mô hình chăn nuối gà hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường

Bối cảnh 1.1 Hệ thống sản xuất nông nghiệp với môi trường Hệ thống nông nghiệp là sự biểu hiện không gian của sự phối hợp các ngành sản xuất và kỹ thuật do một xã hội thực hiện để thỏa

Đỗ Xuân Hạnh – ArecA, 2012

Hỗ trợ mạng lưới các tổ chức xã hội dân sự địa phương nhằm nâng cao năng lực cho cộng đồng về lồng ghép môi trường vào chương trình phát triển xã hội

SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP SINH THÁI

MÔ HÌNH CHĂN NUÔI GÀ HIỆU QUẢ KINH TẾ VÀ BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG

I Mô tả cơ bản về mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái

1 Bối cảnh

1.1 Hệ thống sản xuất nông nghiệp với môi trường

Hệ thống nông nghiệp là sự biểu hiện không gian của sự phối hợp các ngành sản xuất và kỹ

thuật do một xã hội thực hiện để thỏa mãn các nhu cầu, nó biểu hiện sự tác động qua lại giữa

một hệ thống sinh học – sinh thái và môi trường tự nhiên, là đại diện và một hệ thống xã hội –

văn hóa, qua các hoạt động xuất phát từ những thành quả kỹ thuật

Trong hệ thống sản xuất nông nghiệp bao gồm hệ thống nhỏ là hệ thống trồng trọt và hệ thống

chăn nuôi, phương thức sản xuất của hệ thống trồng trọt và chăn nuôi có mối tương tác trực tiếp

và quan trọng với môi trường (trực tiếp môi trường nước, đất, không khí…) Những phương

thức sản xuất (nuôi, trồng …) để tạo ra sản phẩm phục vụ lợi ích của con người song cũng làm

phương hại đến môi trường sống của con người (ô nhiễm không khí, ô nhiễm nguồn nước và

thoái hóa đất …) nếu không được tổ chức tốt và quản lý sản xuất phù hợp

Sơ đồ mối tương tác giữa sản xuất nông nghiệp và môi trường

Các phương thức sản xuất hiện nay đang chú trọng theo hướng thâm canh cao để tạo ra sản

lượng nhiều hơn với việc sử dụng, khai thác quá mức nguồn tài nguyên, sử dụng dư thừa chất

hóa học, kỹ thuật thiếu an toàn … từ đó làm thay đổi quy luật tự nhiên vốn đã hài hòa Hiện nay,

chính những phương thức sản xuất đó đã làm phương hại đến môi trường sống và kéo theo

những hệ lụy lâu dài mà chính con người phải gánh chịu như: tăng đầu tư nhưng hiệu quả sản

xuất thấp, sức khỏe suy giảm, ô nhiễm môi trường và biến đổi khí hậu

Cây trồng

Vật nuôi

Sản phẩm cây trồng Sản phẩm vật nuôi

Bức xạ mặt trời

Môi trường nước – đất

Môi trường không khí

Thức ăn

Phụ phẩm và các chất thải

Kỹ thuật trồng trọt

Tưới nước

Phân bón

Chuồng trại và chăm sóc thú y

Phụ phẩm và các chất thải

1.2 Chăn nuôi gà quy mô nhỏ trong hệ thống chăn nuôi

Chăn nuôi gà với hình thức “gia trại” hoặc quy mô nhỏ lẻ tại hộ gia đình là phương thức sản

xuất phổ biến của nhiều hộ gia đình ở tỉnh Hưng Yên, quy mô đàn nuôi trung bình 100 – 200 gà

tại vườn nhà và quy mô trung bình 300 – 500 gà tại trang trại nhỏ Sản phẩm thu được gồm gà

thịt, trứng gà, gà giống và các phụ phẩm sau chăn nuôi

Nuôi nhốt hoặc thả vườn với diện tích nhỏ xen giữa các khu dân cư, sử dụng thức ăn công

nghiệp, giảm thời gian nuôi và tăng trọng là những phương thức sản xuất được các hộ chăn nuôi

áp dụng nhằm thu lại lợi nhuận cao nhất trong chăn nuôi

1.3 Xác định các vấn đề ảnh hưởng đến môi trường từ hoạt động chăn nuôi gà

Do đặc điểm chăn nuôi nhỏ, xen kẽ giữa các khu dân cư thôn – xóm, chính vì vậy công việc quy

hoạch chuồng trại, hệ thống nước thải, hệ thống xử lý mùi, xử lý chất thải còn nhiều hạn chế và

bất cập gây ô nhiễm môi trường không khí, môi trương đất và nước Nguyên nhân gây ra ô

nhiễm môi trưởng bởi các chất thải trong chăn nuôi gà như: phân thải gà không được xử lý, nước

thải dọn rửa chuồng trại đổ ra cống rãnh công cộng, mùi hôi thối …

Bên cạnh đó, sử dụng thức ăn công nghiệp, chất kích thích tăng trọng để thu lợi nhuận nhanh đã

gây ảnh hưởng đến chất lượng sản phẩm và an toàn sức khỏe cộng đồng

2 Bản chất của mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái – chăn nuôi gà an toàn sinh học

2.1 Sản xuất nông nghiệp với đời sống con người:

Mục đích cuối cùng của sản xuất nông nghiệp là tạo ra lương thực – thực phẩm phục vụ sức

khỏe con người, phục vụ cho sự phát triển hoàn thiện của nhân loại chứ không phải sản xuất ra

các nông sản thiếu an toàn nhằm mang lại lợi nhuận cao cho người sản xuất hay lợi ích của một

nhóm người nào đó, để rồi làm phương hại đến môi trường hay tài nguyên chung của mọi người,

của tương lai

Theo số liệu thống kê năm 2011:

Hưng Yên có 19.672 hộ nuôi gà, tổng đàn gà toàn tỉnh là 7.953.000 con/năm

Việt Nam có 6,4 triệu hộ nuôi, tổng đàn

gà cả nước là 135 triệu con/năm

Chính vì vậy, sản xuất nông nghiệp sinh thái (SX NNST) được đề xuất nhằm đạt được mục

cao cả trên, SX NNST không phải là một kỹ thuật canh tác, chăn nuôi hiện đại, yêu cầu phức

tạp về công nghệ, kỹ thuật mà đơn giản đó là sự kết hợp hài hòa giữa kinh nghiệm sản xuất

truyền thống và áp dụng kỹ thuật mới phù hợp để đảm bảo an toàn môi trường và hiệu quả kinh

tế cho người sản xuất

SX NNST với chủ trương kết hợp giữa (1) khảo sát học hỏi từ các hệ sinh thái tự nhiên đẻ vận

dụng vào các hệ sinh thái nông nghiệp, với (2) kho tàng kiến thức cổ truyền, kiến thức bản địa

phong phú trong quản lý và sử dụng tài nguyên, và (3) kiến thức khoa học và kỹ thuật hiện đại

SX NNST khuyến khích con người phát huy lòng tự tin, sự sáng tạo để cùng nhau giải quyết

những vấn đề đặt ra ở từng địa phương cũng như các vấn đề chung: sự cạn kiệt tài nguyên thiên

nhiên, sự suy thoái môi trường, sự mất cân bằng sinh thái

Một số nguyên tắc của SX NNST:

- Đa dạng trong sản xuất nhằm giảm thiểu rủi ro và cân bằng sinh thái

- Không làm tổn thương môi trường bởi hoạt động sản xuất và việc sử dụng nguồn lực

- Sử dụng và phát triển nguồn lực tại chỗ, tái chu chuyển trong hệ thống sản xuất

- Học hỏi từ quy luật tự nhiên và vận dụng với các sáng kiến trong sản xuất

2.2 Xây dựng (thiết kế) mô hình chăn nuôi gà theo hướng sản xuất nông nghiệp sinh thái

SX NNST là một khái niệm rộng được hiểu như một cơ sở với các nguyên tác chung để thực

hiện sản xuất nông nghiệp an toàn với môi trường và hiệu quả kinh tế, trên cơ sở đó để thiết kế

các mô hình sản xuất trong hệ thống nông nghiệp phù hợp, mối tương tác và ảnh hưởng giữa hệ

thống sản xuất nông nghiệp và môi trường xung quanh được hài hòa, thân thiện

Điều cốt lõi là hướng về một giải pháp chăn nuôi gà gần gũi với tự nhiên, có sự điều tiết của

khoa học công nghệ, các hộ chăn nuôi gà quy mô nhỏ và điều kiện kinh tế khó khăn đều có thể

tiếp cận và áp dụng đầy đủ giải pháp này, người tiêu dùng được sử dụng các sản phẩm chăn nuôi

an toàn với sức khỏe, lợi ích xã hội và mục tiêu cuối cùng là hoạt động chăn nuôi không làm tổn

thương đến môi trường

Mô hình được “thiết kế” với đa dạng hoạt động chăn nuôi, áp dụng lồng ghép nhiều biện pháp

kỹ thuật chăn nuôi, kỹ thuật bảo vệ môi trường nhằm mang lại hiệu quả kinh tế: Nuôi gà an toàn

sinh học là hoạt động chủ đạo, sử dụng nhiều thức ăn là ngô, cám gạo, thóc thay cho thức ăn

công nghiệp, thức ăn tăng trọng, nuôi giun quế làm thức ăn giàu dinh dưỡng cho gà, phân gà và

phân giun quế sử dụng để chế biến phân bón sinh học

Sơ đồ: Mô hình NNST cho chăn nuôi gà an toàn sinh học

Các lợi ích mang lại từ mô hình:

- Sử dụng và phát triển các nguồn lực sẵn có tại địa phương để sản xuất (giống gà địa

phương, sử dụng nguồn thức ăn dinh dưỡng là giun quế để giảm chi phí đầu vào,…) từ

đó góp phần đáng kể tăng hiệu quả kinh tế

- Đáp ứng tốt nhất mong đợi của khách hàng sử dụng sản phẩm gà thịt, trứng gà chất

lượng và an toàn

- Môi trường được bảo vệ tốt hơn khi loại bỏ dần các hoạt động sản xuất (chăn nuôi) làm

tổn thương đến không khí, nước và đất

3 Giới thiệu chung về dự án thí điểm thực hiện tại Hưng Yên trong khuôn khổ tài trợ của

dự án Synergies – tổ chức GRET

Bổ sung thức

ăn giàu đạm

sinh học cho gà

Sản phẩm gà thịt chất lượng, an toàn với sức khỏe

Nuôi giun quế

Phòng trị bệnh đúng

Vệ sinh môi trường chăn nuôi

Phân giun quế + phân

gà + chế phẩm sinh học ủ thành phân bón

Gà địa phương nuôi theo kỹ thuật an toàn sinh học

Thức ăn chủ yếu (cám

ngô, thóc, rau xanh)

Sản phẩm trứng gà, an toàn với sức khỏe

Cây trồng sử dụng phân bón sinh học

Tên dự án: dự án nông nghiệp sinh thái

Thời gian: Tháng 3 đến tháng 12 năm 2012

Địa điểm: xã Thanh Long – Huyện Yên Mỹ - Tỉnh Hưng Yên

Các hoat động chính:

Xây dựng và phát triển các nhóm hộ chăn nuôi gà theo sản xuất

nông nghiệp sinh thái tại cộng đồng

Xây dựng mô hình chăn nuôi nhỏ theo hướng sản xuất nông

nghiệp sinh thái và đánh giá hiệu quả

Tổng hợp phương pháp, kinh nghiệm và phổ biến

Nhóm hộ hưởng lợi dự án

Hội LHPN

Dự án SYNERGIES

Tổ chức ArecA

UBND

xã

Cơ quan kỹ thuật

II Các phương pháp và công cụ được sử dụng

1 Phát triển ý tưởng:

Kết quả khảo khát KAP, PRA về MT & BĐKH được nhóm công tác của dự án Synergies thực

hiện năm 2011 tại một số thôn – xóm ở Hưng Yên, nơi mà đa số các hộ gia đình tham gia sản

xuất nông nghiệp nhỏ, trong đó hoạt động nuôi gà quy mô vừa và nhỏ chiếm vị trí đáng kể trong

thu nhập của gia đình

Các giải pháp bảo vệ môi trường – giảm thiểu BĐKH trong sản xuất nông nghiệp đã được trao

đổi và tìm phương án thực hiện, không tập trung nhiều vào các giải pháp kỹ thuật mà cần áp

dụng linh hoạt các phương thức sản xuất, giải pháp kỹ thuật, truyển thông và đặc biệt các hộ sản

xuất mong muốn có có giải pháp ít tốn kém về nguồn lực (tiền đầu tư, nhân công thực hiện), các

nhóm hộ đều có thể dễ dàng áp dụng, dễ nhớ, có sự kết hợp giữa kinh nghiệm truyền thống và

kỹ thuật mới

Mô hình SX NNST áp dụng cho hoạt động chăn nuôi gia gà (theo hướng an toàn sinh học) là

một trong số các giải pháp đã được đưa ra trao đổi, bàn bạc với người sản xuất và các bên liên

quan Sau khi trao đổi và thấy rằng giải pháp là phù hợp với bối cảnh của địa phương và thống

nhất đề nghị dự án synergies tác động hỗ trợ

2 Phương pháp tác động:

Dự án nông nghiệp sinh thái đã được áp dụng linh hoạt từ việc lựa chọn các giải pháp kỹ thuật,

cách thức hỗ trợ người sản xuất thực hiện mô hình nhằm bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế

cho người chăn nuôi

2.1 Tình trạng ban đầu:

SX NNST là một khái niệm không mới nhưng có nghĩa rộng và phạm vi ứng dụng bao phủ toàn

bộ hệ thống nông nghiệp, bên cạnh đó, khái niệm này chưa được phổ cập kiến thức và áp dụng

nhiều trong thực tế

Các hoạt động khởi đầu để các bên có thể tiếp cận tốt nhất với các khái niệm và hiểu tốt hơn về

SX NNST và ý nghĩa quan trọng trong việc bảo vệ MT và giảm thiểu BĐKH như:

- Quan sát đặc điểm các phương thức sản xuất nông nghiệp của người sản xuất (cụ thể là

phương thức chăn nuôi gà, sử dụng nguồn thức ăn cho gà)

- Lắng nghe ý kiến của các người chăn nuôi và các bên liên quan về sự am hiểu sản xuất

nông nghiệp sinh thái của họ

- Tìm hiểu, thu thập tài liệu viết về sản xuất nông nghiệp sinh thái

- Tổng hợp và chuẩn hóa tài liệu nông nghiệp sinh thái để sử dụng nội bộ cho dự án

- Tìm kiếm các giải pháp kỹ thuật/phương thức chăn nuôi gà, sử dụng thức ăn, vệ sinh môi

trường để áp dụng vào mô hình sản xuất nông nghiệp sinh thái (thiết kế mô hình riêng)

2.2 Các phương pháp can thiệp của dự án:

Phương pháp tổ chức và thể chế thực hiện dự án: thỏa thuận triển khai dự án giữa tổ chức

thực hiện và đối tác địa phương với sự xác nhận của UBND xã, một nhóm công tác được tổ chức

với sự tham gia của cán bộ dự án, cán bộ đối tác địa phương và đại diện các nhóm hộ chăn nuôi

Đối tác địa phương (Hội LHPN xã): trong quá trình khảo sát ban đầu, dự án đã xác định cụ thể

vai trò của người phụ nữ trong hoạt động sản xuất nông nghiệp, họ có thể ứng dụng và làm thay

đổi nhanh hơn phương thức sản xuất không phù hợp và có sức tác động lan tỏa rộng, những

thông tin kỹ thuật trao đổi giữa họ không chỉ dừng lại ở các lớp tập huấn kỹ thuật mà thông qua

các buổi họp, sinh hoạt từ cấp chi hội

Dự án đã xác định Hội LHPN xã là đối tác chính triển khai dự án: họ tham gia trong quá trình

khảo sát, tìm hiểu về SX NNST và phổ biến đến các hội viên, lựa chọn các hộ tiên phong thực

hiện mô hình, tham gia tổ chức và giám sát quá trình thực hiện Bên cạnh đó, Hội LHPN còn có

vai trò báo cáo thường xuyên hoạt động của dự án với chính quyền địa phương và thông tin, phổ

biến hoạt động NNST đến mạng lưới Hội LHPN toàn huyện

Tổ chức nhận tài trợ và thực hiện dự án: điều quan trọng nhất là “thiết kế” được mô hình sản

xuất nông nghiệp sinh thái cho lĩnh vực chăn nuôi gà, khớp nối các kỹ thuật nông nghiệp, kỹ

thuật bảo vệ môi trường và hiệu quả kinh tế chăn nuôi như thế nào? Điều đó, cán bộ dự án cần

có sự học hỏi từ thực tế kinh nghiệm địa phương và áp dụng những điều mới mẻ từ bên ngoài để

đưa vào mô hình một cách hợp lý Tổ chức thực hiện dự án trên cơ sở phối hợp tốt các bên liên

quan, cơ quan cung cấp dịch vụ kỹ thuật, cơ quan cung cấp vật tư mô hình để hỗ trợ người

hưởng lợi thực hiện đúng mô hình

Như vậy, cán bộ dự án cần được trang bị đầy đủ về kiến thức nông nghiệp – nông thôn, kiến

thức tổ chức nhóm sản xuất và tư duy về thị trường và hiểu các điều kiện ra quyết định của

người sản xuất và am hiểu khái niệm, nguyên tắc của SX NNST

Chính quyền địa phương (trực tiếp là UBND

xã): sự tham gia quan trọng được thể hiện ở

việc giám sát quá trình thực hiện dự án, phổ

biến thông tin về SX NNST và hỗ trợ địa

điểm cho người chăn nuôi tham gia các buổi

học tập, hội nghị

Phương pháp kỹ thuật:

Hoạt động truyền thông được thực hiện trước tiên với sự tham gia của lãnh đạo các ban ngành

đoàn thể và người sản xuất, tiếp đến là hoạt động động tập huấn các nội dung về kỹ thuật nông

nghiệp sinh thái cho các nhóm hộ, tập huấn có sự kết hợp giữa lý thuyết và thực hành, sau mỗi

đợt tập huấn thì cán bộ dự án và cán bộ kỹ thuật (của cơ quan cung cấp dịch vụ kỹ thuật) thường

xuyên đến tư vấn cho các nhóm sản xuất Dự án cũng áp dụng biện pháp huấn luyện thực hành

cho các hộ tham gia mô hình với các kỹ thuật như: vệ sinh môi trường khu vực chăn nuôi, nuôi

giun quế và sử dụng giun quế làm thức ăn cho gia cầm …

Đầu tư cho mô hình: tài chính không phải là một ưu tiên hỗ trợ người chăn nuôi, một phần nhỏ

so với mức đầu tư của họ đủ để khuyến khích – động viên sự tham gia tiên phong thực hiện mô

hình SX NNST cho lĩnh vực chăn nuôi gà

Dự án nông nghiệp sinh thái tại Hưng Yên đã áp dụng mức đầu tư:

- Hỗ trợ 50% tiền mua gà giống (sử dụng giống gà địa phương), người chăn nuôi đóng

góp 50% tiền mua giống gà và đầu tư chi phí thức ăn, thuốc thú y từ lúc nuôi đến lúc

xuất chuồng bán

Mỗi hộ được dự án hỗ trợ 50% kinh phí để mua 100 gà giống, tuy nhiên trong dự án đa

số các hộ đã mua và nuôi nhiều hơn, ở mức 150 – 300 con

- Hỗ trợ 50% cho các hộ mua giống giun quế để nuôi làm thức ăn bổ sung dinh dưỡng cho

gà Và 50% kinh phí mua chế phẩm sinh học ủ phân gà, phân giun quế thành phân bón

Trung bình mỗi hộ nuôi từ 5 – 6 m 2 diện tích giun quế để đảm bảo lượng thức ăn bô sung

cho 150 – 250 gà

Nguồn tài chính của dự án ưu tiên cho việc truyền thông về mô hình SX NNST, tập huấn kỹ

thuật và huấn luyện phương thức chăn nuôi cho các hộ, để có thể thúc đẩy sự thay đổi trong việc

tính toán, kỹ thuật và tổ chức sản xuất của người chăn nuôi

Xét về khía cạnh đầu tư kinh phí để sản xuất nông nghiệp theo hướng sinh thái không tốn kém

hơn so với phương thức sản xuất thông thường mà người sản xuất đang thực hiện

Các công cụ hỗ trợ thực hiện và theo dõi các

hoạt động sản xuất của các hộ được thiết kế

ngay khi dự án triển khai và quá trình ghi

chép với sự tham gia của nhóm hộ, đối tác

địa phương và cán bộ dự án

Kết quả từ hoạt động theo dõi được tổng

hợp và phổ biến đến người sản xuất và các

bên liên quan trong những buổi họp, hội

nghị của dự án

2.3 Các bước triển khai

1) Tổng hợp tài liệu viết về nông nghiệp sinh thái: việc tổng hợp tài liệu là động thái giúp

chính những cán bộ thực hiện dự án am hiểu sâu sắc hơn về bản chất của SX NNST, từ đó có

khả năng tư vấn tốt hơn cho người sản xuất, đồng thời có được nguồn tài liệu nghiên cứu –

thực hành bổ ích cho chính tổ chức

2) Tổ chức tọa đàm về sản xuất nông nghiệp sinh thái ở cấp thôn, xã với sự tham gia của các

cán bộ thôn, xã (đây là hoạt động truyền thông khởi động)

Hoạt động này nhằm cung cấp những hiểu biết chung về SX NNST, trên thực tế có rất nhiều

phương thức và kỹ thuật khác nhau trong SX NNST, tuy nhiên các buổi tọa đàm cũng cho

thấy: với sự lựa chọn của người sản xuất và đặc điểm của địa phương thì nên áp dụng mô

hình với các biện pháp kỹ thuật nào cho phù hợp

Ở xã Thanh Long, buổi tọa đàm cung cấp ý tưởng được “thiết kế” về mô hình SX NNST cho

chăn nuôi gà (kỹ thuật nuôi gà an toàn sinh học và các giải pháp tổ chức thực hiện kèm theo

như: nuôi giun quế, sử dụng chế phẩm sinh học, ủ phân bón hoai mục, vệ sinh khu vực chăn

nuôi gà)

Điểm chú ý khi tổ chức tọa đàm là phải tạo được không khí cởi mở và bình đẳng về chuyên

môn, nhóm dẫn chương trình phải có sự am hiểu tốt về hệ thống nông nghiệp và giải pháp

nông nghiệp sinh thái Những giả thiết thường gặp trong tọa đàm là “SX NNST làm gia tăng

lao động trong khi lao động đó có thể đi làm công với thu nhập cao hơn”, cần tránh những

xung đột tranh luận về mặt kinh tế ngay thời điểm này bằng việc dẫn dụ những lập luận về

tính lâu dài, về đảm bảo sức khỏe cộng đồng và bảo vệ môi trường sống ngay trong thôn,

xóm, tính lợi ích về mặt kinh tế lâu dài, ít nhất là giảm đầu tư thời điểm hiện tại

Mục tiêu cuối cùng cần đạt được là các bên có được hiểu biết chung về sản xuất nông nghiệp

sinh thái, thực tế là cách áp dụng các quy luật tự nhiên kết hợp với hiện thực sản xuất và

cách tổ chức thực hiện như thế nào?

3) Tổ chức họp thôn để giới thiệu ý tưởng với người sản xuất về nông nghiệp sinh thái:

như đã trình bày ở trên: SX NNST là một “khái niệm” rộng và cho phép ứng dụng nhiều giải

pháp kỹ thuật tác động ở nhiều lĩnh vực khác nhau trong hệ thống nông nghiệp để bảo vệ

môi trường, người sản xuất sẽ rất khó hiểu và thường hoang mang với những khái niệm này,

thậm chí nghi ngờ tính thực tiễn Chính vì vậy, bước này cần thực hiện để mọi người sản

xuất trong thôn xóm hiểu được bản chất của sản xuất nông nghiệp sinh thái, đồng thời khẳng

định một lần nữa ý tưởng được “thiết kế” về mô hình SX NNST cho chăn nuôi gà và các yêu

cầu nếu được tham gia

4) Họp chi hội phụ nữ thôn, xóm để lựa chọn các hộ tham gia: Hội LHPN được chọn là đối

tác dự án ở địa phương, song mô hình của dự án không thể hỗ trợ sự tham gia trực tiếp của

tất cả các hội viên, mà chỉ lựa chọn 6 hộ/thôn tham gia, điều này có nghĩa phải đảm bảo

được sự đồng thuận tại mỗi chi hội phụ nữ thôn thông qua các tiêu chí lựa chọn hội viên

tham gia trực tiếp

Các hộ được bầu chọn tham gia mô hình phải đảm bảo hoạt động chăn nuôi gà là một trong

những nguồn thu nhập thường xuyên của gia đình, có nguồn lao động chính để phát triển

chăn nuôi, khả năng tính toán, tiếp thu kỹ thuật và khả năng trao đổi thông tin kỹ thuật với

các hộ khác

Những hộ này cần có tinh thần hoạt động tập thể, họ có tiếng nói tại thôn – xóm, gia đình họ

cũng có ý thức tốt trong việc bảo vệ môi trường, áp dụng tốt các hoạt động bảo vệ môi

trường trong sản xuất nông nghiệp để có thể dẫn dụ, hướng dẫn cho cộng đồng xung quanh

Những hộ khó khăn được ưu tiên trong dự án nhưng không nhất thiết là sự lựa chọn chính,

bởi SX NNST là giải pháp tác động tổng thể nhiều biện pháp kỹ thuật để thay đổi phương

thức sản xuất tổn thương đến môi trường sang phương thức sản xuất bảo vệ môi trường và

hiệu quả kinh tế, chính vì vậy cần có những hộ đạt tiêu chuẩn tham gia tiên phong

5) Hỗ trợ xây dựng nhóm người chăn nuôi: bản thân chi hội phụ nữ ở các thôn, xóm cũng có

cơ cấu của tổ chức Hội LHPN, việc hỗ trợ thành lập nhóm không phải là tổ chức tách biệt,

thực tế họ là những hội viên được lựa chọn đi tiên phong trong hoạt động này và cần dành

nhiều thời gian riêng hơn để trao đổi về chuyên môn, về phương thức tổ chức sản xuất

Nhóm bầu trưởng nhóm (đa số trưởng nhóm đồng thời là chi hội trưởng – hội phụ nữ thôn),

họ được tư vấn để xây dựng quy chế hoạt động chung, quy chế này tập trung chính vào việc

các thành viên thực hiện bảo vệ môi trường thôn, xóm, bảo vệ môi trường trong sản xuất

nông nghiệp và phổ biến kinh nghiệm từ dự án cho cộng đồng xung quanh

6) Các nhóm được tập huấn và tư vấn kỹ thuật theo giai đoạn: việc “thiết kế” được tổng thể

mô hình SX NNST là điều cần thiết nhất và là cốt lõi để triển khai các hoạt động tiếp theo Ở

đây, mô hình nông nghiệp sinh thái được “thiết kế” cho hoạt động chăn nuôi gà, như vậy có

các giải pháp kỹ thuật, phương thức tổ chức sản xuất, những điều đó cần được tập huấn, tư

vấn cho những hộ chăn nuôi

Tập huấn những kỹ thuật nào, tư vấn phương thức tổ chức sản xuất vào giai đoạn nào cho

các nhóm hộ cũng giống như việc lắp ghép một bức tranh, một cỗ máy để có thể vận hành

hiệu quả như mong đợi, các khóa tập huấn cung cấp cho nhóm hộ như: chọn giống gà địa

phương, kỹ thuật chăn nuôi gà an toàn sinh học theo các giai đoạn sinh trưởng – phát triển,

phòng trừ dịch bệnh, vệ sinh – khử trùng khu vực chăn nuôi, kỹ thuật nuôi giun quế và sử

dụng giun quế làn thức ăn cho gà, kỹ thuật sử dụng chế phẩm sinh học trong chăn nuôi, kỹ

thuật ủ phân bón hoai mục từ phân thải gà, …