MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC NHẰM DUY TRÌ SĨ SỐ HỌC SINH LỚP 6A3

MỤC LỤC Trang BÌA PHỤ 1 MỤC LỤC 2 Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ. 3 I. Lí do chọn đề tài. 3 II. Mục đích nghiên cứu. 4 Phần II: NỘI DUNG. 5 I. Thực trạng. 5 II. Tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em có tư tưởng bỏ học. 6 III. Các biện pháp giáo dục cho học sinh góp phần duy trì sĩ số. 6 1. Xác định rõ nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm đối với lớp. 6 2. Nắm chắc tình hình lớp. 7 3. Giáo dục cho các em nhận thức sâu sắc quyền và nghĩa vụ học tập. 8 4. Trao đổi cùng giáo viên bộ môn. 8 5. Xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp có năng lực, đáng tin cậy là biện pháp tiên quyết. 8 6. Những việc làm thường xuyên của một giáo viên chủ nhiệm. 9 7. Tiếp cận, liên hệ với gia đình học sinh. 9 8. Một số biện pháp tiếp cận và giải pháp giáo dục học sinh có tư tưởng bỏ học. 9 9. Kết quả đạt được. 13 Phần III: KẾT LUẬN. 14 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 17 Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ I. Lý do chọn đề tài. Năm học 2013 – 2014 là năm học tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI về đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam. Xây dựng và triển khai Chương trình hành động của ngành Giáo dục thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 theo Quyết định số 711QĐTTg ngày 1362012 của Thủ tướng Chính phủ. Đồng thời năm học 2013 – 2014 là năm học nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục Pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức và học sinh, sinh viên trong toàn Ngành. Tổ chức tổng kết, đánh giá việc thực hiện Quyết định số 1928QĐTTg ngày 20112009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục Pháp luật trong nhà trường

PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO HUYỆN CHƯ SÊ

TRƯỜNG THCS CAO BÁ QUÁT

TỔ SỬ - ĐỊA

Sáng kiến kinh nghiệm:

MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC

NHẰM DUY TRÌ SĨ

SỐ HỌC SINH LỚP

6A3 NĂM HỌC 2013-2014

……… ………

Người thực hiện: Vũ Thị Thúy Hằng

Giáo viên giảng dạy bộ môn Địa – Sử

MỤC LỤC

Trang

II Tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em có tư tưởng bỏ học 6 III Các biện pháp giáo dục cho học sinh góp phần duy trì sĩ số 6

1 Xác định rõ nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm đối với lớp 6

3 Giáo dục cho các em nhận thức sâu sắc quyền và nghĩa vụ học tập 8

5 Xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp có năng lực, đáng tin cậy

6 Những việc làm thường xuyên của một giáo viên chủ nhiệm 9

8 Một số biện pháp tiếp cận và giải pháp giáo dục học sinh có

Phần I: ĐẶT VẤN ĐỀ

I Lý do chọn đề tài.

Năm học 2013 – 2014 là năm học tiếp tục thực hiện Nghị quyết Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XI về đổi mới căn bản và toàn diện nền giáo dục Việt Nam Xây dựng và triển khai Chương trình hành động của ngành Giáo dục thực hiện Chiến lược phát triển giáo dục 2011 – 2020 theo Quyết định số 711/QĐ-TTg ngày 13/6/2012 của Thủ tướng Chính phủ

Đồng thời năm học 2013 – 2014 là năm học nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục Pháp luật cho cán bộ, công chức, viên chức

và học sinh, sinh viên trong toàn Ngành Tổ chức tổng kết, đánh giá việc thực hiện Quyết định số 1928/QĐ-TTg ngày 20/11/2009 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Đề án Nâng cao chất lượng công tác phổ biến, giáo dục Pháp luật trong nhà trường

Công văn hướng dẫn số 5466/BGDĐT- GDTrH ngày 07 tháng 8 năm 2013 về hướng dẫn thực hiện nhiệm vụ giáo dục Trung học năm

học 2013 – 2014 đã nhấn mạnh “ nắm chắc tình hình, nguyên nhân học

sinh bỏ học và có giải pháp khắc phục tình trạng này; vận động nhiều lực lượng tham gia nhằm duy trì sĩ số…”, “… hạn chế tình trạng học sinh bỏ học…”.

Trong Chỉ thị số 10/CT-UBND ngày 21 tháng 8 năm 2013 của Ủy ban nhân dân tỉnh Gia Lai về thực hiện nhiệm vụ năm học 2013 – 2014

của Ngành Giáo dục và Đào tạo tỉnh Gia Lai đã nêu rõ “ Chủ động

thực hiện các giải pháp phù hợp, đồng thời phối hợp chặt chẽ với UBND các huyện, thị xã, thành phố, các sở, ban ngành, các đoàn thể xã hội để khắc phục và ngăn ngừa có hiệu quả tình trạng học sinh bỏ học, ”

Trong những năm học vừa qua, tình hình học sinh bỏ học đang là một thực trạng “Nóng” của các nhà trường cũng như của chính quyền địa phương, làm ảnh hưởng đến việc đào tạo nguồn nhân lực cho tương lai và kế hoạch xây dựng, phát triển kinh tế của huyện nhà Trong năm học 2012 – 2013, số học sinh trung học cơ sở chưa ra lớp và bỏ học còn nhiều, riêng trường trung học cơ sở Cao Bá Quát duy trì sĩ số đạt 97,94% Như vậy, đã có một số lượng học sinh không nhỏ bỏ học Bên cạnh đó, ngay trong tuần đầu tiên của năm học 2013 – 2014 Lớp 6A3 tôi chủ nhiệm, có 04 học sinh nghỉ học từ buổi thứ tư Là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm đã nhiều năm tôi luôn trăn trở về tình hình này Tôi luôn tự hỏi vì sao các em lại không khao khát tìm hiểu kiến thức? Không thiết tha với trường lớp?

Xuất phát từ thực trạng trên tôi mạnh dạn thực hiện sáng kiến

“Một số biện pháp giáo dục nhằm duy trì sĩ số học sinh ở lớp 6A3 trong năm học 2013 – 2014” để phần nào hạn chế tình trạng học sinh bỏ học Đồng thời góp một phần bé nhỏ của mình vào thực hiện nhiệm vụ và mục tiêu cơ bản của giáo dục

II Mục đích nghiên cứu.

- Nhằm đúc kết ra những kinh nghiệm về việc duy trì sĩ số học sinh để góp phần nâng cao hiệu quả của công tác chủ nhiệm

- Giúp học sinh có tư tưởng nghỉ học hoặc đã bỏ học có nhận thức đúng đắn về việc học tập để tiếp tục đến trường

Phần II: NỘI DUNG

I Thực trạng:

Hiện nay ngành giáo dục đang phải giải quyết một mối lo không nhỏ đó là tình trạng học sinh bỏ học gia tăng, kéo theo đó là sự sa sút về hành vi đạo đức ở học sinh phổ thông Vấn đề này không phải một sớm một chiều có thể giải quyết được Cụ thể là cả tôi và các đồng nghiệp của tôi đang ngày ngày khổ tâm giáo dục từng đối tượng học sinh cá biệt muốn bỏ học với hy vọng mong sao các em nhận thức được rõ trách nhiệm cũng như quyền lợi to lớn mà các em đang có

Cụ thể năm học 2013 - 2014 tôi được nhà trường phân công chủ nhiệm lớp 6A3 với sĩ số học sinh là 39, trong đó học sinh nữ: 16, học sinh người dân tộc thiểu số: 15, học sinh nữ dân tộc thiểu số: 5 Ngay từ đầu năm học, dựa trên kết quả khảo sát đầu năm và kết quả ở Tiểu học, tôi nắm bắt được kết quả học tập, rèn luyện của các em như sau:

Học

lực

Số

lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Hạnh

kiểm

Số

lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Số lượng

Tỉ lệ (%)

Đặc biệt trong lớp có 15 học sinh dân tộc thiểu số ở làng Tốt Biơch là địa bàn có nhiều học sinh bỏ học ở các năm học trước Ngay từ những ngày đầu của năm học mới đã có 04 em không đến trường Các

em đi học được 3 buổi đầu, sau đó nghỉ ở nhà Đó là các em Kpuih Ca Mil, Siu Niêp, Siu Tram, Kpuih Vít Qua các bạn trong làng, tôi được

biết có em còn tuyên bố “Không thích đi học, để cho cô giáo đến nhà

tao chơi” Tôi đã rất lo lắng và cố gắng hết sức tìm hiểu cụ thể về hoàn

cảnh và tính tình của các em để có thể xây dựng một tập thể lớp sớm đi vào ổn định Không để tình trạng học sinh nghỉ học, bỏ học xảy ra

II Tìm hiểu nguyên nhân vì sao các em có tư tưởng bỏ học.

Tìm hiểu từ các giáo viên chủ nhiệm trong trường đã từng chủ nhiệm học sinh ở làng Tốt Biơch, đội ngũ cán bộ lớp, bạn bè và gia đình của các em tôi nhận thấy 04 em không đến lớp, có tư tưởng bỏ học

về cơ bản đều xuất phát từ những nguyên nhân sau:

- Các em chưa ý thức được quyền và nghĩa vụ học tập, chưa xác định được động cơ đúng đắn trong học tập

- Do nhận thức chưa đúng của gia đình dẫn đến việc buông lỏng việc học tập và giáo dục đạo đức của các em Do cha mẹ li hôn, không quan tâm hoặc thờ ơ với việc học tập của con em mình

- Do các em bị các phần tử xấu lôi kéo

- Do bị các trò chơi vô bổ ngoài xã hội lôi cuốn

- Do kiến thức gốc bị mất nên học không hiểu, từ đó các em chán nản với việc học tập

III Các biện pháp giáo dục cho học sinh góp phần duy trì sĩ số.

Sau khi tìm hiểu và nắm rõ các nguyên nhân trên, tôi đã đến tận nhà các em, vận động cha mẹ chở các em ra lớp Đồng thời, tiến hành các biện pháp giáo dục để lôi kéo các em trở lại với trường lớp, với việc học tập như sau:

1 Xác định rõ nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm đối với lớp.

Giáo dục học sinh trở thành con ngoan, trò giỏi là mục đích phương châm hay có thể nói đó là nhiệm vụ của người giáo viên trong trường phổ thông Ý thức được vấn đề này, bản thân tôi ngoài nhiệm vụ giảng dạy, còn luôn trau dồi về đạo đức Luôn xác định mục tiêu giáo

dục của mình là giúp các em trở thành con người đủ tài đức để sau này giúp ích cho xã hội, cho đất nước Nhưng để làm tốt vấn đề này quả là không dễ, vì nó đòi hỏi mỗi giáo viên chủ nhiệm chúng ta phải có lòng yêu nghề, mến trẻ thường xuyên quan tâm đến những đối tượng học sinh, nắm bắt được đặc điểm tâm lý, hoàn cảnh gia đình, nguyện vọng của các em Từ đó, sử dụng những phương pháp, lời nói, hành vi phù hợp với từng em, để các em không bị mặc cảm hay tự ái với các bạn khác

2 Nắm chắc tình hình lớp.

Vào đầu năm học, sau khi đã được nhà trường phân công lớp chủ nhiệm, tôi đã nắm sĩ số, phân loại học lực, hạnh kiểm, lứa tuổi, hoàn cảnh gia đình, biểu hiện tâm lý, cá tính của những đối tượng có biểu hiện chán học rồi ghi vào sổ chủ nhiệm những học sinh cần lưu tâm Cụ thể có 04 học sinh ở lớp 6A3 có tư tưởng chán học, muốn bỏ học 04 học sinh này học lực, hạnh kiểm lớp 5 đều xếp loại trung bình, điểm khảo sát đầu năm rất thấp, đều dưới 3,0

Em Kpuih Ca Mil: gia đình giàu có, cha mẹ nuông chiều, buông lỏng quản lí, không quan tâm đến việc học của con Em nghiện chơi game

Em Siu Niêp: bố mẹ li hôn, lúc ở với bố và dì, lúc ở với mẹ Chị gái bỏ học, chơi bời lêu lổng Bản thân em Niêp học rất yếu, tính thụ động

Em Siu Tram: có biểu hiện thường thích chơi với những bạn bè lớn tuổi hơn mình, hay đi chơi khuya, thích khoe khoang và tiêu xài tiền Em có biểu hiện ăn trộm vặt ở địa bàn sinh sống và quậy phá

Em Kpuih Vít: tính rất trầm, ngồi học không tập trung và có thái

độ bất cần khi thầy cô và bạn bè kiểm tra bài vở

3 Giáo dục cho các em nhận thức sâu sắc quyền và nghĩa vụ học tập.

Giáo dục cho các em hiểu được muốn theo kịp với thời đại hiện nay thì chỉ bằng con đường duy nhất là học tập

Giáo dục cho các em biết được hiện nay Đảng và Nhà nước ta đang thực hiện mục tiêu giáo dục là: “Nâng cao dân trí, bồi dưỡng nhân tài”, để hoàn thành mục tiêu đó Nhà nước mở rất nhiều hình thức học tập Ngoài hình thức chính quy, còn có các lớp bổ túc văn hóa nhằm thực hiện chương trình phổ cập giáo dục trung học cơ sở Vì vậy nếu các em bỏ học thì phải theo học ở các lớp bổ túc, làm như thế sẽ mất nhiều thời gian, gây ra không ít khó khăn cho bản thân, gia đình và xã hội

4 Trao đổi cùng giáo viên bộ môn.

Giáo viên chủ nhiệm trao đổi cùng giáo viên bộ môn của lớp để theo dõi và động viên việc học tập của các em, cũng như nhận biết thái

độ học tập trong lớp … Qua giáo viên bộ môn, giáo viên chủ nhiệm nắm bắt những vi phạm của học sinh để kịp thời chấn chỉnh các em ngay từ đầu

5 Xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp có năng lực, đáng tin cậy

là biện pháp tiên quyết.

Sau khi nắm đựoc tình hình của lớp, tôi đã định hướng cho các em xây dựng một đội ngũ cán bộ, cán sự lớp có năng lực đáng tin cậy, làm sao đội ngũ này phải đảm bảo thông tin kịp thời đến giáo viên chủ nhiệm mọi hiện tượng xảy ra trong lớp Ngoài ra, đây cũng phải là những thành viên học tập tốt, tự nhiên và có khả năng tổ chức các hoạt động tập thể Các em được những học sinh trong lớp tin tưởng và tôn trọng Đây là cơ sở để tôi hoàn thành kế hoạch của mình

6 Những việc làm thường xuyên của một giáo viên chủ nhiệm.

Theo dõi thông tin đại chúng, trao đổi kiến thức xã hội qua sách báo Đồng thời hướng cho các em đến những hoạt động trong sáng, lành mạnh, vui vẻ ở trên lớp

Giáo viên thường xuyên kể cho các em nghe những tấm gương vượt khó trong học tập như tấm gương nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký

Điều quan trọng nữa là tạo được không khí nhẹ nhàng trong lớp học, tạo được sự gần gũi quan tâm đến các em

Trao đổi cùng giáo viên bộ môn tìm hiểu ý kiến của đồng nghiệp

để có thể đi đến giải pháp tối ưu

7 Tiếp cận, liên hệ với gia đình.

Trong cuộc họp phụ huynh đầu năm, tôi cung cấp số điện thoại của mình và xin số điện thoại liên hệ của phụ huynh học sinh cả lớp Đồng thời, tôi cố gắng trao đổi thêm với phụ huynh của những học sinh

có tư tưởng bỏ học nêu trên, để có thể hướng phụ huynh các em vào với công tác giáo dục đạo đức, nhân cách Đồng thời qua đó, tạo được mối liên lạc thường xuyên với gia đình học sinh để đảm bảo thông tin hai chiều giữa nhà trường với gia đình ngày càng tốt hơn Đây là yếu tố then chốt để có thể uốn nắn mọi vi phạm ở học sinh

8 Một số biện pháp tiếp cận và giải pháp giáo dục học sinh có

tư tưởng bỏ học.

Không nên thường xuyên chê trách và xoi mói vào mọi hành vi có lỗi ở các em, đồng thời cố gắng tìm một số ưu điểm ở các em để khích

lệ Không tiếc những lời khen ngợi với các em, dù đó chỉ là một việc làm bình thường

Đối với những lỗi nghiêm trọng hoặc thường xuyên mắc phải thì

có thể xử lý bằng cách gặp riêng học sinh và tuỳ mức độ của hành vi đó

mà giải quyết: hứa với cô giáo, cha mẹ, viết kiểm điểm

Với những biểu hiện học sinh ham chơi, bỏ học giao tiếp với những đối tượng xấu Tôi thường xuyên liên lạc với gia đình để có thể nắm bắt được thời gian biểu của các em Qua đó cùng gia đình tìm kiếm một số biện pháp để hạn chế thời gian như: Giao thêm việc ở nhà cho các em, giúp các em tìm được hứng thú giúp đỡ được cha mẹ bằng cách khen thưởng kịp thời, nếu các em làm tốt công việc ở nhà thì hướng dẫn các em đến một số hoạt động sinh hoạt lành mạnh tuỳ vào khả năng (thể thao, văn nghệ ) biện pháp này tôi áp dụng đối với em Kpuih Ca Mil, Siu Tram thì đã thu được một kết quả khả quan như không đi chơi nhiều như trước, tham gia vào đội văn nghệ của lớp, làm bài tập ở nhà đầy đủ, cuối học kì I học lực trung bình, hiện tại là 2 em có biểu hiện ngoan và khá sôi nổi

Với những học sinh yếu thụ động, tiếp thu bài quá chậm: tôi bàn cùng giáo viên bộ môn tạo điều kiện cho các em bằng cách: cho câu hỏi, bài tập từ dễ đến khó và kịp thời động viên khen thưởng các em, để kịp thời gây được lòng tin ở các em, sắp xếp các em ngồi cạnh những bạn học giỏi, khá để kèm cặp giúp đỡ, tạo điều kiện cho các em ngày càng tiến bộ Biện pháp này tôi áp dụng với các em như: Siu Niêp, Kpuih Vít, Kpuih Ca Mil và kết quả thật đáng mừng Xếp loại học lực học kỳ I năm học 2013 - 2014 của em Mil, Vít đều đạt loại trung bình Đặc biệt như

em Mil, em Vít đã nhiều lần xung phong phát biểu xây dựng bài, lực học của em có tiến bộ rõ rệt

Với những học sinh ngỗ nghịch, thường xuyên gây gổ đánh nhau

có lúc còn vô lễ với giáo viên Tôi yêu cầu thỉnh thoảng bố mẹ hoặc

người nhà đưa đón các em đi học, tránh cho các em có điều kiện tiếp xúc với những đối tượng xấu Tìm cơ hội tiếp xúc riêng với các em để tìm hiểu nguyên nhân gây gỗ đánh nhau, qua đó có biện pháp giải quyết

êm đẹp, tránh tình trạng để các em có cảm giác mặc cảm, ấm ức Ngoài

ra thỉnh thoảng giáo viên có thể nhờ các em làm giúp một số công việc như: trong giờ lao động, phục vụ tiết học làm cho các em có cảm giác mình rất có ích Với biện pháp này tôi đã áp dụng với cả 04 em thì tôi thấy thu được một số kết quả đáng mừng là từ một học sinh thường xuyên tụ tập chơi với người lớn tuổi hơn, có lần bỏ nhà đi đến 3 ngày song cuối học kỳ I các em trên đã đi học đều đặn ngoài ra các em đã biết sợ bị điểm thấp, còn tự giác xin các thầy cô cho làm bài kiểm tra bổ sung những cột điểm còn thiếu

Điều đặc biệt quan trọng là tôi thường xuyên tổ chức cho các em chơi các trò chơi vui nhộn Trong sinh hoạt 15 phút đầu giờ, đầu tiết sinh hoạt cuối tuần và trong các tiết học Ngoài giờ lên lớp Đó là những trò chơi nhỏ trong lớp, hay chơi kéo co ngoài sân, chơi ai đứng một chân lâu nhất, chơi cướp cờ, Trong các trò chơi này, tôi luôn tạo điều kiện cho 04 em trên được là nhân vật chính, nhân vật quan trọng Để các

em được thể hiện mình Các em rất thích thú, vui vẻ trong khi chơi

Bên cạnh đó, mặc dù với nguồn quỹ lớp hạn chế Nhưng tôi làm việc với chi hội cha mẹ học sinh của lớp dành một phần quỹ và thêm tiền của mình để mỗi tháng một lần, tổ chức phát thưởng cho học sinh thực hiện tốt Nội quy, học tập tốt và có sự tiến bộ Phần thưởng chỉ là một cuốn vở, nhưng tôi xin nhà trường cho đóng dấu “Phần thưởng học sinh” ở bìa Cả 04 em trên rất hãnh diện khi được nhận vở thưởng, mặc

dù các em học tập chưa thật sự tốt Thành tích của 04 em trong tháng chỉ là không nghỉ học buổi nào