Khai thác và bảo vệ các loài bị đe doạ (luật môi trường và chính sách kinh tế)

Vấn đề tiếp cận mở vào một nguồn tài nguyên chung có thể gây rasự tuyệt chủng của loài và sự suy giảm các nguồn tài nguyên thiênnhiên, một hiện tượng thường được gọi là “bi kịch của chun

L p·„ề‹ ở ⁄ữ·Y ¦Ž¦⁄ ếfi ¦ậ‹ ¤ ‹⁄ ế đố ớ fl·„ề‹ ở ⁄ữ· độ¦fl·„ề‹M

QM k›ạ ‒ừ ⁄›ặ¦ ·„ệ ¦⁄ủ‹£

‹⁄ữ‹£ ⁄ ể· ế ‒ự¦ fl·\‹ ề ầ« fl·\‹ ‒ọ‹£ ¦ủ\ ¤ ể« ›Ž độ¦fl·„ề‹ ‹£·ồ‹ Ÿ ‹£·„#‹

s⁄·„ế c¡« ¡ đã đưa ‒\ «ộ ờ £ ả ⁄&¦⁄ ¦⁄› ⁄ ệ‹ tượ‹£

‹Ÿ„Y ›Ÿ ⁄ả „ ố‹£ , ở % ¦Ž¦ ộ ộ¦ \ đỏ ở b\‹\ \ đãfi⁄̅‹ ¦⁄ \ š‹⁄ ⁄ổ săn ắ‹ £ ữ\ ¦⁄&‹⁄ ⁄ọM aằ‹£ ¦Ž¦⁄ ‹Ÿ„K «ốfl·\‹ ̅« ¦ủ\ ⁄ọ ¤⁄-‹£ fi⁄ả Ÿ ¤⁄\ ⁄Ž¦ Ÿ ‹£·„#‹M ☜p·„ề‹☝

¦ủ\ ›Ÿ ⁄ả „ ¦, ⁄ể đượ¦ ủ‹£ ⁄ộ ở % š‹⁄ đị\ ¦ủ\ ›Ÿ ‹Ÿ„tương đố ¦ố đị‹⁄M

HỘP 3.1 TÁC ĐỘNG CỦA QUYỀN SỞ HỮU VÀO PHÁT TRIỂN CẤU TRÚC LÀNG SAMI

¦ấ· ‒3¦ Ÿ‹£ r\« ¦ủ\ ngườ r¦\‹ ‹\ \ ừ ⁄ờ s‒·‹£ bổ đế‹ ⁄ế

¤ỷ wuhhh

s‒›‹£ ·ố ⁄ờ s‒·‹£ bổK ngườ r\« ố‹£ ¦ố đị‹⁄ ⁄Ÿ‹⁄ ¦Ž¦ ầ„ đŸ‹ ‒›‹£ ¦Ž¦ Ÿ‹£ £ầ‹ nơi ⁄ọ đŽ‹⁄ ¦Ž Ÿ săn ắ‹M

s‒›‹£ ⁄ế ¤ỷ wuhhK điề· ¤ ệ‹ đã đổ ⁄\„ ⁄¡› ‹⁄ ề· ¦Ž¦⁄Y săn ắ‹ ấ„ -‹£ ⁄3 ở aắ¦ lỹ tăng #‹

rự ¤⁄\‹ ⁄ ế« Ÿ« ¦⁄› ‹⁄· ¦ầ· ‒·„ 2‹£ ·ầ‹ ộ¦ ‹£Ÿ„ ¦Ÿ‹£ tăngK

¦Ž¦ ¦›‹ ·ầ‹ ộ¦ đượ¦ ¦⁄3 6 Ÿ ⁄¡› ‒›‹£ ·ố ⁄ờ £ \‹ \‹£

⁄\‹£ ¦ủ\ ¦⁄3‹£

k6 › ¦Ž¦ đŸ‹ ·ầ‹ ộ¦ ¤⁄-‹£ ị ¦⁄ế ⁄ế K ¦, ẽ ŸK ⁄¡› 6 ⁄·„ế ¦ủ\ c¡« ¡ K ứ¦ Ÿ ngườ r\« đã ⁄Ÿ‹⁄ ¦-‹£ ‒›‹£ ở ⁄ữ· ·ầ‹ ộ¦

‒›‹£ š‹⁄ ⁄ổ ¦ủ\ ⁄ọK nơi ¦⁄3‹£ ¦, ⁄ể đượ¦ ¤ ể« ›Ž K % ậ„ ệ¦

¤⁄\ ⁄Ž¦ fl·Ž «ứ¦ đã ¤⁄-‹£ ‚ả„ ‒\M

uấ‹ đề ớ ¤ẻ ăn ¤⁄-‹£ đôi ¤⁄ ¦+‹ đượ¦ £ọ Ÿ ấ‹ đề PNmM

u& ụK ‹ế· ¦Ž¦ ⁄Ÿ‹⁄ #‹ ạ› ‹#‹ «ộ ‹ỗ ự¦ tương ứ‹£ ớ POO Ÿ điề· ‹Ÿ„ ạ› ‒\ «ộ ⁄· ‹⁄ậfi ¦⁄› ậfi

s‒›‹£ & ụ ‒#‹K ợ &¦⁄ đượ¦ ¦⁄ \ ‒›‹£ ‹⁄,«K ‒›‹£ ¤⁄

f ả đị‹⁄ ‒ằ‹£ ¦Ž¦ ¦Ž ‹⁄̅‹ đồ‹£ ‹⁄ấ ¦, «ộ ›\‹⁄ ⁄· lương

Ÿ POO «ộ ‹£Ÿ„K ‹£›Ÿ đi - - ¦›‹ ‒\ ⁄% ¤⁄-‹£ ¦, ự ự\ ¦⁄ọ‹phương ệ‹ £ \› ⁄-‹£ ‹Ÿ› ¤⁄Ž¦ để đi Ÿ«M

c› đ,K ợ ‹⁄·ậ‹ ‒+‹£ ¦Ž ‹⁄̅‹K ooK Ÿ POO L QO?¥?WOM

mế· ¦, VOO ¦⁄ ế¦ ‚¡ - - ‒#‹ đườ‹£K ⁄ờ £ \‹ đi Ÿ PWO fi⁄3 Kđiề· đ, ẽ Ÿ« ¦⁄› «ỗ ngườ Ž ‚¡ ị ổ‹ ⁄ấ WOM

RM jẻ ăn ¤⁄-‹£

g%‹⁄ RMPM w¡ - - Ÿ ợ ‹⁄·ậ‹ ‚š ⁄ộ K?sob

uậ„ ố ‚¡ ố ưu ¦⁄› ‚š ⁄ộ Ÿ SOO ‚¡M

mế· Ÿ ¤⁄· ự¦ ‹⁄ỏK ệ¦ ¦·‹£ ¦ấfi ⁄ứ¦ ăn ẽ fi⁄›‹£ fi⁄3Z ·„ ‹⁄ #‹K

«ậ độ ⁄ấfi Ÿ« ¦⁄› ¦Ž ¤⁄, khăn hơn £ \› fi⁄ố M

mế· ¤⁄· ự¦ ớ‹K ẽ ¦, & ⁄ứ¦ ănK nhưng ¦Ž ễ Ÿ‹£ %« ⁄ấ„ ự £ \› fi⁄ố hơnM

Mô hình động

0 ,

0 ),

( ˆ

đông chuyên

trinh Phuong

) , (

2 2 1

ds

g d ds

dg s

g g

y g

s s

wx c

x s y y

t t

t t

t t

t t

t t t

y s

y x

s y y

wx c

Hàm chi phí

⁄· ừ đŽ‹⁄

ắ ¦Ž

s‒ụ¦ ‹£\‹£ đạ ệ‹ ¦⁄› ố lượ‹£ Ÿ· ⁄·„ề‹K ‚K ‚ ¡ ¥?O ạ £ố¦ tương ứ‹£ ớ ‒ạ‹£ ⁄Ž ¦̅‹ ằ‹£ ự ‹⁄ #‹ ¤⁄ ¤⁄-‹£ đŽ‹⁄ ắ ¦Ž Ÿ ¤⁄-‹£

Ⅻ Lượ‹£ đŽ‹⁄ ắ ố ưu «ớ Ÿ ‚ KK & hơn £ Ž ‒ị ố ưu ¤⁄ ¤⁄-‹£ ¦, ¦⁄ fi⁄& đŽ‹⁄ ắ K ‚IM lộ

¦⁄ ế¦ ⁄·„ề‹ đơn ẻ đi đŽ‹⁄ ắ để đạ đế‹ ả‹ lượ‹£ ‒·‹£ %‹⁄ ự ¤ ế‹ sqN‚K ớ‹ hơn ¦⁄ fi⁄&K

¦Ž fl·Ž

«ứ¦

SM ĐŽ‹⁄ ¦ạ‹ ¦Ž

g%‹⁄ RMS b⁄ fi⁄&

Ⅻ Điề· đ, ¦ũ‹£ đ3‹£ ¦⁄› trườ‹£ ⁄ợfi ‹⁄ ề· độ‹£ ậ ¦, 3 ị săn ắ‹ % ⁄ể ⁄\› ⁄›ặ¦ % ộ

\K -‹£K ⁄›ặ¦ & ụ như -« ⁄2« Ÿ ¦Ž ‒&¦⁄K Ÿ ‹⁄ữ‹£ ⁄ứ ☜fi⁄ả ¦,☝ ‒#‹ Ÿ‹ ăn ‒›‹£ «ộ

ố ‹ề‹ văn ⁄›ŽM

Ⅻ s‒›‹£ ⁄ự¦ ếK ¦, ‹⁄ữ‹£ ⁄\„ đổ ề ‹£·ồ‹ ¦·‹£ ¦ấfi ¦Ž ự ‒ữ £̅„ ‒\ ở ¦Ž¦ „ế· ố như

⁄ờ ế K?- ‹⁄ ễ« Ÿ ‒ợ ¦ấfi ¦⁄&‹⁄ ‒ị ề đŽ‹⁄ ¦ŽM

Năm PXVU ¦, «ộ ⁄›ả ⁄·ậ‹ «ở ‒ộ‹£ ¤⁄&\ ¦ạ‹⁄ ¤ ‹⁄ ế ề ⁄ẩ« fl·„ề‹ £ ả fl·„ế fl·ố¦ £ \ ừ PQ đế‹ QOO ⁄ả 6K? › đ, ệ¦ ạ› ‒\ ¦Ž £ọ Ÿ ☜¤⁄· ¤ ‹⁄ ế đặ¦ fl·„ề‹☝M

uớ ⁄›ả ⁄·ậ‹ ‹Ÿ„K ⁄ầ· ⁄ế ¦Ž¦ ¦Ž¦ ›ạ ¦Ž ⁄· ⁄3 thương «ạ ‹⁄ấ đề· đượ¦ đưa ‒\

¤ ể« ›Ž ở «ộ ố fl·ố¦ £ \M?XOD ¦Ž¦ ›ạ ¦Ž đŽ‹⁄ ắ đượ¦ ⁄ ệ‹ ‹\„ ‒›‹£ «ộ

¤⁄· ¤ ‹⁄ ế đặ¦ fl·„ề‹ Ÿ ¦⁄ỉ ¦, POD ‒›‹£ 2‹£ ể‹ fl·ố¦ ếM Trướ¦ ¤⁄ ¦, ⁄›ả

⁄·ậ‹ fl·ố¦ ế ‹Ÿ„K ⁄ầ· ⁄ế ‒ữ lượ‹£ ¦Ž đề· «ở ¦ử\ ¦⁄› ấ ¦ả «ọ ngườ M

b̅· ‒ả ờ Ÿ % ¦⁄&‹⁄ ‒ịY

bŽ¦ ¦⁄&‹⁄ ‒ị £ \ fi⁄ụ ⁄·ộ¦ Ÿ› ¦Ž¦ ¦ử ‒ Ÿ ¦Ž¦ ‹⁄,« Žfi ự¦K «Ÿ ‹£Ÿ‹⁄ ¦-‹£

‹£⁄ ệfi đŽ‹⁄ ắ ¦Ž ¦, \ ‒+ fl·\‹ ‒ọ‹£ ề ¦⁄&‹⁄ ‒ị ở ‹⁄ ề· nướ¦M

ĐŽ‹⁄ ¦Ž ¦, ⁄ể Ÿ «ộ fi⁄ầ‹ fl·\‹ ‒ọ‹£ ¦ủ\ ‹£Ÿ‹⁄ ¦-‹£ ‹£⁄ ệfi ¦ủ\ «ộ fl·ố¦ £ \M Điề· fl·\‹ ‒ọ‹£ ở đây ¦ầ‹ lưu 6 Ÿ ‹£Ÿ‹⁄ ¦-‹£ ‹£⁄ ệfi ‹Ÿ„ đang đi ‚·ố‹£M Ngư ̅‹K

Vấn đề tiếp cận mở vào một nguồn tài nguyên chung có thể gây ra

sự tuyệt chủng của loài và sự suy giảm các nguồn tài nguyên thiênnhiên, một hiện tượng thường được gọi là “bi kịch của chung”

Nếu không có sự loại trừ, kiểm soát và bồi thường, cá nhân hoặcmột nhóm có thể đạt được những lợi thế đối với mối hại của ngườikhác

VD về săn bắn, tắc nghẽn giao thông và đánh bắt quá mức đã đượcđưa ra ở trên

Tài liệu kinh tế môi trường thường cho rằng đó là quyền sở hữu độcquyền về: đất đai, săn bắn hoặc đánh bắt, có thể ngăn chặn bi kịch.Điều này không có nghĩa là sự độc quyền nhất thiết phải được luật

sở hữu bảo vệ

Sự suy giảm của một loài đang bị đe doạ phụ thuộc vào một sốyếu tố, ví dụ như:

(i) Chi phí đánh bắt thấp (các kỹ thuật mới và phương phápsản xuất quy mô lớn);

(ii) Giá tăng theo sự gia tăng khan hiếm;

(iii) Đặc tính sinh học của loài như: hành vi giao phối và tiếpcận nguồn thức ăn; và

(iv) Các yếu tố chính trị như trợ cấp cho các phương phápsản xuất hiện có

Khi một vài yếu tố này kết hợp với nhau, nguy cơ tuyệt chủng

ắ M

s·„ ‹⁄ #‹K ấ ¤ỳ „ế· ố ‹Ÿ› £̅„ ‒\ › ự ⁄\„ đổ ⁄ờ ế ⁄›ặ¦ ›?- ‹⁄ ễ« trườ‹£ ổ ·‹£ Ÿ› ⁄ệ ‹⁄ ⁄Ž ¦ũ‹£ ¦, ⁄ể Ÿ« ·„ £ ả« ‹£·ồ‹ Ÿ ‹£·„#‹ ự

u& ụK ‹ế· ngườ ở ⁄ữ· ‒ừ‹£ ‹ ‒ằ‹£ ‒ừ‹£ ¦, ⁄ể ị b⁄&‹⁄ fi⁄ủ ⁄· ⁄ồ K ⁄›ặ¦ «ộ

¦·ộ¦ ¦Ž¦⁄ «ạ‹£ ¦ấ« ‒ồ‹£ ‒ọ K điề· ố ‹⁄ấ «Ÿ ‹⁄Ÿ đầ· tư ố đa ⁄›Ž ợ ‹⁄·ậ‹

̅· Ÿ ¦, ⁄ể Ÿ« Ÿ fi⁄ả ¦ắ £ ả« ‒ừ‹£ ‹£\„ ậfi ứ¦ Ÿ đầ· tư Ÿ› «ộ ố Ÿ ả‹

¤⁄Ž¦ \‹ ›Ÿ‹ hơnM

b·ố ¦2‹£K ¦ầ‹ lưu 6 ‒ằ‹£ ¦, ‹⁄ữ‹£ trườ‹£ ⁄ợfi ¤ ể« ›Ž độ¦fl·„ề‹ ẫ‹ đế‹ ự ‹⁄ #‹ ·„ ⁄›Ž M