giáo án bồi dưỡng thao giảng, thi giáo viên giỏi môn sinh học lớp 9 tiết 38 ưu thế lai (1)

Hiện tượng ưu thế lai Hiện tượng ưu thế lai ở ngô A và c Cây và bắp ngô ở 2 dòng tự thụ phấn; b, Cây và bắp của cơ thế lai F1 *Khái niệm -Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể lai F1 có sứ

Chương VI:

Ứng Dụng Di Truyền Học

Bài 35: ƯU THẾ LAI

Bài 35: Ưu thế lai

I Hiện tượng ưu thế lai

Hiện tượng ưu thế lai ở ngô

A và c) Cây và bắp ngô ở 2 dòng tự thụ phấn;

b, Cây và bắp của cơ thế lai F1

*Khái niệm

-Ưu thế lai là hiện tượng cơ thể

lai F1 có sức sống cao hơn, sinh

trưởng nhanh hơn, phát triển

mạnh hơn, chống chịu tốt hơn,

các tính trạng năng suất cao hơn

trung bình giữa hai bố mẹ hoặc

vượt trội cả hai bố mẹ.

Dài hơn,

to hơn

Lớn hơn, nhiều hơn

Sinh trưởng khỏe, kháng

bệnh tốt đặc biệt là bệnh

héo xanh vi khuẩn Giống

có khối lượng quả lớn

(140g), năng suất rất cao

(65-78 tấn/ha) thích hợp cho

Viện chăn nuôi Quốc gia đã nghiên cứu được phương pháp lai tạo trâu nhà với trâu Murah (Ấn Độ) nhằm tăng tầm vóc đàn trâu đang có xu hướng giảm về khối lượng

Giống cà chua lai số 9 Trâu lai F1

Bò vàng Thanh Hóa Bò Hônsten Hà Lan

P : Bò vàng Thanh Hoá x Bò Hônsten Hà Lan

F1 : Bò lai sind

(Chịu khí hậu nóng, cho 1000kg sữa/con/năm)

Hình: Bò lai sind

Ưu thế lai là hiện tượng cơ

thể lai F1 có ưu thế hơn hẳn

so với bố mẹ về sự sinh

trưởng, phát triển, khả năng

chống chịu, năng suất, chất

lượng

 Hiện tượng ưu thế lai thể hiện khi:

*Lai giữa các dòng thuần

*Lai các thứ cây trồng, các nòi vật nuôi thuộc cùng một loài

(cà chua hồng VN x cà chua Ba Lan)

(gà Đông Cảo x gà Ri )

*Lai giữa hai loài khác nhau

(vịt x ngan)

Tiết 38: ƯU THẾ LAI

I/ Hiện tượng ưu thế lai:

- Nguyên nhân là do sự tập trung các gen trội có lợi ở cơ thể lai F1.

-Ưu thế lai biểu hiện cao nhất ở F1 , sau đó giảm dần qua các thế hệ.

II Nguyên nhân của hiện tượng ưu thế lai:

Ví dụ: Một dòng mang 2 gen trội lai với một dòng

trội có lợi.

P: AAbbCC x aaBBcc  F1: AaBbCc

Muốn duy trì ưu thế lai phải dùng biện pháp nhân

giống vô tính bằng giâm, chiết, ghép, nuôi cấy mô…

III/ Các phương pháp tạo ưu thế lai

1/ Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây trồng

+ Lai khác dòng: Tạo hai dòng thuần chủng (bằng cách cho tự thụ phấn) rồi cho giao phấn với nhau.

Giống ngô lai LVN10 chịu hạn, chống đổ, kháng sâu bệnh tốt, năng suất 8-12 tấn/ha

Lai khác dòng ( 2 dòng tự thụ phấn, rồi giao phấn)

III/ Các phương pháp tạo ưu thế lai

1/ Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây trồng

+ Lai khác dòng: Tạo hai dòng thuần chủng (bằng cách cho tự thụ phấn) rồi cho giao phấn với nhau +Lai khác thứ: Để kết hợp giữa tạo ưu thế lai và tạo giống mới.

Giống lúa DT17

Lai khác thứ

P : Giống lúa DT10 x Giống lúa OM80

(Năng suất cao) (Chất lượng cao)

F1: DT17

(Năng suất, chất lượng gạo cao)

Giống lúa TBR1 Giống lúa MTL 499

Giống lúa PAC 807 Giống lúa SRI

Cây bưởi da xanh Cây bưởi Năm Roi

Bưởi không hạt Cam không hạt

Cây khổ qua Cây bí đao

C©y ¨n qu¶

III/ Các phương pháp tạo ưu thế lai

1/ Phương pháp tạo ưu thế lai ở cây trồng

2/ Phương pháp tạo ưu thế lai ở vật nuôi

- Lai kinh tế: Là phép lai giữa cặp vật nuôi bố

mẹ thuộc 2 dòng thuần khác nhau rồi dùng con lai F1 làm sản phẩm.

ƯU THẾ LAI Ở VẬT NUÔI

Lợn lai F1 Lợn lai F1 (♀Móng Cái X ♂ Đại Bạch)

Ưu điểm: Sức sống cao, lợn con mới

đẻ đã nặng từ 0.7 -0.8 kg, tăng trọng

nhanh ( 10 tháng tuổi đạt 80- 100 kg),

tỉ lệ thịt nạc cao hơn lợn Móng Cái

Bò lai Sind (♀ Thanh Hoá X ♂ Sind)

Ưu điểm: Khối lượng tăng (300-450 Kg), sản lượng sữa cao (800-1000 kg), thích nghi rộng ở mọi miền nước ta

VÞt « M«n VÞt cá

Gà đông cảo

Gà ri

lợn lan đơ rat

lợn móng cái

Đàn lợn siêu nạc

Gà Tam Hoàng

Vịt ô Môn Vịt cỏ

Vịt siêu nạc