hoàn thiện quá trình lập kế hoạch kiểm toán bctc do công ty tnhh kiểm toán hùng vương thực hiện

Từ những kiến thức được học tại trường đại học KTQD và quá trình tíchluỹ thực tế tại Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương HVAC của mìnhbằng chủ nghĩa duy vật biện chứng, các phương pháp toá

DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT

1 BCTC: Báo cáo tài chính

2 HTKSNB: Hệ thống kiểm soát nội bộ

3.VN: Việt Nam

4.TNHH: Trách nhiệm hữu hạn

5 KTV: Kiểm toán viên

6 CNV: Công nhân viên

19 BCĐKT: Bảng cân đối kế toán

20 BCKQKD: Báo cáo kết quả kinh doanh

21 PS: Phát sinh

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương

Sơ đồ 1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán

Sơ đồ1.3: Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính

Biểu 1.1: Giới thiệu về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương

Biểu 2.1: Thư chào hàng ( khách hàng thường niên)

Biểu 2.2: Thư chào hàng ( khách hàng mới)

Biểu 2.3: Kế hoạch kiểm toán với khách hàng thường niên

Biểu 2.4: Hợp đồng kiểm toán với Công ty TNHH N

Biểu 2.5: Thông tin về khách hàng Công ty TNHH X

Biểu 2.6: Tìm hiểu thủ tục kiểm soát tại Công ty TNHH C

Biểu 2.7: Phân tích sơ bộ Bảng cân đối kế toán tại Công ty CB

Biểu 2.8: Phân tích sơ bộ Báo cáo kết quả kinh doanh của Công ty CBBiểu 2.9: Xem xét cơ sở dẫn liệu Công ty TNHH X

Biểu 2.10: Đánh giá rủi ro của Công ty TNHH X

Biểu 2.11: Bảng đánh giá rủi ro kiểm soát

Biểu 2.12: Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể

Biểu 2.13 Chương trình kiểm toán Vốn bằng tiền

LỜI MỞ ĐẦU

Gia nhập WTO một cơ hội lớn cho Việt Nam trong thời gian tới, có thểnói đây là giai đoạn để VN khẳng định khả năng của mỡnh trờn cỏc lĩnh vựckinh tế nói chung và trên lĩnh vực kiểm toán nói riêng Việt Nam sẽ mở cửahoàn toàn dịch vụ tài chính, đặc biệt là dịch vụ kế toán - kiểm toán Điều nàydẫn đến một thực tế là thị trường tài chính, đặc biệt là các dịch vụ kế toán,kiểm toán, bảo hiểm cũng như thị trường chứng khoán sẽ có sự tham gia củarất nhiều nhà đầu tư nước ngoài Bản thân các nhà đầu tư trong nước cũng sẽchuyên nghiệp hơn khi ra các quyết định đầu tư Khi đó, đòi hỏi của họ vềthông tin tài chính minh bạch và đáng tin cậy sẽ gia tăng đáng kể Do vậy sựbùng nổ trong lĩnh vực dịch vụ kế toán - kiểm toán sẽ là điều tất yếu Đứngtrước thực tế đó, Việt Nam đang gặp một trở ngại đáng kể, đó là nguồn nhânlực, cụ thể là kiểm toán viên (KTV) chất lượng cao rơi vào tình trạng cungkhông đủ cầu Chỉ mới thực sự xuất hiện và phát triển từ những năm 91, lạitrong một môi trường cạnh tranh gay gắt các công ty kiểm toán độc lập nóiriêng phải xây dựng cho mình một hướng đi đúng và chắc chắn Để thu hútđược một khách hàng là rất khó nhưng không vì thế mà họ sẵn sang chấpnhận mọi hợp đồng mà không tính đến rủi ro Cũng như bao công ty khác,Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) sẽ phải cân nhắc từngkhách hàng và chuẩn bị cho một cuộc kiểm toán thật chu đáo ngay từ bướclập kế hoạch kiểm toán Hiện nay các công ty kiểm toán hang đầu trên thếgiới hầu hết đã xây dựng cho mình một quy trình chuẩn về lập kế hoạch kiểmtoán, giúp cho các KTV thực hiện công việc kiểm toán đạt hiệu quả và tránhđược những rủi ro không mong muốn đồng thời giảm chi phí kiểm toán Tuynhiên ở thực tế VN công việc này chưa được thực sự quan tâm nhiều Vỡ võyviệc tìm hiểu và hoàn thiện quá trình lập kế hoạch kiểm toán BCTC là mộtvấn đề rất bất cập hiện nay của nghành kiểm toán nói chung và của HVAC

nói riêng Sau một thời gian được học tập và tìm hiểu tại HVAC em xin trình

bày cho chuyên đề thực tập của mình về vấn đề: “ Hoàn thiện quá trình lập

kế hoạch kiểm toán BCTC do Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương thực hiện” Mục đích của chuyên đề này là từ lý thuyết về lập kế hoạch kiểm toán

BCTC đến việc vận dụng vào thực tế cụ thể là của HVAC sẽ được tiến hànhnhư thế nào Từ đó rút ra những bài học kinh nghiệm và đồng thời đưa ranhững kiến nghị, phương hướng nhằm hoàn thiện quy trình lập kế hoạch kiểmtoán Chuyên đề gồm ba phần:

Phần một: Tổng quan về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương Phần hai: Thực trạng về quy trình lập kế hoạch kiểm toán tại HVAC

Phần ba: Những phương hướng và giải pháp hoàn thiện quá trình

lập kế hoạch kiểm toán BCTC do HVAC thực hiện.

Từ những kiến thức được học tại trường đại học KTQD và quá trình tíchluỹ thực tế tại Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) của mìnhbằng chủ nghĩa duy vật biện chứng, các phương pháp toán học, nghiệp vụ về

kế toán và kiểm toán, chuyên đề này em xin được trình bày theo phương phápkết hợp giữa phân tích và tổng họp, đồng thời trình bày trờn cỏc sơ đồ vàbảng biểu Do giới hạn về thời gian và kiến thức, nên chuyên đề này em chỉxin phép được trình bày về quá trình lập kế hoạch kiểm toán đối với kiểmtoán độc lập Trong quá trình tìm hiểu do còn nhiều hạn chế về thời gian, trình

độ cũng như những kinh nghiệm nên bài viết của em không tránh khỏi nhữngthiếu sót Em rất mong được sự giúp đỡ của thầy giáo và các anh, chị củaHVAC đóng góp ý kiến để em hoàn thiện hơn nữa bài viết này

Em xin chân thành cảm ơn thầy giáo Th.s CPA Trần Mạnh Dũng cùngtoàn thể nhân viên HVAC đã nhiệt tình giúp đỡ em thực hiện bài chuyên đề này

Sinh viên thực hiện:

BÙI THỊ Lí

đã khẳng định được vị trí của mình sau một thời gian ngắn đi vào hoạt động

và đã đạt được những thành tựu đáng kể

Sau đây là một vài thông tin về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương:

Biểu 1.1: Giới thiệu về Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương

- Tên giao dịch quốc tế: Hung Vương Auditing Co , Ltd

- KTV đăng ký hành nghề kiểm toán: 5 người

- Giám đốc công ty: Nguyễn Quốc Tuấn

Nền kinh tế thế giới nói chung và Việt Nam nói riêng ngày càng có sựbiến động lớn, các công ty lớn nhỏ với các hình thức hoạt động kinh doanh rất

đa dạng Điều đó đòi hỏi phải có sự kiểm soát chặt chẽ để có một môi trườngcạnh tranh lành mạnh và có hiệu quả Kiểm toán xuất hiện từ rất sớm, hoạtđộng đó đơn thuần chỉ là kiểm tra xem hoạt động của doanh nghiệp đó cóthực sự đạt hiệu quả không và vai trò của những người đú đó làm đúng chứctrách của mình chưa Kiểm toán chính thức hoạt động tại Việt Nam từ nhữngnăm 1991 và cho đến nay nó phát triển rất mạnh mẽ và đạt được nhiều thànhtựu nhất định Hiện nay trên thị trường kiểm toán tại Việt Nam đã xuất hiệntrên 100 công ty kiểm toán lớn nhỏ, trong đó cũng xuất hiện một vài công tylớn như: KPMG, Ersnt &Young, Price Waterhouse & Coopers… Điều nàyđòi hỏi những công ty kiểm toán mới ra đời phải hết sức nỗ lực khẳng định vịtrí của mình để nâng cao uy tín, đứng vững trong thị trường kiểm toán đangphát triển rất mạnh mẽ hiện nay.

Mặc dù mới đi vào hoạt động từ tháng 4/2006 nhưng Công ty TNHHKiểm toán Hùng Vương đã đạt được những thành công nhất định Công tyluôn đặt ra những nguyên tắc hoạt động mang tính quy định chung như: làmviệc độc lập, khách quan, bí mật số liệu của khách hàng, luôn đặt uy tín vàchất lượng của khách hàng lên hàng đầu Cho đến nay Công ty đã thu hútđược một số lượng khách hàng đáng kể, trong đó có cả những doanh nghiệplớn như: Các Tổng công ty Nhựa, Tổng công ty Than, Tổng công ty Điệnlực… và rất nhiều những công ty khác Công ty đã thực sự tạo được niềm tincho khách hàng ngay từ những bước đi đầu tiên Không chỉ hoạt động mangtính chất lượng mà công ty còn hoạt động đa dạng các dịch vụ khác nhau như:

tư vấn, kế toỏn…để đáp ứng được nhu cầu của thị trường hiện nay Ngay từnhững ngày đầu thành lập Công ty đã lựa chọn được đội ngũ cán bộ, nhânviên có trình độ chuyên môn cao, làm việc chuyên nghiệp, nhiệt huyết vớicông việc Cho đến nay Công ty có đến 42 người trong đó có 4 người cóchứng chỉ KTV do Bộ tài chính cấp đã có nhiều năm kinh nghiệm làm việctrong các lĩnh vực kế toán, kiểm toán, thuế, tài chớnh… và đã từng giữ mộtvài chức danh trong các công ty kiểm toán lớn như: KPMG, VACO…

Với đội ngũ nhân viên của Hùng Vương là những kiểm toán viên, tư vấnviên được đào tạo bài bản, có hệ thống tại các trường đại học chính quy trong

và ngoài nước, 100% nhân viên có trình độ đại học và sau đại học

1.2 T Tổ chức bộ máy quản lý của Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

Sơ đồ 1.1: Sơ đồ tổ chức bộ máy của công ty

- Quyết định phương hướng phát triển của công ty

- Quyết định tăng hoặc giảm vốn điều lệ, quyết định thời điểm vàphương thức huy động thêm vốn

- Quyết định chiến lược phát triển của Công ty

- Quyết định giải pháp phát triển, thị trường, tiếp thị

- Quyết định phương thức đầu tư và dự án đầu tư có giá trị lớn

- Quyết định cơ cấu tổ chức quản lý Công ty

- Quyết định thành lập chi nhánh, văn phòng đại diện

- Quyết định tổ chức lại Công ty

- Quyết định giải thể Công ty

1.2.1.2 Ban giám đốc

Giám đốc (Tổng giám đốc) của Công ty là người điều hành hoạt độngkinh doanh hàng ngày của công ty, chịu trách nhiệm trước hội đồng thànhviên về việc thực hiện các quyền và nghĩa vụ của mình Giám đốc là ngườiđại diện theo pháp luật cao nhất của Công ty và chịu trách nhiệm cuối cùngđối với công việc kiểm toán

Giám đốc có chức năng sau đây:

- Lập kế hoạch, chương trình hoạt động của hội đồng thành viên Chuẩn

bị tất cả từ chương trình, nội dung, tài liệu cho các cuộc họp, triệu tập đếnviệc giữ cương vị là chủ tọa cuộc họp

- Quyết định tất cả các vấn đề liên quan đến hoạt động hàng ngày củaCông ty

- Tổ chức thực hiện kế hoạch kinh doanh và kế hoạch đầu tư của Công ty

- Ban hành quy chế quản lý nội bộ Công ty

- Quyết định lương, thưởng, phụ cấp đối với cán bộ CNV trong Công ty

- Trình báo cáo quyết toán tài chính hàng năm lên hội đồng thành viên

1.2.1.3 Hội đồng cố vấn chuyên gia

Các chuyên gia là những KTV độc lập (CPA) được đào tạo trong vàngoài nước, đã từng là chủ nhiệm kiểm toán, chuyên gia tư vấn cao cấp về kếtoán, tài chính cho hàng trăm doanh nghiệp ở Việt Nam Ngoài ra họ đã vàđang cung cấp cho các chủ đầu tư, các doanh nghiệp, các nhà đầu tài trợ thựchiện các dự án, các công trình tại Việt Nam có hiệu quả kinh tế nhất

1.2.1.4 Các ban: Ban tư vấn thuế - kế toán, Ban dịch vụ kiểm toán, Ban tư vấn tài chính - đầu tư.

Các ban này làm nhiệm vụ tư vấn cho khách hàng về các lĩnh vực thuế,

kế toán, tài chính, đầu tư, kiểm toán, cung cấp các dịch vụ liên quan đặc biệt

là lĩnh vực tư vấn thuế - một vấn đề vô cùng quan trọng trong các doanhnghiệp

1.2.1.5 Phòng nghiệp vụ 1, 2, 3

Cỏc phòng này có trách nhiệm phục vụ khách hàng về các lĩnh vực kiểmtoán tài chính, kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán nghiệp vụ.Các phòng nghiệp vụ được tổ chức thực hiện theo mô hình đứng đầu làtrưởng phòng sau đến các trợ lý kiểm toán và các kỹ thuật viên

1.2.2 Kế hoạch hoạt động kinh doanh

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương mới chính thức đi vào hoạtđộng từ tháng 4/2006 nên kết quả hoạt động mới chỉ đạt được ở mức nhỏ, tuynhiên bước đầu cũng phần nào đánh giá được nét khởi sắc của Công ty trongthời gian tới

Doanh thu đạt được trong 7 tháng đầu tiên là: 2,5 tỷ

Giá vốn là: 2,4 tỷ

Lợi nhuận là: 100 triệu

1.3 Các loại dịch vụ và khách hàng của Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương hoạt động trên nhiều lĩnh vựcvới phương châm mang lại lợi ích cao nhất cho khách hàng cũng như chochính bản thân mình nên ngoài việc cung cấp những dịch vụ sẵn có, Công tycòn lắng nghe và tìm hiểu yêu cầu, nguyện vọng của khách hàng từ đó pháttriển thêm một số dịch vụ mới Hiện nay Công ty đã và đang cung cấp một sốdịch vụ sau:

1.3.1 Dịch vụ kiểm toán:

- Kiểm toán BCTC thường niên cho các loại hình doanh nghiệp

- Kiểm toán BCTC vì mục đích thuế và dịch vụ quyết toán thuế

- Kiểm toán hoạt động, kiểm toán tuân thủ, kiểm toán nội bộ

- Kiểm toán báo cáo quyết toán dự án

- Kiểm toán thông tin tài chính

-Kiểm toán Dự án Đầu tư XDCB Hoàn thành

1.3.2 Dịch vụ tư vấn tài chính, kế toán và thuế:

- Tư vấn Giám sát Tài chính Dự án, bao gồm cả các vấn đề phân tích vàgiải ngân

- Hỗ trợ kế hoạch tài chính, tìm kiếm nguồn tài trợ trong quá trình chuẩn

bị đầu tư

- Tư vấn cổ phần hoá

- Tư vấn tài chính, tư vấn thuế, dịch vụ kế toán

- Tư vấn các giải pháp đầu tư, kinh doanh

- Tư vấn tái cơ cấu doanh nghiệp

- Dịch vụ soát xét BCTC

1.3.3 Một số khách hàng:

- Tổng Công ty Bưu chính Viễn thông Việt Nam

- Tổng Công ty Than Việt Nam

- Tổng Công ty Điện lực Việt Nam

- Tổng Công ty Nhựa Việt Nam

- Công ty may Thăng Long

- Ngân hàng đầu tư và phát triển Việt Nam – chi nhánh TPHCM và BìnhĐịnh

………

Và rất nhiều khách hàng khác

1.4 Tổ chức công tác kế toán tại Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

1.4.1.Tổ chức bộ máy kế toán của Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

HVAC tổ chức bộ máy kế toán theo hình thức tập trung

Sơ đồ 1.2 Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán:

Kế toán trưởng

Kế toán trưởng: Phụ trách công tác kế toán và tài chính chung của toàn

Công ty, tổng hợp các thông tin kinh tế tài chính kế toán cung cấp, phục vụcho yêu cầu của giám đốc và cỏc phũng ban có liên quan

Kế toán tổng hợp: Cuối quý ( tháng, năm) kế toán tổng hợp số liệu tại

phòng kế toán làm căn cứ để lập BCTC Kế toán tổng hợp chịu trách nhiệmhạch toán các phần hành

Thủ quỹ: Nắm giữ tài chính của Công ty, có trách nhiệm thu chi theo sự

phê duyệt của Ban giám đốc

1.4.2.Chính sách kế toán mà Công ty áp dụng

* Chế độ kế toán áp dụng tại Công ty theo quyết định 48/TC/TCDN của

Bộ trưởng Bộ tài chính về việc ban hành chế độ kế toán doanh nghiệp, chế độ

kế toán mới được áp dụng tại công ty như sau:

- Niên độ kế toán: Bắt đầu từ 1/1 kết thúc 31/12

- Đơn vị tiền tệ sử dụng trong ghi chép kế toán: Đồng Việt Nam

* Hình thức sổ kế toán: Công ty áp dụng hình thức sổ Nhật ký chung

* Nguyên tắc ghi nhận doanh thu: Trong kỳ dựa vào hợp đồng kinh tế vàtiến độ thực hiện dịch vụ, KTV phát hành “ giấy đề nghị chuyển tiền” giấynày sẽ được kế toán theo dõi trong sổ chi tiết riêng nhằm theo dõi, thúc nợ vàđòi nợ mà không dùng để ghi nhận doanh thu Khi thu được tiền cho nhữngkhoản này, kế toán ghi nhận là tiền trả trước của khách hàng Đối với các hợpđồng kinh tế hoàn thành trong kỳ (đã giao báo cáo kiểm toán và lập thanh lý

hợp đồng) hoặc khi khách hàng yêu cầu, KTV lập “giấy yêu cầu phát hànhhợp đồng” chuyển cho kế toán lập và phát hành hợp đồng tài chính, kế toánthực hiện kết chuyển toàn bộ doanh thu của hợp đồng đó tại thời điểm hoànthành hợp đồng Cuối năm tài chính căn cứ vào toàn bộ giấy đề nghị chuyểntiền đã phát hành để lập hợp đồng và kết chuyển toàn bộ doanh thu cho hợpđồng dịch vụ trong năm.

Tất cả các chứng từ tài liệu được ghi chép lưu giữ tại bộ phận kế toáncủa Công ty các phòng nghiệp vụ và các bộ phận khác trong Công ty phối hợpvới bộ phận kế toán của Công ty để ghi chép các nghiệp vụ kinh tế cho đầy

đủ, chính xác dưới sự chỉ đạo và điều hành trực tiếp của kế toán trưởng Chiphí tiền lương của Công ty được xác định căn cứ vào tỷ lệ phần trăm doanhthu, tiền lương của các cán bộ nhân viên trong Công ty được thanh toán làmhai lần trong một tháng, vào giữa tháng này và đầu tháng sau

Hệ thống số sách tài khoản kế toán, BCTC của Công ty thực hiện theoquyết định của BCTC và các quy định khác có liên quan của các cơ quanchức năng khác, tuy nhiên do đặc thù về nghành nghề kinh doanh nên Công ty

sử dụng một số tài khoản chi tiết để hạch toán cho phù hợp với tình hình cụthể tại Công ty như:

- TK 1541: In ấn, dịch thuật

- TK 1542: Công tác phí, thuê phương tiện vận tải

- TK 1543: Tiếp thị, công tác viên

- TK 1544: Chi phí thuê ngoài, hợp đồng hợp tác kinh doanh

- TK 5111: Doanh thu dịch vụ kiểm toán tài chính

- TK 5112: Doanh thu dịch vụ kiểm toán

- TK 5113: Doanh thu dịch vụ kiểm toán dự án

- TK 5114: Doanh thu dịch vụ tư vấn

- TK 5115: Doanh thu dịch vụ đào tạo

- TK 5116: Doanh thu dịch vụ định giá tài sản và dịch vụ khác

* Chính sách về chênh lệch tỷ giá hối đoái:

Sổ sách kế toán của Công ty được phản ánh bằng đồng Việt Nam Cácđồng tiền khác VNĐ được coi là ngoại tệ Các nghiệp vụ thanh toán bằngngoại tệ được ghi theo nguyên tệ và được quy đổi sang VNĐ theo tỷ giá thực

tế tại thời điểm phát sinh nghiệp vụ Mọi khoản lãi, lỗ do chênh lệch tỷ giácủa các nghiệp vụ phát sinh trong kỳ hoạt động được hạch toán vào doanh thutài chính (515) hoặc chi phí tài chính (635) Tại thời điểm lập BCTC, Công ty

đã tiến hành đánh giá lại số dư các tài khoản tiền và công nợ của các đồngtiền khác đồng VNĐ theo tỷ giá bình quân liên ngân hàng do Ngân hàng Nhànước Việt Nam công bố

* Tài sản cố định và khấu hao TSCĐ:

TSCĐ được phản ánh theo nguyên giá khấu hao luỹ kế và giá trị còn lại

Nguyên giá của TSCĐHH gồm: giá mua, thuế nhập khẩu (nếu có) cáckhoản thuế không được hoàn lại và các chi phí liên quan đến việc đưa tài sảnvào trạng thái và vị trí sẵn sàng sử dụng

KHTSCĐ được tính theo phương pháp đường thẳng đối với từng TSCĐhoặc đối với nhóm TSCĐ Tỷ lệ khấu hao được áp dụng theo tỷ lệ đã đăng ký

1.4.3.Nhận xét về bộ máy kế toán tại Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

Là một công ty mới thành lập HVAC ban đầu đó cú một bộ máy kế toánđảm bảo cung cấp những thông tin tài chính và quá trình hạch toán của Công

ty Với quy mô nhỏ bộ máy kế toán của HVAC chỉ bao gồm 3 nhân viên đólà: 1 kế toán trưởng, 1 kế toán tổng hợp, 1 thủ quỹ nhưng vẫn đảm bảo cáckhoản thu chi đúng của Công ty Chỉ trong vòng 7 tháng Công ty đã ký đượcrất nhiều hợp đồng và đem lại lợi nhuận đáng kể Trong thời gian tới Công ty

dự định sẽ tăng quy mô về số lượng nhân sự và cả chất lượng kiểm toán đápứng nhu cầu thị trường đặt ra

1.5 Khái quát quy trình kiểm toán tại Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

1.5.1 Quy trình kiểm toán chung tại Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương:

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương là một trong những Công tymới xuất hiện trong một môi trường cạnh tranh vô cùng khốc liệt của thịtrường kiểm toán hiện nay Đứng trong danh sách các công ty kiểm toán độclập để có thể tồn tại và phát triển thì Công ty chỉ có thể khẳng định vị trí củamình bằng chính chất lượng trên mỗi cuộc kiểm toán Sự hài lòng của kháchhàng là sự thành công và uy tín của Công ty Cũng như bao công ty kiểm toánlớn nhỏ khỏc trờn Việt Nam để có một cuộc kiểm toán thành công đòi hỏicông ty kiểm toán phải có được một quy trình kiểm toán cụ thể, khoa học,hiệu quả, phù hợp với đặc thù kinh doanh của mình Đây là bước khởi đầu vàquyết định sự thành công của mỗi cuộc kiểm toán

Quy trình kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương gồm 4 bước:

Sơ đồ1.3: Quy trình kiểm toán báo cáo tài chính

Bước 1: Gửi thư chào hàng

Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán

Bước 3: Thực hiện kiểm toán

Bước 4: Kết thúc kiểm toán và phát

hành báo cáo tài chính

Bước 1: Gửi thư chào hàng

Vì là mới xuất hiện trong làng kiểm toán nên danh tiếng cũng như uy tíncủa Công ty còn nhiều khách hàng chưa biết tới Để chủ động cho việc nàyCông ty đã tiến hành gửi thư chào hàng đến các khách hàng truyền thống vàtiềm năng Mặc dù đặc thù hoạt động của các công ty kiểm toán độc lập làkhách hàng sẽ tìm đến dịch vụ kiểm toán của công ty Sau khi khách hàng

xem xét về Công ty và tin tưởng vào chất lượng hoạt động của Công ty thìkhách hàng sẽ liên hệ với công ty và yêu cầu về dịch vụ mà mình cần Vềphía Công ty sau khi xem xét về khách hàng, Công ty sẽ cân nhắc xem có thểthực hiện được cuộc kiểm toán này hay không như: có nhân viên nào hiểu biết

về lĩnh vực hoạt động của khách hàng hay không, nhân sự có đảm bảo để thựchiện cuộc kiểm toán cả về chất và lượng hay khụng… Nếu Công ty nhận thấy

về khả năng có thể đáp ứng được nhu cầu của khách hàng thì hai bên sẽ điđến ký kết hợp đồng Trong hợp đồng kiểm toán sẽ ghi rõ nội dung cần kiểmtoán của khách hàng cùng với những chi phí mà khách hàng phải bỏ ra chocuộc kiểm toán này

Bước 2: Lập kế hoạch kiểm toán

Bất kể là cuộc kiểm toán với công ty có quy mô lớn hay nhỏ thì việc đầutiên sau khi ký kết hợp đồng kiểm toán thì Công ty đều phải lập kế hoạch,định hướng rõ ràng cho cuộc kiểm toán để công việc được tiến hành nhanhchóng và có hiệu quả Kế hoạch chi tiết này sẽ do người phụ trách hay nhómtrưởng lập ra, sau đó trình lên Ban giám đốc nếu được phê duyệt mới đượcđưa vào thực hiện Kế hoạch kiểm toán chiến lược là cơ sở lập kế hoạch tổngthể, là cơ sở chỉ đạo thực hiện và xem xét kết quả cuộc kiểm toán Kế hoạchkiểm toán sẽ chi tiết từ việc xác định phạm vi dự kiến, cách thức tiến hànhcông việc kiểm toán đến phương pháp và kỹ thuật đặc thù do KTV sử dụng.Sau khi lập kế hoạch kiểm toán Công ty sẽ tiến hành thiết kế chương trìnhkiếm toán cụ thể, phạm vi của các thủ tục kiểm toán cần thiết để thực hiện kếhoạch kiểm toán tổng thể

Bước 3: Thực hiện kiểm toán

Trên cơ sở đã lập kế hoạch ở bước 2 KTV sẽ tiến hành kiểm toán từng số

dư tài khoản hoặc các khoản mục trên BCTC Công việc thuận tiện cho việcphân chia nhân sự và tiện theo dõi, kiểm tra công việc kiểm toán Sau đónhóm trưởng sẽ tiến hành thu thập các thông tin và lựa chọn thông tin nào

phục vụ cho kết luận kiểm toán là phù hợp, chính xác Trong quá trình thựchiện kế hoạch kiểm toán, KTV và các trợ lý tuân thủ theo nguyên tắc:

- Tuyệt đối tuân thủ theo kế hoạch đã định trước, không được tự ý thayđổi nội dung kế hoạch đó

- Mọi sự thay đổi phạm vi, trình tự thực hiện đều có sự thống nhất kháchhàng và chủ nhiệm kiểm toán

Bước 4: Kết thúc kiểm toán và phát hành BCTC

Sau khi đã thu thập, phân tích các thông tin mang tính trọng yếu KTV sẽđưa ra kết luận cuối cùng là việc lên báo cáo kiểm toán và tuân thủ theo 3bước:

Xem xét các sự việc phát sinh trước ngày ký báo cáo kiểm toán và đánhgiá những bằng chứng kiếm toán để đưa ra ý kiến của mình về BCTC

Ở đây chủ yếu là đưa ra ý kiến chấp nhận toàn phần, từng phần, hầu nhưkhông đưa ra ý kiến bác bỏ hoặc từ chối

Mặc dù chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 560 không bắt buộc công tykiểm toán phải áp dụng hay xem xét những vấn đề liên quan đến BCTC saungày ký báo cáo kiểm toán Tuy nhiên khi nhận thông báo của đơn vị kháchhàng hoặc nhờ sự cập nhật thông tin mà HVAC biết được về các sự kiện đãxảy ra trong khoảng thời gian từ ngày ký báo cáo kiểm toán đến ngày công bốbáo cáo kiểm toán có ảnh hưởng trọng yếu đến BCTC đã được kiểm toán

1.5.2 Khái quát chung về việc lập kế hoạch kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương:

1.5.2.1 Cỏc cụng việc trước khi kiểm toán

1.5.2.1.1 Gửi thư chào hàng

Cũng như bao công ty kiểm toán độc lập khỏc trờn thế giới để kháchhàng biết đến và lựa chọn mình như một sự đúng đắn, Công ty có chiến lượcgửi thư chào hàng đến các khách hàng cũ và mới - một hình thức quảng cáo

về các dịch vụ của Công ty Qua thư chào hàng họ sẽ biết được nội dung hoạtđộng mà Công ty có thể đáp ứng nhu cầu của khách hàng Sau khi xem xét cả

hai bên sẽ cân nhắc, thỏa thuận để đi đến chấp nhận hay từ chối dịch vụ kiểmtoán cũng như giá phí kiểm toán.

1.5.2.1.2 Khảo sỏt khỏch hàng và đỏnh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán

Bất kể một khách hàng nào khi có yêu cầu về các dịch vụ của Công ty thìbước đầu tiên là có những nhận định chung về khách hàng, đỏnh giá mức độrủi ro kiểm toán trước khi ký hợp đồng Ở đõy Công ty đưa ra ba mức rủi ro:Trung bình, cao hơn trung bình và rủi ro rất cao Nếu rủi ro ở mức cao hơntrung bình hoặc rất cao thì KTV sẽ tiến hành điều tra thu thập đầy đủ các bằngchứng rồi sẽ đưa ra quyết định là nên hay không nên kiểm toán cho kháchhàng Còn nếu là rủi ro ở mức trung bình thì KTV sẽ chấp nhận thực hiệncuộc kiểm toán này Công việc khảo sát khách hàng sẽ được tiến hành nhưsau:

Với khách hàng cũ: KTV sẽ xem xét lại hồ sơ kiểm toán của năm trước

và tiếp tục cập nhật những thông tin mới Xem công ty có sự thay đổi về cơcấu tổ chức bộ máy hay các chính sách lớn đối với các lĩnh vực kinh doanhhay không

Với khách hàng mới: Đầu tiên Công ty sẽ tiến hành gặp gỡ Ban Giám

đốc khách hàng, sau khi nghe những trình bày về một số thông tin quan trọngcủa công ty khách hàng sẽ đưa ra bảng câu hỏi để có những bước đỏnh giákhái quát về khách hàng Quá trình đỏnh giá này thông thường do Ban Giámđốc công ty là những người cú trình độ chuyên môn cao, nhiều kinh nghiệm

1.5.2.1.3 Lựa chọn nhóm kiểm toán

Sau khi KTV đồng ý thực hiện cuộc kiểm toán này cho khách hàng,HVAC sẽ căn cứ vào quy mô, đặc điểm kinh doanh của khách hàng và mức

độ phức tạp của cuộc kiểm toỏn…

Nếu cuộc kiểm toán này có mức độ rủi ro cao, phức tạp thì HVAC sẽ lựachọn những đội ngũ KTV cú trình độ chuyên môn cao và có kinh nghiệm tiếnhành Cơ cấu một nhóm kiểm toán sẽ bao gồm: 1 chủ nhiệm kiểm toán, 1KTV chính, 2 trợ lý kiểm toán Trong đó chủ nhiệm kiểm toán và KTV chính

sẽ làm nhiệm vụ soát xét và trao đổi với khách hàng, cũn cỏc thành viên cònlại sẽ tiến hành thực hiện cuộc kiểm toán và trình lên chủ nhiệm kiểm toán đểkiểm tra chất lượng.

ký kết, HVAC sẽ gửi bản dự thảo kế hoạch về thời gian và nhân sự kiểm toán

để khách hàng chủ động chuẩn bị tài liệu và sắp xếp công việc

1.5.2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng thể

1.5.2.2.1 Tìm hiểu, xem xét tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng

Ban đầu là những đỏnh giá sơ bộ của khách hàng để đi đến quyết định cóchấp nhận cuộc kiểm toán hay không Còn sau khi đã đi đến ký kết hợp đồngthì KTV phải có cái nhìn cụ thể về công việc của mình sẽ phải thực hiện,KTV sẽ đưa ra những xét đoán chuyên môn về rủi ro kiểm soát và xem xétmức độ trọng yếu KTV yêu cầu đại diện phía công ty khách hàng sẽ cung cấpnhững thông tin về cơ cấu tổ chức, đặc điểm sản xuất kinh doanh… KTV cầnlưu ý đến những sự kiện bất thường, quan sát tình hình chung như tham quannhà xưởng, tình trạng kho bãi vật tư và quy trình sản xuất thực tế… Một khâuquan trọng nữa KTV cần yêu cầu khách hàng cung cấp BCTC, các quyết địnhthành lập, các quy định và điều lệ của công ty khách hàng

1.5.2.2.2 Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ khách hàng

Môi trường kiểm soát: Để có những thông tin về môi trường kiểm soát

của khách hàng, KTV sẽ trực tiếp trao đổi với Ban lãnh đạo khách hàng đểxem xét về tác phong quản lý làm việc và tính chính trực của Ban Giám đốc

Tìm hiểu chu trình kế toán của Công ty khách hàng: Đầu tiên KTV yêu

cầu kế toán trưởng cung cấp các tài liệu có liên quan như chính sách kế toán,

hệ thống tài khoản và sơ đồ hạch toán Ngoài ra KTV còn tiến hành phân tíchkhái quát các phần hành, tìm hiểu môi trường kiểm soát và sự phù hợp trongviệc áp dụng

1.5.2.2.3 Thực hiện thủ tục phân tích sơ bộ

Phân tích khái quát BCTC của công ty khách hàng trên cơ sở đảm bảoBCTC được lập đúng chế độ kế toán và phản ánh trung thực tình hình sảnxuất kinh doanh của đơn vị Công ty đã sử dụng các phương pháp như:Phương pháp phân tích ngang tức là so sánh số năm trước và năm nay, phântích tỷ suất tài chính, phân tích sự biến động

1.5.2.2.4 Đỏnh giá rủi ro kiểm toán và xác định mức độ trọng yếu

Bước 1: Trong giai đoạn lập kế hoạch, việc đỏnh giá rủi ro kiểm toánđược thực hiện trên 2 mặt: đỏnh giá rủi ro tiềm tàng và rủi ro kiểm soát

Đỏnh giá rủi ro tiềm tàng

Rủi ro tiềm tàng được đỏnh giỏ trờn phương diện BCTC thông qua việctìm hiểu các thông tin chung của khách hàng và cả những sự kiện bất thường.Ngoài ra, KTV còn phải chú ý đến những yếu tố chính gây nghi ngờ về danhtiếng, uy tín của khách hàng Bắt đầu bằng việc xem xét cơ sở dẫn liệu, mụctiêu kiểm toán cụ thể liên quan đến việc đỏnh giá rủi ro kiểm toán, sau đó đưa

ra nhận xét khái quát về khoản mục trên BCTC

Đỏnh giá rủi ro kiểm toán

Đỏnh giá rủi ro kiểm soát trên phương diện BCTC sẽ được tiến hànhbằng cách thu thập những thông tin theo bảng câu hỏi về soát xét hệ thốngkiểm soát nội bộ của công ty khách hàng Bảng này giúp KTV đạt được

những hiểu biết và đỏnh giá về hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng.Thông qua hiểu biết của KTV về công ty khách hàng, KTV tiến hành đỏnhgiá hai yếu tố của hệ thống kiểm soát nội bộ là môi trường kiểm soát và hệthống kế toán.

Bước 2: Ước lượng tính trọng yếu

Việc ước lượng tính trọng yếu tại HVAC sẽ do các chủ nhiệm kiểm toánthực hiện thông qua các khoản mục trên BCTC, dựa vào quy mô của doanhnghiệp… mà không dựa trên một tỷ lệ ước lượng trọng yếu cụ thể nào Dokhông định lượng được giá trị trọng yếu, HVAC áp dụng chọn mẫu phi thống

kê Quy mô mẫu được xác định dựa trên những kinh nghiệm và ước lượngcủa KTV Trong đó cỡ của mẫu chọn phụ thuộc và quy mô tổng thể và độphân tán của các giá trị tổng thể đảm bảo tính đại diện của mẫu chọn, tậptrung vào những đối tượng có quy mô lớn

PH ẦN HAI:

THỰC TRẠNG QUY TRÌNH LẬP KẾ HOẠCH KIỂM TOÁN TẠI CÔNG TY TNHH KIỂM TOÁN HÙNG VƯƠNG

2.1 Cỏc cụng việc được tiến hành trước khi kiểm toán

2.1.1 Gửi thư chào hàng tới khách hàng kiểm toán

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) một gương mặt mớitrong làng kiểm toán, để bắt nhịp với sự vận động của nền kinh tế nói chung

và của nghành kiểm toán nói riêng HVAC tuy mới ra đời nhưng bước đầu đãkhẳng định được vị trí của mình cả về chất lượng và giỏ phớ kiểm toán Đểkhách hàng biết đến dịch vụ của mình với sự tin cậy, HVAC thường xuyêngửi thư chào hàng (một hình thức quảng cáo) đối với cả những khách hàng cũ

và mới Thư chào hàng với muc đích để khách hàng biết đến những dịch vụ

mà HVAC sẽ cung cấp HVAC luôn đặt yếu tố chất lượng lên hàng đầu vớimong muốn doanh nghiệp khắc phục những mặt yếu, chưa được và phát huynhững mặt tích cực HVAC có một đội ngũ KTV chuyên nghiệp, có năng lực

và kinh nghiệm đã từng tham gia kiểm toán cho nhiều khách hàng lớn Trongthư chào hàng HVAC sẽ gửi đến khách hàng mức phí của các dịch vụ sẽ cungcấp để khách hàng tham khảo, tuỳ theo từng khách hàng và nội dung mà họyêu cầu sẽ có mức phí chi tiết cụ thể và phù hợp

Đối với khách hàng, sau khi tìm hiểu các dịch vụ của HVAC nếu họđồng ý ký hợp đồng với HVAC khi đó hai bên sẽ cân nhắc, thoả thuận để điđến quyết định cuối cùng về giỏ phớ kiểm toán cũng như Công ty sẽ đảm bảochất lượng kiểm toán

Biểu 2.1: Thư chào hàng ( khách hàng thường niên)

Hà Nội, Ngày 10 tháng 12 năm 2006

THƯ CHÀO HÀNG

Kính gửi: Ban giám đốc Công ty TNHH F

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương (HVAC) xin chân thànhcảm ơn sự tín nhiệm của Quý công ty tới dịch vụ kế toán , kiểm toán và tưvấn tài chính - thuế của chúng tôi cho năm tài chính 2006 Để khẳng định

sự lựa chọn của quý công ty đối với các dịch vụ của chúng tôi như một sựđúng đắn và ngày càng phục vụ tốt hơn nữa, HVAC xin gửi đến Quýcông ty thư chào hàng về các dịch vụ đã và đang hoạt động

Dựa vào kết quả kiểm toán của sáu tháng đầu năm 2006, chúng tôi

đã nắm bắt được một số thông tin về tình hình hoạt động kinh doanh, hệthống KSNB cũng như hệ thống kế toán của công ty Vì vậy công việckiểm toán của chúng tôi cho sáu tháng cuối năm sẽ chỉ tập trung vàonhững nghiệp vụ quan trọng và những vấn đề thay đổi của Quý công tytrong thời gian qua với mong muốn cuộc kiểm toán đạt kết quả cao hơn.Với phương châm tư vấn cho khách hàng, HVAC sẽ giúp cho khách hàngtìm ra những sai sót còn tồn tại để khắc phục và có hướng giải quyết Vìvậy để cuộc kiểm toán đạt kết quả cao trong một thời gian ngắn chúng tôirất mong sự hợp tác của Quý công ty

1.Trách nhiệm của Ban giám đốc khách hàng:

- BCTC được lập và trình bày một cách trung thực, hợp lý

- Cung cấp đầy đủ các giấy tờ, sổ sách có liên quan

2.Trách nhiệm của HVAC

HVAC sẽ cử ra một nhóm kiểm toán có trình độ chuyên môn cao

để tiến hành cuộc kiểm toán Nhóm này có trách nhiệm đưa ra ý kiến

về BCTC một cách chi tiết và chính xác

3.Quy trình kiểm toán của HVAC:

HVAC sẽ dựa trên các chuẩn mực kế toán, kiểm toán tại ViệtNam và các chuẩn mực của thế giới được thừa nhận tại VN Từ đó đưa

ra ý kiến của mình về BCTC và tình hình hoạt động của Quý công ty

4 Dự tính về phí kiểm toán và thời gian sẽ tiến hành cuộc kiểm toán

- Thời gian tiến hành: Sau khi hai bên chính thức đi đến ký kếthợp đồng kiểm toán HVAC sẽ lập ra một bản kế hoạch chi tiết và gửi đếnQuý công ty trước khi cuộc kiểm toán bắt đầu

- Giá phớ kiểm toán: HVAC sẽ dựa trên thời gian làm việc cuộckiểm toán và năng lực của KTV sẽ thực hiện để đưa ra mức phí phù hợp:Phí kiểm toán: 2000 USD

VAT (10%) : 200 USD

Tổng : 2200 USD

Trên đây là một số thông tin HVAC xin gửi đến Quý công ty, nếuCông ty hài lòng về tất cả những thông tin mà chúng tôi đưa ra hay cònvướng mắc về vấn đề nào xin Quý công ty thông báo và cùng nhau traođổi Rất mong được sự hợp tác của Quý công ty trong một thời gian gầnnhất

Chúng tôi rất hân hạnh được phục vụ Quý công ty

Xin gửi tới Quý công ty lời chào và cảm ơn chân thành nhất

Chúc Quý công ty ngày càng phát triển

Giám đốc công ty

Nguyễn Quốc Tuấn

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại HVAC năm 2006

Biểu 2.2: Thư chào hàng ( khách hàng mới)

Hà Nội, Ngày 01 tháng 01 năm 2006

THƯ CHÀO HÀNG

Kính gửi: Ban giám đốc Công ty Cổ phần ACB

Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương ( HVAC) xin gửi tới Quýcông ty ACB lời chào và lời chúc tới toàn thể Công ty một năm sức khoẻ,ngày càng thịnh vượng Hoà vào không khí của nền kinh tế thị trường,HVAC nhận thức được vai trò và tầm quan trọng của kiểm toán là gópphần phát triển vào nền kinh tế nói chung và của mỗi doanh nghiệp nóiriêng nên đã đi vào hoạt động với các dịch vụ kế toán, kiểm toán, tư vấntài chính và thuế Đến nay HVAC đã thực sự chiếm được lòng tin của cácdoanh nghiệp

Chúng tôi xin đến Quý công ty thư chào hàng với mục đích quảngcáo về các dịch vụ mà chúng tôi sẽ cung cấp cùng với sự đảm bảo tuyệtđối về chất lượng Với một đội ngũ đông đảo KTV có trình độ chuyênmôn cao và có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề kiểm toán, chúng tôitin tưởng sẽ đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà Quý công ty đặt ra cùng vớimột mức phí phù hợp Hi vọng sẽ được hợp tác với Quý công ty trongthời gian gần nhất

Xin chân thành cảm ơn và hẹn gặp lại!

Giám đốc công ty

Nguyễn Quốc Tuấn

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán tại HVAC năm 2006

2.1.2 Khảo sỏt khỏch hàng và tiến hành đỏnh giá ban đầu về rủi ro kiểm toán của Công ty TNHH Kiểm toỏn Hựng Vương

Có thể nhận thấy rằng hiện nay thị trường kiểm toán đang rất phát triển,

đã có không ít công ty kiểm toán lớn nhỏ ra đời và cạnh tranh khốc liệt Chính

vì vậy để có được một khách hàng kiểm toán là không dễ dàng, nhưng điều đókhông có nghĩa là chấp nhận tất cả các khách hàng kiểm toán vì khi đó cũngđồng nghĩa với việc chấp nhận rủi ro kiểm toán Mà điều này sẽ ảnh hưởngđến uy tín của công ty

Việc đánh giá được mức độ rủi ro kiểm toán là một khâu rất quan trọngtrước khi đi vào kiểm toán và nó phụ thuộc vào thực tế khả năng suy đoán,dựa trên sự đánh giá tổng thể và kinh nghiệm của KTV HVAC đưa ra ba mứcrủi ro: trung bình, cao hơn trung bình và rủi ro rất cao Khi KTV xác địnhđược rủi ro kiểm toán ở mức trung bình thì có thể chấp nhận được, còn nếumức rủi ro kiểm toán mức cao hơn trung bình hoặc rất cao KTV cần điều tra,thu thập đầy đủ bằng chứng để đưa ra quyết định là nên hay không nên chấpnhận khách hàng kiểm toán này

Công việc khảo sát khách hàng này HVAC sẽ tiến hành như sau:

Với khách hàng cũ

Việc xem xét khách hàng cũ, đầu tiên KTV sẽ dựa vào hồ sơ kiểm toánnăm trước, xem khách hàng còn tồn tại những vấn đề gì và tiếp tục phát huyđược những mặt nào Tiếp đó sẽ tiến hành cập nhật những thông tin mới đặcbiệt là thông tin về tình hình sản xuất kinh doanh của đơn vị xem có mở rộngquy mô sản xuất hay không, cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý và các chính sáchluật đối với lĩnh vực kinh doanh của công ty khách hàng có sự thay đổi nàokhông và lý do thay đổi là gì

Việc xác định rủi ro kiểm toán là một công việc mang tính xét đoán nghềnghiệp, nó đòi hỏi KTV phải có trình độ chuyên môn cao có thể lường trướcđược mọi khả năng có thể xảy ra nếu như chấp nhận kiểm toán cho kháchhàng này

Với khách hàng là năm đầu tiên

Bước đầu tiên HVAC sẽ tiến hành gặp gỡ Ban giám đốc nghe họ trìnhbày về một số những thông tin quan trọng của khách hàng và sẽ đưa ra mộtbảng câu hỏi để có bước đánh giá sơ bộ về khách hàng Công việc này thường

do Ban giám đốc công ty đứng ra xem xét vì đây là người có trình độ chuyênmôn cao, nhiều năm kinh nghiệm qua các cuộc kiểm toán Đây là công việcphụ thuộc rất nhiều vào ý kiến chủ quan của KTV

2.1.3 Lựa chọn nhóm kiểm toán

Sau khi hai bên đã đi đến thoả thuận tức là KTV đã xác định mức độ rủi

ro kiểm toán của công ty khách hàng là chấp nhận được, HVAC sẽ tiến hànhlựa chọn nhóm kiểm toán Công việc này căn cứ vào quy mô của khách hàng,khối lượng công việc cũng như tính chất phức tạp của cuộc kiểm toán HVAC

sẽ đi đến quyết định số lượng nhân viên tham gia vào cuộc kiểm toán nàyđảm bảo chất lượng cũng như thời gian tiến hành kiểm toán như đã thoảthuận

Thông thường một nhóm kiểm toán gồm 3 - 5 người: một Chủ nhiệmkiểm toán, một KTV chính, một KTV và một hoặc hai trợ lý kiểm toán Côngviệc chủ yếu của chủ nhiệm kiểm toán là soát xét và thoả thuận với kháchhàng, những thành viên còn lại sẽ đi vào chi tiết của cuộc kiểm toán Và côngviệc cuối cùng là những KTV này sẽ trình bày kết quả đạt được qua quá trìnhkiểm toán để chủ nhiệm kiểm toán tổng hợp, soát xét chất lượng và đi đến kếtluận cuối cùng

Với khách hàng cũ: Những người nào đã tham gia kiểm toán năm trước

sẽ tiếp tục tiến hành kiểm toán năm nay vì họ đã nắm bắt được những thôngtin cơ bản của khách hàng rồi

Với khách hàng mới: Để tạo được uy tín lâu năm cho khách hàng HVAC

sẽ cử ra những đội ngũ KTV chuyên nghiệp hơn, có trình độ chuyên môncũng như kinh nghiệm lâu năm trong nghề và Giám đốc sẽ trực tiếp điều hànhcông việc này

Dưới đây em xin trình bày giấy tờ làm việc của HVAC để minh hoạ choviệc lựa chọn nhóm KTV cho từng loại khách hàng

Biểu 2.3: Kế hoạch kiểm toán với khách hàng thường niên

(*) Nguồn: Giấy tờ làm việc của nhân viên kiển toán HVAC

Hà Nội, ngày 1 tháng 1 năm 2006

Kính gửi: Hội đồng quản trị Công ty cổ phần XYZ

Căn cứ Hợp đồng kiểm toán số 152/HĐKT ngày 15/10/2006 đãđược ký kết giữa Công ty TNHH Kiểm toán Hùng Vương và Công ty cổphần XYZ về việc thực hiện kiểm toán Báo cáo tài chính năm 2006được kết thúc tại thời điểm ngày 31/12/2006

Sau khi hai bên đã đi đến thống nhất ký kết hợp đồng kiểm toán,

để đảm bảo cuộc kiểm toán được tiến hành theo đúng thời gian và đạtđược kết quả tốt nhất chúng tôi xin đề nghị Công ty cần cung cấp chonhóm kiểm toán sẽ tiến hành cuộc kiểm toán này một số tài liệu sauđây:

- Báo cáo tài chính của Công ty kết thúc tại thời điểm31/12/2006

- Biên bản họp Hội đồng quản trị và Ban giám đốc từ1/1/2006 đến nay

- Quy chế tài chính của Công ty

- Kế hoạch kinh doanh của Công ty năm 2006 đã được phêduyệt

- Biên bản đối chiếu công nợ năm 2006

- Hợp đồng chuyển nhượng cổ phầnRất mong nhận được sự hợp tác của quý Công ty để nhóm kiểmtoán hoàn thành công việc trong thời gian sớm nhất và đạt hiệu quảcao

Chủ nhiệm kiểm toán

Trần Mạnh Cường

2.1.4 Ký kết hợp đồng kiểm toán

Đây là công đoạn cuối cùng sau khi hai bên thoả thuận về các nội dungnhư: nội dung dịch vụ mà HVAC sẽ cung cấp về thời gian, phạm vi thực hiện,mục đích cuộc kiểm toán, giỏ phớ kiểm toán và trách nhiệm của mỗi bên.Trong một bản hợp đồng sẽ có đầy đủ nội dung trên để hai bên cùng xem xét,trong đó giỏ phớ là vấn đề rất đáng quan tâm ở đây HVAC với phương châm

sự hài lòng của khách hàng là sự thành công của công ty Vì vậy vấn đề giỏphớ kiểm toán ngoài việc dựa vào thời gian tiến hành cuộc kiểm toán, cấp bậcKTV, mục đích và tính phức tạp mỗi cuộc kiểm toán HVAC sẵn sàng chấpnhận một mức phí thấp vì đây là một cách thu hút khách hàng, không nhữngcạnh tranh về chất lượng mà HVAC còn đưa ra một mức phí ưu đãi Hoàn tất

về nội dung hợp đồng, hai bên xem xét và đưa ra quyết định HVAC sẽ gửimột bản dự kiến kế hoạch về thời gian và nhân sự để công ty khách hàng cóthể chủ động xắp xếp và chuẩn bị sổ sách, giấy tờ phục vụ cho cuộc kiểmtoán

Dưới đây em xin trình bày một mẫu Hợp đồng kiểm toán giữa HVAC vàCông ty TNHH N

Biểu 2.4: Hợp đồng kiểm toán với Công ty TNHH N

CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc

-o0o -HỢP ĐỒNG CUNG CẤP DỊCH VỤ KIỂM TOÁN BÁO CÁO QUYẾT TOÁN VỐN ĐT XDCB

NĂM 2004 KIỂM TOÁN BÁO CÁO TÀI CHÍNH NĂM 2004 VÀ NĂM 2005

- Căn cứ Nghị định số 105/2004/NĐ-CP ngày 30 tháng 03 năm

2004 của Chính phủ quy định về kiểm toán độc lập, Nghị định số133/2005/NĐ-CP ngày 31 tháng 10 năm 2005 của Chính phủ về việc sửađổi, bổ sung một số điều của Nghị định số 105/2004/NĐ-CP;

- Thực hiện chuẩn mực kiểm toán Việt Nam số 210 về Hợp đồngkiểm toán ban hành theo quyết định số 120/1999/QĐ-BTC ngày 27

tháng 09 năm 1999 của Bộ Tài chính về việc: Ban hành và công bố 4chuẩn mực kiểm toán Việt Nam;

- Căn cứ khả năng và nhu cầu của hai bên;

Hợp đồng này được lập ngày 16 tháng 10 năm 2006 và đã được thoảthuận giữa cỏc bờn:

BấN A : Công ty TNHH N

Đại diện: Ông Đặng Văn Hải : Ông Đặng Văn Hải

Chức vụ: Giám : Giám đốc Công ty

Ngân hàng: Ngân hàng TMCP : Ngân hàng TMCP

BấN B : CễNG TY TNHH KIỂM TOÁN HÙNG VƯƠNG (HVAC)

Đại diện: Ông Nguyễn Quốc Tuấn : Ông Nguyễn Quốc TuấnChức vụ: Chủ tịch/Tổng Giám : Chủ tịch/Tổng Giám đốc Côngty

Sau khi thoả thuận, hai bên nhất trí ký hợp đồng với những điều khoản sau:

Điều 1: Nội dung dịch vụ:

Bên A đồng ý hợp đồng với Bên B về việc cung cấp các dịch vụ sau:

- Kiểm toán và phát hành Báo cáo kiểm toán cho Báo cáo quyết toán vốn

Điều 2: Luật định và chuẩn mực:

Dịch vụ kiểm toán được tiến hành theo Chuẩn mực kiểm toán ViệtNam và Quy định về kiểm toán độc lập hiện hành của Việt Nam Các chuẩnmực này đòi hỏi Bên B phải lập kế hoạch và thực hiện kiểm toán đạt được sựđảm bảo hợp lý rằng Báo cáo tài chính không còn chứa đựng những sai sóttrọng yếu Công việc kiểm toán bao gồm việc kiểm tra và thực hiện các thửnghiệm cơ bản các bằng chứng cho những khoản mục và những thông tintrong Báo cáo tài chính Công việc kiểm toán cũng bao gồm việc đỏnh giỏcỏc chính sách kế toán được áp dụng, các ước tính và xét đoán quan trọng củaBan Giám đốc cũng như đỏnh giá việc trình bày tổng thể Báo cáo tài chính

Điều 3: Trách nhiệm của mỗi bên

Trách nhiệm của Bên A:

-Bên A cung cấp Báo cáo quyết toán vốn Bên A cung cấp Báo cáoquyết toán vốn đầu tư XDCB, Báo cáo tài chính năm 2004 và năm 2005.

- Báo cáo quyết toán vốn đầu tư XDCB, Báo cáo tài chính đượcxác nhận bởi Bên A trước khi tiến hành kiểm toán

- Bảo đảm cung cấp đầy đủ và nhanh chóng các tài liệu và thôngtin cần thiết có liên quan để Bên B tiến hành kiểm toán

- Bên A chịu trách nhiệm pháp lý về những tài liệu cung cấp

- Tạo điều kiện để Bên B làm việc tại Văn phòng của Bên A.

Trách nhiệm của Bên B:

- Tuân thủ các chuẩn mực kiểm toán hiện hành (đã nêu tại điều 2)

- Xây dựng và thông báo cho Bên A nội dung, kế hoạch kiểm toán

- Thực hiện cuộc kiểm toán theo kế hoạch và theo nguyên tắc độclập, khách quan và bảo mật số liệu

- Cử các kiểm toán viên có năng lực và kinh nghiệm thực hiệnkiểm toán tại Văn phòng của Bên A

- Quản lý sổ sách, chứng từ kế toán, Báo cáo tài chính do Bên Acung cấp đảm bảo an toàn, bí mật

Điều 4: Báo cáo kiểm toán:

- Sau khi kết thúc kiểm toán, Bên B sẽ phát hành Báo cáo kiểmtoán cho Báo cáo quyết toán vốn ĐTXDCB, Báo cáo tài chính năm 2004

và năm 2005cho Bên A

Điều 5: Phí dịch vụ và phương pháp thanh toán:

- Phí dịch vụ là: 40.000.000 VND

Bằng chữ: Bốn mươi triệu Việt Nam Đồng

Giỏ trên chưa bao gồm thuế GTGT

- Phương thức thanh toán:

Bên A sẽ tạm ứng cho Bên B 50% giá trị hợp đồng ngay sau khí ký kếthợp đồng

Số phí dịch vụ còn lại sẽ được thanh toán ngay sau khi Bên B bàn giaoBáo cáo chính thức cho Bên A

Phí kiểm toán sẽ được thanh toán bằng tiền mặt hoặc chuyển khoản vàotài khoản của Bên B đã ghi trong hợp đồng này

Điều 6: Cam kết thực hiện và thời gian hoàn thành:

Hai bên cam kết thực hiện tất cả các điều khoản đã ghi trong hợp đồng.Trong quá trình thực hiện, nếu phát sinh vướng mắc, hai bên phải kịp thờithông báo cho nhau và trao đổi, tìm giải pháp thích hợp Mọi thông tin phải

được thông báo trực tiếp cho mỗi bên bằng văn bản theo địa chỉ đã ghi tronghợp đồng.

Điều 7: Hiệu lực và thời gian hợp đồng:

Hợp đồng này được thành lập 02 bản Tiếng Việt có giá trị pháp lý nhưnhau và có hiệu lực kể từ ngày ký, mỗi bên giữ 01 bản Hợp đồng này có giátrị thực hiện cho đến khi thanh lý hợp đồng

ĐẠI ĐIỆN BấN A

Giám đốc

Đặng Văn Hải

ĐẠI DIỆN BấN B Chủ tịch/Tổng giám đốc

Nguyễn Quốc Tuấn

2.2 Lập kế hoạch kiểm toán tổng quát

2.2.1 Tìm hiểu tình hình hoạt động kinh doanh của khách hàng

Quá trình thu thập những hiểu biết cần thiết về tình hình hoạt động kinhdoanh của khách hàng là một quá trình liên tục và tích luỹ Từ những hiểubiết này trong giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán sẽ tạo ra một mô hình chung

để KTV đưa ra những xét đoán nghề nghiệp

Đây là giai đoạn quan trọng nó sẽ quyết định sự thành công của mỗicuộc kiểm toán Trước khi tiến hành cuộc kiểm toán công ty kiểm toán đó cúnhững nhận định sơ bộ về công ty khách hàng nhằm ước lượng mức rủi ro làcao hay thấp Việc tìm hiểu cụ thể tình hình hoạt động kinh doanh của kháchàng sẽ giúp cho KTV có cái nhìn chi tiết về công việc của mình sẽ phải tiếnhành trong suốt quá trình kiểm toán Để việc tìm hiểu đạt hiệu quả thì KTV

phải có sự hiểu biết khách hàng trên nhiều phương diện: doanh nghiệp hoạtđộng trên lĩnh vực nào, loại hình doanh nghiệp hoạt động, mối quan hệ củacỏc bờn liờn quan… Ở đây có thể chia ra hai đối tượng cần xem xét là kháchhàng cũ hay khách hàng mới.

Với khách hàng cũ: Công việc sẽ đơn giản và đỡ mất thời gian hơn, do

trong hồ sơ kiểm toán năm trước đã được tiến hành và đến năm nay chúng tachỉ tiến hành cập nhật những thông tin mới HVAC sẽ yêu cầu khách hàngcung cấp thêm những tài liệu có liên quan đến sự thay đổi của doanh nghiệptrong thời gian qua

Với khách hàng mới: Để có được các thông tin chi tiết về khách hàng thì

Ban giám đốc sẽ tiến hành trao đổi trực tiếp với Công ty khách hàng, quan sátthực tế hoạt động của khách hàng và gửi thư yêu cầu khách hàng cung cấp tàiliệu đầy đủ

Ngoài ra KTV cần tiến hành tham quan nhà xưởng, cơ sở hạ tầng, quátrình thu mua và bảo quản nguyên vật liệu và quy trình sản xuất thực tế củakhách hàng

Dưới đây em xin lấy minh hoạ một khách hàng về quá trình thu thậpthông tin của khách hàng:

Biểu 2.5: Thông tin về khách hàng Công ty TNHH X

Khách hàng: Công ty TNHH X Người lập: Nguyễn Văn A

ĐẶC ĐIỂM KHÁCH HÀNG

1 Đặc điếm quá trình hành thành Công ty TNHH X Công ty TNHH X chính thức đi vào hoạt động bắt đầu từ ngày1/1/2000 theo giấy Chứng nhận đăng ký kinh doanh số 0100567023

do Sở kế hoạch và Đầu tư tỉnh Hải Dương cấp

2 Cơ cấu tổ chức bộ máy của Công ty X

Tên doanh nghiệp: Công ty TNHH X

Địa chỉ: Số 5 Văn Lâm – Hưng Yên

Tel: (0321) 567002

Fax: (0321) 567000

- ễng Đinh Mạnh Vương: Giám đốc

- ễng Nguyễn Văn An: Phó giám đốc

- Bà Nguyễn thị May: Kế toán trưởng

- Số lượng nhân viên: 250 người

3 Mã số thuế: 0101000345

4 Đặc điểm sản xuất kinh doanh

- Loại hình kinh doanh: Công ty TNHH

- Mở tài khoản tại ngân hàng: Ngân hàng A

- Sản phẩm chính: Các loại quần áo xuất nhập khẩu

(*) Nguồn: Hồ sơ kiểm toán HVAC

Trên đây là một số thông tin về Công ty TNHH X, KTV xác định một sốrủi ro tiềm tàng trong quá trình sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp là:

- Nghành may mặc là một trong những nghành khá phát triển tại ViệtNam, hiện nay đã có không ít nhà may được ra đời và cạnh tranh khá mạnh

mẽ Điều này nó đòi hỏi các nhà kinh doanh ngay từ đầu phải có chiến lượcphát triển cho riêng mình, vừa có đủ sức cạnh tranh với thị trường trong nước

và cả nước ngoài đặc biệt là thị trường Trung Quốc

- Cạnh tranh về giá cả và mẫu mã Cùng một sản phẩm nếu bán ra thịtrường với giá cao hơn nhưng lượng tiêu thụ ít hơn sẽ làm giảm lợi nhuận,ngược lại nếu bán với giá thấp hơn sẽ bị lỗ Điều này khiến doanh nghiệp phải

có sự điều phối cho phù hợp giữa các nguyên liệu đầu vào cũng như các chiphí khác phục vụ quá trình sản xuất

Qua đây KTV có nhận định trong tương lai của doanh nghiệp đó là sựthách thức lớn trong cạnh tranh về giá cả và mẫu mã sản phẩm

Tìm hiểu hệ thống kiểm soát nội bộ của khách hàng

Tìm hiểu về môi trường kiểm soát:

Có thể nói bất cứ một doanh nghiệp, đơn vị nào nếu có được một bộmáy tổ chức quản lý tốt hay nói cách khác là ban lãnh đạo nói chung và từng

cá nhân trong cơ cấu đó nói riêng đầu tiên phải có ý thức xây dựng và pháttriển công ty Ngoài yêu cầu về trình độ, chuyên môn nghiệp vụ thì đội ngũcán bộ trong ban lãnh đạo phải có tác phong quản lý và thể hiện tính chínhtrực của Ban giám đốc.

Đây là yếu tố mà chủ nhiệm kiểm toán cần nắm bắt khi gặp gỡ, tiếp xúctrực tiếp với BGĐ của khách hàng Những thông tin này sẽ khẳng định đượcmôi trường kiểm soát đó như thế nào Nếu một doanh nghiệp có hệ thốngKSNB tốt thì KTVsẽ tiến hành ít thử nghiệm cơ bản hơn thử nghiệm tuân thủ

và ngược lại Và công việc kiểm toán sẽ tốn ít thời gian hơn mà vẫn đem lạihiệu quả cao Việc tìm hiểu và đánh giá hệ thống KSNB của khách hàng đượctiến hành trong cả giai đoạn lập kế hoạch và thực hiện kế hoạch Để tìm hiểumôi trường kiểm soát KTV cần xem xét các nhân tố như: cơ cấu tổ chức quản

lý, chính sách nhân sự, đặc thù về quản lý, uỷ ban kiểm soát, môi trường bênngoài…Tuỳ từng đối tượng là khách hàng cũ hay mới việc tìm hiểu môitrường KSNB ít hay nhiều, với khách cũ thì ngoài việc xem xét hồ sơ kiểmtoán năm trước KTV chỉ cần nắm bắt những thay đổi của công ty khách hàng.Với khách hàng mới KTV phải xem xét một cách chi tiết bằng cách gặp gỡ vàtrao đổi với BGĐ

2.2.2.2 Tiến hành tìm hiểu chu trình kế toán của công ty khách hàng:

Ban đầu chủ nhiệm kiểm toán yêu cầu kế toán trưởng của công ty kháchhàng phải cung cấp đầy đủ các tài liệu như: Các chính sách kế toán, hệ thốngtài khoản áp dụng và sơ đồ hạch toán đã thực có đúng như quy định của Bộtài chính không

Sau khi tìm hiểu hệ thống kế toán tại Công ty TNHH B rút ra nhận xétsau:

- Trước hết về bộ máy kế toán: Là một công ty có quy mô sản xuất tươngđối lớn, doanh thu hàng năm tăng lên đáng kể Mặc dù khối lượng công việchạch toán hàng tháng là rất lớn nhưng Công ty B duy trì được một bộ máy kếtoán rất gọn nhẹ mà vẫn đảm bảo đạt hiệu quả cao Bộ máy gồm: 1 kế toántrưởng kiêm kế toán tổng hợp, 1 thủ quỹ, 1 kế toán nguyên vật liệu kiêm kếtoán giá thành tiêu thụ, 1 kế toán tiền lương ( nhân sự) kiêm kế toán TSCĐ

Các cán bộ trong bộ máy kế toán đều là những người có bằng Đại học và

có nhiều năm kinh nghiệm trong nghề kế toán

- Hình thức kế toán áp dụng: Công ty B mở sổ theo hình thức Nhật kýchung

- Công ty B sử dụng phần mềm kế toán FAST để hạch toán và được thựchiện trên Exel

Nhìn chung bộ máy kế toán Công ty B hoạt động tốt, các sổ sách chứng

từ được lưu giữ cẩn thận, ghi chép chi tiết Tuy nhiên một số tài khoản vẫnchưa lập sổ chi tiết như: Sổ chi tiết TK 141 cho từng đối tượng Và việc ghichép ngày tháng từ chứng từ lên SCT, SC chưa khớp đúng

Tóm lại: Việc tìm hiểu quy trình kế toán là một trong những yếu tố tạonên sự thành công của cuộc kiểm toán Đánh giá tính hiệu quả của hệ thống

kế toán sẽ giúp KTV cú cỏi nhỡnh khách quan hơn về hệ thống KSNB và đưa

ra một kế hoạch phù hợp Giai đoạn lập kế hoạch kiểm toán chủ yếu dựa vào

ba phương pháp chính đó là: phỏng vấn, quan sát và thu thập tài liệu KTV sẽtiến hành phỏng vấn kế trưởng và các nhân viên kế toán khác về quy trìnhhạch toán, các chính sách của công ty việc lưu trữ sổ sách tài liệu, chứng từ.Tiến hành tìm hiểu các thủ tục kiểm soát

Công việc tìm hiểu các thủ tục kiểm soát được tiến hành sau khi KTV đãtiến hành xem xét hệ thống KSNB và đánh giá là hoạt động tốt KTV sẽ đưa

ra một bảng câu hỏi yêu cầu phía công ty khách hàng trả lời, ở đây KTV sẽ sửdụng cả câu hỏi đóng và câu hỏi mở để thu thập thông tin Ngoài ra KTV phảixem xét các thủ tục này có được xây dựng dựa trên cơ sở nguyên tắc cơ bảnnhư: nguyên tắc phân công phân nhiệm, nguyên tắc uỷ quyền và phê chuẩn,nguyên tắc bất kiêm nhiệm… Công việc này sẽ được thực hiện trên từng phầnhành kế toán và với các nội dung khác nhau Khi đó KTV thu thập đượcnhững thông tin theo chiều rộng

Dưới đây em xin trích dẫn một bảng câu hỏi mà KTV của HVAC sẽ tiếnhành thu thập khi tìm hiểu thủ tục kiểm soát tại Công ty C năm 2006:

Biểu 2.6: Tìm hiểu thủ tục kiểm soát tại Công ty TNHH C

TÌM HIỂU THỦ TỤC KIỂM SOÁT

tại: Công ty TNHH C- năm 2006

3 Tất cả các ghi chép kế toán có được cập

nhật và lập bảng cân đối phát sinh hàng

ngày không?

V

4 Ban lãnh đạo có rà soát các hợp đồng

bảo hiểm theo định kỳ không?

V

5 Các tài khoản tiền gửi có được đối

chiếu hàng tháng hay không?

V

6 Có đối chiếu số dư tài khoản TGNH

trên sổ kế toán với bản xác nhận số dư

của ngân hàng không?

V

7 Các phiếu thu có đầy đủ chữ ký của

Ban lãnh đạo không

V

8 Phiếu thu có đánh số thứ tự tương ứng

với số tiền nhận được không?

V

9 Các phiếu thu và hoá đơn bán hàng bị

huỷ bổ có lưu lại bản gốc hay không

V

10 Các phiếu thu và hoá đơn bán hàng

chưa phát hành có được kiểm soát bởi

Ban lãnh đạo không?

V

11 ……

(*) Nguồn: Giấy tờ làm việc của nhân viên kiểm toán HVAC

Nếu Công ty C là khách hàng cũ thì KTV có thể sử dụng kết quả của lầnkiểm toán trước để giảm bớt thời gian cho cuộc kiểm toán Tuy nhiên việcnày không có nghĩa là KTV bỏ bước tìm hiểu thủ tục kiểm soát, mà phải tiếnhành cập nhật thông tin mới, thay đổi của công ty khách hàng có liên quanđến hệ thống KSNB như: thay đổi về cơ cấu tổ chức bộ máy, một số chínhsách quy định mới về vai trò của từng cá nhân trong bộ máy đú… Đồng thờixem xét các vấn đề còn tồn tại đối với quy trình kiểm soát mà KTV đánh giárằng không hữu hiệu KTV tiến hành xem xét những vấn đề đã được thay đổitrong năm tài chính của Ban lãnh đạo bằng cách phỏng vấn, kiển tra, quan sátcác tài liệu có liên quan để đưa ra kết luận là hệ thống KSNB có đáng tin cậykhông?

Thực hiện các thủ tục phân tích sơ bộ

Để tiến hành bước này KTV sẽ thu thập số liệu của các chỉ tiêu trênBảng cân đối và Báo cáo kết quả kinh doanh của công ty khách hàng, tính rachênh lệch và phần trăm chênh lệch Từ đó có những nhận xét khái quát nhất,phản ánh tình hình hoạt động sản xuất kinh doanh của đơn vị là trung thực,hợp lý