29 CH NGă 2: TH Că TR NGă QU Nă Lụă V Nă L Uă NGă VÀă HI Uă QU ă QU NăLụăV NăL Uă NGăT IăCỌNGăTYăXỂYăD NGăVÀăCHUY NăGIAOă CỌNGăNGH ăTH YăL I .... 31 2.1.Gi iăthi uăv ăCôngătyăxơyăd ngă
Trang 1M TăS ăGI IăPHÁPăNH MăNỂNGăCAOă
CÔNG TY XỂYăD NGăVÀăCHUY NăGIAOă
CỌNGăNGH ăTH YăL I
Giáoăviênăh ng d n : Th.s Chu Th Thu Th y Sinh viên th c hi n : Tr n Linh Chi
HÀăN Iăậ 2014
Trang 2M TăS ăGI IăPHÁPăNH MăNỂNGăCAOă
CÔNG TY XỂYăD NGăVÀăCHUY NăGIAOă
CỌNGăNGH ăTH YăL I
Giáoăviênăh ng d n : Th.s Chu Th Thu Th y Sinh viên th c hi n : Tr n Linh Chi
HÀăN Iăậ 2014
Trang 3L I C Mă N
Qua 2 tháng th c t p công ty, em xin chân thành c m n các anh ch
và cô chú đư nhi t tình giúp đ em tìm hi u v công ty c ng nh giúp em trau
d i thêm nhi u ki n th c v qu n lý v n c a doanh nghi p trong giai đo n
hi n nay
Em xin chân thành c m n cô giáo Th.s Chu Th Thu Th y cùng các
th y cô giáo gi ng d y t i i h c Th ng Long đư trang b , h ng d n, h tr
t n tình cho em trong th i gian hoàn thành khóa lu n này
Em xin chân thành c mă n!
Hà N i, ngày 02 tháng 7 n m 2014
Sinh viên th c hi n
Tr n Linh Chi
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s
h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Tr năLinhăChi
Trang 5M C L C
L IăC Mă N
L IăCAMă OAN
M CăL C
DANHăM CăB NGăBI U
DANHăM CăVI TăT T
HI UăQU ăQU NăLụăV NăL Uă NGăTRONGăDOANHăNGHI P 1
1.1.ăT ngăquanăv ăv năl uăđ ngăvƠăqu nălỦăv năl uăđ ngătrongădoanhănghi p 1
1.1.1.Khái ni m, đ c đi m và phân lo i v v n trong doanh nghi p 1
1.1.2 Khái ni m, đ c đi m và vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p 3
1.1.3 Phân lo i v n l u đ ng trong doanh nghi p 4
1.1.4 K t c u v n l u đ ng trong doanh nghi p 6
1.1.5 Ngu n hình thành v n l u đ ng 7
1.1.6 Qu n lý v n l u đ ng 8
1.2.ăHi uăqu ăqu nălỦăv năl uăđ ngăc aădoanhănghi p 12
1.2.1 Khái ni m hi u qu và hi u qu s d ng v n l u đ ng 12
1.2.2.Các ph ng pháp đánh giá hi u qu s d ng v n l u d ng 13
1.2.3 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n l u đ ng 15
1.2.4.Các nhân t nh h ng đ n vi c qu n lý v n l u đ ng 23
1.2.5.S c n thi t nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p 29 CH NGă 2: TH Că TR NGă QU Nă Lụă V Nă L Uă NGă VÀă HI Uă QU ă QU NăLụăV NăL Uă NGăT IăCỌNGăTYăXỂYăD NGăVÀăCHUY NăGIAOă CỌNGăNGH ăTH YăL I 31
2.1.Gi iăthi uăv ăCôngătyăxơyăd ngăvƠăchuy năgiaoăcôngăngh ăTh yăL i 31
2.1.1.L ch s hình thành công ty 31
2.1.2.C c u t ch c c a công ty 32
2.1.3.Phân tích tình hình kinh doanh c a công ty 35
2.2.Th cătr ngăqu nălỦăv năl uăđ ngăvƠăhi uăqu ăqu nălỦăv năl uăđ ngăc aăcôngăty 38
2.2.1 Phân tích bi n đ ng và k t c u v n l u đ ng c a công ty 38
2.2.2.Chi n l c qu n lý v n l u đ ng 40
2.2.3.Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n l u đ ng c a công ty 42
2.2.4 ng d ng ph ng pháp phân tích dupont đ đánh giá hi u qu v n l u đ ng c a công ty 51
Trang 62.2.5.Các nhân t nh h ng đ n hi u qu qu n lý v n l u đ ng c a công ty 52
2.3 ánhăgiáăhi uăqu ăqu nălỦăv năl uăđ ngăc aăcôngăty 59
2.3.1 u đi m 59
2.3.2 H n ch và nguyên nhân 59
CH NGă 3: GI Iă PHÁPă NỂNGă CAOă HI Uă QU ă QU Nă Lụă VỌNă L Uă NGăT IăCỌNGăTYăXỂYăD NGăVÀăCHUY NăGIAOăCỌNGăNGH ăTH Yă L I 61
3.1.Ph ngăh ngăphátătri năc aăcôngăty 61
3.2.Cácăgi iăphápănơngăcaoăhi uăqu ăqu nălỦăv năl uăđ ngăc aăcôngăty 62
3.2.1 Gi i pháp xác đ nh nhu c u v n l u đ ng 62
3.2.2 C i thi n công tác qu n lý kho n ph i thu 64
3.2.3 Qu n lý và s d ng ngân qu 71
K TăLU N
PH ăL C
TÀIăLI UăTHAMăKH O
Trang 7DANH M C B NG BI U
B ng 2.1: K t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a công ty 35
B ng 2.2: Quy mô và k t c u và k t c u v n l u đ ng t i Công ty 38
B ng 2.3: Quy mô tài s n và ngu n hình thành tài s n 40
B ng 2.4: Ch tiêu v n l u đ ng ròng và nhu c u v n l u đ ng 42
B ng 2.5: M t s ch tiêu v kh n ng thanh toán c a Công ty 44
(2011 ậ 2013) 44
B ng 2.6: Hi u qu s d ng v n l u đ ng c a Công ty (2011 ậ 2013) 46
B ng 2.7: Hi u qu qu n lý HTK 49
B ng 2.8: Hi u qu qu n lý kho n ph i thu 50
B ng 2.9: Các ch s phân tích Dupont 51
B ng 2.10 C c u Doanh thu thu n 55
B ng 2.11.C c u l i nhu n g p 55
B ng 2.12 Danh sách m t s nhà cung c p nguyên v t li u chính cho Công ty 56
B ng 2.13 C c u lao đ ng theo trình đ giai đo n 2011ậ 2013 58
B ng 3.1.M t s ch tiêu d ki n đ t đ c trong nh ng n m 2014-2016 62
B ng 3.2: T l ph n tr m (%) gi a các kho n m c có quan h tr c ti p và ch t ch v i doanh thu 63
B ng 3.3 B ng phân lo i khách hàng 66
Trang 8DANH M C VI T T T
KỦăhi uăvi tăt t
LS CPBH QLDN HTK PTKH DTT
VQ
VL TSC TSL
NVNH NVDH CPSX
Tênăđ yăđ
Lưi su t
Chi phí bán hàng
Qu n lý doanh nghi p Hàng t n kho
Ph i thu khách hàng Doanh thu thu n
Vòng quay
V n l u đ ng Tài s n c đ nh Tài s n l u đ ng Ngu n v n ng n h n Ngu n v n dài h n Chi phí s n xu t
Trang 9L I M ă U
1.ăS ăc năthi tăc aăđ ătƠi
V n kinh doanh nói chung và v n l u đ ng nói riêng là y u t không th thi u
đ c trong quá trình s n xu t kinh doanh c a b t k doanh nghi p nào trong n n kinh t
th tr ng, cho dù doanh nghi p đó là ho t đ ng th ng m i thu n túy hay doanh nghi p s n xu t kinh doanh, doanh nghi p ho t đ ng công ích hay các doanh nghi p
ho t đ ng vì m c tiêu l i nhu n Trong n i dung qu n lý tài chính c a doanh nghi p,
qu n lý s d ng v n l u đ ng v i t cách là m t b ph n c a ho t đ ng qu n lý s
d ng v n và tài s n có ý ngh a to l n v i s t n t i và phát tri n c a m t doanh nghi p Tuy nhiên, do s v n đ ng ph c t p và trình đ qu n lý tài chính còn h n ch nhi u doanh nghi p Vi t Nam, v n l u đ ng ch a đ c qu n lý, s d ng có hi u qu d n đ n
hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh không cao
Trong quá trình th c t p t i Công ty Xây d ng và Chuy n giao Công ngh Th y
L i, em nh n th y v n l u đ ng chi m m t t tr ng tính đ c trong c c u v năl uă
đ ng cu công ty chi m t ătr ng l n 80% đ n 90% nh ng l i ch a th c s đ c s
d ng m t cách có hi u qu ây là m t v n đ n i c m nh h ng l n đ n ho t đ ng
s n xu t kinh doanh c a Công ty V i nh n th c nh v y, b ng nh ng ki n th c đư tích
l y đ c trong su t th i gian h c t p t i tr ng và trong giai đo n th c t p b ích t i Công ty Xây d ng và Chuy n giao Công ngh Th y L i, em đư quy t đ nh l a ch n đ
tài: ắM tăs ăgi iăphápănh mănơngăcaoăhi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngăt iăCôngătyă Xơyăd ngăvƠăChuy năgiaoăCôngăngh ăTh yăL iẰălàm đ tài cho khóa lu n t t nghi p
3.ă iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u
3.1 i t ng nghiên c u c a đ tài
i t ng nghiên c u c a đ tài này là v n l u đ ng và hi u qu s d ng v n
l u đ ng trong các doanh nghi p, đ c bi t là các doanh nghi p xây d ng
3.2.Ph m vi nghiên c u
V gi i h n không gian, đ tài ch t p trung nghiên c u th c tr ng và hi u qu s
d ng v n l u đ ng t i Công ty Xây d ng và Chuy n giao Công ngh Th y L i
Trang 10ty Xây d ng và Chuy n giao Công ngh Th y L i
5.ăK tăc uăc aăđ ătƠi
Ngoài l i m đ u và k t lu n, khóa lu n t t nghi p c a em đ c chia làm 3 ph n chính nh sau:
Ch ng 1: C s lý lu n chung v qu n lý v n l u đ ng và hi u qu qu n lý v n
l u đ ng trong doanh nghi p
Ch ng 2: Th c tr ng qu n lý v n l u đ ng và hi u qu s qu n lý v n l u
đ ng t i Công ty Xây d ng và Chuy n giao Công ngh Th y L i
Ch ng 3: Gi i pháp nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng t i Công ty Xây
d ng và Chuy n giao Công ngh Th y L i
Trang 111
1.1.ăT ngăquanăv ăv năl uăđ ngăvƠăqu nălỦăv năl uăđ ngătrongădoanhănghi p
1.1.1.Khái ni m, đ c đi m và phân lo i v v n trong doanh nghi p
1.1.1.1.Khái ni m v n
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p có hi u qu thì m t trong
nh ng v n đ quan tr ng mà các doanh nghi p luôn luôn ngh đ n đó là v n và s d ng
v n sao cho có hi u qu nh t
V n luôn đóng m t vai trò đ c bi t quan tr ng trong s t n t i và phát tri n c a m t doanh nghi p.V n lao đ ng công ngh là m t trong ba y u t c b n t o nên quá trình
s n xu t kinh doanh c a m i doanh nghi p i v i m i doanh nghi p, mu n ti n hành
ho t đ ng kinh doanh thì ph i có v n và trong n n kinh t th tr ng v n là đi u ki n
đ u tiên có ý ngh a quy t đ nh t i s thành b i trong kinh doanh c a doanh nghi p Các nhà kinh t h c đư b nhi u công s c đ có th đ a ra khái ni m v v n và m i ng i đ u
đ a ra các khái ni m theo quan đi m c a riêng mình
Trong n n kinh t th tr ng, v n đ c trao đ i mua bán,luân chuy n và đ c coi nh
là m t lo i hàng hóa Nó gi ng các hàng hóa khác là m i đ ng v n đ u có ch s h u đích
th c, tuy nhiên c ng có đ c đi m khác vì ng i s h u v n có th chuy n nh ng quy n s
d ng v n c a mình trong m t th i gian nh t đ nh Giá hay chi phí c a vi c s d ng v n chính là lưi su t Nh có s tách b ch gi a ng i s h u và ng i s d ng nên v n có th
l u chuy n m nh m trong các ho t đ ng đ u t s n xu t kinh doanh
D i góc đ c a doanh nghi p, v n là m t trong nh ng đi u ki n v t ch t c b n,
là m t trong nh ng y u t đ u vào quan tr ng nh t S tham gia c a v n không ch bó
h p m t giai đo n hay công đo n nào mà nó tham gia vào t t c các giai đo n c a quá trình s n xu t c ng nh tái s n xu t c a doanh nghi p Nó tham gia t khi b t đ u đ n khi k t thúc t t c các giai đo n c a ho t đ ng s n xu t kinh doanh
Do các quan ni m v v n là khác nhau nên đ đ a ra m t đ nh ngh a chính xác v
v n là r t khó Tuy nhiên có th đ a ra m t quan ni m khái quát nh t v v n nh sau:
V n c a doanh nghi p là t t c nh ng giá tr ng ra ban đ u (đây là các kho n đ c tích t b i lao đ ng trong quá kh đ c bi u hi n b ng ti n), tham gia liên t c xuyên su t trong quá trình s n xu t kinh doanh v i m c đích đem l i giá tr th ng d cho ch s h u
(Ngu n: Giáo trình tài chính doanh nghi p – Tr ng i h c Kinh t qu c dân –
Ch ng 5: Ngu n v n c a doanh nghi p- trang 165) PGS.TS L u Th H ng
Tu vào đ c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh, quy mô c a t ng doanh nghi p mà
có m t l ng v n khác nhau, khác nhau gi a các doanh nghi p có th hi u rõ v v n
Trang 12h n c ng nh có th nâng cao hi u qu s d ng v n t i công ty ta c n xem xét t m quan
tr ng c ng nh phân lo i v n trong doanh nghi p
1.1.1.2 c đi m v n
- V n ph i đ i di n cho m t l ng tài s n nh t đ nh Có ngh a là v n ph i đ c bi u
hi n b ng giá tr tài s n h u hình và tài s n vô hình c a doanh nghi p
- V n ph i v n đ ng và sinh l i, đ t đ c m c tiêu trong kinh doanh
- V n ph i đ c tích t và t p trung m t l ng nh t đ nh thì m i có kh n ng phát huy tác d ng khi đ u t vào các l nh v c kinh t đ c bi t trong l nh v c kinh doanh
- V n có giá tr v m t th i gian i u này có th có vai trò quan tr ng khi b v n vào
đ u t và tính hi u qu khi s d ng đ ng v n
- V n ph i g n li n v i ch s h u nh t đ nh, v n s không đ c đ a ra đ đ u t khi
mà ng i ch c a nó ngh v m t s đ u t không có l i nhu n
- V n đ c quan ni m nh m t th hàng hoá và có th đ c coi là th hàng hoá đ c
bi t vì nó có kh n ng đ c mua bán quy n s h u trên th tr ng
- V n không ch bi u hi n b ng ti n hay các giá tr hi n v t ( tài s n c đ nh c a doanh nghi p: máy móc, trang thi t b v t t dùng cho ho t đ ng qu n lý ) mà c các tài
s n h u hình ( các bí quy t trong kinh doanh, các phát minh sáng ch , )
1.1.1.3.Phân lo i v n
+ C n c theo ngu n hình thành v n
Theo tiêu th c này, ngu n v n c a doanh nghi p có th đ c chia làm hai lo i là:
v n ch s h u và n ph i tr
N ph i tr : Là kho n n phát sinh trong quá trình s n xu t kinh doanh c a
doanh nghi p, doanh nghi p có trách nhi m thanh toán cho các ch th trong n n kinh
t nh n ngân hàng, n th ng m i các doanh nghi p , n vay cá nhân, ph i tr cho
ng i bán, n ngân sách nhà n c
V n ch s h u: Là ngu n v n thu c s h u c a các ch doanh nghi p và các
thành viên góp v n trong công ty liên doanh, h p danh… ho c các c đông trong công
+ C n c theo th i gian huy đ ng và s d ng v n
Theo tiêu chí phân lo i này, v n c a doanh nghi p có th chia làm 2 lo i:
Ngu n v n th ng xuyên: là ngu n v n dài h n, doanh nghi p s dung ngu n v n này đ tài tr cho các tài s n dài h n, ch y u là tài s n c đ nh c a doanh nghi p V n
th ng xuyên c a doanh nghi p g m có n dài h n và v n ch s h u Trong đó, n dài
Trang 133
h n c a doanh nghi p là các kho n n trên 12 tháng, nó có th là vay n ngân hàng, vay
th ng m i thông qua chính sách mua bán tr ch m c a doanh nghi p
Ngu n v n t m th i : là ngu n v n ng n h n dùng đ tài tr cho các tài s n ng n
h n nh tài tr cho nhu c u v n l u đ ng c a doanh nghi p v n t m th i có th đ c
hình thành thông qua tín d ng ngân hàng, tín d ng th ng m i, ng yêu c u ng
tr c…
Ý ngh a: Phân lo i theo th i gian huy đ ng v n có y ngh a quan tr ng đ i v i
ngân hang vì nó lien quan m t thi t đ n tính an toàn và kh n ng sinh l i c a ngu n v n huy đ ng c ng nh th i gian hoàn tr khách hang Theo th i gian hình th c huy đ ng
đ c chia thành: Huy đ ng ng n h n, huy đ ng trung h n, huy đ ng dài h n
+ C n c theo ph ng th c luân chuy n giá tr c a v n
Theo tiêu th c phân lo i này, v n đ c phân làm 2 lo i: v n c đ nh và v n l u
đ ng
V n c đ nh: là giá tr b ng ti n c a tài s n c đ nh s d ng trong ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c đi m c a tài s n c đ nh là nó tham gia hoàn toàn vào vi c s n
xu t kinh doanh nh ng v n này l i luân chuy n d n t ng ph n vào giá tr s n ph m sau nhi u chu kì s n xu t kinh doanh
V n l u đ ng: là giá tr b ng ti n c a tài s n l u đ ng ph c v cho ho t đ ng s n
xu t kinh doanh c a doanh nghi p c đi m c a v n l u đ ng là nó luân chuy n toàn
b giá tr c a nó sau m t chu k s n xu t kinh doanh
1.1.2 Khái ni m, đ c đi m và vai trò c a v n l u đ ng trong doanh nghi p
1.1.2.1.Khái ni m v n l u đ ng
Có khá nhi u khái ni m v v n l u đ ng đ c các tác gi đ nh ngh a trong nhi u
tài li u Sau đây là m t vài đ nh ngh a trong s đó:
"V n l u đ ng là giá tr nh ng tài s n l u đ ng mà doanh nghi p đ u t vào quá
trình s n xu t kinh doanh, đó là s v n b ng ti n ng ra đ mua s m các tài s n l u
đ ng l u thông nh m đ m b o cho quá trình tái s n xu t c a doanh nghi p đ c th c
hi n th ng xuyên và liên t c." hay "V n l u đ ng là bi u hi n b ng ti n c a toàn b
tài s n l u đ ng g m TSL trong s n xu t (nguyên v t li u, nhiên li u và s n ph m d
dang trong quá trình s n xu t ) và TSL trong l u thông ( S n ph m hàng hóa ch
tiêu th , các lo i v n b ng ti n, các kho n chi phí nh k t chuy n )" Trong đó tài s n
l u đ ng là đ i t ng lao đ ng thu c quy n s h u c a DN, mà đ c đi m c a chúng là
luân chuy n toàn b giá tr ngay m t l n vào chi phí s n xu t kinh doanh
Tóm l i, "V n l u đ ng là s v n ng ra đ hình thành nên tài s n l u đ ng
hi n có đ đ m b o cho s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p đ c bình th ng
liên t c V n l u đ ng luân chuy n ngay trong m t l n và đ c thu h i toàn b ,
hoàn thành m t vòng luân chuy n khi k t thúc m t chu k kinh doanh."
Trang 141.1.2.2 c đi m v n l u đ ng
Trong quá trình v n đ ng, v n l u đ ng luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t l n, qua m i giai đo n c a chu k kinh doanh, v n l u đ ng l i thay đ i hình thái bi u hi n, t hình thái v n ti n t ban đ u chuy n sang hình thái v n v t
t hàng hoá d tr Qua giai đo n s n xu t, v t t đ c đ a vào ch t o thành các bán thành ph m và thành ph m, sau khi s n ph m đ c tiêu th , v n l u đ ng l i
tr v hình thái ti n t nh đi m xu t phát ban đ u c a nó sau m i chu k tái s n
xu t, v n l u đ ng m i hoàn thành m t vòng chu chuy n
Trong các doanh nghi p, quá trình s n xu t kinh doanh luôn đ c di n ra m t cách th ng xuyên, liên t c cho nên có th th y trong cùng m t lúc, v n l u đ ng
c a doanh nghi p đ c phân b trên kh p các giai đo n luân chuy n và t n t i
d i nhi u hình th c khác nhau Mu n cho quá trình s n xu t đ c liên t c, doanh nghi p ph i có đ v n l u đ ng đ u t vào các hình thái khác nhau đó đ m b o cho vi c chuy n hoá hình thái c a v n trong quá trình luân chuy n đ c thu n l i
1.1.2.3.Vai trò c a v n l u đ ng
V n l u đ ng là m t đi u ki n v t ch t không th thi u đ c trong quá trình tái
s n xu t Trong cùng m t lúc v n l u đ ng c a doanh nghi p đ c ph n b các giai
đo n luân chuy n và t n t i d i nhi u hình th c khác nhau ng th i v n l u đ ng luân chuy n toàn b giá tr ngay trong m t l n, tu n hoàn liên t c và hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau m t chu k s n xu t Do đó mu n cho quá trình tái s n xu t đ c liên t c, doanh nghi p ph i có đ y đ v n l u đ ng đ u t vào các hình thái khác nhau
Nh v y s t o cho vi c chuy n hoá hình thái c a v n trong quá trình luân chuy n đ c thu n l i Ng c l i doanh nghi p không có đ v n thì vi c t ch c s d ng v n s g p khó kh n và quá trình s n xu t s b gián đo n
V n l u đ ng còn là công c ph n ánh đánh giá quá trình v n đ ng c a v t t c là
ph n ánh và ki m tra quá trình mua s m d tr s n xu t, tiêu th c a doanh nghi p Trong doanh nghi p s v n đ ng c a v n là s ph n ánh sô l ng v t t hàng hoá d tr các khâu nhi u hay ít Nh ng m t khác v n l u đ ng luân chuy n nhanh hay ch m còn
ph n ánh s l ng v t t s d ng ti t ki m hay không Do v y thông qua quá trình luân chuy n v n l u đ ng còn có th đánh giá k p th i đ i v i vi c mua s m d tr , s n xu t tiêu th c a doanh nghi p
Có th nói V n l u đ ng đóng vai trò trong quá trình t o ti n đ cho s n xu t nh : Mua s m, d tr , s n xu t, tiêu th s n ph m M t khác doanh nghi p mu n tái s n xu t
đ n gi n và m r ng thì doanh nghi p càng không th thi u v n l u đ ng
1.1.3 Phân lo i v n l u đ ng trong doanh nghi p
V n l u đ ng c a doanh nghi p có vai trò quan tr ng đ m b o cho quá trình s n
xu t di n ra th ng xuy n liên t c Vi c t ch c qu n lý s d ng hi u qu v n l u đ ng
Trang 155
có ý ngh a h t s c quan tr ng trong s t ng tr ng và phát tri n c a doanh nghi p Ngh a
là doanh nghi p t ch c t t quá trình mua s m, s n xu t và tiêu th làm t ng t c đ l u chuy n v n gi m đ c nhu c u v n c n s d ng mà k t qu đ t đ c t ng đ ng làm
*ăV năl uăđ ngăn mătrongăkhơuăd ătr :
+ V n nguyên v t li u chính: Là giá tr các lo i vât t dùng d tr s n xu t mà khi tham gia vào s n xu t ch ng c u thành th c th c a s n ph m
+ V n v t li u ph : Là giá tr các lo i v t t d tr dung trong s n xu t Các lo i
v t t này không c u thành th c th chính c a s n ph m mà nó k t h p v i nguyên v t
li u chính làm thay đ i màu s c, mùi v , hình dáng bên ngoài c a s n ph m ho c t o đi u
ki n cho quá trình s n xu t s n ph m th c hi n đ c bình th ng, thu n l i
+ V n nhiên li u: Là giá tr các lo i nhiên li u d tr dung trong ho t đ ng s n
+ V n công c ,d ng c : Là giá tr các công c d ng c không đ tiêu chu n là tài
s n c đinh, dung cho ho t đ ng s n xuât kinh doanh
Lo i v n này c n thi t đ đ m b o s n xu t c a doanh nghi p đ c ti n hành liên
t c
*ăV năl uăđ ngăn mătrongăkhơuăs năxu t
+ V n s n ph m nh p kho: Là bi u hi n b ng ti n các chi phí s n xu t kinh doanh
đư b ra cho các lo i s n ph m nh chi phí hàng nh p kho
+ V n bán thành ph m t ch : ây là ph n v n l u đ ng ph n ánh giá tr các chi phí s n xu t kinh doanh b ra khi s n xu t s n ph m đư tr i qua nh ng công đo n s n
xu t nh t đ nh nh ng ch a hoàn thành s n ph m cu i cùng(thành ph m)
+ V n chi phí tr tr c: Là các chi phí th c t đư phát sinh nh ng có tác d ng cho nhi u chu k s n xu t kinh doanh nên ch a th tính h t vào giá thành s n ph m trong k này mà còn đ c tính d n vào giá thành s n ph m c a m t s k ti p theo nh : Chi phí tìm hiê th tr ng, chi phí maketting, chi phí bán hàng…
Lo i v n này đ c dùng cho quá trình s n xu t kinh doanh, đ m b o cho quá trình
ho t đ ng kinh doanh c a các b ph n đ c liên t c h p lý
Trang 16*ăV năl uăđ ngăn mătrongăquáătrìnhăl uăthông
+ V n s n ph m hàng hoá: Là giá tr nh ng s n ph m hàng hoá đư đ t tiêu chu n
k thu t và đư đ c nh p kho
+ V n ti n t : Bao g m ti n m t t i qu , ti n g i ngân hàng và ti n đang chuy n
Ti n là m t lo i tài s n c a doanh nghi p mà có th d dàng chuy n đ i thành các loai tài
s n khác ho c đ tr n Do vâ , trong ho t đ ng kinh doanh đòi h i m i doanh nghi p
ph i có m t l ng ti n nh t đ nh
+ Các kho n đ u t ng n h n: u t ch ng khoán ng n h n, cho vay ng n
h n… ây là nh ng kho n đ u t nh m m t m t đ m b o kh n ng thanh toán, m t khác
t n d ng kh n ng sinh l i c a các tài s n tài chính ng n h n nh m nâng cao hiêu qu s
d ng v n l u đ ng
+ Các kho n v n trong thanh toán: Các kho n ph i thu, các kho n t m ng…Ch
y u trong kho n m c v n này là các kho n ph i thu c a cá khách hàng, th hi n s ti n
mà khách hang n doanh nghi p phát sinh trong quá trình bán hàng hoá, d ch v d i hình th c bán tr tr c, tr sau Kho n m c này liên quan ch t ch đ n chinh sách tín
d ng th ng m i c a doanh nghi p, m t trong nh ng chi n l c quan tr ng c a doanh nghi p trong n n kinh t th tr ng Ngoài ra, trong m t s tr ng h p mua s m v t t , hàng hoá doanh nghi p còn ph i ng ti n tr c cho ng i cung c p t đó hình thành kho n t m ng
Lo i v n này dùng đ d tr s n ph m, b o đ m cho tiêu th th ng xuyên,
1.1.3.2 Phân lo i theo hình thái bi u hi n
V n v t t hàng hoá: Là kho n v n l u đ ng có hình thái bi u hi n c th nguyên nhiên v t li u s n ph m trong kho, hàng xu t kho
V n b ng ti n: Ti n m t, ti n qu , v n, ti n g i ngân hàng, các kho n v n trong thanh toán, đ u t ng n h n
Ý ngh a: Vi c phân lo i v n l u đ ng theo cách này t o đi u ki n thu n l i cho
vi c xem xỨt, đánh giá m c t n kho d tr và kh n ng thanh toán c a doanh nghi p
M t khác thông qua cách phân lo i này có th tìm các bi n pháp phát huy ch c n ng
c a các thành ph n v n và bi t đ c k t c u v n l u đ ng theo hình thái bi u hi n đ
đ nh h ng đi u ch nh h p lý có hi u qu
1.1.4 K t c u v n l u đ ng trong doanh nghi p
Trang 177
K t c u v n l u đ ng ph n ánh quan h t l gi a các thành ph n v n l u đ ng trong t ng s v n l u đ ng c a doanh nghi p Vi c tính toán và nghiên c u k t c u v n
l u đ ng ph thu c vào tiêu th c phân lo i v n l u đ ng trong doanh nghi p V i ph m
vi c a khóa lu n tác gi s d ng hai tiêu th c phân lo i là theo hình thái bi u hi n và theo vai trò c a v n l u đ ng đ tính toán k t c u v n l u đ ng
T tr ng v năl uăđ ng
V năl uăđ ng i
T ng v n l uăđ ng
Vi c nghiên c u k t c u v n l u đ ng có ý ngh a quan tr ng trong công tác qu n
lý tài chính c a doanh nghi p b i đ ti n hành s n xu t kinh doanh, b t k doanh nghi p nào c ng c n có v n Song trên th c t , m i doanh nghi p khác nhau, kinh
doanh trên các l nh v c khác nhau l i có c c u v n khác nhau Vi c phân b v n y
nh th nào cho h p lý có tính ch t quy t đ nh đ n hi u qu s d ng v n nói chung và
v n l u đ ng nói riêng Có th nói r ng vi c huy đ ng v n là r t khó và quan tr ng,
nh ng đ qu n lý và s d ng đ ng v n sao cho có hi u qu và đem l i l i nhu n cao
nh t còn khó h n Chính vì v y, trong qu n lý và s d ng v n l u đ ng c n nghiên c u
và xây d ng m t k t c u v n l u đ ng h p lý và có nh ng bi n pháp s d ng có hi u
qu t ng thành ph n v n l u đ ng đó đ nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng và
v n kinh doanh nói chung c a doanh nghi p Thông qua vi c thay đ i k t c u v n l u
đ ng trong nh ng th i k khác nhau, doanh nghi p có th th y đ c nh ng bi n đ i tích c c ho c h n ch v m t ch t l ng trong công tác qu n lý, s d ng v n l u đ ng
c a mình
1.1.5 Ngu n hình thành v n l u đ ng
V n l u đ ng đ c hình thành t hai ngu n là v n ch s h u và n ph i tr , c
th :
- Ngu n v n ch s h u: Là ngu n v n thu c quy n s h u c a doanh nghi p,
doanh nghi p có đ y đ các quy n chi m h u, quy n s d ng, quy n chi ph i và đ nh
đo t Tùy theo lo i hình doanh nghi p thu c các thành ph n kinh t khác nhau mà v n
ch s h u có n i dung c th riêng: S v n l u đ ng đ c ngân sách nhà n c c p
ho c có ngu n g c t ngân sách nhà n c (đ i v i các doanh nghi p nhà n c); s v n
l u đ ng do ch s h u b ra (doanh nghi p t nhân ho c công ty c ph n); s v n l u
đ ng t ng thêm do l i nhu n b sung; s v n góp t liên doanh liên k t; s v n l u
đ ng huy đ ng đ c qua phát hành c phi u…
- N ph i tr :
Ngu n v n đi vay: là các kho n v n l u đ ng đ c hình thành t v n vay các ngân hàng th ng m i ho c các t ch c tài chính khác; v n thông qua phát hành trái phi u
Trang 18 Ngu n v n trong thanh toán: đó là các kho n n khách hàng, n các doanh nghi p khác trong quá trình thanh toán
V i vi c xem v n l u đ ng đ c hình thành theo các ngu n nh th nào, nhà qu n
Nh v y "Qu n lý v n l u đ ng là s tác đ ng c a nhà qu n lý tài chính đ n
v n l u đ ng (ti n và các kho n t ng đ ng ti n, hàng t n kho, ph i thu khách hàng
và tài s n l u đ ng khác) m t cách liên t c, có t ch c, liên k t các thành viên trong t
ch c nh m đ t đ c m c tiêu t i đa hóa giá tr tài s n c a ch s h u" Qu n lý v n
l u đ ng bao g m:
-Qu n lý ti n và các kho n t ng đ ng ti n bao g m:
+ Quy tăđ nh d tr : D tr ti n là m t trong nh ng ho t đ ng quan tr ng c a
DN D tr ti n nh m đáp ng nhu c u giao d ch DN c n m t l ng ti n đ chi tr cho
các ho t đ ng th ng nh t nh tr ti n mua hàng, thanh toán n , tr l ng cho công nhân… Thêm n a, ti n là tài s n có tính thanh kho n cao vì th d tr ti n còn đ đ i
phó v i nh ng ho t đ ng b t th ng có th x y ra mà DN không th l ng tr c đ c trong t ng lai Ngoài ra còn nh m m c đích đ u c C th là đ n m b t đ c nh ng
c h i đ u t thu n l i trong DN nh mua nguyên v t li u d tr khi thi tr ng gi m
giá hay mua ch ng khoán đ u t đ gia t ng l i nhu n Tuy nhiên, n u m c d tr ti n
không h p lý, c th là quá ít ti n thì DN có th m c nguy c không có kh n ng thanh
toán; ngu n ti n b c t gi m, ph i huy đ ng thêm các ngu n tài chính ng n h n, bán tài
s n…N u DN d tr quá nhi u khi n DN m t c h i đ u t vào các tài s n sinh l i khác nh : ch ng khoán, trái phi u…Vì v y đ a ra m t m c d tr t i u là m t bài
toán yêu c u các nhà tài chính ph i gi i quy t
+ Qu n lý ho tăđ ng thu và chi: M t trong nh ng nhi m v c b n c a qu n lý
tài chính DN là qu n lý vi c thu ti n t khách hàng và vi c ch tr ti n cho nhà cung
Trang 199
c p, ng i lao đ ng,…DN ph i có m t ph ng th c thu chi sao cho vi c qu n lý ti n
m t là hi u qu nh t
+ Qu nălỦăđ uăt ăch ng khoán kh th : Ti n m t c a công ty d th a s đ c
đem đi đ u t vào ch ng khoán kh th DN có th đ u t ng n h n vào nhi u lo i
ch ng khoán kh th khác nhau Quy t đ nh đ u t vào ch ng khoán nào mang l i l i
nhu n cao, r i ro th p n m trong vi c qu n lý v n l u đ ng c a các nhà tài chính
-Qu n lý kho n ph i thu: Kho n ph i thu t khách hàng là m t v n đ r t quan
tr ng và ph c t p trong công tác qu n lý tài chính doanh nghi p b i vì:
Vi c qu n lý ph i thu t khách hàng liên quan ch t ch t tiêu th s n ph m Khi doanh nghi p m r ng vi c bán ch u hàng hóa cho khách hàng s làm cho n ph i thu
t ng Tuy v y, doanh nghi p có th t ng đ c th ph n t đó gia t ng đ c doanh thu bán hàng và l i nhu n, M t khác qu n lý kho n ph i thu liên quan ch t ch đ n vi c t ch c
và b o toàn v n l u đ ng c a doanh nghi p
Vi c t ng kho n ph i thu t khách hàng kéo theo vi c gia t ng các kho n chi phí
qu n lý n , chi phí thu h i n , chi phí tr lưi ti n vay đ đáp ng nhu c u v n l u đ ng thi u do v n c a doanh nghi p b khách hàng chi m d ng
T ng kho n ph i thu làm t ng r i ro đ i v i doanh nghi p d n đ n tình tr ng n quá h n khó đòi ho c không thu h i đ c do khách hàng v n , gây m t v n c a doanh nghi p
-Qu n lý hàng t n kho: i v i các doanh nghi p th ng m i, hàng t n kho ch
y u là d tr hàng hóa đ bán V n l u đ ng đ u t vào hàng hóa t n kho g i là v n v hàng t n kho
Hi u qu qu n lý v n v hàng t n kho nh h ng và tác đ ng m nh m đ n hi u
qu ho t đ ng kinh doanh và hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p
V n đ quan tr ng đ t ra trong vi c qu n lý v n v hàng t n kho là ki m soát đ u
t và t n kho nh m đ t t i các m c tiêu ch y u sau:
-T ch c khoa h c, h p lý vi c d tr đ m b o cho quá trình kinh doanh di n ra liên t c, tránh m i s gián đo n do vi c d tr gây ra
Xu t phát t nh ng đ c đi m v ph ng th c chuy n d ch giá tr (chuy n toàn
b m t l n vào giá thành s n ph m tiêu th ) ph ng th c v n đ ng c a TSL và v n
Trang 20y u t lưi su t ti n vay
- Ph i luôn có nh ng gi i pháp b o toàn và phát tri n v n l u đ ng Xây d ng trên
ph i thu khách hàng, hàng t n kho, b o toàn đ c v n l u đ ng có ngh a là b o toàn
đ c giá tr th c c a v n hay nói cách khác đi là b o toàn đ c s c mua c a đ ng v n không b gi m sút so v i ban đ u i u này th hi n qua kh n ng mua s m TSL và kh
n ng thanh toán c a doanh nghi p trong quá trình s n xu t kinh doanh
- Ph i th ng xuyên ti n hành phân tích tình hình s d ng v n l u đ ng thông qua các ch tiêu tài chính nh : vòng quay toàn b v n l u đ ng, hi u su t s d ng v n
l u đ ng, h s n Nh các ch tiêu này ng i qu n lý tài chính có th đi u ch nh k p
th i các bi n pháp đ nâng cao hi u qu s d ng v n nh m t ng m c doanh l i
1.1.6.3 Các chi n l c qu n lý v n l u đ ng
Chính sách qu n lí v n l u đ ng ch y u t p trung vào tính thanh kho n c a tài
s n ng n h n đ đáp ng các kho n n ng n h n Thanh kho n r t quan tr ng b i vì n u
m t công ty có m c đ thanh kho n quá cao thì r t nhi u ngu n l c nhàn r i và sinh ra chi phí t các ngu n nhàn r i này Ng c l i, công ty có m c đ thanh kho n quá th p
s đ i m t v i thi u ngu n l c đ đáp ng ngh a v tài chính nh hi n nay (Arnold,2008) Tài s n ng n h n là thành ph n quan tr ng c a v n l u đ ng và chính sách v n l u đ ng ph thu c vào m c đ tài s n ng n h n so v i n ng n h n (Afza & Nazir,2009) Trên c s đó các tài li u tài chính phân lo i các ho t đ ng chính sách v n thành ba lo i: chính sách qu n lí m o hi m, chính sách qu n lí trung dung và chính sách
qu n lí th n tr ng đ c th o lu n nh sau
a, Chính sách qu n lí m o hi m
Trang 2111
Chính sách qu n lí m o hi m: doanh nghi p dùng m t ph n ngu n v n ng n h n
đ tài tr cho tài s n dài h n( nh ng tài s n th ng xuyên đ c tài tr b ng các ngu n tín d ng dài h n, tài s n t m th i đ c tài tr b ng ngu n tín d ng ng n h n) Trong chính sách này, các nhà qu n lí c g ng nâng cao l i nhu n b ng cách tr lưi su t th p
h n vì lưi su t vay ng n h n th ng th p h n lưi su t vay dài h n Tuy nhiên chính sách này có th là “m o hi m” n u có bi n đ ng v lưi su t vay ng n h n hay dòng ti n không đ đ chi tr các kho n n ng n h n và có th t ng nguy c v n Vì v y chính sách này đ c áp d ng cho các công ty đang ho t đ ng trong m t n n kinh t n đ nh
an toàn h n Nh ng chi phí đ doanh nghi p vay dài h n th ng cao h n chi phí vay
ng n h n Do đó, chính sách này phù h p v i doanh nghi p có t tr ng n ng n h n
th p, th i gian quay vòng ti n dài
Trang 22c, Chính sách qu n lí trung dung
Chính sách qu n lí trung dung: doanh nghi p dùng m t ph n ngu n v n ng n
h n tài tr cho tài s n ng n h n, dùng m t ph n ngu n v n dài h n tài tr cho tài s n dài
h n ( miêu t toàn b tài s n th ng xuyên và m t ph n tài s n t m th i đ c tài tr
b ng các ngu n tín d ng dài h n) Chính sách qu n lý trung dung là s k t h p gi a chính sách qu n lý th n tr ng và m o hi m Nó cân b ng r i ro và l i nhu n doanh nghi p
Trên đây là các mô hình c b n v chính sách qu n lí v n l u đ ng trong doanh
Theo t đi n Ti ng Anh Oxford thì "Hi u qu -Efficient" là đ t đ c n ng su t
t i đa v i chi phí đ u vào t i thi u" (www Oxford.com)
Nh v y, "hi u qu đ c hi u là s so sánh gi a k t qu đ u ra v i các y u t
đ u vào trong m t th i k nh t đ nh" Hi u qu là m t ch tiêu kinh t th hi n t ng h p
ph n ánh trình đ s d ng các y u c a quá trình s n xu t Th c ch t "hi u qu " là s so sánh gi a k t qu đ u ra và đ u vào c a m t doanh nghi p đ c xét trong m t k nh t
đ nh Hi u qu có th đo l ng b ng s tuy t đ i (hi u s gi a k t qu đ u ra và y u t
đ u vào) ho c s t ng đ i (th ng s gi a k t qu đ u ra và đ u vào) Tuy nhiên đ so sánh hi u qu c a các doanh nghi p có quy mô khác nhau thông th ng các nhà nghiên
c u s d ng s t ng đ i b i n u doanh nghi p có quy mô càng l n thì s tuy t đ i càng cao V y hi u qu trong nghiên c u này đo l ng b ng công th c sau:
Hi uăqu = K tăqu ăđ uăra
Y uăt ăđ uăvƠo
TSL
TSC
NVNH
NVDH
Trang 23Hi uăqu = Y uăt ăđ u vào
K tăqu ăđ uăra
1.2.1.2.Khái ni m hi u qu s d ng v n l u đ ng
Hi u qu s d ng v n l u đ ng là m t v n đ ph c t p có m i quan h v i toàn
b các y u t c a quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p (lao đ ng, t li u lao
đ ng) Trong ho t đ ng qu n lý tài chính doanh nghi p, có r t nhi u quan đi m v hi u
qu s d ng v n l u đ ng c a doanh nghi p và có nhi u ph ng pháp phân tích, nhi u
ch tiêu đ đánh giá hi u qu s d ng v n l u đ ng
Có quan đi m cho r ng s d ng v n l u đ ng có hi u qu là gi m t i đa v n l u
đ ng trong đi u ki n có th đ t đó t ng s vòng quay v n l u đ ng, gi m nhu c u và chi phí ngu n tài tr v n l u đ ng d n đ n t ng l i nhu n c a doanh nghi p Nh ng có quan đi m khác cho r ng s d ng v n l u đ ng có hi u qu là ph i tính toán, xác đ nh
đ c s v n l u đ ng t i u doanh nghi p b vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh t i doanh nghi p V n l u đ ng t i u là s v n l u đ ng mà t i đó l i ích c n biên c a
m t đ ng v n t ng thêm b ng chi phí c n biên đ có thêm m t đ ng vôn l u đ ng đó
N u đi sâu vào b n ch t, nhìn chung các quan đi m đ u cho r ng: hi u qu s
d ng v n l u đ ng t i doanh nghi p ph i g n k t ch t ch v i hi u qu s d ng các ngu n l c khác c a doanh nghi p nh hi u qu s d ng lao đ ng, hi u qu s d ng v n
c đ nh Hi u qu s d ng v n l u đ ng n m trong m i quan h v i hi u qu ho t đ ng
s n xu t kinh doanh chung c a doanh nghi p
V y,ăcóăth ăhi uăhi uăqu ăs ăd ngăv năl uăđ ngălƠăm tăph mătrùăkinhăt ă
ph năánhătrìnhăđ ăs ăd ngăv năl uăđ ngăc aădoanhănghi p trongăt ngăhòaăcácă ngu năl căkhácăc aădoanhănghi păg năli năv iănh ngăđ căthùăc ăth ăc aădoanhă nghi păđóăđ ăđ tăđ căk tăqu ăt iă uăv iăchiăphíănh ănh t
1.2.2.Các ph ng pháp đánh giá hi u qu s d ng v n l u d ng
1.2.2.1.Ph ng pháp t l
Ph ng pháp này d a trên các ý ngh a chu n m c các t l c a đ i l ng tài
chính trong các quan h tài chính V nguyên t c, ph ng pháp này yêu c u ph i xác
đ nh đ c các ng ng, các đ nh m c đ nh n xét, đánh giá tình hình tài chính doanh
nghi p, trên c s so sánh các t l c a doanh nghi p v i giá tr các t l tham chi u
Khi mu n phân tích s bi n đ ng c a nhân t này nh h ng đ n các nhân t khác ra sao, ta ph i dùng đ n ph ng pháp phân tích t s tài chính Có r t nhi u các t
Trang 24s đ c dùng đ phân tích Các t s này h p l i v i nhau t o thành t ng nhóm t s tài chính Có b n nhóm t s tài chính mà ng i s d ng c n quan tâm là:
có m t k , ng i phân tích tài chính ph i t p h p các k doanh nghi p ho t đ ng đ
ti n hành phân tích S l ng k c n đ phân tích xác đ nh theo t ng tr ng h p Thông th ng s d ng 5 k g n nh t đ ti n hành phân tích Tr ng h p đ xác đ nh s
bi n đ ng lâu dài, tìm đi m dao đ ng thì ph i dùng nhi u k (10 n m, 20 n m ) N u
c n thi t, ng i phân tích ph i v bi u đ , đ th đ có th d dàng quan sát s phát tri n c a doanh nghi p qua các th i k
Phân tích theo d ng so sánh ch y u cho ta bi t xu th phát tri n và m i quan h
c a các n m Nó thông th ng đ c dùng đ d đoán hay l p k ho ch phát tri n trong
t ng lai
Yêu c u đ có th ti n hành phân tích theo cách này là:
Các kho n m c c a các báo cáo qua các th i k ph i gi ng nhau và các cách tính các kho n m c đó ph i gi ng nhau
S s p x p các kho n m c ph i gi ng nhau qua các th i k
Phân tích theo chi u ngang: ta có th coi đây là m t ph ng pháp phân tích
d ng so sánh nh ng đi m đ c bi t c a nó là ch có hai k : s đ u k (báo cáo cu i k
tr c) và s cu i k (báo cáo cu i k này)
Vi c ch ti n hành phân tích hai k t o đi u ki n cho ng i phân tích có th ti n hành phân tích k h n tình hình phát tri n c a n m c n phân tích
Vi c phân tích theo chi u ngang giúp cho ng i s d ng bi t đ c s thay đ i v
l ng c ng nh s thay đ i v t l c a các kho n m c theo th i gian
Yêu c u c a phân tích theo chi u ngang c ng gi ng nh yêu c u phân tích d ng
so sánh nhi u k
Phân tích xu h ng: c ng là m t d ng c a phân tích so sánh Thay vì so sánh
nhi u k b ng cách so sánh t ng c p v i nhau, phân tích xu h ng l i ch n ra m t n m làm g c Thông th ng n m làm g c là n m có k xa nh t so v i n m ti n hành phân tích Các n m còn l i đ c so sánh v i n m làm g c
Cách phân tích d ng xu h ng ch có hi u qu khi ta xét đ n m i quan h gi a các kho n m c v i nhau S t ng c a kho n m c này là nguyên nhân làm gi m kho n m c kia và ng c l i Nó s không có nhi u ý ngh a khi ta xét t ng kho n m c riêng l
Trang 25T su t sinh l i VL = ROS * Vòng quay v n l u đ ng
1.2.3 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n l u đ ng
1.2.3.1 Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý v n l u đ ng chung
a.Kh n ng thanh toán
- V n l u đ ng ròng
Các lo i tài s n l u đ ng th ng đ c ám ch là ngu n v n l u đ ng Tuy nhiên,ngu n
v n l u đ ng thu n đ c xác đ nh là t ng giá tr các t i s n l u đ ng tr (-) các kho n n
ng n h n
V n l u đ ng ròng = Tài s n l u đ ng – N ng n h n
V n l u đ ng ròng hay v n l u đ ng thu n (NWC) là m c chênh l ch gi a tài s n
l u đ ng và các kho n n ng n h n Nh ng kho n m c ch y u c a tài s n l u đ ng là
ti n m t, ch ng khoán có kh n ng chuy n đ i nhanh, các kho n ph i thu và hàng hóa
t n kho các lo i Khi các ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c m r ng th ng có s gia
t ng d n d n tài s n l u đ ng, cùng nhu c u có th so sánh đ c đ i v i ngu n tài tr
t ng thêm M t s ngu n tài tr c n thi t th ng đ c cung c p do s gia t ng các kho n
n ng n h n phát sinh nh tín d ng th ng m i Trong h u h t các các tr ng h p tài tr
b ng nh ng ngu n không do vay m n làm gia t ng nh ng kho n n ng n h n th ng không đ đ tài tr cho tìa s n l u đ ng t ng thêm Do đó nhu c u t ng v n ho t đ ng (NWC) là c n thi t và ngu n tài tr là m t lo i chi phí c n ph i tính đ n
- Nhu c u v n l u đ ng ròng
Nhu c u v n l u đ ng ròng: Nhu c u v n l u đ ng ròng c a doanh nghi p th
hi n s v n ti n t c n thi t doanh nghi p ph i tr c ti p ng ra đ hình thành m t
l ng d tr hàng t n kho và kho n cho khách hàng n sau khi đư s d ng kho n tín d ng c a nhà cung c p
Nhu c u VL = M c d tr hàng t n kho + Kho n ph i thu t khách hàng - Kho n ph i tr
Trang 26H s này ph n ánh kh n ng chuy n đ i tài s n thành ti n đ trang tr i các kho n
n ng n h n đ n h n thanh toán H s này càng cao, thì kh n ng s n sàng thanh toán các kho n n đ n h n càng cao, tuy nhiên trong 1 s tr ng h p h s này quá cao, thì
ph i xem xét thêm tình hình tài chính có liên quan
T l này cho phép hình dung ra chu kì ho t đ ng c a công ty xem có hi u qu không, ho c kh n ng bi n s n ph m thành ti n m t có t t không N u công ty g p ph i
r c r i trong v n đ đòi các kho n ph i thu ho c th i gian thu h i ti n m t kéo dài, T
l này cho phép hình dung ra chu kì ho t đ ng c a công ty xem có hi u qu không,
ho c kh n ng bi n s n ph m thành ti n m t có t t không N u công ty g p ph i r c r i trong v n đ đòi các kho n ph i thu ho c th i gian thu h i ti n m t kéo dài, thì công ty
r t d g p ph i r c r i v kh n ng thanh kho n
Theo công th c trên, kh n ng thanh toán c a doanh nghi p s là t t n u tài s n
l u đ ng và đ u t ng n h n chuy n d ch theo xu h ng t ng lên và n ng n h n chuy n d ch theo xu h ng gi m xu ng; ho c đ u chuy n d ch theo xu h ng cùng
t ng nh ng t c đ t ng c a tài s n l u đ ng và đ u t ng n h n l n h n t c đ t ng c a
n ng n h n; ho c đ u chuy n d ch theo xu h ng cùng gi m nh ng t c đ gi m c a tài
s n l u đ ng và đ u t ng n h n nh h n t c đ gi m c a n ng n h n Tuy nhiên đây xu t hi n mâu thu n:
Th nh t, kh n ng thanh toán ng n h n c a doanh nghi p là ch tiêu ph n ánh tình hình tài chính c a doanh nghi p, không th nói m t cách đ n gi n tình hình tài chính c a doanh nghi p là t t n u kh n ng thanh toán ng n h n l n
Kh n ng thanh toán ng n h n l n có th do: các kho n ph i thu (t c n không đòi
đ c ho c không dùng đ bù tr đ c) v n còn l n, hàng t n kho l n (t c nguyên v t
li u d tr quá l n không dùng h t và hàng hóa, thành ph m t n kho không bán đ c không đ i l u đ c) t c là có th có m t l ng l n
Tài s n l u đ ng t n tr l n, ph n ánh vi c s d ng tài s n không hi u qu , vì b
ph n này không v n đ ng không sinh l i Và khi đó kh n ng thanh toán c a doanh nghi p th c t s là không cao n u không mu n nói là không có kh n ng thanh toán
Th hai, tài s n l u đ ng và đ u t ng n h n có th đ c hình thành t v n vay dài h n nh ti n tr tr c cho ng i bán; ho c đ c hình thành t n khác (nh các kho n ký qu , ký c c…) ho c đ c hình thành t ngu n v n ch s h u Chính vì th
có th v n vay ng n h n c a doanh nghi p nh nh ng n dài h n và n khác l n N u
l y t ng tài s n l u đ ng chia cho n ng n h n đ nói lên kh n ng thanh toán n ng n
h n c a doanh nghi p thì ch ng khác gì ki u dùng n đ tr n vay
Chính vì v y, không ph i h s này càng l n càng t t Tính h p lý c a h s này
ph thu c vào ngành ngh kinh doanh, ngành ngh nào có tài s n l u đ ng chi m t
Trang 2717
tr ng cao (ch ng h n Th ng m i) trong t ng tài s n thì h s này cao và ng c
l i.th c t s là không cao n u không mu n nói là không có kh n ng thanh toán
Tài s n l u đ ng và đ u t ng n h n có th đ c hình thành t v n vay dài h n
M t t l ch ra li u m t công ty có đ tài s n ng n h n đ thanh toán các kho n n
ng n h n mà không c n ph i bán hàng t n kho đi hay không
H s thanh toán nhanh đ c tính b ng cách l y t ng các tài s n có tính thanh kho n
cao nh t (ti n m t, đ u t ng n h n, và kho n ph i thu) chia cho t ng n ng n h n
Hàng t n kho không đ c đ a vào công th c trên vì nó khó có th chuy n ra ti n
m t m t cách d dàng, các chi phí tr tr c c ng không đ c đ a vào v i lý do t ng
t H s thanh toán nhanh là m t h s kh t khe h n nhi u so v i t l thanh toán ngay (current ratio) b i vì nó đư lo i tr hàng t n kho ra kh i công th c tính toán Công th c này đ c các nhà đ u t s d ng khá ph bi n
H s này nói lên tình tr ng tài chính ng n h n c a m t công ty có lành m nh không N u m t công ty có h s thanh toán nhanh nh h n 1, nó s không đ kh n ng thanh toán ngay l p t c toàn b các kho n n ng n h n và, c n ph i r t c n tr ng khi
đ u t vào nh ng công ty nh v y Phân tích sâu h n n a, n u h s thanh toán nhanh
nh h n h s thanh toán ngay r t nhi u ch ng t tài s n ng n h n ph thu c r t l n vào hàng t n kho, đây là m t ví d c a các công ty bán l Trong tr ng h p này tính thanh kho n c a tài s n ng n h n là t ng đ i th p Ngoài ra c n ph i so sánh h s thanh toán nhanh c a n m nay so v i n m tr c đ nh n di n xu h ng bi n đ ng, so sánh
v i h s c a doanh nghi p cùng ngành đ đánh giá t ng quan c nh tranh H s này
là ch tiêu đánh giá ch t ch h n kh n ng thanh toán c a Doanh nghi p Khi h s này
b ng 1 ngh a là TSL v a đ đ thanh toán n ng n h n đ m b o v n v a thanh toán đ n ng n h n v a ti p t c ho t đ ng đ c, h s b ng 2 đ c xem là h p lý, h
s này cao h n 2 đ c xem là đ u t th a vào TSL
Trang 28ngay các kho n n đ n h n ph i tr H s này b ng 1 thì ch ng t kh n ng thanh toán c a Doanh nghi p t ng đ i kh quan Và ng c l i n u h s này nh h n 1 thì tình hình thanh toán các kho n n c a Doanh nghi p là h t s c khó kh n lúc này bu c Doanh nghi p ph i bán g p v t t hàng hoá d tr đ tr n Tuy nhiên,
n u t xu t cao ch ng t doanh nghi p đang b đ ng v n hay là doanh nghi p đang trong tình tr ng không bi t t o ra các c h i cho đ ng v n c a mình
- Ch tiêu s c sinh l i c a v n l u đ ng:
Ch tiêu này ch ra r ng c m t đ ng v n l u đ ng tham gia vào m t chu k ho t
đ ng s n xu t kinh doanh thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng l n càng t t.Trong ho t đ ng s n xu t hay trong m t chu k kinh doanh thì đ ng v n càng
có s luân chuy n t t nhi u hình thái khác nhau càng ch ng t vi c s d ng đ ng v n
có hi u qu doanh nghi p Góp ph n vào vi c nâng cao hi u qu s d ng đ ng v n thì các doanh nghi p không th không s d ng m t s các ch tiêu c b n nh :
Ch tiêu này còn ch ra đ c s luân chuy n c a vòng v n N u s luân chuy n càng l n thì ch ng t l i nhu n mà nó t o ra đ c càng cao và đ ng v n đó đ c doanh nghi p s d ng m t cách có hi u qu
Ch tiêu này có th ch ra m t cách chi ti t v th i gian vòng v n luân chuy n, vòng luân chuy n càng nh thì t c đ luân chuy n c a v n l u đ ng càng l n và làm
ng n chu k kinh doanh, v n quay vòng hi u qu h n
Ch tiêu này cho chúng ta bi t c m t đ ng v n l u đ ng thì t o ra bao nhiêu đ ng doanh thu thu n H s này càng nh ch ng t hi u qu s d ng v n l u đ ng càng cao,
H s sinh l i c a v năl uăđ ng = L i nhu n
V năl uăđ ng bq trong k
S vòng quay c a v năl uăđ ng = Doanh thu thu n
V năl uăđ ng bq trong k
Trang 29N u quy mô doanh nghi p đ c m r ng, vi c t ng t c đ luân chuy n v n
l u đ ng đư giúp doanh nghi p không c n t ng thêm v n l u đ ng ho c b ra s
VQ VL ăkìănày VQăVL ăkìătr c
N u quy mô kinh doanh không đ i, vi c t ng t c đ luân chuy n v n l u
đ ng đư giúp cho doanh nghi p ti t ki m đ c m t l ng v n l u đ ng có th rút
ra kh i luân chuy n dùng vào vi c khác
- Ch tiêu s c sinh l i c a v n l u đ ng:
Ch tiêu này ch ra r ng c m t đ ng v n l u đ ng tham gia vào m t chu k ho t
đ ng s n xu t kinh doanh thì t o ra bao nhiêu đ ng l i nhu n Ch tiêu này càng l n càng t t.Trong ho t đ ng s n xu t hay trong m t chu k kinh doanh thì đ ng v n càng
có s luân chuy n t t nhi u hình thái khác nhau càng ch ng t vi c s d ng đ ng v n
có hi u qu doanh nghi p
1.2.3.2.Các ch tiêu đo l ng hi u qu qu n lý t ng thành ph n v n l u đ ng
Thông qua vi c phân tích tình hình luân chuyên c a hàng t n kho các nhà
qu n tr có th đ a ra các bi n pháp nâng cao hi u qu s d ng hàng t n kho
H s sinh l i c a v năl uăđ ng = L i nhu n
V năl uăđ ng bq trong k
Trang 30xu t kinh doanh N u ch tiêu này cao thì vi c t ch c qu n lý d tr c a DN là t t,
DN có th rút ng n đ c chu k s n xu t KD và gi m đ c l ng v n b vào HTK N u ch tiêu này th p thì có th d tr v t t quá m c d n đ n tình tr ng b
đ ng ho c s n ph m b tiêu th ch m T đó có th d n t i dòng ti n vào DN b
gi m đi và đ t DN vào tình tr ng khó kh n v tài chính trong t ng lai
- Th i gian quay vòng hàng t n kho
Th iăgian quay vòng hàng
360
H ăs ăl uăkho
Ch tiêu này cho bi t trong m t chu kì kinh doanh, hàng t n kho quay h t m t
vòng c n bao nhiêu th i gian Ch tiêu này l n hay nh ph thu c vào ngành ng kinh
quân
Ch tiêu này cho bi t sau 1 k ho t đ ng s n ph m d dang quay đ c bao
nhiêu vòng ch tiêu này ph thu c vào quy trình công ngh s n xu t và tính ch t
S ăvòngăquayăs năph măd ădangăăă
Th i gian 1 vòng quay c a s n ph m d dang: ch tiêu này cho bi t sau 1 k
ho t đ ng m i vòng quay c a s n ph m d dang h t bao nhiêu ngày Ch tiêu này
càng th p thì càng ch ng t chi phí d dang c a doanh nghi p là ít và hi u qu s
d ng tài s n ng n h n cao
- Vòng quay c a v t t d tr
S ăvòngăquayăv tăt ăd ătr = Giáăv năcùaăvơtăt ăd ătr
Giáătr ăNVLăv tăt
S vòng quay c a v t t d tr cho s n xu t: ch tiêu này cho bi t sau m t
chu k ho t đ ng v t t d tr cho s n xu t quay đ c bao nhiêu vòng
- Th i gian quay vòng v t t d tr
Th iăgianăvòngăquayăv tăt ă
Th iăgianăc aăk ăphơnătích
S ăvòngăquay v tăt ăd ătr
Trang 3121
Th i gian 1 vòng quay c a v t t d tr cho s n xu t: ch tiêu này cho bi t sau 1
k ho t đ ng th i gian quay c a 1 vòng quay d c a v t t d tr cho s n xu t là bao nhiêu Ch tiêu này càng th p càng ch ng t hàng hóa đ ng ít, hi u qu s d ng tài
s n c đ nh cao
Qu nălỦăph iăthuăkháchăhƠng
-Vòng quay kho n ph i thu
có th đánh giá tình hình tài chính doanh nghi p, vi c xem xét ch tiêu hàng
t n kho c n đ c đánh giá bên c nh các ch tiêu khác nh l i nhu n, doanh thu, vòng quay c a dòng ti n…, c ng nh nên đ c đ t trong đi u ki n kinh t v mô, đi u ki n
th c t c a t ng doanh nghi p
Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ bi n đ i các kho n ph i thu thành
ti n m t H s này là m t th c đo quan tr ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ c tính b ng cách l y doanh thu trong k chia cho s d bình quân các kho n ph i thu trong k
Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ bi n đ i các kho n ph i thu thành
ti n m t H s này là m t th c đo quan tr ng đ đánh giá hi u qu ho t đ ng c a doanh nghi p, đ c tính b ng cách l y doanh thu trong k chia cho s d bình quân các kho n ph i thu trong k Kho n ti n ph i thu t khách hàng là s ti n mà khách hàng
hi n t i v n còn chi m d ng c a doanh nghi p Ch đ n khi khách hàng thanh toán b ng
ti n cho kho n ph i thu này thì coi nh l ng v n mà doanh nghi p b khách hàng chi m d ng m i không còn n a
Vi c chi m d ng v n này tho t nhìn không m y quan tr ng, vì theo logic thông
th ng, khách hàng n r i khách hàng c ng s ph i tr cho doanh nghi p, không tr lúc này thì tr lúc khác, cu i cùng thì ti n v n thu c v doanh nghi p Tuy nhiên, v n đ s
tr nên nghiêm tr ng n u khách hàng chi m d ng ngày càng cao, trong khi đó do yêu
c u c a th tr ng, doanh nghi p c n t ng l ng hàng s n xu t, đi u này đòi h i doanh nghi p ph i t ng mua nguyên v t li u, kéo theo yêu c u ph i có l ng ti n nhi u h n, trong khi th i đi m đó l ng ti n c a doanh nghi p không đ và đáng ra n u khách hàng thanh toán nh ng kho n n v i doanh nghi p thì doanh nghi p s có đ s ti n
c n thi t đ mua đ s l ng nguyên v t li u theo yêu c u Do đó, trong tr ng h p này, doanh nghi p ph i đi vay ngân hàng đ b sung vào l ng ti n hi n có ho c ch
s n xu t v i s l ng t ng ng v i s l ng nguyên v t li u đ c mua vào t s ti n
hi n có c a doanh nghi p, đi u này đ ng nhiên s nh h ng không nh đ n ho t
đ ng s n xu t, kinh doanh c a doanh nghi p
Vòng quay các kho n ph i thu = Doanh thu thu n
Bình quân các kho n ph i thu
Trang 32tính toán h s này chính xác h n, ng i ta dùng doanh thu không thanh toán ngay trong k thay cho doanh thu trong k S d bình quân các kho n ph i thu trong
k đ c tính b ng cách l y trung bình c a s d đ u k các kho n ph i thu c a tháng
đ u tiên, s d cu i k các kho n ph i thu c a tháng đ u tiên và s d cu i k các kho n ph i thu c a các tháng ti p theo trong k N u không có s li u v s d các kho n ph i thu hàng tháng, có th thay s d bình quân các kho n ph i thu b ng s d
cu i k các kho n ph i thu
Nói chung, h s vòng quay các kho n ph i thu càng l n ch ng t t c đ thu h i
n c a doanh nghi p càng nhanh, kh n ng chuy n đ i các kho n n ph i thu sang ti n
m t cao, đi u này giúp cho doanh nghi p nâng cao lu ng ti n m t, t o ra s ch đ ng trong vi c tài tr ngu n v n l u đ ng trong s n xu t Ng c l i, n u h s này càng
th p thì s ti n c a doanh nghi p b chi m d ng ngày càng nhi u, l ng ti n m t s ngày càng gi m, làm gi m s ch đ ng c a doanh nghi p trong vi c tài tr ngu n v n
l u đ ng trong s n xu t và có th doanh nghi p s ph i đi vay ngân hàng đ tài tr thêm
cho ngu n v n l u đ ng này
Ch tiêu này cho bi t s ngày c n thi t cho các kho n ph i thu đ c m t vòng Vòng quay các kho n ph i thu càng nh thì t c đ thu h i v n càng l n hi u qu s
Doanhăthuăbánăch uăbìnhăquơnăm tăngƠy
Ch tiêu này ph n ánh s ngày c n thi t đ thu đ c các kho n ph i thu
Th i gian quay vòng v n b ng ti n
-Các kho n ph i tr
Các kho n ph i tr là các kho n v n mà doanh nghi p ph i thanh toán cho
ng i ban theo các h p đ ng cung c p, các kho n ph i n p cho Ngân sách Nhà n c
ho c thanh toán ti n công cho ng i lao đ ng Vi c qu n tr các kho n ph i tr không
ch đòi h i doanh nghi p ph i th ng xuyên duy trì m t l ng v n ti n m t đ đáp ng yêu c u thanh toán mà còn đòi h i vi c thanh toán các kho n ph i tr m t cách chính xác, an toàn đ nâng cao uy tín c a doanh nghi p Trong tr ng h p công ty không t o
ra đ ti n m t đ đáp ng các kho n ph i tr đ n h n, nó s làm gi m lòng tin c a ch
n đ i v i doanh nghi p M t khác, nó còn tr c ti p nh h ng đ n giá c phi u c a
K thu ti n bình quân = S ngày c a k phân tích (360)
Vòng quay các kho n ph i thu
Trang 33ch đ ng đáp ng các yêu c u thanh toán khi đ n h n M t cách đ đánh giá kh n ng
tài chính doanh nghi p n a là d a vào các ch s : vòng quay kho n ph i tr , th i gian quay vòng kho n ph i tr
i l p v i kho n ph i thu và hàng t n kho có xu h ng càng t ng càng t t thì
đ i v i các doanh nghi p càng đ c ch m tr n càng t t nên h r t mu n kéo dài th i gian hoàn tr n d n đ n vòng quay kho n ph i tr th p Vòng quay ph i tr th p, s ngày hoàn tr n kéo dài có th là d u hi u cho th y công ty r t có uy tín và là khách hàng t t c a nhà cung c p nên đ c cho phép ch m tr , nh ng c ng có th cho th y khách hàng đang khó tr các kho n n đ n h n
Th iăgianăquayăvòngăc aăti nă=ăTh iăgianăquayăvòngăHTKă+ăTh iăgianăquayăvòngă PTKH
1.2.4.Các nhân t nh h ng đ n vi c qu n lý v n l u đ ng
1.2.4.1.Các nhân t có th l ng hóa đ c
ó là các nhân t mà khi chúng thay đ i s làm thay đ i các ch tiêu ph n nh hi u
qu s d ng v n l u đ ng v m t l ng Các nhân t này chúng ta có th d dàng th y qua các ch tiêu nh : Doanh thu thu n, hao mòn vô hình, r i ro, v n l u đ ng bình quan trong k Khi xem xét nh h ng c a các nhân t này t i hi u qu s d ng v n l u
đ ng chúng ta gi s các nhân t này t i hi u qu s d ng v n l u đ ng chúng ta gi s các nhân t khác không thay đ i
làm gi m tác đ ng c a các nhân t này, đòi h i các nhà qu n tr tài chính doanh nghi p qu n lý v n l u đ ng m t cách có hi u qu Vì v n l u đ ng có ba thành
ph n chính là: Ti n m t, d tr , các kho n ph i thu nên ph ng pháp này t p trung vào
qu n lý các kho n trên
a Qu n lý ti n m t:
c p đ n vi c qu n l ti n gi y và ti n g i ngân hàng Vi c qu n lý ti n m t có liên quan ch t ch đ n vi c qu n lý ch ng khoán thanh kho n cao b i vì vi c chuy n t
Trang 34ti n m t sang ch ng khoán thanh kho n cao và ng c l i là m t vi c d dàng nhanh chóng, t n ít chi phí
Doanh nghi p không nên gi nhi u ti n m t t i qu tài chính, vì v y khi có nhu
c u đ t xu t v ti n m t thì doanh nghi p có th đi vay ng n h n t i các ngân hàng, vi c này t t h n so v i bán ch ng khoán vì n u c n ti n bán ch ng khoán trong th i gian
ng n thì không có l i, trong tr ng h p này thì doanh nghi p nên t i đa hoá doanh l i
d ki n, doanh nghi p nên đi u ch nh vi c gi ti n cho đ n khi:
LS ch ng khoán
=
CP c a vi c gi ti n m t Chi phí vay ti n Lưi su t vay Tóm l i vi c qu n lý ti n m t nh th nào còn ph thu c r t nhi u vào trình đ
qu n lý, xem xét th c tr ng ho t đ ng c a doanh nghi p c a các nhà qu n tr tài chính
Qu n lý ti n m t đ c p đ n vi c qu n lý ti n gi y và ti n g i ngân hàng S qu n
lý này liên quan ch t ch đ n vi c qu n lý các lo i tài s n g n li n v i ti n m t nh các
lo i ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao Ta có th th y đi u này qua s đ luân chuy n sau:
Nhìn m t cách t ng quát ti n m t c ng là m t tài s n nh ng đây là m t tài s n đ c
bi t ậ m t tài s n có tính l ng nh t.William Baumol là ng i đ u tiên phát hi n mô
hình qu n lý hàng t n kho EOQ có th v n d ng cho mô hình qu n lý ti n m t Trong kinh doanh, doanh nghi p ph i l u gi ti n m t c n thi t cho các hoá đ n thanh toán, khi ti n m t xu ng th p doanh nghi p s ph i b sung ti n m t b ng cách bán các
ch ng khoán thanh kho n cao Chi phí cho vi c l u gi ti n m t đây chính là chi phí
Trang 35Mô hình Baumol cho th y n u lưi su t cao, doanh nghi p càng d ít ti n m t và
ng c l i, n u chi phí cho vi c bán ch ng khoán thanh kho n càng cao thì h l i càng
gi nhi u ti n m t Mô hình Baumol s d ti n m t không th c ti n ch gi đ nh r ng doanh nghi p chi tr ti n m t m t cách n đ nh Nh ng đi u này l i không luôn luôn đúng trong th c t
Mô hình qu n lý ti n m t Miller Orr
ây là mô hình k t h p ch t ch gi a mô hình đ n gi n và th c t Theo mô hình này, doanh nghi p s xác đ nh m c gi i trên và gi i h n d i c a ti n m t, đó là các
đi m mà doanh nghi p b t đ u ti n hành nghi p v mua ho c bán ch ng khoán có tính thanh kho n cao đ cân đ i m c ti n m t d ki n
Mô hình này đ c bi u di n theo đ th sau đây:
M c ti n m t theo thi t k đ c xác đ nh nh sau:
Trang 36Kho ngă daoă đ ngă ti nă m tă d ă ki n ph thu c vào 3 y u t sau: M c dao
đ ng c a thu chi ngân qu hàng ngày l n hay nh ; Chi phí c đ nh c a vi c mua bán
ch ng khoán; Lưi su t càng cao các doanh nghi p s gi l i ít ti n và do v y kho n dao
đ ng ti n m t s gi m xu ng Kho ng dao đ ng ti n m t đ c xác đ nh b ng công th c
Cb : Chi phí c a m i l n giao d ch mua bán ch ng khoán thanh kho n
Vb : Ph ng sai c a thu chi ngân qu
i : Lưi su t
Trong các doanh nghi p l n, lu ng ti n vào ra c a doanh nghi p hàng ngày là r t
l n, nên chi phí cho vi c mua bán ch ng khoán s tr nên quá nh so v i c h i phí m t
đi do l u gi m t l ng ti n m t nhàn r i do v y ho t đ ng mua bán ch ng khoán nên
di n ra hàng ngày các doanh nghi p này M t khác, chúng ta c ng th y t i sao các doanh nghi p v a và nh l u gi m t s d ti n m t đáng k
b Qu n lý d tr :
D tr là m t b ph n quan trong c a v n l u đ ng, là nhân t đ u tiên, quan tr ng trong quá trình s n xu t kinh doanh, vì th vi c qu n lý d tr có hi u qu là góp ph n nâng cao hi u qu s dung v n l u đ ng M c d tr v t t h p lý s quy t đ nh m c
d tr ti n m t h p lý N u doanh nghi p d tr quá l n s t n kém chi phí, đ ng
v n, còn n u d tr quá ít s làm cho quá trình s n xu t kinh doanh gián đo n gây ra nhi u h u qu ti p theo nh m t thi tr ng, gi m l i nhu n c a doanh nghi p
Môăhìnhăd ătr
Q L ng hàng cung ng
Q/2 D tr trung bình
Th i gian
Trang 3727
Qu n lý d tr theo ph ng pháp c đi n hay mô hình đ t hàng hi u qu nh t –
EOQ (Economic Odering Quantity)
Mô hình này đ c d a trên gi đ nh là nh ng l n cung c p hàng hoá là b ng nhau Theo mô hình này, m c d tr t i u là:
Trong đó:
Q* : M c d tr t i u
D : Toàn b l ng hàng hoá c n s d ng
C2 : Chi phí m i l n đ t hàng (Chi phí qu n lý giao d ch và v n chuy n hàng hoá)
C1 : Chi phí l u kho đ n v hàng hoá (Chi phí b c x p, b o hi m, b o qu n…)
hình c th c a doanh nghi p L ng d tr an toàn là l ng hàng hoá d tr thêm vào
l ng d tr t i th i đi m đ t hàng
Ngoài ph ng pháp qu n lý d tr theo mô hình đ t hàng hi u qu nh t (EOQ), nhi u doanh nghi p còn s d ng ph ng pháp sau đây:
Ph ngăphápăcungăc păđúngălúcăhayăd ătr ăb ngă0
Theo ph ng pháp này, các doanh nghi p trong m t s ngành ngh có liên quan
ch t ch v i nhau hình thành nên nh ng m i quan h , khi có m t đ n đ t hàng nào đó
h s ti n hành huy đ ng nh ng lo i hàng hoá và s n ph m d dang c a các đ n v khác mà h không c n ph i d tr S d ng ph ng pháp này s gi m t i m c th p
nh t chi phí cho d tr Tuy nhiên, ph ng pháp này t o ra s r ng bu c các doanh nghi p v i nhau, khi n các doanh nghi p đôi khi m t s ch đ ng trong ho t đ ng s n
xu t kinh doanh
Trang 38c Qu n lý ph i thu khách hàng
Trong n n kinh t th tr ng doanh nghi p mu n bán đ c hàng ph i có nhi u chính sách bi n pháp đ lôi kéo khách hàng đ n v i mình Chính sách th ng m i là
m t công c không th thi u đ i v i doanh nghi p Vì chính sách tín d ng th ng m i
có nh ng m t tích c c và tiêu c c nên nhà qu n tr tài chính daonh nghi p c n ph i phân tích nghiên c u, và ra nh ng quy t đ nh xem có nên c p chính sách tín d ng
th ng m i cho nh ng đ i t ng khách hàng hay không ó là vi c qu n lý các kho n
ph i thu N i dung c a công tác qu n lý các kho n ph i thu là:
Phân tich kh n ng tín d ng c a khách hàng xem khách hàng có nh ng đi u ki n
c n thi t đ đ c h ng tín d ng th ng m i hay không thì chúng ta còn ph i ti n hành phân tích kh n ng tín d ng c a khách hàng Khi phân tích kh n ng tín d ng c a khách hàng ng i ta th ng dung nh ng ch tiêu tín d ng sau:
+ Ph m ch t t cách tín d ng nói lên tinh th n trách nhi m c a khách hàng trong
vi c tr n
+ V n: Tiêu chu n đánh giá s c m nh tài chính c a khách hàng
+ N ng l c tr n : D a trên vi c đánh giá các ch tiêu thanh toán và b ng d tr ngân qu c a h
+ Th ch p: Các tài s n mà khách hàng s d ng đ đ m b o cho các kho n n
Theo dõi các kho n ph i thu: vi c theo dõi th ng xuyên các kho n ph i thu theo
m t phu ng pháp phân tích thích h p là h t s c quan tr ng, nó giúp doanh nghi p có
th thay đ i k p th i chính sách tín d ng th ong m i v i tình hình th c t
Trong n n kinh t th tr ng, đ th ng l i trong c nh tranh các doanh nghi p có
th áp d ng các chi n l c v s n ph m, v qu ng cáo, v giá c …Trong đó chính sách tín d ng th ng m i là m t công c h u hi u và không th thi u đ i v i các doanh nghi p Tín d ng th ng m i có th làm cho doanh nghi p đ ng v ng trên th tr ng và
tr nên giàu có nh ng c ng có th đem đ n nh ng r i ro cho ho t đ ng c a doanh nghi p Do đó, các doanh nghi p c n ph i đ a ra nh ng phân tích, nh ng nghiên c u và quy t đ nh có nên c p tín d ng th ng m i cho đ i t ng khách hàng đó hay không
ây là n i dung chính c a qu n lý các kho n ph i thu
1.2.4.2.Các nhân t phi l ng hóa
Là nh ng nhân t mang tính đ nh tính và tác đ ng c a chúng đ i v i hi u qu s
d ng v n là không th tính toán đ c Các nhân t này bao g m nhân t khách quan và nhân t ch quan
Các nhân t khách quan là nh ng nhân t nh : đ c đi m ngành ngh kinh doanh
c a doanh nghi p, các chính sách kinh t tài chính c a nhà n c đ i v i l nh v c ho t
đ ng c a doanh nghi p, th tr ng và s t ng tr ng c a kinh t Các nhân t này có
m t nh h ng nh t đ nh t i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p ch ng
Trang 3929
h n nh v i chính sách tài chính kinh t c a nhà n c có s tác đ ng tr c ti p v i vai trò t o hành lang an toàn đ các doanh nghi p ho t đ ng và đ m b o s phát tri n cân
đ i gi a các ngành kinh t c a c n c Nhà n c có th khuy n khích, thúc đ y kìm hưm s phát tri n c a các ngành kinh doanh b ng nh ng công c kinh t c a mình
i u này có nh h ng sau s c đ n k ho ch s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p Các nhân t ch quan là các nhân t n m trong n i b doanh nghi p, nó tác đ ng
tr c ti p đ n vi c qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng nói riêng và v n kinh doanh nói chung Các nhân t đó là trình đ qu n lý v n kinh doanh c a nh ng nhà đi u hành doanh nghi p, trình đ t ch c, trình đ qu n lý nhân s và trình đ t
ch c quá trình luân chuy n hàng hoá ó là các nhân t quan tr ng nh t đ i v i doanh nghi p Nhà qu n tr tài chính doanh nghi p ph i bi t cách t ch c, s p x p m i th
1.2.5.S c n thi t nâng cao hi u qu qu n lý v n l u đ ng trong doanh nghi p
Có b n lý do chính đ t ra cho doanh nghi p yêu c u ph i nâng cao hi u qu s
d ng v n l u đ ng c a mình
Th nh t, xu t phát t m c đích kinh doanh c a doanh nghi p
Trong n n kinh t th tr ng hi n nay, các doanh nghi p ho t đ ng v i m c tiêu xuyên su t là t i đa hóa giá tr doanh nghi p đ m b o m c tiêu này, doanh nghi p
th ng xuyên ph i đ a ra các quy t đ nh tài chính dài h n và ng n h n Qu n lý và nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng chính là m t n i dung quan tr ng đó và có nh
h ng to l n đ n vi c th c hi n m c đích c a doanh nghi p i u này đòi h i m i doanh nghi p đ u ph i có các bi n pháp đ nâng cao hi u qu s d ng v n nói chung
và v n l u đ ng nói riêng ậ m t yêu c u khách quan g n li n v i b n ch t c a doanh nghi p
Th hai, xu t phát t vai trò quan tr ng c a v n l u đ ng đ i v i doanh nghi p
trong n n kinh t th tr ng
B t c m t doanh nghi p nào ho t đ ng trong n n kinh t đ u c n có v n, trong đó
v n l u đ ng là m t ph n c u t o quan tr ng Nh đư trình bày trên, v n l u đ ng
xu t hi n trong t t c các khâu c a quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p, t khâu d tr cho đ n khâu l u thông và khâu s n xu t V n l u đ ng đ m b o ho t đ ng
s n xu t kinh doanh đ c ti n hành m t cách liên t c và nh p nhàng Hi u qu s d ng
v n l u đ ng càng cao thì doanh l i nó đem l i cho doanh nghi p càng l n Vì v y mà
Trang 40m i doanh nghi p đ u luôn tìm tòi đ có th s d ng v n l u đ ng c a mình hi u m t cách hi u qu nh t
Xu t phát t ý ngh a c a vi c nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng
Nâng cao hi u qu s d ng v n l u đ ng là đ y nhanh t c đ luân chuy n v n l u
đ ng, giúp doanh nghi p ti t ki m v n trong s n xu t kinh doanh L ng v n ti t ki m
đ c nh t ng hi u su t s d ng v n l u đ ng đó doanh nghi p có th đem đ u t vào
m r ng ho t đ ng s n xu t kinh doanh Ngoài ra, nó còn tác đ ng tích c c đ n vi c h giá thành s n ph m, giúp doanh nghi p nâng cao kh n ng c nh tranh và kh ng đ nh
ch đ ng trên th tr ng, t o đi u ki n cho doanh nghi p hoàn thành ngh a v thu đ i
v i nhà n c và t đó nh h ng lan t a đ n toàn n n kinh t - xư h i
Xu t phát t th c tr ng hi u qu s d ng v n l u đ ng c a các doanh nghi p
trong nên kinh t
Trên th c t , có r t nhi u nguyên nhân khi n m t doanh nghi p làm n thua l ,
th t b i trên th tr ng Có th có các nguyên nhân khách quan, có nguyên nhân ch quan, tuy nhiên m t trong nh ng nguyên nhân ph bi n nh t là s d ng, phân b v n nói nói chung và v n l u đ ng nói riêng không hi u qu , gây th t thoát nh h ng đ n
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c ng nh tình hình tài chính c a doanh nghi p Ngay c các doanh nghi p đang làm n thu n l i c ng không đ m b o đ c r ng vi c s d ng
v n l u đ ng c a h là đư có hi u qu Vì v y, xét t góc đ qu n lý, yêu c u ph i nâng cao n ng l c tài chính đ c bi t là nâng cao hi u qu v n l u đ ng là m t n i dung quan
tr ng không ch đ m b o l i ích riêng cho doanh nghi p mà còn có ý ngh a chung đ i
v i toàn n n kinh t qu c dân