Nghiên cứu: MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG TỈNH

Với nội dung tuyền truyền, phổ biến, truyền thông KH&CN đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, cụ thể các ấn phẩm đăng tải đầy đủ mọi chủ trương, chính sách về phát triển KH&CN

là động lực then chốt để phát triển nhanh và bền vững, điều này đã được khẳng định tại Nghị quyết 20-NQ/TW của BCHTW Đảng khóa

XI về phát triển KH&CN phục

vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế;

Luật KH&CN năm 2013 và Chiến lược phát triển KH&CN giai đoạn 2011 – 2020

Tỉnh Lai Châu, hoạt động truyền thông KH&CN cũng mới được chú trọng và coi đây là một phần nhiệm vụ quan trọng của hoạt động KH&CN trên địa bàn tỉnh Trong những năm qua hoạt động truyền thông KH&CN đã được quan tâm đầu tư về cơ sở vật chất, trang thiết bị kỹ thuật, tăng cường tiềm lực, kinh phí phục vụ công tác, nhờ đó các ấn phẩm thông tin KH&CN ngày càng được nâng cao về số lượng và chất lượng đáp ứng được nhu cầu cho mọi tầng lớp nhân dân về KH&CN

Với nội dung tuyền truyền, phổ biến, truyền thông KH&CN đã thực hiện đúng chức năng, nhiệm vụ được giao, cụ thể các

ấn phẩm đăng tải đầy đủ mọi chủ trương,

chính sách về phát triển KH&CN của Đảng

và Nhà nước, các thành tựu nổi bật về KH&CN trong nước và thế giới; tôn vinh điển hình tiêu biểu trong nghiên cứu khoa học; giới thiệu các mô hình ứng dụng và chuyển giao công nghệ của các tổ chức,

cá nhân và doanh nghiệp, nhà khoa học và người dân trên mọi lĩnh vực Ngoài ra các

ấn phẩm còn thực hiện nhiệm vụ trong việc thu thập, lưu giữ và tổ chức khai thác các nguồn thông tin tư liệu KH&CN một cách hiệu quả, giới thiệu về công tác quản lý, nghiên cứu khoa học; kết quả thực hiện các

đề tài, dự án KH&CN đã được nghiệm thu

và triển khai thực hiện đạt kết quả ở địa phương; thông tin về công nghệ mới; giới thiệu những thành tựu KH&CN trong nước

và trên thế giới có khả năng áp dụng vào địa phương, các thông tin phục vụ cho phát triển nông nghiệp - nông thôn

Có thể nói trong những năm qua, công tác truyền thông KH&CN cũng đã có nhiều

MỘT SỐ GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ HOẠT ĐỘNG TRUYỀN THÔNG KHOA HỌC CÔNG NGHỆ TRONG TỈNH

Ngọc Sơn

Hội nghị CTV nâng cao chất lượng Thông tin KH&CN năm 2014.

4

đóng góp cho việc phát triển kinh tế - xã hội

Hoạt động này của Sở KH&CN Lai Châu

được đẩy mạnh với ấn phẩm báo in là Thông

tin KH&CN, Thông tin chọn lọc Kinh tế -

xã hội, Thông tin công nghệ phục vụ doanh

nghiệp, Thông tin KH&CN phục vụ nông

nghiệp - nông thôn; Báo điện tử: trang thông

tin điện tử KH&CN, Chuyên mục Khoa hoc

và đời sống trên Đài Phát thanh - Truyền

hình tỉnh chất lượng các ấn phẩm và kênh

truyền thông đang ngày càng được nâng cao

đã góp phần đưa những chủ trương, đường

lối, chính sách của Đảng và Nhà nước về

KH&CN đến với bạn đọc, với mọi tầng lớp

nhân dân, thông qua đó các tổ chức, cá nhân,

doanh nghiệp đã chủ động trong việc thực

hiện các chủ trương, chính sách về KH&CN

và quan trọng hơn là nhận thức về KH&CN

của các cấp lãnh đạo, các nhà quản lý, cán

bộ và nhân dân có sự chuyển biến rõ nét về

vai trò KH&CN trong sản xuất và đời sống

Tuy nhiên hoạt động truyền thông vẫn

còn gặp nhiều khó khăn, bất cập, cụ thể số

lượng biên chế cho hoạt động truyền thông

còn quá ít so với nhiệm vụ trong giai đoạn

hiện nay; trình độ chuyên môn đào tạo của

một số viên chức chưa phù hợp nên trong

quá trình thực hiện nhiệm vụ, viên chức phải

tự học tập, nghiên cứu để tiếp cận công việc;

trang thiết bị mặc dù đã được đầu tư nhưng

chưa đồng bộ, chưa đáp ứng được yêu cầu

thực tế; chế độ công tác phí và chi trả nhuận

bút chưa phù hợp với một tỉnh miền núi, địa

hình rộng, đi lại khó khăn, phức tạp; sự phối

hợp giữa Ban biên tập và cộng tác viên chưa

được gắn kết, thiếu tính chủ động; số lượng

cộng tác viên còn quá mỏng và yếu, thiếu

cộng tác viên ở cơ sở, của các sở, ban ngành,

các trường chuyên nghiệp, các tổ chức KH&CN, thông tấn xã, các báo lớn ; Một

số tin, bài gửi đăng tạp chí KH&CN, bản tin, báo điện tử chất lượng chưa đạt yêu cầu, viết chung chung, chưa rõ nội dung, chủ đề;

một số bài viết chưa nêu bật được vấn đề và cách giải quyết vấn đề; thiếu các bài nghiên cứu chuyên sâu về khoa học tự nhiên, khoa học kỹ thuật và công nghệ, khoa học y dược, khoa học xã hội và nhân văn

Để nâng cao hiệu quả hoạt động truyền

thông KH&CN, trong thời gian tới, hoạt động truyền thông cần tập trung thực hiện một số giải pháp trọng tâm sau:

Nội dung công tác truyền thông KH&CN cần tiếp tục bám sát và tuyên truyền các chủ chương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước về lĩnh vực KH&CN;

những kiến thức khoa học kỹ thuật hữu ích phục vụ đời sống và sản xuất, phục vụ quá trình CNH, HĐH đất nước; đồng thời chú ý suy tôn những thành tựu KH&CN ứng dụng thiết thực vào đời sống và biểu dương, cổ vũ các nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trong lĩnh vực KH&CN

và nâng cao nhận thức xã hội về vai trò và tác dụng của KH&CN trong phát triển KT-XH

Hoạt động truyền thông KH&CN cần tiếp tục nâng cao chất lượng các bài viết bảo đảm tính khoa học; phản ánh kịp thời những vấn đề người dân đang quan tâm; nâng cao tính phản biện khoa học; tổ chức lại các chuyên mục của các ẩn phẩm, trang thông tin điện tử; tăng cường số chuyên mục Khoa học và đời sống trên đài phát thanh - truyền hình tỉnh

Nâng cao trình độ lực lượng tham gia

và các lĩnh vực KH&CN để có nhận thức đúng, đầy đủ và am hiểu sâu về KH&CN, nhằm viết đúng, viết đủ và viết tốt; đặc biệt tập huấn về công tác truyền thông cho cộng tác viên của ngành để tăng cường nguồn lực cho hoạt động truyền thông KH&CN; hỗ trợ phương tiện làm việc; bồi dưỡng kiến thức chuyên môn KH&CN, tình yêu nghề, yêu khoa học Phải xác định truyền thông KH&CN không chỉ là nhiệm vụ của nhà báo, phóng viên, chính các nhà khoa học, nhà quản lý…cũng cần phải tham gia, ủng hộ nhiệt tình hoạt động truyền thông KH&CN.

Tăng cường sự phối hợp giữa Ban biên tập và cộng tác viên để thống nhất nội dung, chủ đề cho từng loại ấn phẩm; khuyến khích cộng tác viên tham gia, đóng góp các bài viết chất lượng, tham gia về nội dung, hình thức các loại ấn phẩm để hoàn thiện đáp ứng được nhu cầu độc giả; tiếp tục mở rộng thêm mạng lưới cộng tác viên ở nhiều lĩnh vực khác nhau tại các trường chuyên nghiệp, trung tâm, đơn vị nghiên cứu ứng dụng và triển khai, là nhà khoa học chuyên sâu, đầu ngành, là cán bộ khoa học kỹ thuật và cán

bộ quản lý ở hầu hết các sở, ban, ngành, ở 8 huyện, thành phố và một số cơ sở sản xuất trên địa bàn tỉnh , đây là một lực lượng nòng cốt vừa tham gia viết tin, bài, vừa tuyên truyền phổ biến và cung cấp thông tin KH&CN đến với người dân

Bên cạnh đó, thường xuyên đổi mới nội dung và phương pháp truyền thông về KH&CN Trong đó, đẩy mạnh mô hình phối hợp giữa các viện, trung tâm nghiên

cứu của Trung ương, với các trường phổ thông, trường chuyên nghiệp, các sở, ban ngành, các huyện, thành phố nhằm thúc đẩy sự hợp tác giữa các nhà khoa học với học sinh, sinh viên, nhà quản lý, cán bộ làm công tác khoa học Đặc biệt, hình thành các

mô hình nơi sinh hoạt, giao lưu giữa các nhà khoa học với công chúng, họ đến để trao đổi các thông tin KH&CN hoặc dự các buổi nói chuyện về lĩnh vực KH&CN chuyên sâu

Hàng năm, tổ chức Hội nghị cộng tác viên để đánh giá kết quả truyền thông KH&CN, tổng kết, khen thưởng các bài báo được đăng trên các báo, tạp chí có nội dung

về KH&CN điển hình, tiên tiến, đồng thời định hướng hoạt động trong giai đoạn tiếp theo cho các cộng tác viên Phối hợp với các sở, ban, ngành, huyện, thành phố và cơ quan thông tấn, báo chí trên địa bàn tỉnh tổ chức tuyển chọn các tác phẩm báo chí về KH&CN địa phương tham gia “Giải thưởng Báo chí về khoa học và công nghệ”, nhằm ghi nhận, tôn vinh những người làm công tác truyền thông KH&CN tạo điều kiện cho các cán bộ quản lý và cán bộ làm công tác truyền thông KH&CN của sở nói riêng và các nhà báo tỉnh Lai Châu nói chung có cơ hội giao lưu, học hỏi kinh nghiệm tuyên truyền về KH&CN

Đẩy mạnh và đa dạng hóa hình thức, nội dung, đối tượng, lực lượng tham gia truyền thông KH&CN Trong một thế giới truyền thông cạnh tranh gay gắt hiện nay, truyền thông KH&CN phải tìm cho mình cách đến được với công chúng nhiều hơn, nhất là giới

(Xem tiếp trang 21)

6

Trong những năm qua

Hoạt động nghiên cứu

khoa học và phát triển

công nghệ trên địa bàn tỉnh

là nội dung quan trọng, luôn

chiếm 60% ngân sách sự

nghiệp khoa học và công nghệ

hằng năm, được thực hiện dưới

dạng các đề tài, dự án Trung

bình hàng năm trên địa bàn

tỉnh thực hiện trên 30 đề tài,

dự án (gồm thực hiện mới và

thực hiện từ những năm trước)

ở tất cả các lĩnh vực: Khoa học

xã hội và nhân văn 20%; nông

nghiệp, lâm nghiệp, chăn nuôi, thủy sản

chiếm 60%; y dược và các lĩnh vực kỹ thuật

chiếm 20% với tổng mức kinh phí dao động

5,5 - 6 tỷ, con số này so với các ngành, lĩnh

vực khác trên địa bàn tỉnh còn khá khiêm

tốn Tuy nhiên, kết quả của các đề tài, dự

án nghiên cứu khoa học và phát triển công

nghệ trong điều kiện khó khăn cũng đã có

những đóng góp nhất định: Lĩnh vực Khoa

học xã hội và nhân văn, Khoa học tự nhiên

đã cung cấp các luận cứ khoa học cho hoạch

định chính sách ở một số ngành, lĩnh vực

của tỉnh; Lĩnh vực Nông lâm nghiệp đã ứng

dụng chuyển giao các tiến bộ kỹ thuật đối

với cây trồng (lúa tẻ râu Phong Thổ, lúa

khẩu ký, nếp tan ở Tân Uyên), vật nuôi (cá

tầm, lợn lạc Tam Đường) những tiến bộ về

giống, kỹ thuật thâm canh được chuyển giao

góp phần không nhỏ làm tăng năng suất,

chất lượng sản phẩm nông sản đã đóng góp thiết thực cho các mục tiêu kinh tế - xã hội của các huyện, thành phố

Để không ngừng nâng cao hiệu quả nghiên cứu khoa học và phát triển công nghệ trong thời gian tới ngoài việc bám sát mục tiêu chiến lược khoa học và công nghệ của tỉnh đến năm 2020; Mục tiêu, chương trình phát triển kinh tế - xã hội của các cấp thì cần hiểu đúng vai trò của huyện, thành phố trong hoạt động nghiên cứu khoa học

và phát triển công nghệ Vì huyện, thành phố là nơi giải quyết những vấn đề như:

Nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật gì? Nghiên cứu, chuyển giao cho cá nhân,

tổ chức và thời gian nào? Ai là người nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật? Đây cũng

là những vấn đề căn bản quyết định đến hiệu quả của hoạt động nghiên cứu và phát triển công nghệ của tỉnh

VAI TRÒ CỦA HUYỆN, THÀNH PHỐ TRONG VIỆC ĐỀ XUẤT

VÀ TRIỂN KHAI THỰC HIỆN CÁC NHIỆM VỤ KH&CN

Vũ Cương

Giao ban KH&CN cấp huyện năm 2014.

và nhiều lĩnh vực kinh tế - xã hội khác Cho

dù đã thực thi đầy đủ các quy định của nhà nước cũng không thể giải quyết được những khó khăn trong thực tiễn, khi đó những khó khăn đó trở thành những vấn đề của khoa học Chẳng hạn việc xác định các giống lúa bản địa có giá trị kinh tế cao đang dần bị thoái hóa, dần mất đi đặc tính di truyền ban đầu, như Khẩu Ký, Nếp Tan, Tẻ Râu cần phải phục tráng bảo tồn, vấn đề này chỉ có huyện mới phát hiện được Như vậy, việc xác định vấn đề nghiên cứu, các tiến bộ kỹ thuật người dân đang cần được chuyển giao thì lãnh đạo huyện, phòng chuyên môn của huyện sẽ nắm rõ hơn và đưa ra các đề xuất nhiệm vụ KH&CN với UBND tỉnh thông qua Sở Khoa học và Công nghệ Cách làm này đúng với tinh thần đổi mới của Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013 nhằm tối ưu gắn mục tiêu nghiên cứu ứng dụng chuyển giao với thực tiễn cuộc sống tránh tình trạng kết quả sau khi nghiệm thu không đến được nơi cần ứng dụng

Vấn đề cá nhân, tổ chức nào đang cần kết quả nghiên cứu, tiến bộ kỹ thuật, và cần vào thời gian nào? Khi một vấn đề nghiên cứu, tiến bộ kỹ thuật, công nghệ được xác định việc chọn địa điểm, đối tượng để triển khai cũng như thời điểm thực hiện là những yếu tố quan trọng tác động đến thành công của hoạt động nghiên cứu và chuyển giao công nghệ Như đã đề cập ở nội dung trên cấp huyện là cấp tiếp xúc trực tiếp cơ sở nên nắm vững địa bàn, nắm vững những nơi có điều kiện đáp ứng với nội dung nghiên cứu,

có điều kiện tiếp nhận được tiến bộ kỹ thuật

và thời điểm để triển khai đạt hiệu quả cao nhất Để giảm tác động bất lợi của những yếu tố này trong điều kiện giới hạn về thời gian, kinh phí của các đề tài, dự án thì các lãnh đạo huyện, phòng chuyên cũng là người làm tốt hơn các tổ chức khoa học ngoài tỉnh, các cán bộ của sở, ngành Chẳng hạn việc phục tráng giống lúa Khẩu Ký, Nếp Tan thì lãnh đạo huyện, phòng nông nghiệp Tân Uyên biết rõ hơn là xã nào có diện tích gieo trồng lớn, triển khai mô hình dự án ở xã nào thì hiệu quả; tương tự như việc điều tra bảo tồn cây Tam Thất thì lãnh đạo huyện, phòng nông nghiệp huyện Mường Tè là người nắm

rõ nên tìm kiếm, điều tra ở xã nào

Cuối cùng ai là người nghiên cứu, chuyển giao tiến bộ kỹ thuật? Để trả lời cho câu hỏi này thì Sở Khoa học và Công nghệ là cơ quan quản lý nhà nước sẽ tổ chức các Hội đồng tư vấn khoa học và công nghệ xác định đơn vị,

tổ chức có đủ năng lực, kinh nghiệm để thực hiện nội dung nghiên cứu, chuyển giao tiến

bộ kỹ thuật đã được xác định Điểm đổi mới của Luật Khoa học và Công nghệ năm 2013

có hiệu lực từ ngày 01/01/2014 là cơ chế đặt

(Xem tiếp trang 10)

8

Người xưa thường có câu “buôn có

bạn, bán có phường”, quả thực khi

chúng ta xây dựng vùng chuyên

canh thì sẽ tạo thế cạnh tranh rất cao, vì ở đó

hội tụ đầy đủ những thế mạnh như tạo dựng

được thương hiệu sản phẩm, chất lượng sản

phẩm, chuỗi giá trị khép kín tránh lãng phí,

qua đó công nghệ cũng được áp dụng có hệ

thống hiệu quả hơn, tạo ra nhiều sản phẩm

hơn so với nơi khác, vì vậy tất yếu giá thành

của pháp luật để phát huy sức mạnh của

tập thể và của từng xã viên, ứng dụng tiến

bộ khoa học kỹ thuật, gắn với vùng chuyên

canh, xây dựng thương hiệu sản phẩm

nhằm giúp nhau thực hiện hiệu quả hơn các

hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ và

cải thiện đời sống, góp phần phát triển kinh

tế xã hội của tỉnh

Đó là tổ chức lại các hợp tác xã theo hình

thức vừa làm dịch vụ, vừa kinh doanh để có

lợi nhuận cho xã viên và hợp tác xã Xây

dựng các hợp tác xã có khả năng mở rộng

sản xuất và tự nó phải chủ động liên kết với

thị trường, liên kết với các doanh nghiệp,

liên kết với tư thương, ứng dụng KH&CN

tiên tiến, xây dựng thương hiệu thì khi đó

mới bảo vệ được quyền lợi của nông dân,

tạo điều kiện cho nền sản xuất hàng hoá lớn

và khi đó mới có nền nông nghiệp phát triển

ổn định gắn với thị trường

Căn cứ quy hoạch phát triển vùng, quy hoạch phát triển kinh tế xã hội của tỉnh, căn

cứ vào nhu cầu hàng hóa trên thị trường, căn

cứ vào điều kiện tự nhiên và xã hội chúng ta cần thành lập các loại hình hợp tác xã “Đốm lửa” sau:

Hợp tác xã trồng cây công nghiệp: Mắc ca; cây ăn quả: cam, thanh long,

trồng dược liệu (quế, đẳng sâm, tam thất, acstiso);

HTX chăn nuôi: đại gia súc (lợn, trâu, dê); HTX du lịch (du lịch chữa bệnh,

du lịch sinh thái, văn hóa) Mỗi huyện thí điểm một mô hình chuyên canh khác nhau

Phương án sản xuất và kinh doanh

Nhiệm vụ HTX, xã viên: Các HTX sẽ quyết định việc mình sẽ kinh doanh, sản xuất theo hướng nào trên cơ sở Nhà nước cung cấp, tư vấn thông tin đầy đủ (mỗi loại hình sẽ có phương án riêng)

Dựa vào thị trường để điều chỉnh cơ cấu nuôi trồng, hình thành các vùng phát triển nông sản đặc sản, phát triển nông nghiệp đặt hàng

Phương án góp vốn và góp sức:

Tất cả các hộ gia đình trong xã đều được

cử 01 đại diện tham gia theo tiêu chí (nhiệt tình, yêu lao động, đủ sức khỏe) Góp sở hữu về tư liệu sản xuất tự nguyện góp vốn, góp sức lao động, trí tuệ, kinh nghiệm kinh doanh tham gia vào hợp tác xã

Theo mô hình này, kinh tế tập thể hợp tác

Hợp tác xã kiểu mới

Dương Đình Đức

Đốm lửa

ra, gia công một số công đoạn trong quy trình sản xuất và canh tác, giúp hộ xã viên giảm chi phí, nâng cao hiệu quả sử dụng các nguồn lực, tạo việc làm

Hỗ trợ của Nhà nước: Những năm gần đây cùng với chương trình xây dựng nông thôn mới, nhà nước Việt Nam đã ban hành nhiều

cơ chế chính sách nhằm khuyến khích mô hình hợp tác xã, trong đó chính sách quan trọng nhất đó là hỗ trợ vay vốn, cho vay vốn thông qua hệ thống Ngân hàng chính sách, giao đất có thời hạn Bên cạnh đó Nhà nước

hỗ trợ các HTX đầu tư trang thiết bị phục vụ sản xuất kinh doanh; thực hiện các hoạt động xúc tiến thương mại, quảng bá thương hiệu, tiêu thụ sản phẩm; các chính sách đãi ngộ cán bộ về làm chủ nhiệm hợp tác xã Đặc biệt Nhà nước hỗ trợ KHCN, bao tiêu sản phẩm của các doanh nghiệp, phát triển thị trường, đào tạo kiến thức kinh tế, KH&CN, đào tạo kỹ năng tuyên truyền vận độngPhân chia lợi nhuận: Xã viên là người đồng sở hữu, quản lý hợp tác xã theo nguyên tắc dân chủ và là người sử dụng dịch vụ của hợp tác xã Hợp tác xã được thành lập để đáp ứng một số nhu cầu đặc biệt của xã viên

Mục tiêu tối thượng của hợp tác xã là cung cấp dịch vụ tốt nhất nhằm đáp ứng được nhu cầu của xã viên Nói cách khác, chức năng của hợp tác xã là đáp ứng nhu cầu chung của xã viên; xã viên chính là khách hàng của hợp tác xã

Việc hợp tác xã cung cấp dịch vụ cho

xã viên đi đôi với việc xã viên sử dụng sản

phẩm, dịch vụ của hợp tác xã Đây là bản chất kinh tế rất quan trọng làm cho hợp tác

xã phát triển bền vững

Trong mối quan hệ giao dịch với hợp tác

xã, xã viên cần nhận thấy được những lợi ích, những ưu điểm tích cực từ việc tham gia hợp tác xã Thất bại trong việc nhận diện các lợi ích khi tham gia hợp tác xã sẽ dẫn tới hiện tượng xã viên thiếu niềm tin và thiếu trung thành khi giao dịch với hợp tác

xã Chất lượng hoạt động của hợp tác xã và thành công về mặt kinh tế đều phụ thuộc vào mối quan hệ giao dịch giữa xã viên và hợp tác xã

Việc phân phối lợi nhuận của hợp tác xã cho xã viên thuần túy theo vốn góp có thể làm xói mòn tinh thần hợp tác, đề cao tư tưởng lợi nhuận, dễ biến hợp tác xã thành

mô hình doanh nghiệp, công ty cổ phần Lúc này, hợp tác xã không còn có lợi thế riêng trong việc khuyến khích tinh thần hợp tác trong cộng đồng

Một phần lợi nhuận trong hợp tác xã dùng để trích lập các quỹ, được phân chia cho việc đáp ứng nhu cầu giáo dục, huấn luyện, thông tin cho xã viên, đáp ứng nhu cầu sinh hoạt văn hóa - xã hội chung của cộng đồng dân cư địa phương … Một phần lợi nhuận khác cần được phân phối lại cho

xã viên theo mức độ sử dụng dịch vụ Đây

là bản chất nhân văn và mang đậm màu sắc văn hóa của hợp tác xã

Nói cách khác, tất cả thành quả của hợp tác xã được phân phối một cách công bằng (không phải cào bằng) cho mọi xã viên Theo đó tất cả xã viên hợp tác xã cùng chia

sẻ khó khăn, trách nhiệm, nghĩa vụ và lợi ích, từ đó khuyến khích phát triển tinh thần hợp tác, tính cộng đồng, tinh thần đoàn kết,

10

tương trợ, giúp đỡ lẫn nhau …

HTX được khẳng định là mô hình kinh

tế, đương nhiên sẽ phải có các quy định

liên quan đến phân chia lợi nhuận, lợi

nhuận chính là mấu chốt thu hút xã viên,

tạo sự gắn bó giữa xã viên với HTX Chính

vì vậy, cơ sở để phân chia lợi nhuận cho

xã viên phải căn cứ theo phần vốn mà họ

góp vào HTX; hoặc chia theo doanh số sản

phẩm, dịch vụ mà xã viên giao dịch với

HTX; hoặc dựa trên cả 2 cách thức này

Tuy nhiên, có ý kiến cho rằng, nếu đặt

mục tiêu lợi nhuận lên trên mục tiêu hỗ trợ

xã viên của mô hình HTX thì hoạt động của

mô hình kinh tế này không khác gì doanh

nghiệp Song chúng ta cũng cần nhìn nhận

ở cấp độ thực hiện các chính sách hỗ trợ có

hiệu quả nhất, chứ không hoàn toàn là hỗ

trợ, hay hoạch toán kinh tế đối với loại hình

này Kinh tế hợp tác, bước đầu tạo dựng sản

phẩm ở những nơi còn gặp nhiều khó khăn

về tài chính, giao thông và thị trường, là

bước đệm để các cá nhân cùng phát triển

Một thực tế cho chúng ta thấy do không

có người đứng ra làm tổ chức và cam kết các thành viên với nhau mà mô hình thường gọi

là “phường, hội, hụi” vẫn tồn tại trong dân,

họ tự nguyện đóng góp tài chính để phục vụ

cá nhân cần và chịu khoản phí lãi suất Tuy nhiên loại hình này không được xã hội thừa nhận do không có tính pháp lí, nên thường xẩy ra vụ “vỡ hội, hụi” Chính lẽ đó loại hình kinh tế hợp tác là bước kiến tạo năng lực cho các thành viên sử dụng hiệu quả nguồn lực, san sẻ trách nhiệm cộng đồng, cùng nhau phát triển, ở đó nó thể hiện đầy đủ vai trò của nhà nước, tổ chức và các xã viên

Với việc đầu tư phát huy mô hình hợp tác xã “Đốm lửa” gắn với việc ứng dụng tiến bộ KH&CN tạo vùng chuyên canh, xây dựng thương hiệu tại Lai Châu phù hợp trong giai đoạn phát triển mới Mô hình hợp tác xã chắc chắn sẽ đảm đương vai trò tốt hơn, góp phần làm thay đổi bộ mặt nông thôn trong tỉnh

hàng nên trong Hội đồng tư vấn khoa học và

công nghệ không thể thiếu được tiếng nói

ở cơ sở (đơn vị đặt hàng) đó là các huyện,

thành phố

Như vậy trong 3 yếu tố quan trọng quyết

định đến hiệu quả hoạt động nghiên cứu

và chuyển giao công nghệ của tỉnh đều có

đóng góp của huyện, thành phố Điều này đã

khẳng định rõ vai trò của cấp huyện, thành

phố trong việc xác định: Các vấn đề nghiên

cứu, các tiến bộ kỹ thuật cần chuyển giao; tổ

chức cá nhân tiếp nhận kết quả nghiên cứu,

tiến bộ kỹ thuật và thời điểm thực hiện; lựa chọn các tổ chức khoa học chủ trì nhiệm vụ

Vai trò này theo đúng tinh thần đổi mới của Luật Khoa học và Công nghệ 2013 Để hoạt động KH&CN của tỉnh được nâng cao và đạt hiệu quả thì huyện, thành phố cần phát huy tốt vai trò, tính tích cực, chủ động của mình trong việc đề xuất và triển khai các nhiệm vụ KH&CN Sự thiếu quan tâm và thiếu tích cực của lãnh đạo huyện và các phòng chuyên môn đối khoa học và công nghệ thì các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội đạt được khó bền vững, cũng như hoạt động nghiên cứu khoa học và công nghệ sẽ còn gặp nhiều khó khăn

VAI TRÒ CỦA HUYỆN

(Tiếp theo trang 7)

Thông tin KH&CN được xem

là một dạng nguồn lực quan trọng

mang tính chiến lược trong xã hội hiện đại

Việc phát hiện và vận dụng nguồn lực thông tin KH&CN sẽ trở thành sức mạnh quan trọng thúc đẩy tiến trình phát triển kinh tế,

xã hội Hiện nay, nguồn thông tin KH&CN không chỉ cung cấp cho chúng ta tri thức để nhận biết và nắm bắt quy luật phát triển kinh

tế, xã hội mà còn khơi dậy khả năng sáng tạo của con người

Thông tin KH&CN là một hoạt động quan trọng và thiết yếu không chỉ đối với nghiên

cứu khoa học, vai trò, chức năng và tác dụng

của nó ngày càng được thể hiện rõ trong tất cả các mặt đời sống xã hội, trong đó có lĩnh vực phát triển kinh tế, quản lý giáo dục

Nguồn thông tin KH&CN là một nguồn tri thức không bị hao mòn, tổn thất khi sử dụng, khi chuyển giao tri thức cho người khác, người sở hữu tri thức vẫn còn giữ nguyên tri thức của mình Khi chuyển giao nguồn thông tin KH&CN cho nhiều người thì vốn tri thức

đó nhân lên gấp bội

Nguồn thông tin KH&CN tạo ra sự khởi nguồn cho tư duy mới, sáng tạo mới, đó là

sự bổ sung thường xuyên kiến thức mới, đó

là nền tảng để xây dựng nên một hệ thống tri thức, đó là nhờ thông tin KH&CN giải quyết những vấn đề đặt ra

Thông tin KH&CN không phải là tài sản vật chất và nó cũng không đóng vai trò trực tiếp tạo ra của cải vật chất, bản thân nó chỉ là phương tiện, nếu được đem ra ứng dụng một cách hữu hiệu, nó sẽ đem lại hiệu quả vô cùng

to lớn Ngày nay, người ta liên tục kêu gọi hãy ứng dụng KH&CN vào sản xuất kinh doanh nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, giúp phát triển kinh tế Tuy nhiên, để sử dụng thông tin KH&CN một cách hiệu quả, cũng cần phải lưu ý:

Giải pháp ứng dụng: Thông tin ứng dụng phải thật sự gắn bó chặt chẽ với yêu cầu thực tiễn của sản xuất, kinh doanh để hoạt động khoa học trở thành động lực mạnh mẽ trong

NHỮNG GÓC ĐỘ CỦA THÔNG TIN KHOA HỌC VÀ CÔNG NGHỆ

Lý Duy

12

sự phát triển kinh tế, tránh lãng phí, nhằm tạo

ra của cải vật chất mới, nâng cao chất lượng

cuộc sống và phát triển xã hội

Trình độ công nghệ phải thích hợp, ví dụ

như chúng ta không thể đem những công trình

nghiên cứu không gian ra ứng dụng trong môi

trường sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam

Xác định thông tin KH&CN là chìa khóa

của mọi hoạt động sáng tạo, là yếu tố thiết yếu

của năng lực đổi mới, cạnh tranh và phát triển

của mỗi cá nhân, tập thể và của toàn xã hội,

nên nguồn thông tin KH&CN có những nhiệm

vụ chủ yếu sau:

Phục vụ hoạt động lãnh đạo quản lý gắn liền

với thông tin Thông tin được các nhà lãnh đạo

quản lý xem như là hệ thần kinh của hệ thống

quản lý Thông tin cung cấp tin tức để ra quyết

định quản lý, thông tin được truyền đi như các

thông điệp để thực hiện quyết định quản lý

Thông tin có mặt và tác động đến tất cả các

khâu của quá trình lãnh đạo quản lý Vấn đề

thu thập thông tin là một trong những công cụ

cơ bản để mở rộng tầm nhìn cho nhà lãnh đạo

Vì vậy, việc thu thập, xử lý, đánh giá, sử dụng

thông tin có hiệu quả là một trong những đặc

điểm chủ yếu của công tác lãnh đạo, quản lý

Nguồn thông tin KH&CN được thu thập,

xử lý, tổng hợp chính xác, đúng lúc đúng

đối tượng giúp nhà lãnh đạo quản lý tốt một

doanh nghiệp, để công việc được chạy đều

thuận lợi, tránh được các rủi ro, và nguồn

thông tin đó buộc các doanh nghiệp phải

nhanh nhẹn, nhạy bén Biên soạn các tài liệu

chuyên đề; tổ chức điều tra, khảo sát nhu cầu

thông tin KH&CN; Tiến hành dịch vụ tra

cứu, xử lý, tổng hợp và cung cấp thông tin

theo yêu cầu; Xuất bản bản tin KH&CN phục

vụ các cán bộ lãnh đạo và quản lý là điều rất

cần thiết trong nền kinh tế Việt Nam đang trên đà phát triển như hiện nay

Nguồn thông tin KH&CN phải có tính kịp thời, tính cô đọng, tính logic, tính thiết thực, yêu cầu về tính đầy đủ của thông tin KH&CN nhằm đảm bảo cung cấp cho lãnh đạo, quản lý doanh nghiệp giúp họ ra quyết định đúng, để tác động quản lý có hiệu quả do đó họ cần nhận biết những tin tức chính xác trong khối lượng thông tin lớn Những sự kiện có thể đem lại

cơ hội tốt hay sự đe dọa đối với hoạt động của các doanh nghiệp Thông tin KH&CN giúp các nhà lãnh đạo quản lý đánh giá đúng trạng thái hoạt động của cơ quan mình ở mọi thời điểm cũng như tiên đoán được tương lai của

cơ quan, doanh nghiệp và hoạch định chiến lược tốt

Thông tin là năng lượng, là chất liệu của hoạt động khoa học Chất lượng công trình

nghiên cứu khoa học phụ thuộc rất lớn vào

số lượng và chất lượng thông tin mà nhà khoa học sở hữu và sử dụng

Thu thập thông tin về nghiên cứu khoa học

và phát triển công nghệ từ các tổ chức nghiên cứu và phát triển, các đơn vị khoa học để phục

vụ các nhà khoa học trong công tác nghiên cứu triển khai, nó giúp các nhà nghiên cứu tránh trường hợp nghiên cứu trùng lặp hoặc

kế thừa được thành quả nghiên cứu của người khác để phát triển ở tầm mức cao hơn

Để phục vụ hoạt động nghiên cứu triển khai cần phải xây dựng được hệ thống các cơ

sở dữ liệu thông tin KH&CN bao gồm đầy

đủ các đầu sách, báo, tạp chí, báo cáo kết quả nghiên cứu, công trình nghiên cứu khoa học

Do vậy hệ thống thông tin cần được cập nhật

có hệ thống và duy trì lâu dài

là nhãn hiệu chứng nhận đầu tiên trên địa bàn tỉnh được công nhận đã tạo niềm tin cho các tổ chức, doanh nghiệp và người dân sản xuất và kinh doanh chè trên địa bàn huyện Tân Uyên

Biểu tượng nhãn hiệu chứng nhận

“Tanuyentea” có đặc điểm dễ nhận biết với những dấu hiệu đặc trưng thông qua chỉ dẫn địa lý Biểu tượng của logo tái hiện lại toàn

bộ các hình ảnh quy trình từ khi sản phẩm chè Tân Uyên được gieo trồng trên những đồi chè xanh ngút ngàn cho đến khi những búp chè được thu hoạch, chế biến và đem đến thành phẩm cho người tiêu dùng chính là chén trà vàng đậm, mùi thơm hấp dẫn Logo sử dụng các màu sắc vàng đậm, nâu và xanh lá cây gắn liền với các hình ảnh quen thuộc và có sự gắn kết: màu vàng đậm là màu của nước chè – thành phẩm được tạo ra từ chè Tân Uyên, màu xanh là màu của lá chè, cây chè, trong khi

dải màu nâu mềm mại bên dưới cùng giống như màu đất đai tươi tốt giúp vun trồng, chăm bón tạo ra sản phẩm chè với chất lượng tuyệt hảo

“Tanuyentea” do UBND huyện Tân Uyên làm chủ

sở hữu Việc được công nhận nhãn hiệu sẽ góp phần tăng giá trị kinh tế

và tính cạnh tranh của sản phẩm chè Tân Uyên trên thị trường Để có

được nhãn hiệu này, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh phải nỗ lực rất nhiều, phối hợp với các đơn vị như Viện Thổ nhưỡng Nông hóa

và UBND huyện Tân Uyên cùng các doanh nghiệp, cơ sở sản xuất, kinh doanh chè của huyện thực hiện dự án “Xây dựng và quản lý nhãn hiệu chứng nhận “Tanuyentea” dùng cho các sản phẩm chè của huyện Tân Uyên tỉnh Lai Châu” hơn 2 năm qua

Thực tế trong nhiều năm qua, các sản phẩm chè chủ lực của huyện Tân Uyên như trà xanh ướp hương nhài, trà xanh, trà Olong, trà Sencha các sản phẩm được quản lý, đầu

tư và hướng dẫn quy trình chặt chẽ từ khâu chăm sóc, quản lý dịch hại tổng hợp, hái đúng quy trình kỹ thuật đến khâu chế biến đã tạo

ra các sản phẩm đạt chất lượng tốt nhất Sản phẩm của huyện đã xuất khẩu sang thị trường các nước Pakistan, Ấn Độ, Đài Loan và

Niềm tin từ nhãn hiệu chứng nhận “Tanuyentea”

Phạm Loan

Lễ Công bố nhãn hiệu chứng nhận “”Tanuyentea”.

14

được tiêu thụ rộng rãi trên thị trường trong

và ngoài tỉnh Bên cạnh đó theo đề án phát

triển cây chè của tỉnh Lai Châu và của huyện

Tân Uyên thì diện tích cây chè đang và đã

được mở rộng, đặc biệt là các giống chè có

chất lượng cao nhằm tăng sản lượng và giá trị

kinh tế cho cây chè

Tuy nhiên sản phẩm chè của huyện Tân

Uyên chưa được đăng ký nhãn hiệu chứng

nhận, do vậy sản phẩm chè chủ yếu cung cấp

ở dạng chè thô cho các công ty chè nội địa

có dây chuyền công nghệ chế biến hiện đại

hơn để đóng gói thành các sản phẩm chè mang

nhãn hiệu của họ Một số ít thì được xuất khẩu

hoặc uỷ thác xuất khẩu với giá thành thấp hơn

so với giá trị thực của sản phẩm Đầu ra của

sản xuất thiếu ổn định, phụ thuộc vào đơn vị

trung gian Thực trạng này xuất phát từ nhiều

nguyên nhân trong đó có việc người sản xuất

chưa nhận ra vai trò cần xây dựng thương hiệu

và bảo vệ sản phẩm của chính mình bởi vậy

thu nhập của người sản xuất còn thấp và thiếu

bền vững

Vì vậy việc huyện Tân Uyên được công

nhận nhãn hiệu chứng nhận có ý nghĩa rất lớn

đối với nghề sản xuất và kinh doanh chè của

huyện Chia sẻ về ý nghĩa của sự kiện này, tại

buổi lễ trao Giấy chứng nhận ông Vũ Ngọc

An, Giám đốc Sở KH&CN, chủ nhiệm dự án

khẳng định “Việc huyện Tân Uyên được công

nhận và được cấp chứng nhận bảo hộ cho sản

phẩm chè dưới tên “Tanuyentea” là sự kiện

quan trọng có ý nghĩa thiết thực đối với người

dân và các doanh nghiệp sản xuất và chế biến

chè trên địa bàn huyện Tân Uyên”

Ông cho biết thêm “Việc đăng ký bảo hộ

nhãn hiệu chứng nhận còn nhằm mục đích

khuyến khích và tạo mối quan hệ chặt chẽ

giữa chủ sở hữu nhãn hiệu, cơ quan quản lý

và những đối tượng sử dụng tại địa phương”

Ý nghĩa với huyện đã được Ông Nguyễn

Thanh Hải - Chủ tịch UBND huyện Tân

Uyên chia sẻ “Việc được chứng nhận nhãn

hiệu giúp cho địa phương có nhiều thuận lợi đặc biệt là giúp với người dân, các tổ chức sản xuất chè thay đổi tư duy sản xuất nhỏ lẻ sang sản xuất hàng hóa gắn với quy trình kỹ thuật tiên tiến đảo bảo yêu cầu khắt khe của thị trường Đồng thời giúp chính quyền địa phương nâng cao vai trò quản lý nhà nước trên địa bàn, có trách nhiệm và quyết tâm hơn trong việc tổ chức mở rộng sản xuất, quản lý quy trình thâm canh, chế biến và tiêu thụ sản phẩm gắn với hình thành và phát triển thương hiệu chè Tân Uyên”

Việc xây dựng nhãn hiệu chứng nhận

“Tanuyentea” đã khó, gìn giữ và phát huy lại càng khó hơn Bởi việc xây dựng và phát triển nhãn hiệu là một quá trình liên tục, bền

bỉ để đảm bảo duy trì được chất lượng, số lượng và sức sống của nó trên thị trường Vì vậy theo ông Vũ Ngọc An “Sự thành công chỉ

có được khi các nhà sản xuất tham gia và sẵn sàng sử dụng nhãn hiệu chứng nhận để làm tăng giá trị cho sản phẩm chè góp phần khẳng định thương hiệu chè sạch có uy tín trong thị trường người tiêu dùng” Bên cạnh đó cần xác định rõ trách nhiệm không chỉ của đơn vị thụ hưởng - chủ quản lý nhãn hiệu mà cần có sự phối hợp tốt với các bên có liên quan (người trồng, cơ sở chế biến và kinh doanh) để giữ vững niềm tin của người tiêu dùng cho một sản phẩm chất lượng – Chè Tân Uyên Về phía huyện Tân Uyên đã cam kết “tăng cường tuyên truyền quảng bá và tổ chức thực hiện tốt việc quản lý và sử dụng nhãn hiệu chứng nhận “Tanuyentea” góp phần nâng cao thương hiệu chè của địa phương” (Theo lời ông Nguyễn Thanh Hải - Chủ tịch UBND huyện Tân Uyên) Bên cạnh đó đòi hỏi người dân

và các tổ chức, cơ sở chế biến và kinh doanh, cũng cần phải tham gia có trách nhiệm và sẵn sàng sử dụng nhãn hiệu theo đúng quy trình để đồng lòng, giữ vững và phát huy thương hiệu chè Tân Uyên trên thị trường

14

Đó là phát biểu của đồng chí Lê Trọng

Quảng - Phó Chủ tịch UBND tỉnh Lai Châu sau khi nghe những nhận định, đánh giá của các nhà khoa học tại Hội nghị

tư vấn phản biện đánh giá tình hình phát triển cây cao su ở miền núi phía Bắc và giải pháp phát triển trong thời gian tới do UBND tỉnh phối hợp với Liên hiệp các hội Khoa học và

kỹ thuật Việt Nam tổ chức ngày (31/10) tại Lai Châu

Đánh giá về việc phát triển cao su tại Lai Châu các đại biểu cho rằng, cây cao su là cây có giá trị kinh tế cao và là cây đa mục đích

Nếu phát triển tốt, đúng hướng cây vừa cho giá trị kinh

tế, vừa giải quyết vất đề xã hội và vấn đề môi trường

Tuy nhiên tại Hội nghị các đại biểu cũng chỉ

ra những khó khăn thách thức trong việc phát triển cao su tại vùng Tây Bắc nói chung và tỉnh Lai Châu nói riêng là không phải là vùng truyền thống phát triển cây cao su, lại có địa hình đồi núi cao, khí hậu khắc nghiệt

Vùng cao su Tây Bắc tập trung tại các tỉnh Lai Châu, Sơn La, Điện Biên, Lào Cai và Yên Bái Với quy hoạch phát triển thí điểm là 50 nghìn ha, trong đó Lai Châu hiện đã trồng được trên 12.500 ha cây cao su, tập trung ở vùng thấp các huyện Sìn Hồ, Phong Thổ, Nậm Nhùn, dọc theo triền Sông Đà và 2 con sông:

Nậm Na và sông Nậm Mu

Trong thời gian Hội nghị các nhà khoa học

đã thảo luận về các nội dung: Đưa ra những đánh giá về phát triển cao su tại Lai Châu và vùng Tây Bắc; năng suất cây cao su so với các vùng trồng khác; các vấn đề về thị trường và

cơ sở chế biến cao su; các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình sinh trưởng và phát triển của cây cao su trong vùng như khí hậu, địa hình…; các

cơ sở để phát triển đúng hướng quy hoạch cây cao su trong vùng, đưa ra các luận cứ cho rằng

tiếp tục phát triển cây cao su là đúng hướng và phù hợp

Để có cơ sở phát triển cao su bền vững cho toàn tỉnh GS.TSKH

Lê Đình Khả cho rằng, cây cao su ở Lai Châu đã qua một thời gian thực

tế và cho thấy khả năng sinh trưởng bình thường nên có thể thấy những vùng phát triển cao su ở đây là phù hợp Tuy nhiên nếu tiếp tục mở rộng diện tích tỉnh cần chú ý đến yếu tố địa hình, thời tiết và sự phù hợp của giống để phát triển một cách hợp lý nhất Do cây cao su là loài cây không thể chặt bỏ như cây công nghiệp ngắn ngày nên chọn giống vừa lấy mủ vừa lấy gỗ

và trồng xen các loại cây lương thực, hay các loại cây thuốc, cây dược liệu quý vừa mang lại hiệu quả kinh tế và bảo vệ môi trường Ông cũng đề nghị tỉnh chỉ nên phát triển theo quy hoạch và phải có cơ sở sơ chế tại chỗ

GS.TSKH Nguyễn Ngọc Lung sau khi so

Lai Châu có thể yên tâm để tiếp tục phát triển

cây cao su ở các vùng đã quy hoạch

Trọng Thiện

Toàn cảnh Hội nghị.

(Xem tiếp trang 24)

đặc biệt và nhận được sự quan tâm

của mọi quốc gia phát triển, đang phát triển

cũng như các tổ chức quốc tế Tổ chức

OECD có riêng một đơn vị làm thống kê

KH&CN và đổi mới, là tổ chức tiên phong

về phương pháp luận thống kê KH&CN

hiện đại UNESCO có Viện nghiên cứu về

thống kê, trong đó có một đơn vị chuyên

trách về thống kê KH&CN với các chương

trình nghiên cứu, phát triển phương pháp

luận định hướng ứng dụng cho các nước

đang phát triển

Ở Việt Nam, ngoài hệ thống thống kê

tập trung thì việc xây dựng hệ thống thống

kê ngành về KH&CN đã được xác định là

nhiệm vụ cấp thiết Nhà nước đã ban hành

nhiều văn bản Luật và dưới luật có quy định

liên quan đến thống kê KH&CN

Tuy nhiên hiện nay ở nước ta, hoạt động

thống kê KH&CN mới chỉ giới hạn ở việc

thu thập, tổng hợp một số chỉ tiêu thống kê

về tiềm lực và hoạt động KH&CN Những

chỉ tiêu này cũng chỉ mới tồn tại dưới dạng

phân tán, chắp vá, không đồng bộ và thiếu

tính hệ thống, khi có, khi không Trong khi

đó, thực tiễn đòi hỏi hệ thống chỉ tiêu thống

kê KH&CN, với tư cách là bộ phận cấu thành

đặc biệt của hệ thống chỉ tiêu thống kê Kinh

tế-xã hội (KT-XH), phải có tư cách độc lập

và đầy đủ để thực hiện chức năng phản ánh,

đánh giá một cách khoa học về hoạt động

KH&CN của đất nước theo yêu cầu lãnh đạo, chỉ đạo và quản lý một nền KH&CN tiên tiến và hiện đại Để làm được điều này, hoạt động thống kê KH&CN cần phải được

tổ chức một cách bài bản, khoa học bên cạnh hoạt động thống kê KT-XH quốc gia

Ở Lai Châu, thời gian qua, hoạt động thống kê KH&CN của tỉnh đã cơ bản thực hiện đúng các nội dung theo quy định:

Thống kê KH&CN cơ sở (03 cuộc), điều tra nghiên cứu và phát triển (01 cuộc), điều tra Hội nhập quốc tế về KH&CN (01 cuộc), điều tra nhận thức công chúng về KH&CN (01 cuộc), điều tra tiềm lực hoạt động KH&CN (01 cuộc) Công tác báo cáo thống

kê KH&CN cơ sở đã được thực hiện từ năm

2012, và có thể nhận thấy rõ một điều là chất lượng thông tin, số liệu của các báo cáo càng được nâng cao Kết quả đợt điều tra thống

kê khoa học năm 2014 cho thấy: Hầu hết các đơn vị đều gửi biểu mẫu đúng hạn, nhiệt tình tìm kiếm thông tin, số liệu điền vào biểu mẫu Đặc biệt, nhiều đơn vị gửi sớm hoặc thường xuyên trao đổi với Trung tâm

để hoàn thiện biểu mẫu một cách chính xác như: Trung tâm Kỹ thuật Tài nguyên môi trường; Trung tâm Kiểm nghiệm thuốc, mỹ phẩm, thực phẩm; Chi cục Kiểm lâm tỉnh;

Trung tâm Khuyến nông tỉnh, trường Cao đẳng Cộng đồng,… Đây là một kết quả đáng mừng, thể hiện nhận thức và trách nhiệm của các đơn vị đối với công tác thống kê KH&CN đã được nâng lên, từ đó, số liệu báo cáo thống kê cũng được đầy đủ và chính

Thống kê KH&CN –

Những vấn đề cần quan tâm

Thanh Huyền

16

xác hơn Đó cũng chính là điều mà những người làm công tác thống kê mong muốn

có được những con số không “ảo”, không chênh lệch, không sai sót

Tuy nhiên, qua các đợt thống kê đã triển khai trên địa bàn tỉnh, nhất là đợt thống kê gần đây nhất cho thấy công tác thống kê vẫn còn nhiều hạn hạn chế

Nhiều chỉ tiêu thống kê của các tổ chức gửi đến còn sơ sài, không ghi đầy đủ thông tin, số liệu thống kê chưa chính xác, không thống nhất giữa các bảng biểu Do đó, dẫn đến báo cáo tổng hợp chung của Sở KH&CN gửi về Cục Thông tin KH&CN Quốc gia cũng gặp trường hợp tương tự như trên

Điều này làm cho việc sử dụng các kết quả

từ hoạt động thống kê để làm cơ sở đánh giá, nhận định trong các hoạt động của ngành KH&CN còn hạn chế

Hình thức thông tin thống kê trong ngành KH&CN hiện nay còn đơn giản, hình thức thu thập thông tin thống kê áp dụng kiểu truyền thống thông qua báo cáo (tương tự báo cáo hành chính), chưa áp dụng các hình thức thu thập thông tin thống kê chính thống

Cán bộ làm công tác thống kê ở các tổ chức (các đơn vị thực hiện thống kê KH&CN

cơ sở, cán bộ làm công tác tổng hợp tại Sở KH&CN) chưa được đào tạo về nghiệp vụ thống kê, hoặc chưa có cán bộ chuyên trách, còn kiêm nhiệm

Những hạn chế này là do các nguyên nhân: Chưa hình thành được hệ thống tổ chức thống kê KH&CN từ trung ương đến địa phương; chưa triển khai được các hoạt động thống kê KH&CN một cách hệ thống

và bài bản; quy định của nhà nước về tài chính không có nội dung chi cho công tác

thống kê; sự quan tâm của các tổ chức đối với công tác thống kê KH&CN còn hạn chế; việc ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động thống kê còn chưa nhiều, hiện nay chưa có phần mềm quản lý chuyên ngành và phần mềm thống kê chuyên ngành KH&CN.Thống kê KHCN là một nhiệm vụ quan trọng, đặc biệt là trong giai đoạn cả nước đang nỗ lực, phấn đấu hướng tới sự phát triển công nghiệp hóa, hiện đại hóa Công tác thống kê nhằm đánh giá tiềm lực của địa phương và có thể định hướng, hoạch định chính sách, chiến lược, kế hoạch phát triển KH&CN trong các giai đoạn tiếp theo Như vậy, với vai trò là hoạt động nhằm cung cấp thông tin phục vụ công tác chỉ đạo, điều hành; là một trong những cơ sở quan trọng

để hoạch định chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển ngành KH&CN, công tác thống kê KH&CN đòi hỏi phải được xây dựng, tổ chức thực hiện một cách bài bản, khoa học và phát triển theo hướng hiện đại

và hội nhập quốc tế Đồng thời, nhằm nâng cao tính pháp lý và việc chấp hành đầy đủ của các doanh nghiệp, các tổ chức tại địa phương, UBND tỉnh cần ban hành văn bản chỉ đạo về tổ chức báo cáo và thống kê khoa học đầy đủ cho các cơ quan quản lý nhà nước

có thẩm quyền được giao nhiệm vụ thống kê

ở địa phương (Sở Khoa học và Công nghệ Lai Châu) Cần xem đây như là một nhiệm

vụ thường xuyên của công tác thống kê của tỉnh mới có thể xây dựng được một bộ cơ

sở dữ liệu về các chỉ tiêu thống kê KH&CN theo hệ thống chuẩn của quốc gia Bên cạnh

đó cần quan tâm hơn nữa về chế độ chính sách, biên chế dành cho công tác thống kê KH&CN của tỉnh

biến về năng suất, chất lượng

và hiệu quả trong sản xuất, mở

rộng thị trường và nâng cao năng

lực cạnh tranh cho các doanh

nghiệp trên địa bàn tỉnh trong

những năm trở lại đây Nhiều

dây chuyền công nghệ hiện đại

đã được các doanh nghiệp trong

tỉnh áp dụng mang lại hiệu quả

cao đặc biệt trong ngành công

nghiệp chế biến nông sản đã

trực tiếp và đóng vai trò thúc

đẩy góp phần làm cho sản xuất

công nghiệp của tỉnh phát triển

Khoa học và công nghệ

hỗ trợ Doanh nghiệp đổi mới

công nghệ

Để nâng cao năng lực cạnh tranh, các doanh

nghiệp cần đổi mới công nghệ, áp dụng công

nghệ sản xuất tiên tiến, ứng dụng rộng rãi các

tiến bộ kỹ thuật trong sản xuất công nghiệp

và tập trung đầu tư ứng dụng công nghệ mới,

công nghệ thích hợp góp phần đẩy mạnh phát

triển sản xuất hàng hóa, nâng cao chất lượng

một số sản phẩm có thế mạnh của tỉnh

Trong những năm qua, việc đầu tư đổi

mới công nghệ phục vụ sản xuất công nghiệp

trên địa bàn tỉnh đã có những chuyển biến

tích cực Các doanh nghiệp trong nhiều lĩnh

vực, đặc biệt là trong lĩnh vực chế biến và

sản xuất chè, sản xuất miến dong đã mạnh

dạn đầu tư áp dụng công nghệ mới, nâng cao

chất lượng sản phẩm Công ty TNHH Chè Lai Châu (Công

ty TNHH chè Tam Đường cũ)

đã đầu tư hơn 2 tỷ đồng mua máy tách màu chè Máy hoạt động theo cơ chế dùng hệ thống

camera phân biệt màu sắc và các van khí để bắn toàn bộ: Cậng, bồm, tạp chất ra khỏi chè

và cho ra sản phẩm chè sạch Máy tách màu chè được ứng dụng vào hệ thống phân loại có hiệu quả trong việc tách cậng, tạp chất, khắc phục hoàn toàn được những nhược điểm của phương pháp phân tách cậng, cuộng, tạp chất bằng cơ học và thủ công, rút ngắn công đoạn chế biến, đảm bảo chất lượng sản phẩm xuất bán Nhờ áp dụng công nghệ máy tách màu chè vào sản xuất mà doanh nghiệp đã nâng cao hiệu quả kinh doanh, doanh thu tăng từ 10-15% so với trước đó, chất lượng chè được nâng lên, chè giữ nguyên được hương vị và giá bán tăng lên gấp 5

Sự mạnh dạn đầu áp dụng công nghệ máy

K hoa học và Công nghệ -

Với sự phát triển của Doanh nghiệp

Thu Loan

Công nghệ tách màu trà được áp dụng tại

Cty TNHH Chè Lai Châu.