Làm thế nào để học sinh lớp 5 có kĩ năng cảm thụ văn học tốt?”

2. Lí do chọn đề tài: Như chúng ta đã biết, bậc tiểu học chiếm vị trí vô cùng quan trọng trong hệ thống giáo dục quốc dân. Giáo dục tiểu học là nền móng của ngôi nhà giáo dục. Để học sinh tiểu học phát triển một cách toàn diện, tất cả các môn học đều được coi trọng. Nhưng trong chương trình tiểu học, không có môn VĂN với tư cách là môn học độc lập, song vẫn hướng đến việc hình thành năng lực VĂN cho học sinh thông qua việc dạy học môn Tiếng Việt. Để hình thành năng lực VĂN cho học sinh tiểu tiểu học, trước hết phải hình thành kĩ năng cảm thụ văn học cho các em để các em có dịp hướng tới cái chân – thiện – mĩ được định hướng trong văn học, làm cho tình cảm yêu mến, gắn bó với thiên nhiên, với con người trong các em trở lên phong phú. Đó là nhân tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp ở lứa tuổi học sinh Tiểu học. Cảm thụ văn học, nói chính xác hơn, tiếp nhận văn học là quá trình nhận thức cái đẹp được chứa đựng trong thế giới ngôn từ hệ thống tín hiệu thứ hai của loài người. Nói một cách đơn giản, cảm thụ văn học là quá trình tiếp nhận, hiểu, cảm nhận được văn chương, tính hình tượng của văn chương, đặc trưng ngôn ngữ nghệ thuật, đặc trưng phản ánh nghệ thuật của văn chương. Đây là một quá trình hoạt động nhận thức thẩm mỹ rất đặc biệt, phức tạp và có tính sáng tạo. Đó là năng lực biết nghe được, đọc được những gì ẩn dưới những chuỗi âm thanh, ẩn dưới các dòng chữ, hay chính là năng lực tư duy nghệ thuật. Vì vậy, cái đích cuối cùng của việc dạy cảm thụ văn học không chỉ là cho thấy bài văn, bài thơ đã ghi chép hiện thực gì, mà trước hết phải cho thấy bài văn, bài thơ đó là kết quả của một hành động tự nhận thức, nơi bộc lộ tình cảm, thái độ của nhà văn, nhà thơ trước hiện thực đó. Từ dó trang bị cho các em kiến thức về đời sống, giáo dục tình cảm, thẩm mỹ để học sinh thấy được cái hay, cái đẹp ứng dụng trong cuộc sống và tích lũy về mặt kiến thức làm hành trang cho những cấp học sau này. Vì bản chất của năng lực cảm thụ văn là khả năng tiếp nhận vẻ đẹp của ngôn từ, vẻ đẹp của cách nói văn chương… Nhưng để viết được chúng ra thành bài văn cụ thể ở mức độ nâng cao thành kỹ năng lại rất trừu tượng và phực tạp đối với học sinh. Lâu nay, trong các đề thi học sinh giỏi môn Tiếng Việt bậc Tiểu học, thường có một câu hỏi dành cho bài tập về cảm thu văn học. Mặc dù số lượng điểm chiếm tỉ lệ không cao. Thế nhưng, trên thực tế, việc rèn luyện để học sinh có kĩ năng cảm thụ văn học là một nhiệm vụ rất cần thiết đối với học sinh Tiểu học, đặc biệt là học sinh được bồi dưỡng giỏi văn. Hơn nữa, một học sinh có năng lực cảm thụ văn học tốt sẽ cảm nhận được nhiều nét đẹp trong mỗi bài văn, bài thơ. Những nét đẹp đó được tích lũy dần dần sẽ làm phong phú cho các em về cách nói Tiếng Việt sao cho thật trong sáng, thật sinh động. Có năng lực cảm thụ văn học tốt còn giúp cho các em viết văn tốt hơn, bài văn dễ đi sâu vào lòng người đọc hơn. Chính vì vậy, trong quá trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5, đặc biệt là việc bồi dưỡng học sinh giỏi, việc giúp cho các em có kĩ năng cảm thụ văn học là một việc làm không thể thiếu được. Với những lí do trên tôi đã chọn đề tài: “ Làm thế nào để học sinh lớp 5 có kĩ năng cảm thụ văn học tốt?” để nghiên cứu và ứng dụng trong quá trình dạy học. 3. Phạm vi nghiên cứu và thời gian thực hiện đề tài: Đề tài tôi đã nghiên cứu và áp dụng từ năm học 20122013 và được hoàn thiện trong năm học này, với đối tượng là học sinh lớp 5C do tôi chủ nhiệm.

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM

- Đơn vị công tác: Trường Tiểu học Bích Hòa – Thanh Oai – Hà Nội

- Trình độ chuyên môn: ĐH – chuyên ngành GD Tiểu học

Như chúng ta đã biết, bậc tiểu học chiếm vị trí vô cùng quan trọng

trong hệ thống giáo dục quốc dân Giáo dục tiểu học là nền móng của ngôi

nhà giáo dục Để học sinh tiểu học phát triển một cách toàn diện, tất cả các

môn học đều được coi trọng Nhưng trong chương trình tiểu học, không cómôn VĂN với tư cách là môn học độc lập, song vẫn hướng đến việc hìnhthành năng lực VĂN cho học sinh thông qua việc dạy học môn Tiếng Việt

Để hình thành năng lực VĂN cho học sinh tiểu tiểu học, trước hết phải hình

thành kĩ năng cảm thụ văn học cho các em để các em có dịp hướng tới cái

chân – thiện – mĩ được định hướng trong văn học, làm cho tình cảm yêu

mến, gắn bó với thiên nhiên, với con người trong các em trở lên phong phú

Đó là nhân tố quan trọng góp phần hình thành nhân cách tốt đẹp ở lứa tuổihọc sinh Tiểu học

Cảm thụ văn học, nói chính xác hơn, tiếp nhận văn học là quá trình

nhận thức cái đẹp được chứa đựng trong thế giới ngôn từ - hệ thống tín hiệu

thứ hai của loài người Nói một cách đơn giản, cảm thụ văn học là quá trìnhtiếp nhận, hiểu, cảm nhận được văn chương, tính hình tượng của vănchương, đặc trưng ngôn ngữ nghệ thuật, đặc trưng phản ánh nghệ thuật củavăn chương

Đây là một quá trình hoạt động nhận thức thẩm mỹ rất đặc biệt, phứctạp và có tính sáng tạo Đó là năng lực biết nghe được, đọc được những gì ẩn

dưới những chuỗi âm thanh, ẩn dưới các dòng chữ, hay chính là năng lực tư

duy nghệ thuật Vì vậy, cái đích cuối cùng của việc dạy cảm thụ văn học

không chỉ là cho thấy bài văn, bài thơ đã ghi chép hiện thực gì, mà trước hếtphải cho thấy bài văn, bài thơ đó là kết quả của một hành động tự nhận thức,nơi bộc lộ tình cảm, thái độ của nhà văn, nhà thơ trước hiện thực đó Từ dótrang bị cho các em kiến thức về đời sống, giáo dục tình cảm, thẩm mỹ đểhọc sinh thấy được cái hay, cái đẹp ứng dụng trong cuộc sống và tích lũy vềmặt kiến thức làm hành trang cho những cấp học sau này

Vì bản chất của năng lực cảm thụ văn là khả năng tiếp nhận vẻ đẹpcủa ngôn từ, vẻ đẹp của cách nói văn chương… Nhưng để viết được chúng

ra thành bài văn cụ thể ở mức độ nâng cao thành kỹ năng lại rất trừu tượng

và phực tạp đối với học sinh

Lâu nay, trong các đề thi học sinh giỏi môn Tiếng Việt bậc Tiểu học,thường có một câu hỏi dành cho bài tập về cảm thu văn học Mặc dù sốlượng điểm chiếm tỉ lệ không cao Thế nhưng, trên thực tế, việc rèn luyện đểhọc sinh có kĩ năng cảm thụ văn học là một nhiệm vụ rất cần thiết đối vớihọc sinh Tiểu học, đặc biệt là học sinh được bồi dưỡng giỏi văn

Hơn nữa, một học sinh có năng lực cảm thụ văn học tốt sẽ cảm nhậnđược nhiều nét đẹp trong mỗi bài văn, bài thơ Những nét đẹp đó được tíchlũy dần dần sẽ làm phong phú cho các em về cách nói Tiếng Việt sao chothật trong sáng, thật sinh động Có năng lực cảm thụ văn học tốt còn giúpcho các em viết văn tốt hơn, bài văn dễ đi sâu vào lòng người đọc hơn

Chính vì vậy, trong quá trình dạy học môn Tiếng Việt lớp 5, đặc biệt

là việc bồi dưỡng học sinh giỏi, việc giúp cho các em có kĩ năng cảm thụvăn học là một việc làm không thể thiếu được Với những lí do trên tôi đã

chọn đề tài: “ Làm thế nào để học sinh lớp 5 có kĩ năng cảm thụ văn học tốt?” để nghiên cứu và ứng dụng trong quá trình dạy học

3 Phạm vi nghiên cứu và thời gian thực hiện đề tài:

Đề tài tôi đã nghiên cứu và áp dụng từ năm học 2012-2013 và được hoàn thiện trong năm học này, với đối tượng là học sinh lớp 5C do tôi chủ nhiệm

II.NỘI DUNG SÁNG KIẾN

1 Tình hình thực tế trước khi thực hiện đề tài:

Thông qua khảo sát, dạy học môn Tiếng Việt và bồi dưỡng kiến thức Tiếng Việt cho học sinh tôi nhận thấy:

- Vì các em chưa có kĩ năng cảm thụ văn học nên khả năng làm văn củahọc sinh còn rất nhiều hạn chế như: học sinh chưa biết dùng từ, đặt câu Việc

sử dụng từ ngữ viết vào văn cảnh chưa phù hợp, sai ngữ pháp, ít hình ảnh,chưa có cảm xúc……

- Thực tế vốn sống của học sinh còn ít, sự hiểu biết của các em còn non nớt Cảm thụ văn học lại không theo một khuôn mẫu, một công thức như Toán học, mỗi bài có sự cảm nhận riêng Do đó sự cảm nhận của học sinh vềmột tác phẩm văn học còn nông cạn, chưa có chiều sâu

- Việc cảm thụ văn học đối với học sinh ngoài sự chăm học còn cần đến năng khiếu cảm nhận của từng em Vì thế học sinh còn ngại chưa thích học

- Khi dạy phần lý thuyết về cảm thụ văn học, học sinh hiểu và nắm vững Nhưng khi viết đoạn văn cảm thụ thì các em vô cùng lúng túng Dù

không muốn nhưng giáo viên vẫn phải nói nhiều, không phát huy được tính tích cực chủ động, sáng tạo của học sinh.

2 Số liệu điều tra trước khi thực hiện đề tài:

Ngay từ đầu năm học, tôi đã kiểm tra khả năng cảm thụ văn học của các em thông qua một bài viết và kết quả là:

- Đa số các em không biết viết như thế nào

- Không chỉ ra được các biện pháp nghệ thuật có trong tác phẩm

- Nội dung tác phẩm được nhắc đến một cách sơ sài, lan man, thiếu trọng tâm

- Không rút ra được bài học, suy nghĩ của bản thân về cái hay, cái đẹp

3 Các biện pháp thực hiện:

3.1 Biện pháp 1: Những khái niệm cơ bản khi cảm thụ văn học.

Tôi nhận thấy rằng để giúp các em có kĩ năng cảm thụ văn học thì cần phải trang bị cho các em những khái niệm cơ bản sau đây để các em nắm vững, nhận diện và thấy rõ tác dụng của chúng Để từ đó dần hình thành kĩ năng cảm thụ văn học trong các em và bên cạnh đó là kĩ năng viết văn của các em Điều này chúng ta phải thực hiện thường xuyên và liên tục trong quá trình dạy học tất cả các phân môn của môn Tiếng Việt

Trước hết, bản thân mỗi người giáo viên cần phải hiểu: Thế nào làcảm thụ văn học?: Cảm thụ văn học chính là giúp cho học sinh cảm nhận được những giá trị nỗi bậc, những điểm sâu sắc, tế nhị và đẹp đẽ của văn học được thể hiện thông qua các tác phẩm văn học, hay một bộ phận của tác phẩm, thậm chí chỉ là một từ ngữ có giá trị nghệ thuật trong câu văn, câu thơ Cảm thụ văn học ở bậc Tiểu học là cả một quá trình Các em được cảm nhận một cách sâu sắc, tinh tế của tác phẩm thông qua việc đọc mẫu

của giáo viên, thông qua việc rèn luyện đọc và đặc biệt trong việc khai thác, tìm hiểu nội dung, ý nghĩa cũng như nghệ thuật của tác phẩm.

( Theo tác giả Trần Mạnh Tường.)

Học sinh Tiểu học mặc dù còn ít tuổi, song các em vẩn có khả năngrèn luyện, trau dồi để từng bước nâng cao khả năng cảm thụ văn học, giúpcho các em học tập môn Tiếng Việt ngày càng tốt hơn

Để làm được điều đó, người giáo viên cần phải trang bị cho các emnhững khái niệm cơ bản sau đây:

- Thế nào là hình ảnh?( Là toàn bộ đường nét, màu sắc, hay đặcđiểm của sự vật được ghi lại trong tác phẩm.)

- Thế nào là chi tiết?( Là những điểm nhỏ, nội dung nhỏ làm nổi bậtnội dung của cả một tác phẩm.)

- Một số biện pháp tu từ là gì?( so sánh, nhân hóa, điệp từ, ẩn dụ,phóng đại, liệt kê, đối lập……)

Sau khi đã trang bị cho các em những khái niệm cơ bản trên thì việcgiúp các em tìm hiểu, phân tích cái hay, cái đẹp và cảm nhận những giá trịnghệ thuật trong mỗi tác phẩm được các em tiếp nhận một cách dễ dàng hơn

3.2.Biện pháp 2: Cảm thụ văn học thông qua việc khai thác các

biện pháp nghệ thuật trong mỗi tác phẩm.

Một trong những biện pháp giúp cho các em có kĩ năng cảm thụ vănhọc tốt là giúp các em nhận biết được các biện pháp nghệ thuật và tác dụngcủa nó được tác giả sử dụng trong mỗi tác phẩm văn học

Các biện pháp nghệ thuật thương gặp trong các bài văn, bài thơ ở bậcTiểu học là: So sánh, nhân hóa, điệp ngữ, đảo ngữ……

Để Cảm thụ tốt các tác phẩm văn học thông qua việc khai thác các

biện pháp nghệ thuật trong các bài văn, bài thơ Học sinh cần thực hiện tốt

các yêu cầu sau đây:

- Hiểu được thế nào là biện pháp nghệ thuật :So sánh, nhân hóa, điệp

từ, đảo ngữ , ( như phần trên đã nói)

- Xác định đúng những biện pháp nghệ thuật trong mỗi tác phẩm

- Xác định đúng những từ, cụm từ, hình ảnh( ngữ liệu) thể hiện biện

pháp nghệ thuật

- Cảm nhận được giá trị nghệ thuật làm tăng giá trị nội dung, ý nghĩacủa bài văn, bài thơ

3.2.1.Một số biện pháp nghệ thuật tiêu biểu thường gặp ở chương trình bậc tiểu học:

a Biện pháp nghệ thuật so sánh.

So sánh là việc đối chiếu hai hay nhiều sự vật, sự việc cùng có mộtnét giống nhau nào đó, nhằm diễn tả một cách đầy đủ các hình ảnh, đặc điểmcủa sự vật, hiện tượng

Ví dụ 1: “ Quê hương là chùm khế ngọt

Cho con trèo hái mỗi ngày…”

( Quê hương- Đỗ Trung Quân)

Phân tích để học sinh thấy được :

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng trong câu thơ trên là : So sánh

+ Hình ảnh so sánh : Quê hương - chùm khế ngọt

+ Cảm nhận được: Chùm khế ngọt, là hình ảnh quen thuộc, gần gũi

với làng quê, gắn bó với con người Việt Nam Đặc biệt là gắn liền với những

kỉ niệm thời thơ ấu của mỗi người Qua đó cho ta thấy hình ảnh quê hươngtrong tâm trí của người Việt nam luôn gần gũi, thanh bình và không bao giờquên được

Ví dụ 2: “ Thế rồi cơn bão qua

Bầu trời xanh trở lại

Mẹ về như nắng mới Sáng ấm cả gian nhà”

( Mẹ vắng nhà ngày bão - Đặng Hiển ) Phân tích để học sinh thấy được:

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: So sánh

+ Hình ảnh so sánh: Mẹ về- nắng mới

+ Cảm nhận được: Sau nhiều ngày mưa bão, có nắng mới làm cho

cảnh vật tươi sáng và ấm áp, thời tiết đẹp trở lại Hình ảnh: “ Mẹ về nhưnắng mới Sáng ấm cả gian nhà” cho thấy nỗi vui mừng khôn xiết của bố vàcon khi mẹ về sau nhiều ngày trông đợi Mẹ như “nắng mới” làm cho giannhà ẩm ướt sau cơn bão như “sáng ấm” lên “Nắng mới” được so sánh nhưhình ảnh trở về của người mẹ đã xua tan đi sự trống trải, sự mong mỏi củagia đình lại đoàn tụ vui vẻ

Vì vậy khi so sánh, cần biết lựa chọn những sự vật, hình ảnh quenthuộc, gần gũi, sẽ có tác dụng gợi hình ảnh để cho lời nói hay câu văn thêmsinh động hơn

Bên cạnh đó trong quá trình phân tích cần đưa ra những hình ảnhthật, vật thật hay tranh ảnh để học sinh dễ cảm nhận bởi học sinh tiểu họckhả năng tư duy của các em còn hạn chế( việc làm này thực hiện một cách

dễ dàng qua sự hỗ trợ của công nghệ thông tin trong giảng dạy.)

b Biện pháp nghệ thuật nhân hóa.

Nhân hóa là sự diễn đạt bằng cách biến các sự vật không phải làngười thành những nhân vật mang tính chất như con người

Ví dụ 1: Cho đoạn thơ :

“ Rừng mơ ôm lấy núi

Sương trắng đọng thành hoa

Gió chiều đông gờn gợn

Hương bay gần bay xa.”

( Rừng mơ- Trần Lê Văn.)

Phân tích dể học sinh xác định được :

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng : Nhân hóa

+ Hình ảnh nhân hóa : ôm lấy núi.

+ Cảm nhận được: Rừng mơ bao quanh núi được nhân hóa (ôm lấy

núi) cho thấy sự gắn bó gần gũi, thân mật và thắm đượm tình cảm của cảnhthiên nhiên Hoa mơ nở trắng như mây trên trời đọng (kết) lại Gió chiềuđông nhè nhẹ (gờn gợn) đưa hương hoa mơ lan tỏa đi khắp nơi Có thể nói,đoạn thơ trên đã vẽ ra bức tranh mang vẻ đẹp của đất trời hòa quyện trongrừng mơ Hương Sơn( cho học sinh quan sát tranh ảnh về rừng mơ để các em

có những cảm nhận và liên tưởng vì nhiều khi các em còn chưa biết về loạicây này.)

Hoa mơ nở trắng rừng

Ví dụ 2: “ Bão bùng thân bọc lấy thân

Tay ôm tay níu, tre gần nhau hơn Thương nhau tre chẳng ở riêng Luỹ thành từ đó mà nên hỡi người”

( Tre Việt Nam – Nguyễn Duy ) Phân tích để học sinh thấy :

+ Biện pháp nghệ thuật : Nhân hóa

+ Hình ảnh nhân hóa : thân bọc lấy thân, tay ôm tay níu

+Thấy được tác giả miêu tả những khóm tre trong gió bão bằngnhững hình ảnh “thân bọc lấy thân”, “tay ôm, tay níu” của thân tre, cành trenói lên sự đoàn kết, đùm bọc giữa con người với nhau.( cho học sinh quansát tranh ảnh về cây tre)

Tre làng quê Việt Nam

Vì vậy, khi sử dụng nghệ thuật nhân hóa hợp lý sẽ tạo cho sự vật trởnên sinh động, gợi hình ảnh biểu cảm

c Nghệ thuật điệp ngữ.

Điệp ngữ là cách diễn đạt một từ, một ngữ được nhắc lại nhiều lầnnhằm mục đích nhấn mạnh ý, khẳng định, gây ấn tượng mạnh hoặc gợi ranhững cảm xúc trong lòng người đọc, người nghe

Ví dụ 1: “ Đoàn kết, đoàn kết, đại đoàn kết

Thành công, thành công, đại thành công.”

( Hồ Chí Minh)

Phân tích để học sinh thấy được:

+ Nghệ thuật được sử dụng: Điệp ngữ

+ Từ ngữ được nhắc lại trong hai câu thơ (đoàn kết, thành công.)

+ Cảm nhận được sự mạnh mẽ trong lời khẳng định của Chủ tịch HồChí Minh về tinh thần đoàn kết sẽ đem đến sự thành công to lớn

Ví dụ 2: “ Trời xanh đây là của chúng ta.

Núi rừng đây là của chúng ta.

Những cánh đồng thơm mát,

Những ngả đường bát ngát,

Những dòng sông đỏ nặng phù sa.”

( Đất nước- Nguyễn Đình Thi)

Phân tích để học sinh thấy:

+ Biện pháp nghệ thuật được sử dụng: Điệp ngữ

+ Từ được nhắc lại ( đây, của chúng ta, những)

+ Tác giả muốn nhấn mạnh và liệt kê những cảnh đẹp của đất nước vàquyền làm chủ đất nước không ai khác chính là chúng ta- những người dânViệt nam, không ai có thể xâm phạm( cho học sinh quan sát một số hình ảnhnúi rừng trùng điệp, cánh đồng, dòng sông….)

Núi rừng trùng điệp

Dòng sông và cánh đồng bát ngát

Vì vậy, sử dụng điệp ngữ có chọn lọc, hợp lý sẻ có tác dụng làm nổibật ý, giúp câu văn, câu thơ mạnh mẽ, nhịp nhàng và tạo nên âm điệu, tínhnhạc cho đoạn thơ, câu văn

Ghi chú: Khi sử dụng biện pháp nghệ thuật điệp ngữ trong viết văn,tránh nhầm lẫn với trường hợp lặp từ

d Nghệ thuật đảo ngữ.

Nghệ thuật đảo ngữ là hình thức đảo trật tự thông thường của cụm

chủ - vị trong câu Nhằm mục đích nhấn mạnh hoạt động, tính chất, trạng

thái của đối tượng trình bày

Ví dụ : Câu đảo ngữ : Đẹp vô cùng // tổ quốc ta ơi!

VN CN

Phân tích giúp học sinh xác định đúng bộ phận chủ - vị của câu đảongữ Thông qua đó để hiểu được giá trị về nội dung, ý nghĩa của câu: Khẳngđịnh vẻ đẹp bất tận của tổ quốc Việt Nam ta

Vì vậy, đảo ngữ có tác dụng làm nổi bật ý và giúp cho việc diễn đạt

có giá trị biểu cảm

3.2.2.Một số bài tập phát triển cảm thụ văn học.

Ví dụ 1: Trong bài thơ Cô giáo lớp em, nhà thơ Nguyễn Xuân Sanh có

viết:

“Cô dạy em tập viết

Gió đưa thoảng hương nhài.

Nắng ghé vào cửa lớp Xem chúng em học bài.”

Em hãy cho biết: khổ thơ trên tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật

gì nổi bật? Biện pháp nghệ thuật đó giúp em thấy được điều gì đẹp đẽ ở cácbạn học sinh?

Phân tích để học sinh thấy được

+ Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của

đọan thơ trên là gì?

+ Các từ ngữ nào thể hiện nghệ

thuật đó?

+ Tác dụng của biện pháp nghệ thuật

nhân hóa trong khổ thơ trên ?

+ Biện pháp nghệ thuật: Nhân hóa

+ Được thể hiện qua các từ ngữ

( ghé, xem)

+ Cho ta thấy được tinh thần học tậprất chăm chỉ của các bạn học sinh

(làm cho nắng như đứa trẻ nhỏ đang

tung tăng chạy nhảy, cũng muốn

dừng lại ghé vào cửa lớp để xem các

bạn học bài.)

Ví dụ 2: Trong bài thơ Tre Việt nam, nhà thơ Nguyễn Duy có viết

“Mai sau,

Mai sau, Mai sau, Đất xanh xanh mãi xanh màu tre xanh.”

Em hãy cho biết : tác giả đã sử dụng biện pháp nghệ thuật gì nổi bật ?Cách sử dụng biện pháp nghệ thuật đó đã nói lên điều gì? Nhằm khẳng địnhđiều gì ?

Học sinh nêu được

+ Biện pháp nghệ thuật tiêu biểu của

đọan thơ trên là gì?

+ Các từ ngữ nào thể hiện biện pháp

nghệ thuật đó ?

+ Biện pháp nghệ thuật : Điệp ngữ

+ Từ ngữ được lặp lại là :Mai sau,xanh

+ Nêu tác dụng của biện pháp nghệ

thuật điệp ngữ ?

(Gợi ý1 : nhận xét về cách ngắt nhịp,

ngắt dòng và điệp ngữ : Mai sau )

+ Với sự thay đổi cách ngắt nhịp,ngắt dòng và hình thức điệp ngữ(Mai sau,/ Mai sau,/ Mai sau./) đãgóp phần gợi cảm xúc về thời giannhư mở ra vô tận, tạo cho ý thơ âmvang bay bổng và đem đến cho ngườiđọc những liên tưởng phong phú