Đề cương môn học Thông tin tiêu chuẩn đo lường chất lượng

Môn học bao gồm: những nội dung cơ bản về tiêu chuẩn hóa, quản lý chất lượng; hoạt động tiêu chuẩn đo lường chất lượng với hội nhập quốc tế; Nguồn tin, sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng ở Việt Nam; Đối tượng người dùng tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng; Trung tâm Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam; Nguồn tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới. Với những kiến thức và kỹ năng thu nhận được từ môn học, sinh viên có khả năng đảm nhiệm tốt vai trò của một chuyên gia thông tin về lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, làm cầu nối hữu hiệu giữa người dùng tin với mọi loại hình thông tin chuyên biệt này.

819

ĐỀ CƯƠNG MÔN HỌC: Thông tin tiêu chuẩn đo lường chất

lượng

Đại học Quốc Gia Hà Nội

Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân Văn

Khoa Thông tin – Thư viện Bộ Môn: Thông tin - Tư liệu

1.Thông tin về giảng viên:

1.1.Giảng viên 1:

Họ và tên: Nguyễn Hoàng Sơn

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Thạc sỹ

Thời gian làm việc:

Địa điểm làm việc: Khoa TTTV – Trường ĐHKHXH&NV

Địa chỉ liên hệ: 299A – Âu Cơ – Tây Hồ - Hà Nội

Điện thoại: 047196879 – 0904225082 /

Email: n_hoangson@yahoo.com

Các hướng nghiên cứu chính: Thư viện số, Kiến thức thông tin, Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

1.2.Giảng viên 2:

Họ và tên: Đặng Xuân Chế

Chức danh, học hàm, học vị: Tiến sĩ Nghiên cứu viên chính Địa điểm làm việc: Trung tâm Thông tin KH&CNQG

Bộ Khoa học và Công nghệ Địa chỉ liên hệ: 24 Lý Thường Kiệt, Hà Nội

Điện thoại: 0912664644

Email: dxche@vista.gov.com

Các hướng nghiên cứu chính: Phát triển nguồn tin, thông tin khoa học và công nghệ; tổ chức và quản lý các trung tâm thông tin – thư viện, Chính sách thông tin quốc gia

1.3.Giảng viên 3:

Họ và tên: Trịnh Khánh Vân

Chức danh, học hàm, học vị: Giảng viên, Cử nhân

Địa điểm làm việc: Bộ môn Thông tin – Tư liệu, Khoa Thông tin –

Thư viện Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn

Địa chỉ liên hệ: Văn phòng Khoa Thông tin – Thư viện, Tầng 4,

Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh xuân, Hà Nội Điện thoại: 0912146999

Email: khanhvan_tk@yahoo.com.vn

Các hướng nghiên cứu chính: Thông tin tư liệu Sở hữu Công nghiệp, tra cứu thông tin Sở hữu Công nghiệp, Hệ thông thông tin

1 Thông tin về môn học:

- Tên môn học: Thông tin tiêu chuẩn đo lường chất lượng

820

- Số tín chỉ: 02

- Mã môn học:

- Môn học : Tự chọn

- Các môn học tiên quyết: Thông tin học đại cương

- Các môn học kế tiếp:

- Các yêu cầu đối với môn học: Máy tính, máy chiếu, phòng máy

thực hành có nối mạng Internet

- Giờ tín chỉ đối với các hoạt động:

+ Nghe giảng lý thuyết: 17 + Làm bài trên lớp: 2 + Thảo luận: 5

+ Thực hành: 4 + Tự học: 2

- Địa chỉ Khoa/Bộ môn phụ trách môn học: Tầng 4, Nhà A, 336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

3 Mục tiêu môn học

Môn học nhằm trang bị cho sinh viên ngành Thông tin - Thư viện: Kiến thức:

- Nắm vững: Hệ thống kiến thức và các thông tin cơ bản, hiện đại

về Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng; vai trò và tầm quan trọng của Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế và toàn cầu hoá nền kinh tế thế giới

- Nắm vững: Các nguồn thông tin mới nhất cũng như các loại hình sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới và ở Việt Nam; cách thức tạo lập, xử lý, tổ chức, tra cứu loại hình thông tin này theo phương thức truyền thống và hiện đại

- Hiểu rõ: Đối tượng người dùng tin, nhu cầu và yêu cầu tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

- Nắm được: Cách khai thác các nguồn tin tại các trung tâm thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới và ở Việt Nam

Kỹ năng:

- Có kỹ năng khai thác hiệu quả mọi nguồn lực thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới và ở Việt Nam

- Có kỹ năng tạo dựng các sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

- Có được các phương pháp phục vụ nhu cầu thông tin Tiêu chuẩn

Đo lường Chất lượng hiệu quả

Thái độ, chuyên cần:

- Tích cực và chủ động tham gia các hoạt động học tập: nghe giảng, thảo luận và làm việc nhóm

- Tự tin trong thảo luận và trình bày các kết quả nghiên cứu

821

- Hình thành được thái độ tích cực khi tham gia hoạt động thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

- Ý thức được vai trò của bản thân trong bối cảnh hội nhập quốc tế trong lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

Mục tiêu chi tiết cho từng nội dung của môn học

Mục tiêu

Chương 1

Tiêu chuẩn

hoá

-Trình bày lịch sử phát triển tiêu chuẩn hóa -Nêu được khái niệm tiêu chuẩn hoá, tiêu chuẩn

- Nêu được các nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn

- Nêu được hài hoà tiêu chuẩn quốc tế và khu vực

- Nêu được tiêu chuẩn hoá trong công ty

- Trình bày được khung phân loại tiêu chuẩn quốc tế

- Trình bày được khung phân loại tiêu chuẩn Việt Nam

- Chỉ ra được mối liên

hệ giữa hoạt động của tiêu chuẩn hóa đối với mọi lĩnh vực hoạt động của xã hội

- Chỉ ra được điểm tương đồng và khác biệt giữa tiêu chuẩn của Việt Nam với thế giới

- Đánh giá được vai trò của tiêu chuẩn hóa đối với sự phát triển của xã hội

Chương 2

Quản lý

chất lượng

- Nêu được chất lượng

và quản lý chất lượng

- Nêu được các mô hình quản lý chất lượng

- Nêu được một số phương pháp và kỹ thuật quản lý chất lượng

- Trình bày được hệ thống quản lý chất lượng theo mô hình ISO 9000

- Nêu được một số hệ thống quản lý chất lượng khác

- Chỉ ra được mối liên

hệ giữa hoạt động quản lý chất lượng đối với hoạt động sản xuất kinh tế trong xã hội

- Phân biệt được các

mô hình quản lý chất lượng

Đánh giá được tác động của quản lý chất lượng đối với hoạt động sản xuất kinh tế trong xã hội

- Trình bày được khái

niệm chung về đo lường

- Nêu được hệ thống đo

lường quốc gia

- Chỉ ra được mối liên

hệ giữa hoạt động đo lường với sản xuất

- Phân biệt được các

Đánh giá được vai trò của đo lường đối với sự

822

Chương 3

Đo lường

- Nêu được những thách thức toàn cầu đối với đo lường và vấn đề hợp tác, cạnh tranh trong đo

lường

- Nêu được các hệ thống tiêu chuẩn , khuyến nghị

về đo lường

hệ thống và chuẩn đo lường phát triển của xã hội

Chương 4

Hoạt động

Tiêu chuẩn

Đo lường

Chất lượng

với hội nhập

quốc tế

- Trình bày được vai trò của Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong

hội nhập kinh tế

- Nêu được hợp tác quốc

tế về tiêu chuẩn hoá

- Nêu được hợp tác quốc

tế về đo lường

- Nêu được hợp tác quốc

tế về thử nghiệm, công nhận và chứng nhận

- Nêu được hợp tác quốc

tế về năng suất – chất lượng

- Hiểu được vai trò của Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong hội nhập kinh tế

- Chỉ ra mối liên hệ trong hợp tác quốc tế giữa các lĩnh vực Tiêu chuẩn , Đo lường, Quản lý chất lượng

Đánh giá vai trò của Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong hội nhập kinh

tế

Chương 5

Nguồn tin,

sản phẩm và

dịch vụ

thông tin

Tiêu chuẩn

Đo lường

Chất lượng

ở Việt Nam

- Trình bày được khái niệm tài liệu tiêu chuẩn -Liệt kê được các loại hình thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

- Liệt kê được các loại hình sản phẩm và dịch

vụ thông tin

- Trình bày được cách tìm kiếm và tra cứu thông tin

- Nhận diện được các loại hình nguồn tin, sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn

Đo lường Chất lượng ở Việt Nam

-Đánh giá được chất lượng các loại hình nguồn tin, sản phẩm và dịch

vụ thông tin Tiêu chuẩn

Đo lường Chất lượng ở Việt Nam

Chương 6

Đối tượng

người dùng

tin Tiêu

chuẩn

Đo lường

Chất lượng

- Nêu được nhu cầu tin

- Liệt kê được loại hình người dùng tin

- Hiểu được nhu cầu tin

- Phân biệt được loại hình người dùng tin

- Phân tích được nhu cầu tin

- Đánh giá được loại hình người dùng tin

823

Chương 7

Trung tâm

Thông tin

Tiêu chuẩn

Đo lường

Chất lượng

Việt Nam

- Trình bày được chức năng, nhiệm vụ, quyền

hạn của trung tâm

- Nêu được nguồn lực

thông tin của trung tâm

- Nêu được sản phẩm thông tin của trung tâm

- Nêu được dịch vụ thông tin của trung tâm

- Nêu được tra cứu và tìm kiếm thông tin tại trung tâm

- Nêu được đối tượng người dùng tin của trung tâm

- Nắm được Website của trung tâm

- Nêu được tiềm lực thông tin tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng phục

vụ phát triển kinh tế đất

nước

- Hiểu được hoạt động của Trung tâm Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam - Đánh giá được hoạt động của Trung tâm Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam Chương 8 Nguồn tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới Liệt kê được các nguồn tin sau: -Tiêu chuẩn ISO

-Tiêu chuẩn IEC

-Tiêu chuẩn CODEX

-Tiêu chuẩn BS

-Tiêu chuẩn DIN

-Tiêu chuẩn ASTM

-Tiêu chuẩn ASME

-Tiêu chuẩn JIS

-Tiêu chuẩn Nga - ГOCT

-Tiêu chuẩn API -Tiêu chuẩn AASHTO

- Hiểu và phân biệt được các loại nguồn tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới

- Đánh giá được chất lượng các loại nguồn tin Tiêu chuẩn

Đo lường Chất lượng trên thế giới

4 Tóm tắt nội dung môn học:

Môn học bao gồm: những nội dung cơ bản về tiêu chuẩn hóa, quản lý

chất lượng; hoạt động tiêu chuẩn đo lường chất lượng với hội nhập quốc tế;

Nguồn tin, sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

824

ở Việt Nam; Đối tượng người dùng tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng; Trung tâm Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt Nam; Nguồn tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới Với những kiến thức và kỹ năng thu nhận được từ môn học, sinh viên có khả năng đảm nhiệm tốt vai trò của một chuyên gia thông tin về lĩnh vực Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng, làm cầu nối hữu hiệu giữa người dùng tin với mọi loại hình thông tin chuyên biệt này

5 Nội dung chi tiết môn học

Chương 1.Tổng quan về Tiêu chuẩn hoá

1.1.Những vấn đề chung

1.1.1 Lịch sử phát triển tiêu chuẩn hóa

1.1.2 Khái niệm tiêu chuẩn hoá, tiêu chuẩn

1.1.3 Các nguyên tắc xây dựng tiêu chuẩn

1.2.Hài hoà tiêu chuẩn quốc tế và khu vực

1.3.Tiêu chuẩn hoá trong công ty

1.4 Khung phân loại tiêu chuẩn

1.4.1 Khung phân loại tiêu chuẩn quốc tế

1.4.2 Khung phân loại tiêu chuẩn Việt Nam

Chương 2 Tổng quan về Quản lý chất lượng

2.1 Những vấn đề chung

2.1.1 Chất lượng và quản lý chất lượng

2.1.2 Các mô hình Quản lý chất lượng

2.1.3 Một số phương pháp và kỹ thuật quản lý chất lượng

2.2 Hệ thống quản lý chất lượng theo mô hình ISO 9000

2.3 Một số hệ thống quản lý chất lượng khác

Chương 3 Tổng quan về Đo lường

3.1 Khái niệm chung về đo lường

3.2 Hệ thống đo lường quốc gia

3.3 Những thách thức toàn cầu đối với đo lường và vấn đề hợp tác, cạnh tranh trong đo lường

3.4 Các hệ thống tiêu chuẩn , khuyến nghị về đo lường

Chương 4 Hoạt động Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng với hội nhập quốc tế

4.1.Vai trò của Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong hội nhập kinh

tế

4.2 Hợp tác quốc tế về tiêu chuẩn hoá

4.3 Hợp tác quốc tế về đo lường

4.4 Hợp tác quốc tế về thử nghiệm, công nhận và chứng nhận

825

4.5 Hợp tác quốc tế về năng suất – chất lượng

Chương 5 Nguồn tin, sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng ở Việt Nam

5.1 Khái niệm tài liệu tiêu chuẩn

5.1.1 Định nghĩa tài liệu tiêu chuẩn

5.1.2 Các loại tiêu chuẩn

5.1.3 Cấp tiêu chuẩn

5.1.4 Vai trò của thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trong

xã hội

5.2 Các loại hình thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

5.2.1 Tài liệu tiêu chuẩn

5.2.2 Tài liệu pháp quy kỹ thuật

5.2.3 Tạp chí

5.2.4 Ấn phẩm thông tin

5.2.5 Sách nghiệp vụ

5.2.6 Tài liệu tra cứu

5.2.7 CD – ROM

5.2.8 Cơ sở dữ liệu điện tử

5.3 Các loại hình sản phẩm và dịch vụ thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

5.3.1 Các loại hình sản phẩm thông tin:

5.3.2 Các loại hình dịch vụ thông tin:

5.4 Tìm kiếm và tra cứu thông tin

5.4.1 Tìm kiếm và tra cứu truyền thống

5.4.2 Tìm kiếm và tra cứu hiện đại

Chương 6 Đối tượng người dùng tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng 6.1 Nhu cầu tin

6.2 Loại hình và đặc điểm người dùng tin

6.2.1 Các cơ quan quản lý nhà nước

6.2.2.Viện nghiên cứu

6.2.3 Học viện

6.2.4.Trường đại học

6.2.5 Các trường và trung tâm dạy nghề

6.2.6 Cơ quan thông tin

6.2.7 Các doanh nghiệp nhà nước

6.2.8 Công ty liên doanh

6.2.9 Công ty trong nước

6.2.10 Các nhà sản xuất

826

Chương 7 Trung tâm Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng Việt

Nam

7.1 Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của trung tâm

7.2 Nguồn lực thông tin của trung tâm

7.3 Sản phẩm thông tin của trung tâm

7.4 Dịch vụ thông tin của trung tâm

7.5 Tra cứu và tìm kiếm thông tin tại trung tâm

7.6 Đối tượng người dùng tin của trung tâm

7.7 Website của trung tâm

7.8.Tăng cường tiềm lực thông tin tiêu chuẩn, đo lường, chất lượng phục

vụ phát triển kinh tế đất nước

Chương 8 Nguồn tin Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng trên thế giới 8.1 Nguồn tin tiêu chuẩn ISO

8.2 Nguồn tin tiêu chuẩn IEC

8.3 Nguồn tin tiêu chuẩn CODEX

8.4 Nguồn tin tiêu chuẩn BS

8.5 Nguồn tin tiêu chuẩn DIN

8.6 Nguồn tin tiêu chuẩn ASTM

8.7 Nguồn tin tiêu chuẩn ASME

8.8 Nguồn tin tiêu chuẩn JIS

8.9 Nguồn tin tiêu chuẩn Nga - ГOCT

8.10 Nguồn tin tiêu chuẩn API 8.11 Nguồn tin tiêu chuẩn AASHTO

6 Học liệu

6.1 Học liệu bắt buộc

1 Cơ sở tiêu chuẩn.-H.: Cục tiêu chuẩn Nhà nước, 1983

2 Nguyễn Hoàng Sơn Bài giảng Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường

Chất lượng.-H.: Trường KHXH&NV, 2007

3 Trần Bảo Bài giảng Đo lường học.-H.: Trường KHXH&NV,

2007

6.2 Học liệu tham khảo

4 Cơ sở đo lường học.-H.: Cục tiêu chuẩn, 1983

5 Các tổ chức tiêu chuẩn đo lường chất lượng quốc tế, khu vực và

quốc gia.-H.: TT TC-ĐL-CL, 1998

6 Hoàng Mạnh Tuấn Đổi mới quản lý chất lượng sản phẩm trong

thời kỳ đổi mới.-H.: KHKT, 1997

7 Hoàng Mạnh Tuấn Tiêu chuẩn hoá trong sự nghiệp công nghiệp

hoá.-H.: KHKT, 1981

8 Nguyễn Minh Bằng Trung tâm Tiêu chuẩn đo lường chất lượng

- hoạt động và định hướng phát triển.-H.: TT TC-ĐL-CL, 1998

827

7 Hình thức tổ chức dạy học

7.1 Lịch trình chung:

Nội dung

Lên lớp Thực

hành

Tự học

Tổng

Lý thuyết

Bài tập

Thảo luận

Nội dung 1, tuần 1: Tổng quan

về Tiêu chuẩn hoá

Nội dung 2, tuần 2: Tổng quan

về Quản lý chất lượng

Nội dung 3, tuần 3: Tổng quan

về Đo lường

Nội dung 4, tuần 4: Hoạt động

Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

với hội nhập quốc tế

Nội dung 5, tuần 5: Khái niệm

tài liệu tiêu chuẩn và Các loại

hình thông tin Tiêu chuẩn Đo

lường Chất lượng

Nội dung 6, tuần 6: Các loại

hình sản phẩm thông tin

Nội dung 7, tuần 7: Các loại

hình dịch vụ thông tin

Nội dung 8, tuần 8: Tìm kiếm và

tra cứu thông tin

Nội dung 9, tuần 9: Đối tượng

người dùng tin Tiêu chuẩn Đo

lường Chất lượng

Nội dung 10, tuần 10: Trung tâm

Thông tin Tiêu chuẩn Đo lường

Chất lượng Việt Nam

Nội dung 11, tuần 11: Nguồn tin

Tiêu chuẩn Đo lường Chất lượng

trên thế giới

Nội dung 12, tuần 12: Thực

hành

Nội dung 13, tuần 13: Thực

hành

Nội dung 14, tuần 14: Bài tập

giữa kỳ

828

Nội dung 15, tuần 15: Tổng kết

và thảo luận

7.2 Lịch trình tổ chức dạy học cụ thể

Nội dung 1, tuần 1: Tổng quan về Tiêu chuẩn hoá

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

Thời gian, địa điểm

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

Lý

thuyết

2 giờ - Những vấn đề chung

-Hài hoà tiêu chuẩn quốc tế và khu vực -Tiêu chuẩn hoá trong công ty -Khung phân loại tiêu chuẩn

Đọc toàn

bộ chương 1của tài liệu 2

Nội dung 2, tuần 2: Tổng quan về Quản lý chất lượng

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

Thời gian, địa điểm

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú

Lý

thuyết

2 giờ - Những vấn đề chung

-Hệ thống quản lý chất lượng theo mô hình ISO 9000

-Một số hệ thống quản lý chất lượng khác

Đọc toàn

bộ chương

2 của tài liệu 2

Nội dung 3, tuần 3: Tổng quan về Đo lường

Hình

thức tổ

chức

dạy

học

Thời gian, địa điểm

sinh viên chuẩn bị

Ghi chú