Qua đoạn kể trên, em hãy cho biết ngoài triết học có bộ môn khoa học nào nghiên cứu những quy luật chung nhất như vậy hay không?... 11 Để nhận thức và cải tạo thế giới, nhân loại đã tạo
Trang 1Bài 1:
THẾ GIỚI QUAN DUY VẬT VÀ
PHƯƠNG PHÁP LUẬN BIỆN
CHỨNG
(Tiết 1)
Trang 2nào? chúng ta sẽ cùng nhau tìm hiểu.
Trang 3nhẫn một dòng chữ Ngạc nhiên, nhà Vua nhặt chiếc nhẫn lên
và đọc được câu sau: “Và điều này rồi cũng sẽ qua đi” Tình huống có cảm tưởng vô cùng bi đát đó đã được đạo lí ngàn đời lường trước Mỉm cười một cách cay đắng, vị Vua đeo lại
chiếc nhẫn và không bao giờ rồi nó nữa.
Trang 4Giáo Dục Công Dân 10 4
3 Qua đoạn kể trên, em hãy cho biết ngoài triết học có bộ môn khoa học nào nghiên cứu những quy luật chung nhất như vậy
hay không?
Trang 5Giáo Dục Công Dân 10 5
Các hiện tượng tự nhiên và xã hội như: mưa bão, sóng thần, đấu tranh giai cấp…sẽ
không được biết đến nếu không có các
ngành và bộ môn khoa học thuộc các lĩnh
vực…
Trang 6Saturday, March 30, 2024 Giáo Dục Công Dân 10 6
Trang 7Giáo Dục Công Dân 10 7
Câu hỏi: khoa học tự nhiên bao gồm những bộ môn khoa học nào? Đối tượng nghiên cứu của nó là gì?
Vd:
Toán đối tượng đại số, hình học
Trang 8Giáo Dục Công Dân 10 8
Vật lí đối tượng nghiên cứu vận động và phát triển của phân tử
Trang 9Saturday, March 30, 2024 Giáo Dục Công Dân 10 9
Câu hỏi: khoa học xã hội nhân văn bao gồm những môn khoa học nào? Đối tượng
nghiên cứu của nó là gì?
Vd:
Văn học đối tượng ngôn ngữ ( câu từ, ngữ
pháp…)
Trang 10Saturday, March 30, 2024 Giáo Dục Công Dân 10 10
Lịch sữ đối tượng lịch sử của một
dân tộc, quốc gia, của xã hội loài người…
Trang 11Giáo Dục Công Dân 10 11
Để nhận thức và cải tạo thế giới, nhân loại
đã tạo nên nhiều môn khoa học: các bộ môn
của khoa học tự nhiên, khoa học xã hội
nghiên cứu những quy luật riêng quy luật cụ thể Còn Triết Học nghiên cứu những vấn
đề, quy luật chung nhất khái quát nhất
Vd: Thế giới này là gì? Cuộc sống con người như thế nào?
Vậy Triết Học là gì?
Trang 12Giáo Dục Công Dân 10 12
Nội dung chính:
1 Thế giới quan phương pháp luận:
a Vai trò thế giới quan, phương pháp luận của
triết học:
Định nghĩa triết học:
- Triết học là hệ thống các quan điểm lí luận
chung nhất về thế giới và vị trí của con người trong thế giới đó
- Đối tượng nghiên cứu của triết học là: những
quy luật chung nhất, phổ biến nhất của tự
nhiên, xã hội và tư duy con người
Trang 13Giáo Dục Công Dân 10 13
Với định nghĩa như vậy nên ta thấy triết học
có vai trò thế giới quan và phương pháp
luận Triết học
Vai trò
Thế Giới quan
Phương Pháp Luận
Trang 14Giáo Dục Công Dân 10 14
THẢO LUẬN NHÓM
Bảng so sánh:
Triết Học
Các môn khoa học
cụ thể
Nghiên cứu quy luật
Ví dụ
Trang 15Giáo Dục Công Dân 10 15
Trong cuộc sống người ta luôn đặt ra
muôn vàn câu hỏi và tìm lời giải đáp
cho mình Từ đó hình thành nên thế
giới quan Vậy thế giới quan là gì?
Trang 16Giáo Dục Công Dân 10 16
Nội dung chính
b Thế giới quan duy vật và thế giới quan duy
tâm:
• Thế giới quan:
- Thế giới quan là toàn bộ những quan điểm
và niềm tin định hướng hoạt động của con
người trong cuộc sống
- Có nhiều loại thế giới quan: thế giới quan
thần thoại, thế giới quan tôn giáo, thế giới
quan triết học…
Trang 17Giáo Dục Công Dân 10 17
Trang 18Giáo Dục Công Dân 10 18
Trang 19Giáo Dục Công Dân 10 19
Trang 20Giáo Dục Công Dân 10 20
Trang 21Saturday, March 30, 2024 Giáo Dục Công Dân 10 21
QUY LUẬT THỐNG NHẤT
VÀ ĐẤU TRANH CỦA CÁC MẶT ĐỐI LẬP
QUY LUẬT PHỦ ĐỊNH CỦA PHỦ ĐỊNH.
Trang 22Giáo Dục Công Dân 10 22
6
CẶP
PHẠM
TRÙ
CÁI RIÊNG, CÁI CHUNG VÀ CÁI ĐƠN NHẤT.
TẤT NHIÊN VÀ NGẪU NHIÊN.
NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC.
BẢN CHẤT VÀ HIỆN TƯỢNG.
NGUYÊN NHÂN VÀ KẾT QUẢ
KHẢ NĂNG VÀ HIỆN THỰC.
Trang 23Giáo Dục Công Dân 10 23
*Bất kỳ một loại thế giới quan nào cũng đều tập trung giải quyết các vấn đề sau đây: thế
giới này là gì? Thế giới này do đâu mà có? thế giới này rồi sẽ đi về đâu? Con người có nguồn gốc từ đâu? Con người rồi sẽ đi về đâu? …
việc giải quyết những câu hỏi này đã hình
thành nên vấn đề cơ bản của triết học
Trang 24Giáo Dục Công Dân 10 24
Nội dung chính:
• Vấn đề cơ bản của triết học: là giải quyết mối quan hệ giữa vật chất và ý thức Vấn đề cơ bản của triết học có 2 mặt:
* Mặt thứ nhất: giữa vật chất và ý thức, cái nào
có trước cái nào có sau? Cái nào quyết định
cái nào?
* Mặt thứ hai: con người có thể nhận thức được thế giới khách quan hay không?
Trang 25Giáo Dục Công Dân 10 25
* Mặt thứ nhất:
Vật Chất
Ý Thức
Trang 26Giáo Dục Công Dân 10 26
* Mặt thứ hai:
Trang 27Giáo Dục Công Dân 10 27
Trong khi giải quyết mặt thứ nhất trong
vấn đề cơ bản cuả triết học đã hình thành
nhiều quan niệm khác nhau…và suy cho
cùng thì có hai quan điểm trái ngược nhau
đó là thế giới quan duy vật và thế giới giới quan duy tâm
ĐỐI LẬP NHAU
Trang 28Giáo Dục Công Dân 10 28
Nội dung chính:
• Thế giới quan duy vật:
- Giữa vật chất và ý thức thì vật chất là cái có trước các quan điểm ý thức.
- Thế giới vật chất tồn tại khách quan, độc lập với ý
thức của con người, không do ai sáng tạo ra trước,
không ai có thể tiêu diệt được.
• Thế giới quan duy tâm:
- Cho rằng ý thức là cái có trước, vật chất là cái có sau,
ý thức là cái sinh ra và quyết định giới tự nhiên.
Trang 29Giáo Dục Công Dân 10 29
Phân tích các ví dụ sau:
“ Sống chết có mệnh, giàu sang do trời.”
“Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng
mười chưa cười đã tối.”
Đâu là thế giới quan duy vật, đâu là thế giới
quan duy tâm?
THẢO LUẬN NHÓM
Trang 30Giáo Dục Công Dân 10 30
Thế giới quan duy vật
Trang 31Giáo Dục Công Dân 10 31
Thế giới quan duy tâm
Trang 32Giáo Dục Công Dân 10 32
Câu 1: Hoàn chỉnh định nghĩa về triết học: triết
học là những hệ thống quan điểm chung nhất về:…
a Sự tồn tại của vật chất và ý thức
b Quy luật vận động của sự vật hiện tượng
c Sự tồn tại của thế giới
d Sự vận động và phát triển của xã hội
Củng cố bài