giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản ngắn hạn tại tổng công ty thương mại hà nội - hapro

Nhân t khách quan ..... Phân tích các ch tiêu v kh n ng thanh toán ..... Chi phí đ t hàng chính là chi phí cho vi c bán các ch ng khoán, khi đó áp d ng mô hình EOQ ta kho n cao Bán nh ng

SINHăVIểNăTH C HI N : CỌNGăV ăKHÁNHăLY MÃăSINHăVIểNăăăăăăăăăăăăăăă : A20035

CHUYểNăNGÀNHăăăăăăăăăăăă :ăTÀIăCHệNH

HÀăN I - 2014

Giáoăviênăh ng d năăăăă:ăTS.ă ng Anh Tu n Sinhăviênăth c hi năăăăăăăă:ăCôngăV ăKhánhăLy Mƣăsinhăviênăăăăăă : A20035

ChuyênăngƠnhăăăăăăăăăăăăăăăă:ăTƠiăchính

HÀăN I - 2014

V i lòng bi t n sâu s c nh t, em xin g i đ n quý Th y Cô khoa Kinh t - Qu n

lí tr ng i h c Th ng Long nói chung và th y ng Anh Tu n nói riêng đư cùng v i tri

th c và tâm huy t c a mình đ truy n đ t v n ki n th c quý báu và ch b o t n tình giúp

đ em hoàn thành khóa lu n t t nghi p này

Em c ng xin g i l i chân thành c m n đ n ban lưnh đ o cùng các anh ch t i

T ng công ty th ng m i Hà N i đư t o đi u ki n đ em có c h i th c t p t i m t môi

tr ng chuyên nghi p và giúp đ em làm t t khóa lu n

Do gi i h n ki n th c và kh n ng lý lu n c a b n thân còn nhi u thi u sót c ng

nh h n ch , kính mong s ch d n và đóng góp c a các th y cô giáo đ khóa lu n c a em

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h tr

t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các

d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Hà N i, ngày 01 tháng 07 n m 2014

Sinh viên

Công V Khánh Ly

M C L C

HÀăN I 1

1.1 Nh ng v năđ c ăb n v tƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p 1

1.1.1 Khái ni m tài s n 1

1.1.2 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n ng n h n 2

1.1.3 Vai trò c a tài s n ng n h n 3

1.1.4 Phân lo i tài s n ng n h n 4

1.1.4.1 Phân lo i theo quá trình tu n hoàn và chu chuy n v n 4

1.1.4.2 Phân lo i lo i theo các kho n m c trên b ng cân đ i k toán 4

1.1.5 Chính sách qu n lý tài s n ng n h n c a doanh nghi p 6

1.1.5.1 Chính sách qu n lí hàng t n kho 6

1.1.5.2 Chính sách qu n lí kho n ph i thu 13

1.2 Hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p 15

1.2.1 Khái ni m v hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p 15

1.2.2 S c n thi t s d ng các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n 15

1.2.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n 16

1.2.3.1 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán 16

1.2.3.2 Các ch tiêu ho t đ ng 17

1.2.3.3 Ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i 19

1.3.ăCácănhơnăt nhăh ngăđ n hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p 19

1.3.1 Nhân t ch quan 19

1.3.2 Nhân t khách quan 20

CH NGă2 TH C TR NG HI U QU S D NGăTÀIăS N NG N H N T I T NGăCỌNGăTYăTH NGăM IăHÀăN I 21

2.1.ăKháiăquátăv T ngăcôngătyăth ngăm iăHƠăN i 21

2.1.1 S l c v quá trình hình thành và phát tri n c a T ng công ty th ng m i Hà N i 21

2.1.2 L nh v c kinh doanh 23

2.1.3 C c u t ch c c a T ng công ty th ng m i Hà N i 24

2.1.4 Ch c n ng, nhi m v 25

2.3 Th c tr ng hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a T ngăcôngătyăth ngăm i

HƠăN i 31

2.3.1 N i dung, k t c u tài s n ng n h n 31

2.3.2 Th c tr ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a T ng công ty th ng m i Hà N i 38

2.3.2.1 Phân tích các ch tiêu v kh n ng thanh toán 38

2.3.2.2 Phân tích các ch tiêu ho t đ ng 41

2.3.2.3 Phân tích ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i 43

2.3.3 Chính sách qu n lí tài s n ng n h n c a T ng công ty th ng m i Hà N i 44

2.3.3.1 Chính sách qu n lí ti n 44

2.3.3.2 Chính sách qu n lí kho n ph i thu 45

2.3.3.3 Chính sách qu n lí hàng t n kho 47

2.4 ánhăgiáăhi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a T ngăcôngătyăth ngăm iăHƠă N i 48

2.4.1 K t qu đ t đ c 48

2.4.2 H n ch và nguyên nhân 49

CH NGă3 GI IăPHÁPăNỂNGăCAOăHI U QU S D NGăTÀIăS N NG N H N T I T NGăCỌNGăTYăTH NGăM IăHÀăN I 51

3.1.ă nhăh ngăphátătri n c a T ngăcôngătyăth ngăm iăHƠăN i 51

3.2 M t s gi iăphápănơngăcaoăhi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a T ngăcôngă tyăth ngăm iăHƠăN i 52

3.2.1 Hoàn thi n chính sách qu n lý ti n m t 52

3.2.2 Hoàn thi n chính sách qu n lý hàng t n kho 55

3.2.3 Hoàn thi n chính sách qu n lý các kho n ph i thu 58

3.2.4 T ng c ng đào t o b i d ng cán b : 60

3.2.5 Nâng cao ch t l ng s n ph m và chính sách ch m sóc khách hàng 60

3.3 M t s ki n ngh 60

3.3.1 Ki n ngh đ i v i công ty 60

3.3.2 Ki n ngh đ i v i nhà n c 61

3.3.3 Ki n ngh đ i v i t ch c tín d ng 61

DANH M C B NG BI U,ă TH ,ăS ă

B ng 2.1 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty n m 2011-2013 27

B ng 2.2 Báo cáo K t qu ho t đ ng kinh doanh c a công ty n m 2011 – 2013 d ng so sánh d c (báo cáo đ ng quy mô) 28

B ng 2.3 So sánh d c v giá v n hàng bán c a công ty giai đo n 2011 -2012 38

B ng 2.4 K t c u tài s n ng n h n c a công ty n m 2011-2013 33

B ng 2.5 Báo cáo l u chuy n ti n tu n rút g n c a công ty 2011 – 2013 36

B ng 2.6 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán 39

B ng 2.7 Các ch tiêu ho t đ ng t n m 2011 – 2013 41

B ng 2.8 So sánh các ch tiêu ho t đ ng n m 2011-2013 41

B ng 2.9 Ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i 43

B ng 2.10.T tr ng t ng b ph n trong Ngân qu 44

B ng 2.11 Chu kì thu ti n c a TSNH 2011 – 2013 45

B ng 2.12 T tr ng các kho n m c trong kho n ph i thu 45

B ng 2.13 T tr ng hàng t n kho t n m 2011 – 2013 47

B ng 2.14 So sánh c c u c a các m c c a hàng t n kho 47

Bi u đ 2.1 Di n bi n l m phát c a Vi t Nam t n m 2004 - 2012 29

Bi u đ 2.2 T c đ t ng tr ng GDP n m 2007 - 2013 29

Bi u đ 2.3 Bi u đ c c u tài s n n m 2011 – 2013 32

Bi u đ 2.4 So sánh c c u tài s n ng n h n c a công ty t n m 2011 – 2013 34

Bi u đ 2.5 T c đ t ng tr ng các lo i tài s n ng n h n n m 2011 – 2013 35

Bi u đ 2.6 So sánh các ch tiêu v kh n ng thanh toán n m 2013 39

Hình 1.1 M i quan h gi chi phí t n kho và kh i l ng đ t hàng 8

Hình 1.2 Mô hình t n kho EOQ v i m c t n kho không có d tr an toàn 8

Hình 1.3 th bi u di n các m c bi n đ ng ti n m t theo th i gian 12

S đ 1.1 S đ luân chuy n v ti n m t và các ch ng khoán thanh kho n cao 10

S đ 2.1 C c u t ch c c a T ng công ty th ng m i Hà N iầầầầầầầầầ 24

L I M U

1 Lýădoăch năđ tƠi

K t khi Vi t Nam ra nh p WTO vào cu i n m 2006, bên c nh r t nhi u nh ng l i ích mà WTO đem l i thì c ng có r t nhi u nh ng b t l i cho các doanh nghi p trong

n c, đ c bi t, đó chính là s c nh tranh gay g t c a các doanh nghi p n c ngoài Vì

v y, các doanh nghi p luôn ph i chú tr ng đ u t vào ch t l ng, đ i m i k thu t, tìm cho mình m t h ng đi thích h p v i chính sách tài chính linh ho t và hi u qu đ theo

k p s phát tri n c a th gi i Th c t quá trình đ i m i c ch qu n lí c a doanh nghi p

cho th y, doanh nghi p nào xây d ng và th c thi t t chính sách qu n lí và s d ng h p lí tài s n ng n h n thì s n ph m c a doanh nghi p có l i nhu n cao

Vi c nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n là ti n đ t o ra doanh thu trong quá trình ho t đ ng c a doanh nghi p, là ti n đ nâng cao đ i s ng v t ch t – tinh th n cho ng i lao đ ng, m t khác giúp gi i quy t v n đ vi c làm cho xư h i Hi n nay, công tác s d ng tài s n ng n h n c a các doanh nghi p v n còn nhi u h n ch , hi u qu s

d ng tài s n ng n h n ch a cao Do v y v n đ làm th nào đ nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n luôn nh n đ c s quan tâm hàng đ u

T ng công ty th ng m i Hà N i - Hapro m c dù đư có r t nhi u c g ng trong qu n

lí tài s n ng n h n tuy nhiên không th không tránh kh i vi c m c nh ng h n ch Do t m

quan tr ng c a v n đ và quá trình tìm hi u tình hình th c t t i công ty, đ c s giúp đ

t n tình c a các th y cô giáo cùng cán b nhân viên c a công ty em đư ch n đ tài: “Th c

tr ngăvƠăgi iăphápănh mănơngăcaoăhi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n t i T ngăcôngă tyăth ngăm iăHƠăN i - Hapro”

2 M cătiêuănghiênăc u c aăđ tƠiă

- C s lý lu n v tài s n ng n h n và hi u qu s d ng tài s n ng n h n t i doanh nghi p

- Th c tr ng s d ng tài s n ng n h n t i doanh nghi p

- ánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n t đó đ xu t m t s gi i pháp nh m hoàn thi n hi u qu s d ng tài s n ng n h n

3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u c aăđ tƠi

- i t ng: Hi u qu s d ng tài s n ng n h n t i T ng công ty th ng m i Hà N i

- Ph m vi nghiên c u: Nh ng v n đ liên quan đ n công tác qu n lí, s d ng tài s n

ng n h n t i T ng công ty th ng m i Hà N i trong giai đo n 2011-2013

4 Ph ngăphápănghiênăc u

tài có s d ng m t s ph ng pháp nghiên c u khoa h c nh : ph ng pháp th ng

kê, ph ng pháp phân tích, ph ng pháp so sánh, ph ng pháp suy lu n logic, ph ng

pháp t l ,ầ k t h p v i nh ng ki n th c đư h c và các thông tin thu th p trên m ng

5 K t c u c aăkhóaălu n t t nghi p

Ngoài ph n m đ u và k t lu n, k t c u chính c a khóa lu n đ c chia thành 3

ch ng nh sau:

Ch ngă1: C s lý lu n chung v tài s n ng n h n và hi u qu s d ng tài s n ng n

h n trong doanh nghi p

Ch ngă2: Th c tr ng hi u qu s d ng tài s n ng n h n t i T ng công ty th ng

m i Hà N i

Ch ngă3: M t s gi i pháp nh m nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n t i

T ng công ty th ng m i Hà N i

1

C ăS LụăLU N CHUNG V TÀIăS N NG N H N VÀăHI U QU S

HÀăN I

1.1 Nh ng v năđ c ăb n v tƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p

1.1.1 Khái ni m tài s n

B t k m t doanh nghi p nào mu n ti n hành s n xu t kinh doanh hay m r ng quy

mô s n xu t kinh doanh đ u ph i có tài s n V y tài s n c a m t doanh nghi p là gì?

Theo Giáo trình tài chính doanh nghi p – i h c kinh t qu c dân : “ Tài s n là c a

c i v t ch t dùng vào m c đích s n xu t ho c tiêu dùng Khi phân lo i tài s n theo chu k

s n xu t, ta có tài s n c đ nh và tài s n l u đ ng Khi phân lo i theo đ c tính c u t o c a

v t ch t, ta có tài s n h u hình và tài s n vô hình”

Tài s n c a doanh nghi p đ c hình thành t các giao d ch ho c các s ki n đư qua

nh : góp v n, mua s m, t s n xu t, đ c các c quan khác c p, đ c bi u t ng,ầ Tài

s n c a doanh nghi p đ c bi u hi n d i hình thái v t ch t nh nhà x ng, máy móc

thi t b , v t t , hàng hóa ho c không th hi n d i hình thái v t ch t nh b n quy n, b ng sáng ch nh ng ph i thu đ c l i ích kinh t trong t ng lai và thu c quy n ki m soát c a

doanh nghi p Ngoài ra, tài s n c a doanh nghi p còn bao g m các tài s n không thu c

quy n s h u c a doanh nghi p nh ng doanh nghi p ki m soát đ c và thu đ c l i ích

kinh t trong t ng l i nh tài s n thuê tài chính,ầ

Vi c đ u t vào tài s n c a doanh nghi p có ý ngh a h t s c quan tr ng đ i v i

doanh nghi p, nó quy t đ nh đ n ho t đ ng kinh doanh c a b t k m t doanh nghi p nào.Vi c hình thành các tài s n c a doanh nghi p là t quá trình đ u t c a doanh nghi p

Mu n đ u t vào các tài s n doanh nghi p ph i có v n, có ngh a là ph i có ti n đ đ u t

n đây bài toán l i quay v tìm các cách th c huy đ ng v n Doanh nghi p thu hút đ c

v n đ u t t nhi u ngu n khác nhau và tùy theo tình hình c th c a t ng doanh nghi p

mà l a ch n cách th c huy đ ng v n phù h p

Tài s n có th đ c phân chia thành nhi u nhóm theo t ng tiêu th c khác nhau.Có

th phân loai c n c vào ngu n hình thành tài s n (hay v n kinh doanh c a doanh nghi p)

ho c phân lo i c n c vào tính ch t luân chuy n tài s n

C n c vào ngu n hình thành, tài s n đ c hình thành t 2 ngu n: ngu n v n ch s

h u và n ph i tr C n c vào đ c đi m luân chuy n c a t ng tài s n, tài s n c a doanh

nghi p đ c chia làm 2 lo i: tài s n ng n h n và tài s n dài h n

Trong ph m vi c a đ tài, em ch xin t p trung nghiên c u tài s n ng n h n

1.1.2 Khái ni m và đ c đi m c a tài s n ng n h n

a Kháiăni m

B t c m t doanh nghi p nào khi ti n hành ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ u c n

ph i tr l i ba câu h i: s n xu t cái gì, s n xu t cho ai và s n xu t nh th nào Trong n n kinh t th tr ng, d i áp l c c a s c nh tranh gay g t, cùng v i s tham gia c a nhi u

lo i hình doanh nghi p, nhi u thành ph n kinh t , các doanh nghi p đ u nh m tìm ra l i

gi i đáp trên v i m c đích thu đ c l i ích t i đa làm đ c đi u này tr c h t doanh nghi p ph i có v n Nó là y u t không th thi u đ c c a m i quá trình s n xu t kinh

doanh

Tài s n là giá tr c a m t b ph n ngu n l c s n xu t mà doanh nghi p huy đ ng vào quá trình s n xu t kinh doanh Do v y, qu n lý tài s n tr thành m t trong nh ng n i dung quan tr ng c a qu n tr tài chính M c tiêu quan tr ng nh t c a qu n lý tài s n là

đ m b o cho quá trình s n xu t kinh doanh ti n hành bình th ng v i hi u qu kinh t cao

nh t Tài s n trong doanh nghi p bao g m tài s n dài h n và tài s n ng n h n, trong đó giá tr các tài s n ng n h n c a các doanh nghi p s n xu t, kinh doanh th ng chi m m t

t tr ng l n trong t ng giá tr tài s n c a chúng

i v i nh ng doanh nghi p s n xu t kinh doanh, tài s n ng n h n th ng chi m

25% - 50% t ng giá tr tài s n c a chúng Do v y, vi c qu n lý tài s n ng n h n có vai trò

quan tr ng trong ho t đ ng c a công ty

Vi t Nam hi n nay, theo h th ng chu n m c k toán, chu n m c s 21 v “trình bày báo cáo tài chính”, tài s n ng n h n (hay TSL ) là nh ng tài s n th a mưn m t trong các đi u ki n sau :

- c d tính đ bán ho c s d ng trong khuôn kh c a chu k kinh doanh bình

th ng c a doanh nghi p

- c n m gi ch y u cho m c đích th ng m i, ho c cho m c đích ng n h n và

d ki n thu h i ho c thanh toán trong vòng 1 tháng k t ngày k t thúc niên h k toán

- Là ti n ho c tài s n t ng đ ng ti n mà vi c s d ng không g p m t h n ch nào

- Nh v y, tài s n ng n h n đ c hi u là là nh ng tài s n th ng xuyên luân chuy n trong quá trình kinh doanh Tài s n ng n h n ch tham gia vào m t chu k s n xu t kinh doanh, thay đ i hình thái v t ch t và chuy n toàn b giá tr vào s n ph m đ c s n xu t

Trong b ng cân đ i k toán c a doanh nghi p, tài s n ng n h n đ c th hi n các b

ph n ti n m t, các ch ng khoán thanh kho n cao, ph i thu và d tr t n kho

Nhu c u v tài s n ng n h n c a doanh nghi p khác nhau là khác nhau C c u tài

s n ng n h n trong t ng tài s n ph thu c vào ngành ngh kinh doanh, ví d nh đ i v i

3

doanh nghi p th ng m i tài s n ng n h n chi m t tr ng l n h n so v i tài s n dài h n

nh ng trong m t doanh nghi p s n xu t thì đi u này l i ng c l i C c u v tài s n ng n

h n còn cho bi t tình hình tài chính hi n t i c a doanh nghi p, v kh n ng thanh toán và các r i ro tài chính c a doanh nghi p

b căđi m

Tài s n ng n h n đ c phân b đ trong t t c các khâu, các công đo n nh m đ m

b o cho quá trình s n xu t kinh doanh đ c di n ra liên t c, n đ nh tránh lưng phí và t n

th t v n do ng ng s n xu t, không làm nh h ng đ n kh n ng thanh toán và đ m b o

kh n ng sinh l i c a tài s n Do đó, tài s n ng n h n trong doanh nghi p có các đ c đi m

sau:

 Tài s n ng n h n có tính thanh kho n cao nên đáp ng kh n ng thanh toán c a

doanh nghi p

 Tài s n ng n h n là m t b ph n c a v n s n xu t nên nó v n đ ng và luân

chuy n không ng ng trong m i giai đo n c a quá trình s n xu t kinh doanh, do v y nó hoàn thành m t vòng tu n hoàn sau m t chu kì kinh doanh

 Tài s n ng n h n có th d dàng chuy n hóa t d ng v t ch t sang ti n t nên c ng

v n đ ng r t ph c t p và khó qu n lý

 Tham gia tr c ti p ho c gián ti p vào quá trình s n xu t kinh doanh c a doanh

nghi p v i t cách là đ i t ng lao đ ng ho c t li u lao đ ng

 Tài s n ng n h n có th i gian s d ng ng n, toàn b giá tr tài s n ng n h n đ c

thu h i sau khi k t thúc m t chu kì kinh doanh

- Tài s n ng n h n c a doanh nghi p còn là công c ph n ánh và đánh giá quá trình

v n đ ng c a v t t c ng t c là ph n ánh và ki m tra quá trình mua s m, d tr , s n xu t

và tiêu th c a doanh nghi p

- Tài s n ng n han còn đóng vai trò quan tr ng trong vi c h tr doanh nghi p m t

cách đ c l c thanh toán và duy trì kh n ng thanh toán các kho n n đ n h n, giúp cho

doanh nghi p tránh kh i tình tr ng m t kh n ng thanh toán và ch n nguy c phá s n c a

doanh nghi p

Vì v y, có th nói tài s n ng n h n góp ph n vô cùng quan tr ng giúp doanh nghi p

ho t đ ng bình th ng và đ ng v ng

1.1.4 Phân lo i tài s n ng n h n

1.1.4.1 Phân lo i thỀo quá trình tu n hoàn và chu chuy n v n

C n c vào quá trình tu n hoàn và chu chuy n v n, tài s n ng n h n đ c chia thành:

- TƠiăs n ng n h n d tr : là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu d tr

c a doanh nghi p mà không tính đ n hình thái bi u hi n c a chúng, bao g m: ti n m t t i

qu , ti n g i ngân hàng, ti n đang chuy n, hàng mua đang đi đ ng, nguyên nhiên v t

li u t n kho, công c d ng c trong kho, hàng g i gia công, tr tr c cho ng i bán

- TƠiăs n ng n h n s n xu t: là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu s n xu t

c a doanh nghi p, bao g m: giá tr bán thành ph m, các chi phí s n xu t kinh doanh d dang, chi phí tr tr c, chi phí ch k t chuy n, các kho n chi phí khác ph c v cho quá trình s n xu tầ

- TƠiăs n ng n h năl uăthông: là toàn b tài s n ng n h n t n t i trong khâu l u

thông c a doanh nghi p, bao g m: thành ph m t n kho, hàng g i bán, các kho n n ph i

thu c a khách hàng

Theo cách phân lo i này giúp cho các nhà qu n lý doanh nghi p xác đ nh đ c các nhân t nh h ng đ n quá trình luân chuy n c a tài s n ng n h n đ đ a ra bi n pháp

qu n lý thích h p nh m nâng cao hi u qu s d ng chúng m t cách cao nh t

1.1.4.2 Phân lo i lo i theo các kho n m c trên b ng cân đ i k toán

- Ti n

Ti n c a doanh nghi p là tài s n t n t i tr c ti p d i d ng giá tr , bao g m ti n m t

t i qu , ti n g i ngân hàng và ti n đang chuy n Nó đ c s d ng đ tr l ng, mua nguyên li u, mua tài s n c đ nh, tr thu , tr n ầ ây là lo i tài s n đ c bi t c a doanh

nghi p Nó có tính ch t là lo i tài s n có tính l ng cao nh t c s d ng t c th i đ đáp

ng nhu c u thanh kho n khi doanh nghi p có dòng ti n ra Ngoài ra ti n m t là lo i tài

s n có t l sinh l i r t th p Th m chí ti n gi y t i qu và ti n g i thanh toán c a doanh

nghi p t i ngân hàng có t l sinh l i r t th p

Vi c duy trì m t l ng ti n m t h p lý có vai trò quan tr ng trong ho t đ ng kinh

doanh c a doanh nghi p b i vì:

 Ti n đ m b o giao d ch kinh doanh hàng ngày, th ng là thanh toán cho khách hàng và thu ti n t khách hàng

 Bù đ p cho ngân hàng v vi c ngân hàng cung c p các d ch v cho doanh nghi p

5

 áp ng nhu c u d phòng trong tr ng h p xu t hi n nh ng bi n đ ng không

l ng tr c đ c c a lu ng ti n vào và ra

 H ng l i th trong th ng l ng mua hàng

Vi c doanh nghi p l u gi nhi u ti n có l i th sau:

 Ch đ ng trong kinh doanh do có th ch đ ng trong thanh toán chi tr

 Khi mua hàng công ty có th đ c h ng chi t kh u do thanh toán ngay

 Duy trì t t các ch s thanh toán giúp doanh nghi p t o uy tín t t v i khách hàng

và ngân hàng nên d dàng mua đ c hàng hoá v i các đi u ki n thu n l i và đ c h ng

nh ng u đưi trong vi c đi vay

 D tr đ c l ng v t t , hàng hoá l n n u giá c h p lý

Song vi c gi nhi u ti n c ng có nh ng b t l i đó là:

 Ti n d b m t giá

 Kh n ng sinh l i là không đáng k

 Do đó vi c gi đ ti n cho s n xu t kinh doanh là r t quan tr ng nó s giúp doanh

nghi p phát huy các l i th trên và t i thi u hoá các b t l i

- uăt ăng n h n

ây là ch tiêu ph n ánh giá tr c a các kho n đ u t tài chính ng n h n Các kho n

đ u t bao g m: đ u t ch ng khoán ng n h n, đ u t ng n h n khác và d phòng gi m giá đ u t ng n h n Các kho n đ u t ng n h n đ c phán ánh trong m c này là các

kho n đ u t có th i gian thu h i v n d i m t n m ho c trong vòng m t chu k kinh doanh nh tín phi u kho b c, trái phi u ng n h n và k phi u ngân hàngầ Trong đ u t

ng n h n, vi c đ u t vào các ch ng khoán có tính l ng cao là h t s c quan tr ng Các

ch ng khoán này gi vai trò nh m t “b c đ m” cho ti n m t Vì n u s d ti n m t l n,

doanh nghi p có th đ u t vào ch ng khoán đó nh ng khi c n thi t c ng có th chuy n

đ i chúng thành ti n m t cách d dàng ít t n kém Trong qu n lý tài chính, các ch ng khoán có tính l ng cao đ c s d ng đ duy trì ti n m t m c đ mong mu n

- Ph i thu

Là ch tiêu ph n ánh toàn b giá tr c a các kho n ph i thu khách hàng, kho n tr

tr c ng i bán, ph i thu n i b , ph i thu khác t i th i đi m báo cáo có th i h n thu h i

ho c thanh toán d i 1 n m ho c trong m t chu k kinh doanh bình th ng Kho n ph i

thu gi m t vai trò quan tr ng b i n u các nhà qu n lý không cân đ i các kho n ph i thu thì doanh nghi p s g p ph i nh ng khó kh n th m chí d n đ n tình tr ng m t kh n ng thanh toán

Các kho n ph i thu bao g m:

 Ph i thu t khách hàng: là kho n ti n mà doanh nghi p cho ng i mua n d i

d ng hàng hoá, d ch v Nh có kho n ph i thu khách hàng mà doanh nghi p có đi u ki n

t ng cao đ c s l ng hàng hoá tiêu th , t đó nâng cao doanh thu có đi u ki n m r ng

th tr ng, t ng c ng đ c quan h v i ng i mua

 Ph i thu n i b (gi a các đ n v chính và đ n v ph thu c)

 Th ch p (tài s n mang đi khi c m c khi đi vay v n), ký c c (ti n đ t c c khi đi thuê tài s n), ký qu (ti n ho c tài s n g i đ làm tin)

- HƠngăt n kho

Hàng t n kho c a doanh nghi p: Trong quá trình luân chuy n v n l u đ ng ph c v

cho s n xu t kinh doanh thì vi c t n t i v t t hàng hóa d tr , t n kho là b c đ m c n

thi t cho quá trình ho t đ ng bình th ng c a doanh nghi p D tr t n kho bao g m: hàng mua đi đ ng, nguyên v t li u, công c , d ng c trong kho, chi phí s n xu t kinh

doanh d dang, thành ph m t n kho, hàng hóa t n kho, hàng hóa g i bán, d phòng gi m giá t n kho

Vi c d tr m c dù có chi phí nh ng nó c ng mang l i l i ích cho doanh nghi p,

ch ng h n nh doanh nghi p d tr m t l ng l n thành ph m thì s không b m t c h i

khi th tr ng tr nên khan hi m lo i hàng hoá này N u doanh nghi p d tr m t l ng

nh thành ph m thì ch ng nh ng b l c h i khi hàng hoá khan hi m và giá c lên cao

mà còn khó có kh n ng th c hi n đ c h p đ ng giao hàng m t cách chính xác T ng

t nh v y, ta có th th y r ng n u doanh nghi p d tr nguyên v t li u quá ít thì có th

d n t i tình tr ng ng ng s n xu t do thi u nguyên v t li u

- Cácălo iătƠiăs n ng n h năkhác

ây là nh ng b ph n tài s n l u đ ng c a doanh nghi p không thu c các nhóm trên, bao g m: t m ng, chi phí tr tr c, chi phí ch k t chuy n, tài s n thi u ch x lý, các kho n c m c , ký qu , ký c c ng n h n

1.1.5 Chính sách qu n lý tài s n ng n h n c a doanh nghi p

1.1.5.1 Chính sách qu n lí hàng t n kho

a Chiăphíăt n kho

Hàng hóa t n kho có 3 lo i: nguyên v t li u thô ph c v cho quá trình s n xu t kinh

doanh, s n ph m d dang và thành ph m i v i các doanh nghi p trong n n kinh t th

tr ng không th ti n hành s n xu t đ n đâu mua hàng đ n đó mà c n ph i có nguyên v t

li u d tr Nguyên v t li u d tr không tr c ti p t o ra l i nhu n nh ng nó có vai trò r t

l n đ cho quá trình s n xu t – kinh doanh ti n hành bình th ng Do v y, n u doanh

 Chi phí tài chính bao g m chi phí s d ng v n nh chi phí s d ng v n, tr ti n lưi

vay cho ngu n kinh phí vay m n đ mua hàng d tr , chi phí v thu , kh u hao,ầ

- Chi phí đ t hàng

Chi phí đ t hàng bao g m chi phí qu n lý, giao d ch và v n chuy n hàng hóa.Chi phí

đ t hàng cho m i l n đ t hàng th ng r t n đ nh, không ph thu c và s l ng vào s

l ng hàng đ c mua Trong nhi u tr ng h p chi phí đ t hàng th ng t l thu n v i s

l n đ t hàng trong n m Khi kh i l ng đ t hàng c a m i l n đ t hàng nh , thì s l n đ t hàng t ng và chi phí đ t hàng cao Khi kh i l ng m i l n đ t hàng l n h n, s l n đ t hàng gi m và chi phí đ t hàng c ng th p h n

- Chi phí c h i

N u m t doanh nghi p không th c hi n đ c đ n đ t hàng khi có nhu c u, công ty

s b đình đ n s n xu t và có th không k p giao hàng cho khách hàng S thi t h i do đ

l c h i này đ c g i là chi phí c h i

- Các chi phí khác đ c quan tâm trong qu n tr hàng t n kho

Các chi phí khác đ c quan tâm trong qu n tr hàng t n kho là các chi phí thành l p

kho (chi phí l p đ t thi t b kho và các chi phí ho t đ ng), chi phí tr l ng làm thêm gi , chi phí hu n luy n,ầ

b Qu n tr hƠngăt năkhoătheoămôăhìnhăđ tăhƠngăhi u qu EOQ

Mô hình EOQ là m t mô hình qu n tr t n kho mang tính đ nh l ng, có th s d ng

nó đ tìm m c t n kho t i u cho doanh nghi p

Y u t quy t đ nh trong qu n tr hàng t n kho là s d báo chính xác nhu c u s

d ng các lo i hàng hóa trong kì nghiên c u - th ng là 1 n m Nh ng doanh nghi p có

nhu c u hàng hóa mang tính mùa v có th ch n kì d báo phù h p v i đ c đi m kinh

doanh c a mình

Sau khi đư có s li u d báo chính xác v nhu c u s d ng hàng n m, trên c s đó

có th xác đ nh s l n đ t hàng trong n m và kh i l ng hàng hóa trong m i l n đ t hàng

M c đích c a nh ng tính toán này là tìm đ c c c u t n kho có t ng chi phí n m m c

t i thi u

Gi a chi phí đ t hàng và chi phí t n tr có m i t ng quan t l ngh ch Khi s l n

đ t hàng nhi u, kh i l ng hàng hóa t n kho bình quân th p, d n t i chi phí t n kho th p song chi phí đ t hàng cao và ng c l i

Hình 1.1 M i quan h gi chiăphíăt năkhoăvƠăkh i l ngăđ tăhƠng

Hình này cho th y m i quan h gi a các chi phí thành ph n và t ng chi phí v i s

l ng hàng hóa trong m i l n đ t hàng (Q) Khi Q t ng, t ng chi phí gi m d n và đ t đ n

đi m c c ti u và sau đó b t đ u t ng lên Kh i l ng hàng t n kho t i u trong m i l n

đ t hàng - kí hi u là Q* là kh i l ng mà t ng chi phí t n kho m c t i thi u

Hìnhă1.2.ăMôăhìnhăt n kho EOQ v i m c t năkhoăkhôngăcóăd tr anătoƠn

9

Hình 1.2 trình bày mô hình t n kho c a m t doanh nghi p có nhu c u s d ng đ u

đ n trong n m S l ng t n kho Q là l ng hàng t n kho th i đi m b t đ u và đ c s

d ng v i t l không đ i cho đ n khi không còn đ n v nào trong kho Khi h t hàng,

doanh nghi p l i ti p t c đ t mua Q đ n v hàng m i, l ng hàng t n kho t ng đ t ng t t

0 lên Q đ n v và quá trình này s đ c di n ra liên t c

Vì l t i th i đi m b t đ u m i chu kì, l ng hàng t n kho là Q và th i đi m cu i chu kì là 0, nên s l ng t n kho trung bình là Q/2 đ n v S l ng trung bình này ph i

đ c duy trì trong su t n m v i chi phí C trên m i đ n v Do đó chi phí t n tr hàng hóa hàng n m là:

Chi phí t n tr = * C Chi phí đ t hàng trong n m b ng chi phí c a m i l n đ t hàng nhân v i s l n đ t hàng trong n m tìm s l n đ t hàng chúng ta chia t ng kh i l ng hàng s d ng trong

+ C = Chi phí t n tr trên m i đ n v hàng t n kho

- T ng chi phí t n kho trong n m là:

ch ng khoán có kh n ng thanh kho n cao Các lo i tích s n tài chính g n nh ti n m t có vài trò nh m t “mi ng đ m” cho ti n m t: S d thanh kho n ti n m t có th đ c đ u

t d dàng vào các lo i ch ng khoán thanh kho n cao, đ ng th i chúng c ng có th đ c bán r t nhanh đ th a mưn nh ng nhu c u c p bách v ti n m t

Hình sau cho th y s luân chuy n v ti n m t và các ch ng khoán thanh kho n cao

đ c s d ng đ duy trì cán cân ti n m t m c mong mu n:

S ăđ 1.1 S ăđ luơnăchuy n v ti n m tăvƠăcácăch ngăkhoánăthanhăkho n cao

Môăhìnhăqu nălíăti n m t EOQ

Khi d tr ti n m t, doanh nghi p s m t chi phí c h i, t c là lưi su t b m t đi, chi phí này t ng đ ng v i chi phí t n tr hàng hóa trong qu n lý hang t n kho Chi phí

đ t hàng chính là chi phí cho vi c bán các ch ng khoán, khi đó áp d ng mô hình EOQ ta

kho n cao

Bán nh ng ch ng khoán thanh kho n cao đ b sung cho

11

v i t n su t bán nhi u h n (ngh a là M* th p h n) M t khác, n u giá ph i tr cho m i l n bán ch ng khoán cao thì doanh nghi p nên n m gi m t s ti n m t l n h n

Mô hình Baumol cho th y s d ti n m t không th c ti n ch gi đ nh r ng doanh

nghi p chi tr ti n m t m t cách n đ nh i u này l i không luôn đúng trong th c t

Trong ho t đ ng c a các doanh nghi p r t hi m khi l ng ti n vào, ra c a doanh nghi p

l i đ u đ n và d ki n tr c đ c M c d tr ti n m t d ki n dao đ ng trong m t

kho ng, t c là l ng ti n d tr s bi n thiên t c n th p nh t đ n gi i h n cao nh t N u

l ng ti n m t m c th p thì doanh nghi p ph i bán ch ng khoán đ có l ng ti n d

ki n, ng c l i t i gi i h n trên doanh nghi p s d ng s ti n v t quá m c gi i h n mua

ch ng khoán đ đ a l ng ti n m t v m c d ki n

Mô hình Baumol giúp chúng ta hi u đ c t i sao các doanh nghi p v a và nh l u

gi m t s d ti n m t đáng k Trong khi đ i v i các công ty l n, các chi phí giao d ch mua bán ch ng khoán l i tr nên quá nh so v i c h i phí m t đi do gi m t s l ng

ti n m t nhàn r i

Môăhìnhăqu nălýăti n m t Miller Orr

Trong th c ti n ho t đ ng kinh doanh c a các doanh nghi p r t hi m khi mà l ng

ti n vào, ra c a doanh nghi p l i đ u đ n và d ki n tr c đ c, t đó tác đ ng đ n m c

d tr c ng không th đ u đ n nh tính toán B ng vi c nghiên c u và phân tích th c

ti n, Miller Orr đư đ a ra m c d tr ti n m t d ki n dao đ ng trong m t kho ng t c là

l ng ti n m t d ki n dao đ ng trong m t kho ng t c là l ng ti n d tr s bi n thiên

t c n th p nh t đ n gi i h n cao nh t N u l ng ti n m t d i m c th p thì doanh

nghi p ph i bán ch ng khoán đ có l ng ti n m t m c d ki n, ng c l i t i gi i h n trên doanh nghi p s d ng s ti n v t quá m c gi i h n mua ch ng khoán đ đ a l ng

ti n m t v m c d ki n

Kho ng dao đ ng c a l ng ti n m t d ki n ph thu c vào ba y u t c b n sau:

- M c dao đ ng c a thu chi ngân qu hàng ngày l n hay nh S dao đ ng này

đ c th hi n ph ng sai c a thu chi ngân qu Ph ng sai c a thu chi ngân qu là t ng các bình ph ng (đ chênh l ch) c a thu chi ngân qu th c t càng có xu h ng khác bi t

nhi u so v i thu chi bình quân Khi đó doanh nghi p c ng s quy đ nh kho ng dao đ ng

ti n m t cao

- Chi phí c đ nh c a vi c mua bán ch ng khoán Khi chi phí này l n ng i ta mu n

gi ti n m t nhi u h n và khi đó kho ng dao đ ng c a ti n m t c ng l n

- Lưi su t càng cao các doanh nghi p s gi l i ít ti n và do v y kho ng dao đ ng

ti n m t s gi m xu ng

Hình 1.3.ă th bi u di năcácăm c bi năđ ng ti n m t theo th i gian

- Kho ng dao đ ng b ng ti n m t đ c xác đ nh b ng công th c sau:

Trong đó:

 D : Kho ng cách c a gi i h n trên và gi i h n d i c a l ng ti n m t d tr

 Cb : Chi phí c a m i l n giao d ch mua bán ch ng khoán

 Vb : Ph ng sai c a thu chi ngân qu

Ph ng sai c a thu chi ngân qu đ c tính nh sau:

 L y s li u thu chi c a m t vài tháng tr c, đ m b o s li u đó ph n ánh tình hình thu chi th ng xuyên c a doanh nghi p

 Ph ng sai đ c tính theo công th c:

Gi i h năd i

Th i gian

O

L ng ti n m tă(đ năv )

13

M c ti n theo thi t k = M c ti n m t gi i h n d i +

1.1.5.2 Chính sách qu n lí kho n ph i thu

Các kho n ph i thu hay còn g i là các kho n tín d ng th ng m i Kho n ph i thu

xu t hi n khi doanh nghi p bán hàng ho c cung c p d ch v tr ti n sau, ch a nh n đ c

ti n ngay khi bán hàng Kho n ph i thu bao g m các kho n ph i thu khách hàng, tr tr c cho ng i bán, thu giá tr gia t ng đ c kh u tr , ph i thu n i b và các kho n ph i thu khác

giành l i th trong kinh doanh các doanh nghi p có th có các chi n l c khác nhau nh : qu ng cáo, t p trung vào ch t l ng s n ph mầTrong n n kinh t c nh tranh

gay g t thì vi c phát tri n m ng l i khách hàng giúp cho doanh nghi p đ ng v ng trên

th tr ng Do v y khi ti n hành s n xu t doanh nghi p c n ph i có các m i quan h r ng rưi nh m tiêu th đ c s n ph m vì v y vi c mua bán ch u cho các khách hàng tin c y là không th thi u Vi c bán ch u t o ra các l i th nh sau:

- Th nh t: Tín d ng th ng m i tác đ ng đ n doanh thu bán hàng do v i chính sách này thì doanh nghi p s thu hút đ c nhi u khách hàng h n và s ti n tr ch m b khách hàng chi m d ng nên doanh nghi p s quy đ nh giá cao h n,

- Th hai: Chính sách bán ch u s khuy n khích vi c bán hàng hóa, do v y hàng t n kho s gi m xu ng, t đó tín d ng th ng m i làm gi m chi phí t n kho c a doanh

nghi p

- Th ba: Tín d ng th ng m i làm cho vi c s d ng tài s n c đ nh tr nên hi u

qu h n, và h n ch ph n nào v hao mòn vô hình do hàng hóa đ c tiêu th nhi u s thúc đ y quá trình s n xu t kinh doanh

Tuy nhiên vi c c p tín d ng th ng m i c ng t o ra nh ng r i ro co doanh nghi p

Ch ng h n nh : ho t đ ng tín d ng th ng m i có th làm t ng chi phí trong ho t đ ng

c a doanh nghi p, chí phí đòi n , chi phí ph i tr cho ngu n tài tr đ bù đ p s thi u h t ngân qu Th i h n c p tín d ng càng dài thì chi phí ròng càng l n ng th i vi c bán

ch u c ng làm t ng r i ro trong vi c thu h i ti n hàng, do đó s làm gi m doanh thu và l i

nhu n c a doanh nghi p V i các tác đ ng nêu trên bu c các nhà qu n lý ph i có các chính sách qu n lý các kho n ph i thu m t cách h p lý đ đ m b o ho t đ ng có hi u qu

- Phân tích tín d ng th ng m i: Vi c c p ti n d ng th ng m i là không th thi u

do v y vi c quan tr ng nh t là ph i phân tích kh n ng tín d ng c a khách hàng Công

vi c này b t đ u t vi c l p tiêu chu n tín d ng h p lý Nh ng y u t sau đ c doanh

nghi p đ a ra đ xem xét:

 Ph m ch t, t cách tín d ng: i u này th hi n trách nhi m tr n c a khách hàng

n ng l c tr n c a khách hàng i u này đ c xác đ nh d a trên vi c thanh toán các

kho n n tr c đây c a khách hàng đó đ i v i các doanh nghi p ho c doanh nghi p khác

 N ng l c tr n : th hi n thông qua các ch tiêu nh kh n ng thanh toán ng n h n,

và d tr ngân qu c a doanh nghi p

 Kh n ng v v n c a khách hàng: Kh n ng này đ c xem xét thông qua vi c phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p đó trong dài h n

 Các kho n th ch p: đó chính là vi c xem xét nh ng tài s n nào có th tài tr và

đ m b o cho vi c tr các kho n n đúng h n Khi phân tích tín d ng các nhà qu n lý c ng

c n quan tâm đ n các đi u ki n v kinh t khác ch ng h n nh : ti m n ng phát tri n c a khách hàng trong t ng lai, đ nh h ng phát tri n N u các đi u ki n kinh t không thu n

l i thì kh n ng tr n , kh n ng v v n c ng gi m xu ng, đi u đó s nh h ng đ n

quy t đinh t i chính sách tín d ng th ng m i c a doanh nghi p đ i v i khách hàng

- Phân tích các kho n tín d ng đ c đ ngh : Vi c phân tích đánh giá kho n tín d ng

th ng m i đ c đ ngh đ quy t đ nh nên c p hay không đ c d a vào vi c tính NPV

c a khách hàng Tuy nhiên khi s d ng ch tiêu này thì doanh nghi p ph i tính t i các r i

ro và chi phí trong vi c c p tín d ng th ng m i nh : r i ro trong vi c không th thu h i

đ c n ầ

 N u NPV > 0 thì doanh nghi p s c p tín d ng th ng m i cho khách hàng

 N u NPV < 0 thì doanh nghi p s không c p tín d ng th ng m i cho khách hàng

 N u NPV = 0 Doanh nghi p s xem xét kèm theo các đi u ki n khác r i s quy t

đ nh có c p tín d ng th ng m i hay không

- Theo dõi các kho n ph i thu: Mu n qu n lý t t c ng nh s d ng chính sách tín

d ng th ng m i m t cách có hi u qu , các nhà qu n lý ph i theo dõi các kho n ph i thu,

đ xác đ nh đ c đúng th c tr ng c a chúng Trên c s đó có th thay đ i chính sách tín

d ng th ng m i k p th i Thông th ng ng i ta d a vào các ch tiêu, ph ng pháp, mô hình sau:

K thu ti n bình quân = Khi kì thu ti n bình quân t ng lên mà doanh thu không t ng t c là các kho n ph i thu t ng lên, đi u đó có ngh a v n c a doanh nghi p b đ ng khâu thanh toán, hay

doanh nghi p đang b chi m d ng v n

 S p x p “tu i” các kho n ph i thu: theo ph ng pháp này các nhà qu n lý s p x p các kho n ph i thu theo đ dài th i gian đ ti n theo dõi và có bi n pháp thu n khi đ n

15

h n N u làm công vi c này t t s gi m thi u đ c nh ng r i ro v s bi n đ ng các

kho n n v m t th i gian

 Xác đ nh s d các kho n ph i thu: Ph ng pháp này ng c v i ph ng pháp s p

x p theo “tu i” các kho n n Theo ph ng pháp này, các kho n ph i thu s không ph i

ch u nh h ng c a y u t thay đ i theo mùa v c a doanh s bán S d ng ph ng pháp này doanh nghi p có th th y đ c hoàn toàn n t n đ ng c a khách hàng n doanh

nghi p

Tuy nhiên đây các nhà qu n lý tài chính c ng c n nh n th c mô hình theo dõi các

kho n ph i thu này s đ c áp d ng m t cách linh ho t các doanh nghi p khác nhau

1.2 Hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a doanh nghi p

1.2.1 Khái ni m v hi u qu s d ng tài s n ng n h n c a doanh nghi p

Hi u qu đ c coi là m t thu t ng đ ch m i quan h gi a k t qu th c hi n các

m c tiêu c a ch th và chi phí mà ch th b ra đ có k t qu đó trong đi u ki n nh t

đ nh Nh v y, hi u qu ph n ánh k t qu th c hi n các m c tiêu hành đ ng trong quan

h v i chi phí b ra và hi u qu đ c xem xét trong b i c nh hay đi u ki n nh t đ nh,

đ ng th i c ng đ c xem xét d i quan đi m đánh giá c a ch th nghiên c u

Các doanh nghi p ho t đ ng trong c ch th tr ng c nh tranh nh hi n nay đ u

ph i quan tâm t i hi u qu kinh t ó là c s đ doanh nghi p có th t n t i và phát

tri n

Hi u qu kinh t đ c hi u là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ s d ng các

ngu n l c c a doanh nghi p đ đ t đ c các m c tiêu xác đ nh trong quá trình s n xu t -

kinh doanh

M i doanh nghi p t n t i và phát tri n vì nhi u m c tiêu khác nhau nh : T i đa hoá

l i nhu n, t i đa hoá doanh thu, t i đa hoá ho t đ ng h u ích c a các nhà lưnh đ o doanh

nghi p,ầ song t t c các m c tiêu c th đó đ u nh m m c tiêu bao trùm nh t là t i đa hoá giá tr tài s n cho các ch s h u đ t đ c m c tiêu này, t t c các doanh nghi p

đ u ph i n l c khai thác tri t đ và s d ng có hi u qu tài s n c a mình

Nh v y, hi u qu s d ng tài s n c a doanh nghi p ph n ánh trình đ , n ng l c khai thác và s d ng tài s n c a doanh nghi p sao cho quá trình s n xu t - kinh doanh ti n hành bình th ng v i hi u qu kinh t cao nh t

1.2.2 S c n thi t s d ng các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n

Quá trình v n đ ng c a tài s n ng n h n b t đ u t giai đo n cung c p dung ti n đ mua nguyên v t li u d tr quá trình s n xu t, sau đó ti n hành t ch c s n xu t và tiêu

th s n ph m Mu n cho quá trình s n xu t liên t c, doanh nghi p c n có m t l ng v n

nh t đ nh đ đ u t vào t ng giai đo n c a quá trình s n xu t Qu n lí ch t ch tài s n

ng n h n s góp ph n gi m chi phí s n xu t, h giá thành s n ph m và nâng cao l i nhu n

cho doanh nghi p

Trong ho t đ ng tài chính c a doanh nghi p các h th ng ch tiêu tài chính đ c đ a

ra đ đánh giá các ho t đ ng c a doanh nghi p trong m t niên đ k toán không th thi u Qua quá trình phân tích h th ng ch tiêu này thì doanh nghi p có th đánh giá hi u qu

ho t đ ng c a mình và đ a ra các gi i pháp c n thi t đ kh c ph c khó kh n trong niên đ

ti p theo

1.2.3 Các ch tiêu đánh giá hi u qu s d ng tài s n ng n h n

1.2.3.1 Các ch tiêu v kh n ng thanh toán

Do đ c đi m c a tài s n ng n h n có tính thanh kho n cao, cho nên vi c s d ng

hi u qu tài s n ng n h n là s l a ch n đánh đ i gi a kh n ng sinh l i v i tính thanh

kho n Do đó, khi phân tích kh n ng thanh toán c a doanh nghi p thì ng i ta th ng s

d ng các ch tiêu sau đây:

 H s thanhătoánăhi năhƠnh

H s thanh toán hi n hành =

H s thanh toán hi n hành cho th y doanh nghi p có bao nhiêu tài s n có th

chuy n đ i thành ti n m t đ đ m b o thanh toán các kho n n ng n h n H s này đo

l ng kh n ng tr n c a doanh nghi p

N u h s thanh toán hi n hành gi m cho th y kh n ng thanh toán gi m, đó là d u

hi u báo tr c nh ng khó kh n v tài chính s x y ra N u h s này cao, đi u đó có ngh a là doanh nghi p luôn s n sàng thanh toán các kho n n Tuy nhiên, n u h s này cao quá s gi m hi u qu ho t đ ng vì doanh nghi p đ u t quá nhi u vào tài s n ng n

h n

 H s thanhătoánănhanh

H s thanh toán nhanh =

H s thanh toán nhanh đ c tính toán trên c s nh ng tài s n l u ng n h n có

th nhanh chóng chuy n đ i thành ti n, đôi khi chúng còn đ c g i là tài s n có tính

thanh kho n, tài s n có tính thanh kho n bao g m t t c tài s n ng n h n tr hàng t n kho

Do đó, h s thanh toán nhanh cho bi t kh n ng hoàn tr các kho n n ng n h n không

ph thu c vào hàng t n kho

 H s thanhătoánăti n m t

17

H s thanh toán ti n m t =

H s thanh toán ti n m t cho bi t m t công ty có th tr đ c các kho n n c a mình nhanh đ n đâu, vì ti n và các kho n t ng đ ng ti n là nh ng tài s n có tính thanh kho n cao nh t Nói cách khác h s thanh toán ti n m t cho bi t, c m t đ ng n ng n

h n thì có bao nhiêu ti n m t và các kho n t ng đ ng ti n đ m b o chi tr

1.2.3.2 Các ch tiêu ho t đ ng

Là các h s đo l ng kh n ng ho t đ ng c a doanh nghi p nâng cao h s ho t

đ ng, các nhà qu n tr ph i bi t nh ng tài s n nào ch a s d ng, không s d ng ho c không t o

ra thu nh p cho doanh nghi p Vì th doanh nghi p c n ph i bi t cách s d ng chúng sao cho

có hi u qu ho c lo i b chúng đi H s ho t đ ng đôi khi còn g i là h s hi u qu ho c h s luân chuy n Do đó, khi phân tích các ch tiêu ho t đ ng thì ng i ta th ng s d ng các ch tiêu sau đây:

 Vòngăquayăcác kho n ph i thu

Các kho n ph i thu là các kho n bán ch u mà doanh nghi p ch a thu ti n do th c

hi n chính sách bán ch u và các kho n t m ng ch a thanh toán các kho n tr tr c cho

ng i bánầ

Vòng quay các kho n ph i thu = Vòng quay các kho n ph i thu đ c s d ng đ xem xét c n th n vi c khách hàng thanh toán các kho n n cho doanh nghi p Khi khách hàng thanh toán các kho n n đư đ n

h n thì lúc đó các kho n ph i thu đư quay đ c m t vòng

 Kìăthuăti n trungăbình

Kì thu ti n bình quân cao hay th p ph thu c vào chính sách bán ch u c a doanh

nghi p N u vòng quay các kho n ph i thu cao quá thì s làm gi m s c c nh tranh, làm

Vòng quay hàng t n kho là m t tiêu chu n đ đánh giá doanh nghi p s d ng hàng

t n kho c a mình hi u qu nh th nào

Vòng quay c a hàng t n kho = Hàng t n kho bình quân là bình quân s h c c a v t t hàng hoá d tr đ u và cu i

k Các doanh nghi p kinh doanh, s n xu t luôn ph i tính đ n m c d tr b i doanh

nghi p không th nào đ n lúc s n xu t m i mua nguyên v t li u tránh tr ng h p b

đ ng thì doanh nghi p ph i có tr c m t l ng v t t hàng hoá v a ph i b i n u quá

nhi u doanh nghi p s m t kho n chi phí đ b o qu n v t li u N u l ng v t t quá ít không đ cho s n xu t s d n đ n tình tr ng t c ngh n các khâu ti p theo

Nh v y ch tiêu này r t quan tr ng đ i v i doanh nghi p, nó quy t đ nh th i đi m

đ t hàng c ng nh m c d tr an toàn cho doanh nghi p Vòng quay càng cao th hi n

kh n ng s d ng tài s n l u đ ng cao

Vòng quay d tr , t n kho cao th hi n đ c kh n ng s n xu t kinh doanh c a

doanh nghi p t t, có nh v y m i đ t đ c m c tiêu mà doanh nghi p đ t ra Ch tiêu này

cao ph n ánh đ c l ng v t t , hàng hóa đ c đ a vào s d ng c ng nh đ c bán ra

nhi u, nh v y là doanh thu s t ng và đ ng th i l i nhu n mà doanh nghi p đ t đ c

c ng t ng lên.Vòng quay hàng t n kho cao hay th p ph thu c vào đ c đi m c a tong ngành ngh kinh doanh, ph thu c vào m t hàng kinh doanh

 S ngƠyăc aă1ăvòngăquayăhƠngăt n kho

S ngày c a 1 vòng quay hàng t n kho =

S ngày c a m t vòng quay hàng t n kho là kho ng th i gian t khi doanh nghi p b

ti n ra mua nguyên v t li u đ n khi s n xu t xong s n ph m, k c th i gian l u kho H

s này càng th p ngh a là th i gian l u kho ng n và v n đ ng ít h n ch ng t công tác

qu n lý hang t n kho càng t t, hi u qu s s ng tài s n ng n h n càng cao và ng c l i

19

1.2.3.3 Ch tiêu ph n ánh kh n ng sinh l i

H s sinh l i c aătƠiăs n ng n h n

Ch tiêu này ph n ánh kh n ng sinh l i c a tài s n ng n h n Nó cho bi t m i đ n

v tài s n ng n h n có trong k đem l i bao nhiêu đ n v l i nhu n sau thu

H s sinh l i c a TSNH =

Tài s n ng n h n bình quân trong k là bình quân s h c c a tài s n ng n h n có

đ u và cu i k Ch tiêu này cao ph n ánh l i nhu n sau thu c a doanh nghi p cao, các

doanh nghi p đ u mong mu n ch s này càng cao càng t t vì nh v y đư s d ng đ c

h t giá tr c a tài s n ng n h n Hi u qu c a vi c s d ng tài s n ng n h n th hi n l i

nhu n c a doanh nghi p, đây chính là k t qu cu i cùng mà doanh nghi p đ t đ c K t

qu này ph n ánh hi u qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh nói chung và hi u qu s d ng tài s n ng n h n nói riêng V i công th c trên ta th y, n u tài s n ng n h n s d ng bình

quân trong k th p mà l i nhu n sau thu cao thì hi u qu s d ng tài s n ng n h n cao

1.3 Cácănhơnăt nhăh ngăđ n hi u qu s d ngătƠiăs n ng n h n c a doanh

nghi p

V c b n có hai nhóm nhân t chính là các nhân t ch quan và nhân t khách

quan

1.3.1 Nhân t ch quan

Các nhân t ch quan là nh ng nhân t xu t phát t n i b doanh nghi p

 Trìnhăđ ăqu nălý

Ng i lưnh đ o là ng i đ a ra nh ng chính sách qu n lý đ i v i ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p t đó nh h ng tr c ti p t i hi u qu s d ng tài s n ng n

h n Bên c nh đó là nh ng chính sách do ban lưnh đ o đ a ra có nh h ng l n t i hi u

qu s d ng tài s n ng n h n nh : chính sách tín d ng th ng m i chính sách ch m sóc khách hàngầ Nh ng chính sách đó nh h ng t i vi c tiêu th s n ph m c a doanh nghi p, t đó nh h ng tr c ti p t i doanh s bán hàng và hi u qu kinh doanh

 C ăs ăv tăch tădoanhănghi p

ây c ng là m t trong nh ng nhân t h t s c quan tr ng, b i ngoài vi c nguyên

v t li u t t thì đ có đ c nh ng s n ph m t t thì doanh nghi p ph i có nh ng thi t b máy móc t t M t doanh nghi p có đ c nh ng trang thi t b t t s làm cho khâu s n xu t

tr nên d dàng h n

 Trìnhăđ ăcánăb ăcôngănhơnăviên

Doanh nghi p có ban lưnh đ o tài gi i và c s v t ch t t t thì ch a đ mà c n có cán b công nhân viên gi i, chuyên môn cao N u chuyên môn c a cán b công nhân viên cao thì h s s d ng các nguyên v t li u m t cách phù h p và không lưng phí mà đ t

hi u qu , v n hành máy móc thi t b t t, và ng c l i

1.3.2 Nhân t khách quan

Nhân t khách quan là nh ng nhân t bên ngoài doanh nghi p tác đ ng và doanh nghi p không th can thi p

 S ăqu nălýăc aănhƠăn c

Nhà n c ban hành các chính sách u đưi v i ngành ngh kinh doanh c a doanh nghi p, t o đi u ki n cho doanh nghi p tiêu th s n ph m t đó t ng doanh thu tiêu th và nâng cao hi u qu s d ng tài s n ng n h n S qu n lý ch t ch sát sao c a Nhà n c đ i

v i các ngành ngh kinh doanh c nh tranh lành m nh giúp doanh nghi p s n xu t kinh doanh m t cách t t nhât Ng c l i, n u nhà n c không có đ nh h ng rõ ràng và đúng

đ n trong t ng th i k s gây khó kh n cho doanh nghi p

 S ăc nhătranhăgi aăcácădoanhănghi p

S c nh tranh gi a các doanh nghi p s khi n cho các doanh nghi p ph i tìm ra

h ng đi đúng đ n và phù h p nh t đ i v i doanh nghi p mình C nh tranh m nh m và gay g t làm cho doanh nghi p t mình tìm bi n pháp nâng cao hi u qu s d ng tài s n nói chung và tài s n ng n h n nói riêng đ ti t ki m chi phí, t ng doanh thu t đó giúp doanh nghi p đ ng v ng trên th tr ng

 Nhuăc uăc aăkháchăhƠng

Nhu c u khách hàng là nhân t nh h ng l n t i vi c ra quy t đ nh c a doanh nghi p trong vi c s n xu t ra lo i s n ph m gì, ch t l ng ra sao, m u mư nh th nào Hàng hóa, s n ph m c ng có chu k s ng, có tính th i v đòi h i các nhà qu n tr ph i nghiên c u th tr ng và nghiên c u các đ c tính s n ph m tr c khi tung ra th tr ng

 căđi măc aăngƠnhăngh ăkinhădoanh

M i m t ngành ngh kinh doanh có m t đ c thù riêng c a nó.Tính ch t ngành ngh kinh doanh quy t đ nh quy mô, v n kinh doanh, thành ph n và c c u tài s n c a doanh

nghi p T tr ng tài s n ng n h n trong t ng tài s n đ i v i nh ng doanh nghi p ho t

đ ng trong các l nh v c khác nhau là khác nhau T s khác bi t đó d n t i vi c qu n lý

và s d ng tài s n ng n h n c ng khác nhau, hi u qu s d ng c ng khác nhau

21

2.1.ăKháiăquátăv T ngăcôngătyăth ngăm iăHƠăN i

2.1.1 S l c v quá trình hình thành và phát tri n c a T ng công ty th ng m i Hà

 V n Nhà n c th c có trên s sách k toán đ c h ch toán t p trung t i công ty m

 V n đi u l c a Công ty TNHH Nhà n c m t thành viên mà công ty m - t ng công

ty th ng m i Hà N i làm ch s h u

 V n nhà n c mà Công ty m n m gi các Công ty c ph n, Công ty liên doanh, liên k t v i n c ngoài và đ u t ra n c ngoài

b L ch s hìnhăthƠnhăvƠăphátătri n c aăcôngăty

Ngày 14/08/1991 thành l p “ban đ i di n phía Nam” ( là ti n thân c a Công ty SX -

DV và XNK Nam Hà N i - HAPROSIMEX SAIGON) thu c lien hi p SX - DV và XNK

th công m ngh Hà N i Trong đi u ki n không có v n, không có c s v t ch t và m t

s ít cán b ch a có th tr ng Tháng 4 n m 1992 Ban đ i di n đ c đ i tên thành “Chi nhánh SX - DV và XNK th công nghi p” tr c thu c liên hi p SX - DV và XNK th công m ngh Hà N i, v i tên giao d ch là Haprosimex Sài Gòn, có tr s t i 14 Lý Chi n

Th ng, Qu n 3 - TP H Chí Minh

Tháng 1/1999 thành l p công ty SX-DV và XNK Nam Hà N i v i tên giao d ch là Haprosimex Sài Gòn Trên c s sát nh p xí nghi p ph tùng xe đ p - xe máy Lê Ng c Hân Hà N i v i chi nhánh SX - DV và XNK ti u th công nghi p, và tr c thu c liên hi p

SX - DV và XNK th công m ngh Hà N i

Ngày 12/12/2002 UBND thành ph Hà N i ra quy t đ nh s 6908/Q -UB sát nh p công ty d ch v n u ng B n mùa và đ i thành Công ty SX - DV và XNK Nam Hà N i

tr c thu c S Th ng m i Hà N i v i tên giao d ch là Haprosimex Sài Gòn

Công ty SX - DV và XNK Nam Hà N i là doanh nghi p Nhà n c h ng 1 đ c thành l p t n m 1991 H th ng t ch c c a Công ty g m hai v n phòng t i Hà N i và

TP H Chí Minh v i 9 phòng, 5 Trung tâm kinh doanh và 1 Trung tâm Du l ch l hành; Công ty có 4 Xí nghi p tr c thu c: XN S t M ngh t i p 1, xư An Phú – Bình D ng,

XN G m Chu u t i Nam Sách - H i D ng, XN Toàn Th ng và XNLHCBTP Hà N i

t i Gia Lâm - Hà N i Trong đó XNLHCBTP Hà N i có 4 XN thành viên H n 750 CBCNV đang làm vi c chính th c trong h th ng t ch c c a Công ty

Bên c nh các XN tr c thu c Công ty còn là c đông sáng l p c a 4 công ty c ph n

ho t đ ng trong các l nh v c s n xu t th c ph m truy n th ng, r u vang, n c u ng tinh

khi t, mành trúc c bi t công ty đ c TP Hà N i giao nhi m v qu n lý phân ph i chi

ph i c a Nhà n c t i các Công ty c ph n SX-XNK Nam Hà N i (Simex) và Công ty

CP S Bát Tràng (Hapro Bát Tràng)

H n 10 n m xây d ng và phát tri n v i s c g ng v t b c c a t p th CBCNV, công ty đư thu h i đ c nh ng k t qu đáng ph n kh i:

- i v i th tr ng n c ngoài Công ty đư thi t l p đ c quan h b n hàng t i 53

qu c gia và vùng lưnh th trên kh p th gi i

- Kim ng ch XNK hàng n m t ng t 25% đ n 35% Sáu tháng đ u n m 2013 đ t

272 t đ ng, b ng 23 tri u USD, b ng 190% so v i cùng kì n m 2012

- i s ng v t ch t và tinh th n ng i lao đ ng không ng ng c i thi n

V i nh ng thành tích đư đ t đ c trong các l nh v c s n xu t kinh doanh, đoàn k t xây d ng công ty phát tri n liên t c nhi u n m li n Công ty đư đ c Chính ph , B

th ng m i và UBND thành ph đánh giá cao và đ c t ng th ng:

 B ng khen c a Th t ng Chính ph v thành tích xu t s c 3 n m 1999-2001

 C thi đua c a Chính ph và c thi đua đ n v xu t s c d n đ u kh i XNK c a TP

Hà N i

 B ng khen c a B th ng m i v công tác XK (Công ty là m t trong ba đ n v đ t

m c th ng cao nh t trong c n c là 30 tri u đ ng n m 2001)

 ng b Công đoàn đ t danh hi u t ch c c s v ng m nh xu t s c Công đoàn

đ c t ng c thi đua c a Liên đoàn Lao đ ng TP Hà N i

 oàn Thanh niên c ng s n H Chí Minh c a công ty là đ n v ho t đ ng t t trong công tác đoàn và phong trào thanh niên

23

Thành công c a nh ng n m qua là bài h c quý cho công tác ho ch đ nh chi n l c

và m c tiêu phát tri n c a Công ty trong th i gian t i đ m b o s phát tri n n đ nh,

b n v ng, toàn di n và liên t c Công ty đư xây d ng 3 ch ng trình phát tri n cho giai

đo n ti p theo là : “XU T KH U – T O NGU N HẨNG – PHÁT TRI N TH

TR NG TRONG N C”

2.1.2 L nh v c kinh doanh

T ng Công ty Th ng m i Hà N i ho t đ ng trong các l nh v c:

- Bán buôn th c ph m, đ u ng, máy móc thi t b và ph tùng máy móc g m: Máy

móc thi t b v t li u đi n (máy phát đi n, đ ng c đi n, dây đi n và thi t b khác), bán buôn máy móc thi t b , ph tùng máy d t may da giày, thi t b máy v n phòng Bán buôn

s n ph m thu c lá, thu c lào, thi t b linh ki n đi n t vi n thong;

- Bán l l ng th c, th c ph m, đ u ng, thu c lá, thu c lào;

- Bán l máy vi tính, thi t b ngo i vi, ph n m m và thi t b vi n thong trong các c a

hàng chuyên doanh

- Bán l v i, len, s i, ch khâu, hàng d t khác, đ ng kim, s n, kính và thi t b l p

đ t khác trong ngành xây d ng trong các c a hàng Bán l các d ng c th d c th thao Bán buôn v i, hàng may s n, giày dép;

- T ch c các ho t đ ng xúc ti n th ng m i, qu ng cáo, h i ch tri n lưm th ng

m i trong và ngoài n c nh m phát tri n và nâng cao hi u qu , v th c a th ng m i th

đô

- S n xu t th c n gia súc, gia c m và th y s n, s n xu t giày dép, gi ng, d ch v

l u trú ng n ngày, v n t i hàng hóa đ ng th y n i đ a

- Kinh doanh b t đ ng s n, t v n, môi gi i b t đ ng s n, kinh doanh hàng mi n

thu , xu t nh p kh u các m t hàng mà công ty kinh doanh

Trung

tâm nghiên

c u

phát tri n

V n phòng

ng y

V n phòng công đoàn

oàn thanh niên

đ i

di n LBN

Ch t ch H i

đ ng qu n tr

T ng giám đ c Phó t ng giám đ c

25

2.1.4 Ch căn ng,ănhi m v

Côngătyăm

Ch u trách nhi m qu n lý chung, th ng nh t toàn b các l nh v c kinh doanh c a toàn

T ng công ty, th c hi n ch c n ng qu n lý đi u hành T ng công ty, đ u t tài chính và

tr c ti p th c hi n m t s ho t đ ng kinh doanh ch l c B máy t ch c công ty m

đ c thia thành Ban lưnh đ o và các phòng ban chuyên môn, c th nh sau:

- Ch t ch T ng công ty: là ng i đ ng đ u công ty, là ng i ch u trách nhi m

chung v chi n l c kinh doanh, đ a ra quy t đ nh ch y u trong kinh doanh và ch đ o

ho t đ ng c a các phòng ban Ch u trách nhi m tr c pháp lu t và ch s h u công ty v

vi c th c hi n quy n và ngh a v đ c giao theo quy đ nh c a pháp lu t

- T ng giám đ c: Là ng i đi u hành ho t đ ng các l nh v c công tác và ch u trách

nhi m h i đ ng qu n tr v vi c th c hi n các nhi m v đ c giao Th m đ nh báo cáo tài chính, báo cáo k t qu kinh doanh và các báo cáo khác tr c khi trình Ch s h u công ty

- Phó t ng giám đ c: Giúp vi c cho T ng giám đ c trong qu n lý đi u hành các ho t

đ ng c a công ty theo s phân công và ch u trách nhi m tr c h i đ ng qu n tr , t ng giám đ c và pháp lu t

- Các phòng ban ch c n ng: các phòng này ch u trách nhi m tr c ti p tr c phó t ng giám đ c, th c hi n các công vi c v hành chính s nghi p nh t ch c, k toán, nhân s ,

ki m tra, thanh tra,ầ th c hi n các công vi c thu c l nh v c chuyên môn c a mình, h

tr quá trình đi u hành, ra quy t đ nh c a T ng giám đ c và phó t ng giám đ c, đ ng th i

có nhi m v ph i h p v i các phòng ban khác trong toàn T ng công ty th c hi n các ho t

đ ng s n xu t kinh doanh

Côngătyăcon

Các công ty con thu c t p đoàn đ c t ch c đa d ng, g m có 3 nhóm chính:

- Kh i các đ n v h ch toán ph thu c: Bao g m các chi nhánh c a T ng công ty t i

các đ a ph ng, th c hi n các ch c n ng kinh doanh do T ng công ty giao phó Các chi nhánh này ch u s nh h ng tr c ti p c a T ng công ty, th c hi n các k ho ch kinh

doanh, ch c n ng mà công ty giao cho

- Kh i công ty TNHH MTV: Các công ty này t th c hi n kinh doanh d a trên k

ho ch ph i h p kinh doanh do T ng công ty đ ra đ u n m Cu i n m g p l i nhu n lên

K t qu kinh doanh c a công ty chính là b m t c a công ty, nó ph n ánh th c t

vi c kinh doanh c a công ty và đây là m t ph n không th thi u khi nghi p khi nghiên

c u v b t k m t v n đ gì c a doanh nghi p

27

B ng 1.1 B ngăbáoăcáoăk t qu ho tăđ ng kinh doanh c aăcôngătyăn mă2011-2013

n v tính: Tri u đ ng

2012ăsoăv iă2011 2013ăsoăv iă2012

(Ngu n: Báo cáo k t qu kinh doanh