n h i t nh, sau khi rút n i khí qu n c ng có th xu t hi n ngay co th t thanh qu n, c n ph i chú ý đi u này

8.3.3 i u tr

- Cho ng sâu (s d ng đ ng t nh m ch); ng ng t t c các kích thích (hút, đ t canul, ng ng các kích thích ngo i vi); cho oxy 100% N u nh ng vi c trên v n ch a

đ , ti p t c t o áp l c d ng đ ng th v i mask úp th t khít có th kh c ph c đ c

co th t

- N u t ra không hi u nghi m, cho li u nh succinylcholin (10-20 mg ng i

l n) có th làm giãn c vân thanh qu n, có th hô h p cho b nh nhân b ng oxy 100% Gây mê sâu cho b nh nhân tr c khi ti n hành l i các kích thích (đ t ng NKQ, soi) Ho c đ b nh nhân t nh l i

- N u co th t thanh qu n hoàn toàn, các bi n pháp đi u tr trên không hi u qu ,

ph i gi i phóng ngay đ ng th b ng ch c kim to qua màng giáp nh n (kim lu n ng n

s 16-14 v i ng i l n) bóp bóng oxy 100% qua đ ng này N u có đi u ki n, s

d ng b d ng c m khí qu n t i thi u, r i hô h p qua h th ng này

N u có ng ng tu n hoàn, ti n hành đ t n i khí qu n đ c ngay (do c giãn) r i

ti n hành bóp tim ngoài l ng ng c

T t c các b nh nhân, sau co th t thanh qu n có th rút ng n i khí qu n mi n

là ph i theo dõi bão hòa oxy ch t ch , theo dõi lâm sàng X quang, tri u ch ng phù

M t s thu c mê t nh m ch nh barbituric (thiopental, methohexital), propofol khi kh i mê có t l nh h ng đ n hô h p Thiopental làm ng ng th trong 80% các

tr ng h p Propofol 25-100% Tác d ng trên hô h p c a thu c ph thu c vào n ng

đ và t c đ tiêm, tiêm nhanh ng ng th s nhanh h n

- Trong gây mê đ b nh nhân t th hay hô h p b ng mask, nguy c gi m th

g p nhi u h n do t t l i v phía sau, xu t hi n ti ng th h u h ng

Giai đo n h i t nh suy th liên quan v i thu c gi m đau dòng h morphin (theo

th ng kê Pháp), các thu c giãn c (theo th ng kê các n c nói ti ng Anh), do t t nhi t đ trung tâm đ c bi t tr em D a vào s theo dõi ch t ch các ch c n ng, t n

s th , đánh giá m c đ c a giãn c , theo dõi bão hòa oxy và đánh giá trên tri u

ch ng lâm sàng c a b nh nhân D a vào các tri u ch ng; b nh nhân nh c cao đ u gi trong 5 giây, bóp tay ch t (ki m tra c khép ngón cái, c vùng c gáy) th êm, đ u, sâu, không ph i nh c, t n s th trên 14 l n phút (đ đánh giá tác d ng các thu c nhóm morphin) C n thi t thì dùng các thu c đ i kháng v i morphin: naloxon và đ i kháng giãn c : prostimin

- L th ng màng ph i trong ph u thu t ng c, m khí qu n, ph u thu t vùng c

- Các bi n ch ng sau ch c t nh m ch d i đòn, t nh m ch c nh trong, th thu t

ch c hút màng ph i, ch c hút màng tim, gây tê đám r i th n kinh

- Hô h p áp l c d ng v i áp l c b m vào và th tích cao d n t i ch n th ng

ép v ph nang Nguy c này t ng lên trên nh ng b nh nhân có b nh viêm ph qu n

- Tràn khí màng ph i d i áp l c K t qu khí đi vào trong khoang màng ph i không th thoát ra đ c; áp l c trong khoang màng ph i t ng cao, nó có th ép vào các tnh m ch l n làm thay đ i trung th t, t t huy t áp đ ng m ch và gi m l u l ng tim

8.5.3 Ch n đoán

Ch n đoán trên lâm sàng th ng khó kh n Ng i ta có th quan sát th y th khò khè, th gi m, rì rào ph nang gi m; gi m s c c ng c a ph i, gõ vang, thi u oxy máu, t ng áp l c đ nh hít vào Tr c m t b nh c nh hô h p có t t huy t áp, ph i đi tìm tràn khí d i áp l c

8.5.4 i u tr

- Ng ng ngay N2O chuy n sang hô h p oxy 100%

- Ph i d n l u khí ngay b ng m t catheter (s 14-16) cùng b m tiêm a vào khoang liên s n 2 ho c 3 đ ng gi a x ng đòn và hút đ xác đ nh có khí trong khoang R i đ t d n l u khí màng ph i hút liên t c

8.6 Thi u oxy máu

Oxy đ c v n chuy n đ n t bào đ bù l i cho nhu c u chuy n hóa c a c th

đ m b o quá trình đó ph i có đ c các yêu c u sau:

- S l ng oxy v n chuy n đ n t bào đ y đ

- Hô h p ph nang t t

- Cân đ i hài hòa gi a hô h p và tu n hoàn

- Màng ph nang và mao m ch đ m b o khuy ch tán oxy t t

- L u l ng máu c a tim và c a các vùng ph i đ y đ

- S l ng hemoglobin đ đ đ m b o v n chuy n oxy đ n t ch c Khi các

y u t trên không hoàn ch nh s d n đ n thi u oxy máu

8.6.1 Nguyên nhân trong m

Do v n chuy n oxy đ n không đ y đ