TH Ấ T B Ạ I TH Ị TRƯỜ NGPhúc lợi của mỗi cá nhân chỉ phụ thuộc vào hàng hóa mà anh ta tiêu dùng, và lợi nhuận của mỗi công ty chỉ phụ thuộc vào sử dụng các nhân tố sản xuất của riêng cô
Trang 1THẤT BẠI THỊ TRƯỜNG
Trang 2Ta không thể trông chờ bữa tố i từ lòng
từ thiệ n củ a ngườ i bán thị t, ngư ờ i làm
quan tâm tớ i lợ i ích củ a riêng họ
Adam Smith, Sự giàu có của các quốc gia
Trang 3TH Ấ T B Ạ I TH Ị TRƯỜ NG
Phúc lợi của mỗi cá nhân chỉ phụ thuộc vào hàng hóa
mà anh ta tiêu dùng, và lợi nhuận của mỗi công ty chỉ phụ thuộc vào sử dụng các nhân tố sản xuất của riêng công ty.
Có một hệ thống quyền sở hữu được thiết lập và cưỡng chế cho tất cả các hàng hóa.
Có thị trường cho mỗi hàng hóa.
Các công ty hành động một cách cạnh tranh, và tin rằng các hoạt động riêng của chúng không có tác động đáng
kể lên giá cả thị trường.
Tham gia thị trường không tốn kém.
Tất cả các thành viên tham gia thị trường có thông tin giống nhau về bản chất của hàng hóa và các t nh huống trong đó hàng hóa được trao đổi.
Trang 4Nếu một hoặc nhiều giả thiết này không được bảo đảm, hệ thống thị trường không tạo cơ hội cho kết cục hiệu quả (tức là, định lý thứ nhất của kinh tế học phúc lợi không còn đúng nữa) Những kết cục phi hiệu quả này được gọi là
Trang 6HÀNG HÓA CÔNG C Ộ NG
Hàng hóa công cộng là một loại hàng hóa
mà việc tiêu dùng nó làm lợi cho nhiều
các thuộc tính sau:
Không cạnh tranh (non rival)
Không loại trừ (non exclusive)
Vấn đề kẻ ăn không (free rider problem)
Trang 7KHÔNG C Ạ NH TRANH
Theo nghĩa việc cung cấp hàng hóa cho một người nhất thiết cho phép hàng hóa được cung cấp cho mọi người khác mà không tốn thêm chi phí (sự tiêu dùng hàng hóa của một cá nhân không làm giảm sự hiển diện hay lợi ích của hàng hóa đó với các cá nhân
khác)
Lấy ví dụ
Hàng hóa quá tải (congestible)
Là không-cạnh tranh một phần, theo nghĩa chất
lượng của lợi ích được cung cấp cho mỗi người giảm
đi khi số người được cung cấp hàng hóa tăng lên.
Lấy ví dụ
Trang 8KHÔNG LO Ạ I TR Ừ
Một số hàng hóa công cộng cũng có thuộc tính là, nếu chúng được cung cấp cho một người, thì tất cả những người khác cũng
Lấy ví dụ
Trang 9V ấ n đề k ẻ ăn không (free rider
problem)
không-cạnh tranh lẫn không-loại trừ, và do vậy vi phạmgiả thiết 1 và 2 của thế giới tốt nhất
Các công ty cạnh tranh là không có khả năng cung cấp đủ khối lượng của những hàng hóa này Tính
không-loại trừ có nghĩa là các công ty không có khả năng đặt phí cho sử dụng hàng hóa công cộng mà họ cung cấp, và do vậy chỉ có thể thu hồi chi phí của họ nếu những người sử dụng thực hiện các thanh toán
tự nguyện
Tình huống này tạo cơ hội cho Vấn đề kẻ ăn không.
Trang 10Ngoại ứng
Thương mại diễn ra khi các bên tin rằng họ sẽ
có được một lợi ích từ thương mại
Vì vậy, thương mại có thể được giả định là cùng
có lợi, ít nhất là vào thời điểm các bên đều đồngý
Các mức giá cung cấp thông tin về chi phí cơ
hội, trong đó bao gồm chi phí đền bù cho tất cảcác bên tham gia
Giá cả phải bao gồm chi phí đền bù cho tất cảcác bên bị ảnh hưởng Nếu không sẽ có một
“ngoại ứng” - trong nền kinh tế
Trang 11Ngoại ứng có thể tích cực hoặc tiêu cực
Kiến thức là một ví dụ.
tiên.
Trang 12Ngoại ứng tiêu cực
Khi ai đó gây tác hại mà không cân nhắc tới hậuquả cho người khác
Ngoại ứng khiến các nhà ra quyết định trong
nền kinh tế bị nhầm lẫn vì giá cả không phản
ánh đầy đủ chi phí cơ hội
Ví dụ, giả thiết rằng giá của một chiếc tách nhựathấp hơn chi phí sản xuất đầy đủ vì có người
trong dây chuyền sản xuất đã gây ra thiệt hại màkhông phải trả tiền bồi thường Giá thấp sẽ tạo
ra sự tiêu thụ tách nhựa nhiều hơn và các táchloại khác Bởi vì giá không phản ánh giá trị củahàng hoá có liên quan tới các hàng hoá khác
được định đúng giá
Trang 13Các cá nhân và các doanh nghiệp gây ra những tác động tiêu cực bên ngoài theo
Ô nhiễm là một loại khác của ngoại ứng Một phần lớn về kinh tế môi trường được đưa ra các câu hỏi có thể giải quyết các tác động tiêu cực như thế nào trong các quyết định kinh tế Các biện pháp đó là
đánh thuế/phí ô nhiễm
Trang 14Độc quyền/cạnh tranh không hoàn
hảo
Trong lý thuyết giá, ngoại ứng được coi là
“sự không hoàn hảo” so với nền kinh tế
được chi phí cơ hội.
nhân giá khác với chi phí cơ hội, là sự độc quyền
Giá cao sẽ phân phối lại sự giàu có theo hướng có lợi cho các nhà độc quyền.
Trang 15Có 3 cách khiến cho một sự độc quyền
hoặc một hiệp hội có thể tồn tại:
Thứ nhất là trên thị trường chỉ có chỗ cho mộtdoanh nghiệp
Thứ hai là nhà độc quyền có một số kỹ năng
mà người khác không thể sao chép được
Thứ ba là người bán trong một thị trường
tham gia vào hiệp hội để giảm cung (sự cấukết) dẫn đến có sự thỏa thuận để tăng giá vàlợi nhuận
Trang 16Số lượng Giá đơn vị
Ví dụ đơn vị nhập khẩu xăng dầu: Nhà độc quyền chỉ bán một số lượng nhỏ
bằng với doanh thu cận biên (MR) Giá sẽ đạt pm Lợi nhuận độc quyền sẽ
là (pm - pc)qm là hình màu sẫm
Trang 17Thuế có thể bóp méo nền kinh tế trong đó
chi phí cơ hội; do đó giá cho biết thông tin
đặt tên là “ gánh nặng chịu thuế quá mức »
Trang 18(5.2))
(
(5.1))
(
s s
d d
p S
q
p D
q
)(
)(
(5.4)
s s
s d
p S p
1(
s s
s d
p S t
p D
t p
p
(5.3))
()
(
hay
s d
s d
p S p
Trang 19Giảm tổn hại đến môi trường
Doanh thu từ thuế của Nhà nước được cho làphải được duy trì bằng cách giảm thuế thu nhậpđược cân đối bằng thuế môi trường
Trang 20Tái chế
Hệ thống kinh tế “tuyến tính” được đặc
trưng bởi một quá trình chiết xuất nguyên nhiên liệu thô, sản xuất, phân phối, tiêu thụ và cuối cùng là sự tích luỹ chất thải
Trang 21Tái chế (tiếp)
Chiều thuận của dòng NVL Chiều thuận của dòng nguyên vật liệu
Chiều nghịch của dòng nguyên vật liệu
PP SX
Vòng đời của một sản phẩm
Trang 22Quan điểm sinh thái về sản xuất và chất thải cũng dẫn
Trang 23Khái niệm “dòng lưu chuyển” đã trở nên quantrọng trong luật chính sách và môi trường
Một lập luận “môi trường” cho tái chế là sự cầnthiết phải hạn chế sử dụng các nguồn tài
nguyên không tái tạo như kim loại và nhiên liệuhoá thạch
Như vậy là việc giảm các nguồn tài nguyên
không tái tạo và về lâu dài tăng giá của nguyênliệu và quặng tinh khiết, không phải là giải pháp
Trang 24Nhìn lại một hoặc hai thế kỷ trước, chúng ta thấy rằng việc tái
sử dụng nguyên vật liệu khi ấy nhiều hơn hẳn ngày nay Lý
do?
Tương tự, sự giải thích chủ yếu cho lý do tại sao rất nhiều tài nguyên được sử dụng ngày nay đều dựa trên quặng tinh khiết thay vì nguyên vật liệu tái sử dụng hay tái chế chính là tính rẻ tiền của chúng
Một khi người ta nhận ra sự khan hiếm nguyên liệu thô tăng
sẽ dẫn đến giá cả cao hơn, khi đó con người sẽ phải tiết kiệm, thay thế và tìm các nguồn tài nguyên mới
Một trong nhiều cách đó là tái chế ở một mức độ lớn hơn hiện nay.
Bên cạnh những lập luận kinh tế còn có những lập luận lương tâm và đạo đức ủng hộ tái chế; mỗi người cần cẩn thận hơn, quan điểm “vứt bỏ”, thiên nhiên cần phải được coi trọng hơn nữa trong công nghiệp
Trang 25Kết luận
Giá cả là sự kết hợp cực kỳ phức tạp trong nềnkinh tế
Tuy nhiên, nếu giá cả không bao gồm tiền đền
bù cho tất cả các bên bị ảnh hưởng, sẽ xuất
hiện một thất bại thị trường - một ngoại ứng
Quy phạm pháp luật, phí và trợ cấp có thể được
sử dụng để hạn chế các hiệu ứng tiêu cực và
khuyến khích các hiệu ứng tích cực bên ngoài
Trang 26Độc quyền gây ra một dạng thất bại thị
Độc quyền cũng phân phối lại sự giàu
theo hướng có có lợi cho nhà độc quyền này
Độc quyền trong công nghiệp quản lý chất thải có thể trở nên quan trọng vì ngành
công nghiệp này trở thành một ngành có quy mô lớn và tập trung.
Trang 27Lý thuyết về thất bại thị trường được áp dụng cho tái chế
Nhà sản xuất và người tiêu dùng tối đa hoá lợi nhuận sẽ tái chế, đốt hoặc lưu trữ theo một cách thức tối thiểu hoá chi phí phụ thuộc vào chi phí tương đối của
nguyên vật liệu thô, vốn và lao động.