NH NGăV Nă ăLệăLU NăCHUNGăV ăK ăTOỄNăT PăH PăCHIă PHệăS NăXU TăVẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS NăPH MăXỂYăL PăT IăDOANHă NGHI PăXỂYăD NG .... Công tác k ătoánăt păh păchiăphíăs năxu tăvƠătínhăgiáăth
Trang 1CỌNGăTYăC ăPH NăXỂYăD NGăS Nă
Giáoăviênăh ngăd n : Th.S MaiăThanhăTh y Sinhăviênăth căhi n : Tr năTh ăThùyăDung
HẨăN Iăậ 2014
Trang 2L IăC Mă N
hoƠn thƠnh khóa lu n nƠy, em xin t lòng bi t n sơu s c đ n cô giáo Ths
Maiă Thanhă Th y, đƣ t n tình h ng d n trong su t quá trình vi t khóa lu n t t
nghi p
Em chơn thƠnh c m n quỦ Th y, Cô trong khoa Qu n lỦ, tr ng i h c Th ng Long đƣ t n tình truy n đ t ki n th c trong 4 n m h c t p V i v n ki n th c đ c ti p thu trong quá trình h c không ch lƠ n n t ng cho quá trình nghiên c u khóa lu n mƠ còn lƠ hƠnh trang quỦ báu đ em b c vƠo đ i m t cách v ng ch c vƠ t tin
Em chơn thƠnh c m n Ban giám đ c vƠ các anh ch trong Công ty C ph n xơy
d ng, s n xu t vƠ th ng m i Gia L c đƣ cho phép vƠ t o đi u ki n thu n l i đ em
th c t p t i Công ty, giúp đ em trong quá trình thu th p s li u
Cu i cùng em kính chúc quỦ Th y, Cô d i dƠo s c kh e vƠ thƠnh công trong s nghi p, đ ng kính chúc các cô, chú, anh, ch trong Công ty luôn d i dƠo s c kh e, đ t
đ c nhi u thƠnh công t t đ p trong công vi c
Tr n Th Thùy Dung
Trang 3M C L C
PH N 1 NH NGăV Nă ăLệăLU NăCHUNGăV ăK ăTOỄNăT PăH PăCHIă PHệăS NăXU TăVẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS NăPH MăXỂYăL PăT IăDOANHă
NGHI PăXỂYăD NG 1
1.1 căđi măcôngătácăk ătoánătrongădoanhănghi păxơyăl p 1
1.1.1 c đi m ho t đ ng kinh doanh xây d ng và s n ph m xây l p 1
1.1.2 Yêu c u v công tác k toán t p h p chi phí và tính giá thành s n ph m xây l p t i doanh nghi p xây d ng 2
1.1.3 Nhi m v c a k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m xây l p 3
1.2 Chiăphíăs năxu tăvƠăgiáăthƠnhăs năph măxơyăl p 4
1.2.1 Chi phí s n xu t và phân lo i chi phí s n xu t 4
1.2.1.1 Chi phí s n xu t 4
1.2.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t 5
1.2.2 Giá thành s n ph m và phân lo i giá thành s n ph m 7
1.2.2.1 Giá thành s n ph m 7
1.2.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m 7
1.2.3 M i liên h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m 10
1.3 Công tác k ătoánăt păh păchiăphíăs năxu tăvƠătínhăgiáăthƠnhăs năph măxơyăl pă trongădoanhănghi păxơyăd ng 11
1.3.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t và ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 11
1.3.1.1 i t ng t p h p chi phí 11
1.3.1.2 Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t 11
1.3.2 T ch c công tác k toán t p h p chi phí s n xu t 12
1.3.2.1 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p 12
1.3.2.2 K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p 13
1.3.2.3 K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công 15
1.3.2.4 K toán t p h p chi phí s n xu t chung 18
1.3.2.5 K toán t ng h p chi phí s n xu t toàn doanh nghi p 20
1.3.3 Công tác đánh giá s n ph m d dang trong doanh nghi p xây d ng 20
1.3.3.1 Ý ngh a c a công tác đánh giá s n ph m d dang cu i k 20
1.3.3.2 Các ph ng pháp đánh giá s n ph m cu i kì 21
1.3.4 Công tác k toán tính giá thành s n ph m xây l p 22
1.3.4.1 i t ng tính giá thành s n ph m xây l p 22
1.3.4.2 K tính giá thành s n ph m xây l p 22
1.3.4.3 Ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p 23
Trang 41.3.5 Công tác t ch c h th ng s k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá
thành s n ph m xây l p 24
1.3.5.1 Hình th c nh t kí – s cái 25
1.3.5.2 Hình th c Nh t kí chung 25
1.3.5.3 Hình th c Ch ng t ghi s 26
1.3.5.4 Hình th c Nh t kí ch ng t 27
1.3.5.5 Hình th c k toán máy 28
PH N 2 TH Că TR NGă CỌNGă TỄCă K ă TOỄNă T Pă H Pă CHIă PHệă S Nă XU Tă VẨă TệNHă GIỄă THẨNHă S Nă PH Mă XỂYă L Pă T Iă CỌNGă TYă C ă PH NăXỂYăD NGăS NăXU TăVẨăTH NGăM IăGIAăL C 30
2.1 T ngăquanăv ăCôngătyăC ăph năXơyăd ngăS năxu tăvƠăTh ngăm iăGiaăL c 30
2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n c a Công ty 30
2.1.2 c đi m ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a Công ty 31
2.1.2.1 Khái quát ngành ngh kinh doanh 31
2.1.2.2 Mô t quy trình s n xu t kinh doanh chung 31
2.1.3 c đi m t ch c b máy qu n lý t i Công ty 32
2.1.4 c đi m t ch c b máy k toán t i Công ty 34
2.1.2.1 T ch c b máy k toán 34
2.1.2.2 c đi m công tác k toán áp d ng 36
2.2 T ngăquanăv ăCôngătyăC ăph năXơyăd ngăS năxu tăvƠăTh ngăm iăGiaăL c 37
2.2.1 c đi m qu n lý chi phí s n xu t và tính giá thành t i Công ty 37
2.2.2 K toán t p h p chi phí s n xu t 38
2.2.2.1 K toán Chi phí nguyên v t li u tr c ti p 38
2.2.2.2 K toán Chi phí nhân công tr c ti p 46
2.2.2.3 K toán Chi phí s d ng máy thi công 53
2.2.2.4 K toán Chi phí s n xu t chung 58
2.2.2.5 K toán t p h p chi phí s n xu t toàn doanh nghi p 68
2.2.3 K toán đánh giá s n ph m d dang và tính giá thành s n ph m xây l p 69
2.2.3.1 ánh giá s n ph m d dang 69
2.2.3.2 Tính giá thành s n ph m 70
PH N 3 NH NGă BI Nă PHỄP,ă KI Nă NGH ă NH M HOẨNă THI Nă CỌNGă TỄCăK ăTOỄNăT PăH PăCHIăPHệăS NăXU TăVẨăTệNHăGIỄăTHẨNHăS Nă PH Mă XỂYă L Pă T Iă CỌNGă TYă C ă PH Nă XỂY D NGă S Nă XU Tă VẨă TH NGăM IăGIAăL C 82
3.1 ánhă giáăchungă v ăth cătr ngăcôngătácăk ătoánăt păh pă CPSXă vƠătínhă giáă thƠnhăs năph măxơyăl păt iăCôngăty C ăph năXDSXă&ăTMăGiaăL c 82
Trang 53.1.1 Nh ng u đi m 82
3.1.2 Nh ng h n ch 83
3.1 ánhă giáăchungă v ăth cătr ngăcôngătácăk ătoánăt păh pă CPSXă vƠătínhă giáă thƠnhăs năph măxơyăl păt iăCôngăty C ăph năXDSXă&ăTMăGiaăL c 85 3.1.1 Tính t t y u ph i hoàn thi n t ch c k toán chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m 85
3.1.2 Yêu c u và ph ng h ng hoàn thi n t ch c k toán chi phí s n xu t – giá thành s n ph m t i Công ty C ph n XDSX & TM Gia L c 86
3.1.3 M t s gi i pháp, ki n ngh nh m hoàn thi n công tác k toán t p h p chi phí
s n xu t và tính giá thành s n ph m t i Công ty C ph n XDSX & TM Gia L c 87
Trang 6DANHăM CăVI TăT T
Kíăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ
BHXH BHTN
Trang 7DANHăM CăS ă ,ăB NGăBI U,ăCỌNGăTH C
Trang
S đ 1.1 H ch toán chi phí nguyên v t li u tr c ti p 13
S đ 1.2 H ch toán chi phí NCTT 14
S đ 1.3 H ch toán chi phí SDMTC (máy riêng) 16
S đ 1.4 H ch toán doanh thu n i b tr ng h p bán máy lao v l n nhau 16
S đ 1.5 H ch toán chi phí SDMTC (đi thuê máy) 17
S đ 1.6 H ch toán chi phí SDMTC (không có máy ho c có máy nh ng không k toán riêng) 18
S đ 1.7 H ch toán chi phí SXC 19
S đ 1.8 H ch toán chi phí s n xu t toàn doanh nghi p 20
S đ 1.9 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán Nh t kí - S cái 25
S đ 1.10 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán Nh t kí chung 26
S đ 1.11 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán Ch ng t ghi s 27
S đ 1.12 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán Nh t kí - Ch ng t 28
S đ 1.12 Trình t ghi s k toán theo hình th c k toán máy 28
S đ 2.1 Quy trình s n xu t kinh doanh chung 31
S đ 2.2 C c u b máy t ch c 34
S đ 2.3 C c u b máy k toán c a Công ty 35
S đ 2.4 H ch toán theo ph ng pháp Nh t kí chung 36
B ng 2.1 Gi y đ ngh t m ng 41
B ng 2.2 Phi u chi 42
B ng 2.3 Hóa đ n GTGT 43
B ng 2.4 Phi u nh p kho 44
B ng 2.5.Phi u xu t kho 45
B ng 2.6.Gi y đ ngh thanh toán t m ng 46
B ng 2.7 S chi ti t TK 621 47
B ng 2.8 S Cái TK 621 48
B ng 2.9 B ng ch m công 50
B ng 2.10 B ng thanh toán ti n l ng 51
B ng 2.11 B ng t ng h p l ng 52
B ng 2.12 S chi ti t TK 622 53
B ng 2.13 S cái TK 622 54
B ng 2.14 H p đ ng thuê máy thi công 56
B ng 2.15 Hóa đ n GTGT 57
B ng 2.16 B ng t ng h p chi phí thuê máy 58
B ng 2.17.Gi y báo n 59
Trang 8B ng 2.18.Biên b n thanh lỦ h p đ ng thuê máy 60
B ng 2.19 S chi ti t TK 623 60
B ng 2.20.S cái tƠi kho n 623 62
B ng 2.21 B ng ch m công 63
B ng 2.22.B ng thanh toán l ng qu n lỦ đ i 64
B ng 2.23.B ng tính vƠ phơn b l ng 65
B ng 2.24 S chi ti t 6271 66
B ng 2.25 Phi u xu t kho 67
B ng 2.26.Hóa đ n GTGT 67
B ng 2.27.Gi y đ ngh t m ng 69
B ng 2.28.Phi u chi 70
B ng 2.29.Gi y thanh toán t m ng 71
B ng 2.30.S chi ti t TK 6272 71
B ng 2.31.Phi u xu t kho CCDC 72
B ng 2.32.S chi ti t TK 6273 74
B ng 2.33.B ng tính và phân b kh u hao TSC 75
B ng 2.34.S chi ti t TK 6274 75
B ng 2.35.Hóa đ n ti n đi n 76
B ng 2.36.Hóa đ n ti n đi n tho i 76
B ng 2.37.S chi ti t TK 6271 77
B ng 2.38.S cái TK 627ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 78
B ng 2.39.S chi ti t TK 154ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ80 B ng 2.40.S cái TK 154ầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ 81
B ng 2.41.B ng t ng h p giá thành s n ph mầầầầầầầầầầầầầầầ.84 B ng 2.42.Th tính giá thƠnhầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ85 B ng 2.43.S nh t kỦ chungầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầầ.86 B ng 3.1.Biên b n giao nh n ch ng t ầầầầầầầầầầầầầầầ ầầ 93
Trang 9L IăM ă U
Sau h n 10 n m th c hi n đ ng l i đ i m i, n n kinh t n c ta đƣ có nhi u
b c chuy n bi n khá v ng ch c C ch th tr ng cùng v i các chính sách ch đ
c a ng vƠ NhƠ n c đƣ t o đi u ki n cho các doanh nghi p nhi u c h i m i nh ng
c ng gơy không ít nh ng khó kh n, th thách c n v t qua Tr c s c nh tranh gay
g t gi a các doanh nghi p, các thƠnh ph n kinh t các doanh nghi p nói chung vƠ các doanh nghi p xơy l p nói riêng đ t n t i đƣ khó, đ phát tri n lƠm n có lƣi có uy tín trên th tr ng, trúng th u nhi u công trình xơy d ng đem l i l i nhu n cao thì l i cƠng khó h n Mu n đi u nƠy tr thƠnh hi n th c thì doanh nghi p đó ph i có ho t đ ng s n
xu t kinh doanh mang l i hi u qu kinh t xƣ h i, đi u đó có ngh a thu nh p ph i bù
đ p đ c chi phí vƠ th c hi n đ y đ ngh a v NhƠ n c th c hi n đ c đi u nƠy doanh nghi p đó ph i có đ c đ i ng k toán n ng đ ng, trình đ chuyên môn cao có
kh n ng cung c p k p th i thông tin k toán cho nhƠ qu n tr đ nhƠ qu n tr đ a ra
nh ng quy t đ nh chính xác vƠ k p th i nh t
Th c t công tác h ch toán k toán t i các doanh nghi p r t đa d ng, tu thu c vƠo qui mô, tính ch t ho t đ ng, vƠo đ c đi m quá trình s n xu t kinh doanh vƠ trình
đ c a b máy k toán Tr c yêu c u đ i m i đ i v i b máy k toán vƠ s thay đ i
c a các ch đ , chu n m c k toán, b máy k toán t i các doanh nghi p c ng đang hoƠn thi n v t ch c vƠ nơng cao v trình đ nghi p v đ v n d ng các qui đ nh k toán đó m t cách linh ho t, phù h p v i đ c thù c a m i doanh nghi p Cùng v i s
đ i m i, phát tri n chung c a n n kinh t , v i chính sách m c a, s đ u t n c ngoƠi vƠ th c hi n công nghi p hoá - hi n đ i hoá, các doanh nghi p xơy l p đƣ có s chuy n bi n đ i m i ph ng th c s n xu t kinh doanh, ph ng th c qu n lỦ, không
ng ng phát tri n vƠ kh ng đ nh v trí, vai trò quan tr ng trong n n kinh t qu c dơn Tuy nhiên trong các doanh nghi p xơy l p hi n nay, công tác k toán nói chung, k
toán t p h p chi phí s n xu t vƠ tính giá thƠnh s n ph m xơy l p nói riêng còn b c l
m t s t n t i ch a đáp ng đ c yêu c u qu n lỦ vƠ qui trình h i nh p Do đó vi c hoƠn thi n công tác k toán t p h p CPSX vƠ tính GTSP xơy l p nh m ph n ánh đúng chi phí lƠm c s cho vi c tính toán chính xác GTSP xơy l p, cung c p thông tin ph c
v cho vi c đi u hƠnh, ki m tra chi phí vƠ ho ch đ nh chi n l c c a doanh nghi p lƠ
s chú Ủ cho em Chính vì v y, em đƣ l a ch n đ tƠi “Hoàn thi n công tác k toán
t p h p chi phí và tính GTSP xây l p t i công ty C ph n Xây d ng S n xu t và
Trang 10Th ng m i Gia L c” cho lu n v n t t nghi p c a mình c s h ng d n nhi t tình c a cô K toán tr ng, các anh ch phòng TƠi chính k toán c a Công ty và cô
giáo Mai Thanh Thu , em đƣ hoƠn thƠnh lu n v n t t nghi p v i n i dung chính nh
sau:
- Ph nă1:ăNh ngălíălu năchungăv ăk ătoánăt păh păCPSX và tính GTSP xây
l păt iădoanhănghi păxơyăd ng
- Ph nă2:ăTh cătr ngăcôngătácăk ătoánăt păh păCPSX và tính GTSP xơyăl pă
t i CôngătyăC ăph năXDăSXă&ăTMăGiaăL c
- Ph nă3:ăNh năxétăki năngh ,ăbi năphápăhoƠnăthi năcôngătácăk ătoánăt păh pă CPSX và tính GTSP xơyăl păt i CôngătyăC ăph năXDăSXă&ăTMăGiaăL c
Trang 11PH Nă1 LệăLU NăCHUNGăV ăK ăTOỄNăT PăH PăCHIăPHệăS NăSU T VÀ TệNHăGIỄăTHẨNHăS NăPH MăXỂYăL PăT IăDOANHăNGHI PăXỂYăD NG
1.1 căđi măcôngătácăk ătoánătrongădoanhănghi păxơyăl p
1.1.1 c đi m kinh doanh xây d ng và s n ph m xây l p
Xơy d ng c b n lƠ m t ngƠnh s n xu t đ c l p, mang tính ch t công nghi p
nh m t o ra tƠi s n c đ nh, c s v t ch t cho n n kinh t qu c dơn, t ng c ng ti m
l c kinh t , qu c phòng cho đ t n c Vì v y m i b ph n l n trong thu nh p qu c dơn
vƠ v n đ u t tƠi tr t n c ngoƠi đ c s d ng trong l nh v c xơy d ng c b n
S n ph m xơy d ng lƠ các công trình s n xu t, h ng m c công trình, công trình dơn d ng có đ đi u ki n đ a vƠo s d ng vƠ phát huy tác d ng S n ph m c a ngƠnh xơy d ng c b n luôn đ c g n li n v i m t đ a đi m nh t đ nh nƠo đó a đi m đó lƠ
đ t li n, m t n c, m t bi n vƠ có c th m l c đ a Vì v y, ngành XDCB lƠ m t ngƠnh khác h n v i các ngƠnh khác Các đ c đi m k thu t đ c tr ng đ c th hi n r t rõ
s n ph m xơy l p vƠ quá trình t o ra s n ph m c a ngƠnh c đi m c a s n ph m xơy
d ng đ c th hi n c th nh sau:
S n ph m xơy l p lƠ các công trình, h ng m c công trình, v t ki n trúc, có quy mô l n, k t c u ph c t p, th i gian s d ng dƠi, có giá tr l n v kinh t , v n hoá, th hi n Ủ th c th m m - ngh thu t Do v y, vi c t ch c qu n lí vƠ h ch toán
nh t thi t ph i có d toán thi t k , thi công c bi t, k toán chi phí c n đ c phơn tích theo t ng kho n m c chi phí, t ng h ng m c công trình, t ng công trình c th Qua đó th ng xuyên so sánh, ki m tra vi c th c hi n d toán chi phí, xem xét nguyên nhơn v t, h t d toán vƠ đánh giá hi u q a kinh doanh H n n a, s n ph m
c a các đ n v xơy l p có tính đ n chi c nên đ i t ng tính giá thƠnh th ng lƠ các công trình, h ng m c công trình đƣ hoƠn thƠnh
S n ph m xơy l p c đ nh v m t v trí, còn các đi u ki n s n xu t ph i di chuy n theo đ a đi m đ t s n ph m Nên khi tính giá thƠnh s n ph m xơy l p c n
ph i bóc tách chi phí ph n c ng (ph n chi phí mƠ công trình nƠo c ng có) vƠ chi phí
do v trí công trình Chi phí tr c ti p c a s n ph m xơy l p th ng không bao g m các kho n chi phí phát sinh liên quan đ n v trí công trình nh chi phí v n chuy n nguyên v t li u ngoƠi c li quy đ nh, l ng ph c a công nhơn viên,
Ho t đ ng xơy l p th ng đ c ti n hƠnh ngoƠi tr i nên ph thu c nhi u vƠo
đi u ki n thiên nhiên, d phát sinh nh ng kho n chi phí ngoƠi d toán lƠm t ng giá thƠnh s n ph m Chu kì s n xu t c a các đ n v kinh doanh xơy l p th ng dƠi, chi phí phát sinh th ng xuyên, trong khi doanh thu ch phát sinh t ng th i đi m nh t
đ nh; do đó chi phí ph i đ a vƠo “Chi phí ch k t chuy n” vƠ kì tính giá thƠnh các
đ n v xơy l p th ng đ c xác đ nh theo k s n xu t
Trang 12S n ph m c a ngƠnh xơy l p hoƠn thƠnh không nh p kho mƠ th ng đ c tiêu
th tr c khi ti n hƠnh s n xu t theo giá d toán ho c giá tho thu n v i ch đ u t
Do đó, tính ch t hƠng hoá c a s n ph m th hi n không rõ Giá thƠnh công trình l p
đ t thi t b không bao g m giá tr b n thơn thi t b do ch đ u t đ a vƠo đ l p đ t
mƠ ch bao g m nh ng chi phí do doanh nghi p xơy l p b ra có liên quan đ n xơy
l p công trình Giá thƠnh công tác xơy d ng vƠ l p đ t k t c u bao g m giá tr v t k t
c u vƠ giá tr thi t b kèm theo nh các thi t b v sinh, thông gió, thi t b s i m,
đi u hoƠ nhi t đ , thi t b truy n d n,
T ch c s n xu t trong các doanh nghi p xơy l p n c ta hi n nay ph bi n theo ph ng th c “khoán g n” các công trình, h ng m c công trình, kh i l ng ho c công vi c cho các đ n v trong n i b doanh nghi p Trong giá khoán g n, không ch
có ti n l ng mƠ còn có đ các chi phí v v t li u, công c , d ng c thi công, chi phi chung c a b ph n nh n khoán
Các công trình đ c kỦ k t ti n hƠnh đ u đ c d a trên đ n đ t hƠng, h p đ ng
c th c a bên giao th u xơy l p Cho nên ph thu c vƠo nhu c u c a khách hƠng vƠ thi t k k thu t c a công trình đó, khi có kh i l ng xơy l p hoƠn thƠnh đ n v xơy
l p ph i đ m b o bƠn giao đúng ti n đ , đúng thi t k k thu t, đ m b o ch t l ng
công trình
V i các đ c đi m đó, ngƠnh xơy l p, xơy d ng c b n không th áp d ng y nguyên ch đ h ch toán chi phí s n xu t và tính giá thƠnh s n ph m nh B tƠi chính đƣ ban hƠnh, mƠ ph i v n d ng linh ho t cho phù h p nh ng v n tuơn th các nguyên t c c b n c a h ch toán chi phí vƠ tính giá thƠnh, đ m b o cung c p s li u
1.1.2 c đi m t ch c công tác k toán trong các doanh nghi p xây l p
c đi m c a s n xu t xơy l p mang tính đ c thù cao nên có nh h ng đ n t
ch c công tác k toán trong đ n v xơy l p ch y u n i dung, ph ng pháp, trình t
h ch toán chi phí s n xu t, phơn lo i chi phí, c c u giá thƠnh xơy l p
Xu t phát t quy đ nh v l p d toán công trình xơy d ng c b n theo t ng
h ng m c công trình vƠ ph i phơn tích theo t ng kho n m c chi phí c ng nh đ c
đi m t i các đ n v nh n th u, h ch toán chi phí s n xu t vƠ tính giá thƠnh s n ph m xơy l p có nh ng đ c đi m sau:
- H ch toán chi phí nh t thi t ph i đ c phơn tích theo t ng kho n m c chi phí,
t ng công trình, h ng m c công trình c th Qua đó th ng xuyên so sánh, ki m tra
vi c th c hi n d toán chi phí, xem xét nguyên nhơn v t, h t d toán vƠ đánh giá
hi u qu kinh doanh
Trang 13- i t ng h ch toán chi phí có th lƠ các công trình, h ng m c công trình, các
đ n đ t hƠng, các giai đo n h ng m c hay nhóm h ng m c,ầ Vì th ph i l p d toán chi phí vƠ tính giá thƠnh theo t ng h ng m c hay giai đo n c a h ng m c
- Giá thƠnh công trình l p đ t thi t b không bao g m giá tr b n thơn thi t b do
ch đ u t đ a vƠo đ l p đ t mƠ ch bao g m nh ng chi phí do doanh nghi p xơy l p
b ra có liên quan đ n xơy l p công trình
Quá trình s n xu t xơy d ng ph c t p đòi h i các nhƠ qu n lỦ ph i có trình đ
t ch c ph i h p cao trong s n xu t, l p ti n đ thi công vƠ áp d ng c gi i hóa m t cách h p lỦ
1.1.3 S c n thi t t ch c công tác k toán t p h p chi phí và tính giá thành s n
ph m xây l p t i doanh nghi p xây d ng
Xơy d ng c b n lƠ ngƠnh mang l i nhi u thƠnh t u cho s phát tri n c a đ t
n c nh ng đó c ng th ng t o ra “l h ng l n” lƠm th t thoát ngu n v n đ u t
h n ch nh c đi m nƠy, NhƠ n c tr c ti p qu n lỦ xơy l p thông qua vi c ban hƠnh các ch đ chính sách v giá, các nguyên t c l p d toán, các c n c đ nh m c k thu t, đ n giá xơy l p c b n đ xác đ nh m c v n đ u t , t ng d toán công trình và
d toán cho t ng h ng m c công trình
i v i t ng doanh nghi p xơy l p, đ đ m b o thi công đúng ti n đ , đúng thi t k k thu t, đ m b o ch t l ng công trình vƠ chi phí h p lỦ, b n thơn doanh nghi p ph i có bi n pháp t ch c, qu n lỦ s n xu t, qu n lỦ các chi phí s n xu t ch t
ch h p lỦ vƠ có hi u qu
Hi n nay, trong l nh v c xơy l p c b n, ch y u áp d ng ph ng pháp đ u
th u, giao nh n th u xơy l p Vì v y, đ trúng th u doanh nghi p ph i xơy d ng m t giá c h p lỦ cho công trình đó d a trên c s các đ nh m c, đ n giá xơy d ng c b n
do NhƠ n c ban hƠnh, trên c s giá th tr ng vƠ kh n ng c a b n thơn doanh nghi p Bên c nh đó, doanh nghi p ph i đ m b o đ c m c tiêu kinh doanh có lƣi
th c hi n đ c các yêu c u nói trên đòi h i doanh nghi p ph i t ng c ng công tác qu n lỦ kinh t Tr c h t lƠ ph i qu n lỦ chi phí, giá thƠnh, trong đó t p trung lƠ công tác h ch toán chi phí s n xu t vƠ tính giá thƠnh s n ph m
Trong công tác qu n lỦ t i m t doanh nghi p xơy l p, chi phí s n xu t và giá thƠnh s n ph m lƠ m t ch tiêu quan tr ng luôn đ c các doanh nghi p quan tơm vì chúng g n li n v i k t qu ho t đ ng kinh doanh T ch c t t k toán chi phí s n xu t
vƠ giá thƠnh công trình có Ủ ngh a r t l n trong công tác qu n lỦ chi phí, giá thành xây
d ng Thông qua s li u do b ph n k toán x lỦ, đ i t ng s d ng thông tin có th phơn tích, đánh giá tình hình th c hi n k ho ch giá thƠnh s n ph m, k t qu ho t
đ ng kinh doanh t đó đ a ra nh ng quy t đ nh đúng đ n
Trang 14H n n a, đ c đi m c a ngƠnh xơy l p nh h ng đ n vi c t ch c công tác k toán trong doanh nghi p th hi n ch y u n i dung, ph ng pháp vƠ trình t ph n ánh chi phí s n xu t, phơn lo i chi phí vƠ c c u giá thƠnh s n ph m xơy l p Chính vì
v y, c n thi t ph i t ch c công tác k toán t p h p chi phí s n xu t vƠ tính giá thƠnh
s n ph m trong doanh nghi p xơy l p m t cách đ y đ vƠ khoa h c
1.1.4 Nhi m v c a k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá thành s n ph m
xây l p t i doanh nghi p xây d ng
Tr c nh ng yêu c u đó thì nhi m v đ t ra cho k toán t p h p chi phí s n xu t
và tính giá thƠnh s n ph m xơy l p đó là:
- Ph n ánh đ y đ , k p th i toƠn b chi phí s n xu t th c t phát sinh;
- Ki m tra tình hình th c hi n các đ nh m c chi phí v t t , chi phí nhơn công, chi
phí s d ng máy thi công vƠ các chi phí d toán khác phát hi n k p th i các kho n chênh l ch so v i đ nh m c, các chi phí khác ngoƠi k ho ch, các kho n thi t h i, m t mát, h h ng,ầ trong xơy d ng đ đ xu t nh ng bi n pháp ng n ch n k p th i;
- Tính toán h p lỦ giá thƠnh công tác xơy l p, các s n ph m lao v hoàn thành
c a doanh nghi p;
- Ki m tra vi c th c hi n k ho ch giá thƠnh c a doanh nghi p theo t ng công
trình, h ng m c công trình t ng lo i s n ph m lao v , v ch ra kh n ng vƠ các bi n pháp h giá thƠnh m t cách h p lỦ vƠ có hi u qu ;
- Xác đ nh đúng đ n vƠbƠn giao thanh toán k p th i kh i l ng công tác xơy
d ng đƣ hoƠn thƠnh nh k ki m kê vƠ đánh giá kh i l ng thi công d dang theo
- ánh giá đúng đ n k t qu ho t đ ng s n xu t kinh doanh t ng công trình,
h ng m c công trình, t ng h ng m c thi công, t đ i s n xu t,ầtrong t ng th i k
nh t đ nh, k p th i l p báo cáo v chi phí s n xu t, tính giá thành công trình xây l p, cung c p chính xác k p th i các thông tin h u d ng v chi phí s n xu t và giá thành
ph c v cho yêu c u qu n lỦ c a lƣnh đ o doanh nghi p
1.2 Chiăphíăs năxu t và giáăthƠnhăs năph măxơyăl p
1.2.1 Chi phí s n xu t và phân lo i chi phí s n xu t trong doanh nghi p xây l p 1.2.1.1 Chi phí s n xu t
Chi phí s n xu t c a đ n v kinh doanh xơy l p lƠ toƠn b chi phí v lao đ ng
s ng vƠ lao đ ng v t hóa phát sinh trong quá trình s n xu t vƠ c u thƠnh nên giá tr s n
ph m xơy l p
i v i ho t đ ng xơy l p, chi phí s n xu t lƠ bi u hi n b ng ti n c a toƠn b t
li u lao đ ng, đ i t ng lao đ ng đƣ tiêu hao vƠ ti n l ng ph i tr cho công nhơn liên quan đ n s n xu t thi công vƠ bƠn giao s n ph m trong m t th i k nh t đ nh
Trang 15Nh v y, b n ch t c a chi phí trong ho t đ ng c a doanh nghi p luôn đ c xác
đ nh lƠ nh ng phí t n v tƠi nguyên, v t ch t, v lao đ ng vƠ ph i g n li n v i m c đích kinh doanh
Chi phí s n xu t xơy l p phát sinh th ng xuyên trong su t quá trình t n t i vƠ
s n xu t c a doanh nghi p nh ng đ ph c v cho qu n lỦ vƠ h ch toán, chi phí s n
xu t ph i đ c tính toán, t p h p theo t ng th i k (hƠng tháng, hƠng quỦ, hƠng n m) sao cho phù h p v i k báo cáo Trong đ n v xơy l p, chi phí s n xu t bao g m nhi u
lo i có tính ch t kinh t , công d ng khác nhau vƠ yêu c u, qu n lỦ đ i v i t ng lo i
c ng khác nhau Vi c qu n lỦ chi phí s n xu t không ch c n c vƠo s li u t ng s chi phí s n xu t mƠ ph i theo dõi, d a vƠo s li u c a t ng lo i chi phí
1.2.1.2 Phân lo i chi phí s n xu t
Trong doanh nghi p xơy l p, vi c qu n lỦ CPSX không đ n thu n lƠ qu n lỦ
s li u ph n ánh t ng h p chi phí mƠ ph i d a trên c các y u t chi phí riêng bi t
đ phơn tích toƠn b CPSX c a t ng công trình, h ng m c công trình hay theo n i phát sinh chi phí D i các góc đ xem xét khác nhau, theo nh ng tiêu chí khác
th c t c a qu n lỦ vƠ h ch toán
- Phơnălo iătheoăkho năm c chi phí trong giáăthƠnhăs năph m
Cách phơn lo i nƠy giúp cho vi c xơy d ng vƠ phơn tích đ nh m c v n l u
đ ng c ng nh vi c l p, ki m tra, phơn tích d toán chi phí ph c v cho yêu c u
qu n lỦ chi phí s n xu t theo đ nh m c, cung c p s li u cho công tác tính giá thành
s n ph m Theo cách phơn lo i nƠy, chi phí s n xu t s n ph m xơy l p bao g m:
+ Chi phí Nguyên v t li u tr c ti p: LƠ chi phí c a các v t li u chính, v t li u
ph , v t k t c u, giá tr thi t b kèm theo v t ki n trúcầ c n thi t đ tham gia c u thƠnh th c th s n ph m xơy l p
+ Chi phí Nhân công tr c ti p: LƠ các chi phí ti n l ng chính, l ng ph ,
ph c p l ng c a công nhơn tr c ti p tham gia xơy l p công trình Không bao g m các kho n trích theo ti n l ng nh KPC , BHXH, BHYT c a công nhơn tr c ti p xơy l p
hi n kh i l ng công tác xơy, l p b ng máy Chi phí s d ng máy thi công bao g m chi phí th ng xuyên vƠ chi phí t m th i:
c a công nhơn đi u khi n máy, ph c v máyầ; chi phí v t li u; chi phí công c
d ng c ; chi phí kh u hao TSC ; chi phí d ch v mua ngoƠi; chi phí khác b ng
ti n
Trang 16* Chi phí t m th i s d ng máy thi công g m: chi phí s a ch a l n máy thi công (đ i tu, trùng tuầ); chi phí công trình t m th i cho máy thi công (l u, lán,
b ,ầ) Chi phí t m th i có th phát sinh tr c (đ c h ch toán vƠo TK 142) sau đó
đ c phơn b d n vƠo bên N TK 623 Ho c phát sinh sau nh ng ph i tính tr c
vào chi phí xây l p trong k (do liên quan t i vi c s d ng th c t máy thi công trong k ), tr ng h p nƠy ph i ti n hƠnh trích tr c chi phí s d ng TK 335 (ghi
N TK 623, Có TK 335)
+ Chi phí S n xu t chung: Là các chi phí s n xu t c a đ i, công tr ng xơy
d ng g m L ng c a nhơn viên qu n lỦ đ i xơy d ng, các kho n trích theo ti n
l ng theo t l quy đ nh c a nhơn viên qu n lỦ đ i vƠ công nhơn tr c ti p tham gia xơy l p, chi phí kh u hao TSC dùng chung cho ho t đ ng c a đ i, chi phí v t li u, chi phí CCDC vƠ các chi phí khác phát sinh trong k liên quan đ n ho t đ ng c a
đ i
- Phơnălo iătheoăm iăquanăh ăgi aăchiăphíăv iăđ iăt ngăch uăchi phí
Theo m i quan h gi a chi phí vƠ đ i t ng ch u chi phí, CPSX c a doanh nghi p xơy l p đ c chia thƠnh chi phí tr c ti p vƠ chi phí gián ti p
+ Chi phí tr c ti p: LƠ chi phí phát sinh liên quan tr c ti p đ n vi c s n xu t
m t lo i công trình, h ng m c công trình vƠ có th h ch toán tr c ti p cho t ng công trình, h ng m c công trình đó c n c trên các ch ng t g c phát sinh
+ Chi phí gián ti p: LƠ chi phí phát sinh liên quan đ n nhi u công trình, h ng
m c công trình do đó không th h ch toán tr c ti p mƠ k toán ph i phơn b theo tiêu th c thích h p M c đ chính xác c a vi c phơn b chi phí gián ti p s tu thu c vƠo tính khoa h c, h p lỦ c a tiêu th c dùng đ phơn b chi phí Vì v y, vi c
l a ch n tiêu th c phơn b chi phí có Ủ ngh a quan tr ng trong k toán CPSX và tính gía thƠnh s n ph m xơy l p
- Phơnălo iătheoăy uăt ăchiăphí
Theo cách nƠy, nh ng chi phí có cùng n i dung, tính ch t kinh t thì đ c x p vƠo m t y u t chi phí, không phơn bi t chi phí đó phát sinh đơu, trong l nh v c nƠo ToƠn b CPSX trong doanh nghi p đ c phơn thƠnh các y u t sau:
+ Y u t chi phí nguyên v t li u: bao g m toƠn b chi phí v đ i t ng
nguyên v t li u nh g ch, đá, vôi, xi m ng, s t, thép,
+ Y u t chi phí ti n l ng và các kho n ph c p l ng: bao g m ti n l ng
vƠ các kho n ph c p theo l ng ph i tr cho công nhơn viên nh ti n l ng chính,
l ng ph , ti n x ng xe, đi n tho i, n tr a,
+ Y u t chi phí BHXH, BHYT, BHTN, KPC : trích theo t l quy đ nh trên
t ng s ti n l ng vƠ ph c p ph i tr cho các cán b công nhơn viên
Trang 17+ Y u t chi phí kh u hao TSC : lƠ toƠn b s kh u hao c b n, kh u hao
s a ch a l n c a các lo i TSC trong doanh nghi p xơy d ng
+ Y u t chi phí CCDC: g m các chi phí v công c ph c v ho t đ ng xơy
l p nh : cu c, x ng, c t ch ng, bƠn xoa, bay, th c, qu n áo b o h lao đ ng, g ng tay, ng, m ,ầ
+ Y u t chi phí d ch v mua ngoài: lƠ s ti n tr v các lo i d ch v mua
ngoƠi ph c v cho s n xu t kinh doanh trong doanh nghi p nh chi phí thuê máy,
+ Y u t chi phí khác b ng ti n: lƠ toƠn b s chi phí phát sinh trong quá
trình thi công xơy d ng ngoƠi b n y u t chi phí trên Phơn lo i chi phí theo y u t cho bi t k t c u, t tr ng t ng lo i chi phí mƠ doanh nghi p đƣ chi ra trong ho t
đ ng s n xu t thi công; lƠm c s cho vi c xơy d ng k ho ch, l p thuy t minh báo cáo tƠi chính, phơn tích tình hình th c hi n d toán CPSX, ph c v cho vi c l p d
toán CPSX cho k sau
NgoƠi ba cách phơn lo i trên CPSX còn đ c phơn lo i theo m i quan h
gi a chi phí v i kh i l ng s n ph m, công vi c thƠnh chi phí kh bi n, chi phí b t
bi n vƠ chi phí h n h p Cách phơn lo i nƠy ch y u đ c áp d ng trong k toán
qu n tr
1.2.2 Giá thành s n ph m xây l p và phân lo i giá thành s n ph m xây l p
1.2.2.1 Giá thành s n ph m xây l p
S v n đ ng c a quá trình s n xu t trong doanh nghi p bao g m hai m t đ i
l p nhau nh ng có liên quan m t thi t h u c v i nhau M t m t lƠ các chi phí mƠ doanh nghi p đƣ chi ra đ ti n hƠnh ho t đ ng s n xu t; m t khác lƠ k t qu thu
đ c t nh ng s n ph m công vi c lao v nh t đ nh đƣ hoƠn thƠnh đáp ng nhu c u tiêu dùng c a xƣ h i vƠ c n ph i tính đ c giá thƠnh
Giá thƠnh s n ph m lƠ bi u hi n b ng ti n c a toƠn b nh ng hao phí v lao đ ng
s ng vƠ lao đ ng v t hóa đ c tính cho m t kh i l ng s n ph m, lao v , d ch v đƣ
hoàn thành
i v i s n ph m xơy l p: Giá thành s n ph m xây l p là toàn b chi phí s n
xu t bao g m chi phí v t li u, chi phí nhân công, chi phí s d ng máy thi công, chi
phí khác tính cho t ng công trình, h ng m c công trình hay kh i l ng xây l p hoàn thành đ n giai đo n quy c - đã hoàn thành nghi m thu, bàn giao đ c thanh toán và đ c ch p nh n thanh toán
Khác v i giá thƠnh s n ph m trong các lo i hình doanh nghi p s n xu t khác,
m i công trình, h ng m c công trình sau khi hoƠn thƠnh đ u có giá thƠnh riêng Giá thƠnh công tác xơy l p lƠ m t trong các ch tiêu ch t l ng quan tr ng đánh giá
Trang 18ch t l ng công tác qu n lỦ ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a doanh nghi p xơy
d ng
Giá thƠnh s n ph m xơy l p ch gi ng v i giá thƠnh s n ph m c a các doanh nghi p s n xu t kinh doanh khác trong tr ng h p doanh nghi p xơy l p ch đ ng xơy d ng m t s công trình nh nhƠ , v n phòng, c a hƠngầsau đó bán l i cho các đ i t ng có nhu c u s d ng Khi đó, vi c xác đ nh giá thƠnh s n ph m xây
l p đúng đ n lƠ c n c quan tr ng đ xác đ nh giá thƠnh vƠ lúc nƠy giá thƠnh s n
ph m xơy l p có ch c n ng l p giá
Tuy nhiên, giá thƠnh s n ph m xơy l p mang tính cá bi t M i công trình,
h ng m c công trình hoƠn thƠnh đ u có m t giá thƠnh riêng M t khác s n ph m xơy l p đ c xác đ nh giá bán tr c khi s n xu t H n n a giá thanh toán công trình, h ng m c công trình chính lƠ giá doanh nghi p nh n th u Khi đó, GTSP xơy
l p không có ch c n ng l p giá Do đó, giá thƠnh th c t c a m t công trình hoàn thƠnh hay kh i l ng lao v hoƠn thƠnh ch quy t đ nh t i lƣi l c a doanh nghi p cho vi c th c hi n thi công công trình đó còn giá nh n th u xơy l p m i bi u hi n giá tr c a công trình vì v y ph i d a trên giá thƠnh d toán đ xác đ nh Giá thành
lƠ ch tiêu kinh t t ng h p, ph n ánh ch t l ng ho t đ ng s n xu t c ng nh k t
qu s d ng các lo i tƠi s n, v t t , lao đ ng, ti n v n trong quá trình s n xu t
nh m s n xu t đ c kh i l ng s n ph m nhi u nh t v i chi phí ti t ki m nh t vƠ
h GTSP c a doanh nghi p Giá thƠnh còn lƠ c n c đ xác đ nh hi u qu kinh t
c a các ho t đ ng s n xu t c a doanh nghiêp
1.2.2.2 Phân lo i giá thành s n ph m xây l p
- Theoăth i gianăvƠăc ăs ăs ăli uătínhăgiáăthƠnhăs năph m xơyăl p:
+ Giá thành d toán: LƠ t ng s chi phí d toán đ hoƠn thƠnh kh i l ng xơy
l p công trình Giá thƠnh d toán đ c xác đ nh theo đ nh m c vƠ khung giá quy đ nh
áp d ng cho t ng vùng lƣnh th Giá thƠnh d toán nh h n giá tr d toán công trình
ph n thu nh p ch u thu tính tr c (thu nh p ch u thu tính tr c đ c tính theo t l quy đ nh c a nhƠ n c) Do đ c đi m c a s n ph m xơy d ng có giá tr l n, th i gian
h ng m c công trình đ u có giá thƠnh d toán riêng
Giá thƠnh d toán đ c xác đ nh theo công th c:
GiáăthƠnhăd ătoánăcôngă
trình,ăh ngăm căcôngătrình =
Giáătr ăd ătoánăcôngă trình,ăh ngăm căcôngă
trình
- Thuănh păch uă thu ătínhătr c
Trang 19Trong đó:
- Giá tr d toán c a công trình lƠ ch tiêu dùng lƠm c n c cho các doanh nghi p
xơy l p xơy d ng k ho ch s n xu t c a đ n v ng th i c ng lƠm c n c đ các c quan qu n lỦ NhƠ n c giám sát ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a các doanh nghi p xơy l p ơy lƠ chi phí cho công tác xơy d ng, l p ráp các c u ki n, vƠ l p đ t các máy móc thi t b Giá tr d toán bao g m các chi phí tr c ti p, chi phí chung vƠ l i nhu n
đ nh m c
- Thuănh păch uăthu ătínhătr că=ă(chiăphíătr căti pă+ăchiăphíăchung)ăxăT ăl ă
nh tăđ nhv
+ Giá thành k ho ch: Là giá tr xác đ nh xu t phát t nh ng đi u ki n c th
m i đ n v xơy l p trên c s bi n pháp thi công, các đ nh m c, đ n giá áp d ng trong
đ n v M i liên h gi a giá thƠnh k ho ch vƠ giá thƠnh d toán:
GiáăthƠnhăk ă
GiáăthƠnhăd ă toán -
M căh ăgiáăthƠnhă
k ăho ch
Giá thành k ho ch lƠ c s đ ph n đ u h giá thƠnh công tác xơy l p trong giai đo n k ho ch, ph n ánh trình đ qu n lỦ giá thƠnh c a doanh nghi p
+ Giá thành th c t : LƠ toƠn b các chi phí th c t đ hoƠn thƠnh bƠn giao
kh i l ng xơy l p mƠ đ n v đƣ nh n th u, giá thƠnh th c t đ c xác đ nh theo s
li u k toán Nh v y giá thƠnh th c t s n ph m xơy l p bao g m t t c các chi phí trong đ nh m c vƠ chi phí phát sinh ngoƠi đ nh m c nh : thi t h i ng ng s n xu t, các kho n m t mát h h ng, thi t h i do phá đi lƠm l iầgiá thƠnh th c t s n ph m xơy
l p lƠ ch tiêu ph n ánh trung th c v tình hình s n xu t, qu n lỦ chi phí vƠ ch p hƠnh các đ nh m c chi phí c a doanh nghi p Tuy nhiên đ có th đánh giá chính xác ch t
l ng ho t đ ng s n xu t ph i đ t giá thƠnh th c t trong m i quan h th ng nh t vƠ
có th so sánh đ c v i giá thƠnh d toán vƠ giá thƠnh k ho ch V m t l ng, doanh nghi p luôn ph i vƠ nên đ m b o cho:
GiáăthƠnhăd ătoánăă≥ăGiáăthƠnhăk ăho chă≥ăăGiáăthƠnhăth căt
Trong đó giá thƠnh d toán đóng vai trò lƠm giá c Vi c so sánh các lo i giá thƠnh s n xu t s n ph m xơy l p đ c th c hi n v i cùng m t đ i t ng tính giá thƠnh (t ng công trình, h ng m c công trình ho c kh i l ng xơy l p hoƠn thƠnh nh t đ nh)
Tuy nhiên, trong th c t giá thƠnh th c t có th l n h n so v i giá thƠnh k ho ch do
qu n lỦ chi phí s n xu t kém hi u qu ho c có tr ng h p giá thƠnh th c t l n h n giá thƠnh d toán do khi tham gia đ u th u đ gi i quy t công n vi c lƠm cho ng i lao đ ng doanh nghi p xơy l p đƣ đ a ra giá thƠnh d toán th p
Cách phơn lo i giá thƠnh s n xu t theo 3 lo i giá thƠnh trên có tác d ng qu n lỦ
vƠ giám sát chi phí, xác đ nh đ c nguyên nhơn v t (h t) đ nh m c chi phí trong k
h ch toán T đó đi u ch nh k ho ch ho c đ nh m c chi phí cho phù h p
Trang 20- C năc ăvƠoăph măviătínhăgiáăthƠnh
Trong doanh nghi p xơy l p ngoƠi ba lo i giá thƠnh s n xu t đ đáp ng k p th i yêu c u qu n lỦ giá thƠnh, giá thƠnh s n ph m xơy l p còn đ c theo dõi theo kh i
l ng xơy l p hoƠn ch nh vƠ kh i l ng xơy l p hoƠn thƠnh quy c
+ Giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn ch nh: Là giá thƠnh s n xu t
c a công trình, h ng m c công trình đƣ hoƠn thƠnh đ m b o ch t l ng k thu t, đúng thi t k vƠ h p đ ng bƠn giao đ c bên ch đ u t nghi m thu thanh toán ho c ch p
nh n thanh toán Ch tiêu nƠy cho phép đánh giá m t cách chính xác vƠ toƠn di n hi u
qu s n xu t thi công tr n v n cho m t công trình, h ng m c công trình Tuy nhiên,
ch tiêu nƠy có nh c đi m không đáp ng đ c các s li u k p th i cho qu n lỦ CPSX vƠ tính GTSP xơy l p trong th i k công trình, h ng m c công trình, kh i l ng xơy l p ch a hoƠn thƠnh
+ Giá thành s n xu t kh i l ng xây l p hoàn thành quy c: LƠ kh i l ng
xơy l p hoƠn thƠnh đ n m t giai đo n nh t đ nh vƠ ph i tho mƣn các đi u ki n sau:
thu vƠ ch p nh n thanh toán
Ch tiêu giá thƠnh s n xu t kh i l ng xơy l p hoƠn thƠnh quy c kh c ph c
đ c nh c đi m c a ch tiêu giá thƠnh s n xu t kh i l ng xơy l p hoƠn ch nh nh ng không cho phép đánh giá m t cách toƠn di n giá thƠnh s n xu t tr n v n m t công trình h ng m c công trình
đáp ng yêu c u qu n lỦ các doanh nghi p xơy l p s d ng đ ng th i c hai
ch tiêu giá thƠnh s n xu t s n ph m xơy l p hoƠn ch nh vƠ giá thƠnh s n xu t kh i
l ng xơy l p hoƠn thƠnh quy c
NgoƠi ra trong xơy d ng c b n còn s d ng hai ch tiêu giá thƠnh sau:
+ Giá đ u th u xây l p: LƠ giá do ch đ u t đ a ra đ các doanh nghi p c n
c vƠo đó tính giá thành c a mình (còn g i lƠ giá d th u công tác xơy l p) V nguyên
t c giá đ u th u xơy l p ch đ c nh h n ho c b ng giá d toán Nh v y, ch đ u t
m i ti t ki m đ c v n, h th p các chi phí lao đ ng xƣ h i góp ph n thúc đ y t ng
n ng su t lao đ ng xƣ h i
+ Giá h p đ ng công tác xây l p: LƠ giá d toán xơy l p ghi trong h p đ ng
đ c kỦ k t gi a hai nhƠ đ u t vƠ doanh nghi p xơy l p sau khi th a thu n nh n th u
ơy chính lƠ giá c a doanh nghi p xơy l p th ng cu c trong đ u th u vƠ đ c ch đ u
t th a thu n kỦ k t h p đ ng giao nh n
Vi c áp d ng hai lo i giá trên lƠ y u t quan tr ng trong vi c hoƠn thi n c ch
qu n lỦ kinh t trong xơy d ng Nó s d ng quan h ti n hƠng, t o ra s m m d o nh t
Trang 21đ nh trong m i quan h gi a ch đ u t vƠ doanh nghi p xơy l p, trong vi c đ nh giá
s n ph m xơy l p c ng nh ch đ ng trong kinh doanh, thích h p v i c ch th
tr ng, c nh tranh lƠnh m nh
1.2.3 M i quan h gi a chi phí s n xu t và giá thành s n ph m
Gi a chi phí s n xu t và giá thƠnh s n ph m có quan h ch t ch bi n ch ng v i nhau Chi phí s n xu t ph n ánh m t hao phí s n xu t, còn giá thƠnh s n ph m ph n ánh m t k t qu s n xu t Giá thƠnh s n ph m lƠ bi u hi n b ng ti n toƠn b các kho n chi phí mƠ doanh nghi p b ra b t k k nƠo nh ng có liên quan đ n kh i l ng công vi c, s n ph m đƣ hoƠn thƠnh trong k Chi phí s n xu t và giá thƠnh s n ph m xơy l p đ u bao g m các hao phí v lao đ ng s ng vƠ lao đ ng v t hoá mà doanh nghi p đƣ b ra trong quá trình thi công Khi giá tr s n ph m d dang đ u k vƠ cu i
Tuy nhiên, do b ph n chi phí s n xu t gi a các k không đ u nhau nên chi phí
s n xu t và giá thành s n ph m khác nhau v l ng i u đó đ c th hi n nh sau:
CPSXăd ădangă
cu iăk
Nh v y, n u chi phí s n xu t lƠ t ng h p nh ng chi phí phát sinh trong m t th i
kì nh t đ nh thì giá thƠnh s n ph m l i lƠ t ng h p nh ng chi phí phát sinh g n li n v i
vi c s n xu t vƠ hoƠn thƠnh m t kh i l ng công vi c xơy l p đ c nghi p thu bƠn
giao, thanh toán Giá thƠnh s n ph m không bao hƠm nh ng chi phí cho kh i l ng d dang cu i kì, nh ng chi phí không liên quan đ n ho t đ ng s n xu t, nh ng chi phí
phát sinh nh ng ch phơn b kì sau nh ng nó l i bao g m chi phí d dang cu i kì
tr c chuy n sang, nh ng chi phí trích tr c vƠo giá thƠnh nh ng th c t ch a phát sinh vƠ nh ng chi phí c a kì tr c chuy n sang phơn b cho kì nƠy
1.3 Côngătácăk ătoánăt păh păchiăphíăs năxu t và tính giáăthƠnhăs năph m xây
l pătrongădoanhănghi păxơyăd ng
1.3.1 i t ng và ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t
1.3.1.1 i t ng t p h p chi phí s n xu t
i t ng k toán chi phí s n xu t lƠ ph m vi gi i h n chi phí s n xu t xơy l p
c n đ c t p h p, nh m đáp ng yêu c u ki m tra, giám sát chi phí vƠ yêu c u tính giá thƠnh i t ng h ch toán chi phí s n xu t lƠ các lo i chi phí đ c t p h p trong m t
th i gian nh t đ nh, nh m ph c v cho vi c ki m tra phân tích chi phí và giá thƠnh s n
Trang 22ph m Gi i h n t p h p chi phí s n xu t có th lƠ n i gơy ra chi phí vƠ đ i t ng ch u
chi phí
xác đ nh đúng đ n đ i t ng k toán chi phí s n xu t xơy l p trong các doanh nghi p, tr c h t ph i c n c vƠo các y u t tính ch t s n xu t vƠ quy trình công ngh
s n xu t s n ph m, đ c đi m t ch c s n xu t, yêu c u vƠ trình đ qu n lỦ, đ n v tính
giá thành trong doanh nghi p
Trong các doanh nghi p xơy l p, v i tính ch t ph c t p c a công ngh vƠ s n
ph m s n xu t mang tính đ n chi c, có c u t o v t ch t riêng, m i công trình, h ng
m c công trình có d toán thi t k thi công riêng nên đ i t ng h ch toán chi phí s n
xu t có th lƠ công trình, h ng m c công trình, ho c có th lƠ đ n đ t hƠng, b ph n thi công hay t ng giai đo n công vi c Tuy nhiên, trên th c t các đ n v xơy l p
th ng h ch toán chi phí theo công trình, h ng m c công trình
H ch toán chi phí s n xu t xơy l p theo đúng đ i t ng đƣ đ c quy đ nh h p lý,
có tác d ng ph c v t t cho vi c t ng c ng qu n lỦ chi phí s n xu t vƠ ph c v cho
công tác tính giá thƠnh s n ph m đ c k p th i
1.3.1.2 Ph ng pháp t p h p chi phí s n xu t
- Ph ngăpháp t păh p tr căti p: theo ph ng pháp nƠy, nh ng chi phí c b n
có quan h tr c ti p đ n t ng đ i t ng t p h p chi phí riêng bi t thì t p h p tr c ti p cho đ i t ng ch u chi phí đó Ph ng pháp nƠy đòi h i ngay t khơu h ch toán ph i
t ch c công tác ghi chép ban đ u theo đúng đ i t ng riêng bi t trên các s , th chi
ti t chi phí s n xu t v i t ng đ i t ng tính giá Ph ng pháp t p h p tr c ti p chi phí
s n xu t áp d ng cho nh ng chi phí s n xu t c b n ho c cho nh ng doanh nghi p có
đ i t ng tính giá thƠnh đ n nh t lƠ các công trình, h ng m c công trình
- Ph ngă phápă t pă h pă giánă ti p: (đ i v i chi phí s n xu t chung) ph ng
pháp nƠy th ng ít đ c áp d ng trong các doanh nghi p xơy l p Theo ph ng pháp
gián ti p, tr c h t t p h p các chi phí s n xu t phát sinh lien quan đ n nhi u đ i
t ng sau đó m i ti n hƠnh phơn b cho t ng đ i t ng c th Tiêu chu n phơn b
đ m b o đ c m i quan h t ng quan gi a chi phí phơn b vƠ đ i t ng ch u chi phí
Th i đi m tính toán phơn b có th m t l n vƠo cu i k k toán ho c nhi u l n trong
k , tùy theo yêu c u qu n lỦ vƠ n ng l c th c t c a doanh nghi p phơn b cho
các đ i t ng ph i ch n tiêu th c phơn b vƠ tính h s phơn b chi phí:
Trang 23M c chi phí phơn b cho t ng đ i t ng tính theo công th c sau:
Ci = H x Ti
Trong đó: Ci: CPSX phơn b cho đ i t ng i
Ti: i l ng c a tiêu chu n phơn b c a đ i t ng i
Tr ng h p đ i t ng t p h p chi phí s n xu t lƠ đ i thi công hay công tr ng
chi phí t p h p ph i đ c phơn b cho t ng công trình, h ng m c công trình đ tính giá thƠnh s n ph m riêng
1.3.2 T ch c công tác k toán t p h p chi phí s n xu t
1.3.2.1 K toán t p h p chi phí nguyên v t li u tr c ti p
Chi phí nguyên v t li u tr c ti p th ng chi m t tr ng l n (60% - 70%)
c a v t li u chính,v t li u k t c u, v t li u ph , nhiên li u, b o h lao đ ng vƠ ph tùng lao đ ng khácầ c n thi t đ t o nên s n ph m Chi phí nguyên v t li u tr c ti pkhông bao g m các chi phí đƣ tính vƠo chi phí s d ng máy thi công ho c đƣ tính vƠo chi phí s n xu t chung Giá tr th c t đ c h ch toán vƠo kho n m c nƠy ngoƠi giá tr
th c t còn có c chi phí thu mua v n chuy n t n i mua v n i nh p kho v t li u
ho c xu t th ng đ n chơn công trình
Trong k , k toán th c hi n ghi chép, t p h p chi phí nguyên v t li u th c t phát sinh vƠo bên N tƠi kho n 621 theo t ng đ i t ng s d ng tr c ti p các nguyên v t
li u (n u khi xu t s d ng NVL xác đ nh đ c rõ rƠng NVL đó đ c s d ng cho
công trình, h ng m c công trình nƠo) ho c t p h p chung cho quá trình s n xu t (n u khi xu t s d ng nguyên v t li u cho quá trình s n xu t s n ph m xơy l p mƠ không
th xác đ nh rõ rƠng cho t ng công trình, h ng m c công trình c th ) TƠi kho n 621 không có s d
trong k vƠo TK 154 “Chi phí s n
xu t kinh doanh d dang”
Trong tr ng h p không tính tr c ti p chi phí nguyên v t li u cho t ng công trình thì áp d ng ph ng pháp phơn b nguyên v t li u cho đ i t ng s d ng theo
Trang 24các tiêu th c thích h p Trong doanh nghi p xơy l p, chi phí nguyên v t li u tr c
ti p đ c phơn b theo đ nh m c tiêu hao v t li u, ho c theo kh i l ng th c hi n
Vi c phơn b chi phí nguyên v t li u tr c ti p đ c áp d ng theo công th c:
NVL mua ngoài xu t cho đ i t ng ch u chi phí
Dùng không qua kho
Trang 251.3.2.2 K toán t p h p chi phí nhân công tr c ti p
tr c ti p s n xu t thi công công trình Chi phí nhơn công tr c ti p bao g m c kho n
ph i tr cho ng i lao đ ng trong doanh nghi p vƠ lao đ ng thuê ngoƠi
Trong kho n m c chi phí nhơn công tr c ti p không bao g m ti n l ng công nhơn đi u khi n vƠ ph c v máy thi công, ti n l ng công nhơn xơy l p vƠ v n chuy n ngoƠi c ly thi công, không bao g m các kho n BHXH, BHYT, BHTN, KPC tính trên qu l ng công nhơn tr c ti p s n xu t
kho n 622 cu i k không có s d
xu t kinh doanh d dang”
N i dung h ch toán lao đ ng ti n l ng đ c ph n ánh qua s đ sau:
S ăđ ă1.2: Quy trình k ătoánăt păh păchiăphíănhơnăcôngătr căti pă
TK 334, 111, 112 TK 622 TK 154
Giá tr xây l p giao khoán n i b
1.3.2.3 K toán t p h p chi phí s d ng máy thi công
kh i l ng xơy l p bao g m: chi phí kh u hao c b n, chi phí s a ch a l n, s a ch a
nh , chi phí đ ng l c, ti n l ng th đi u khi n máy vƠ chi phí khác c a máy thi công
Trang 26Trong chi phí s d ng máy thi công không bao g m các kho n sau: các kho n trích theo l ng c a công nhơn s d ng máy, l ng công nhơn v n chuy n, phơn ph i
v t li u cho máy, chi phí trong th i gian máy ng ng s n xu t, chi phí l p đ t l n đ u máy thi công (đ c tính vƠo nguyên giá TSC ), chi phí s d ng máy trong s n xu t
ph
Vi c h ch toán chi phí s d ng máy thi công ph thu c vƠo hình th c s d ng máy
thi công Có th t ch c đ i máy ho c giao máy thi công chuyên th c hi n các kh i
l ng thi công b ng máy ho c giao máy thi công cho các đ i t ng xơy l p ho c đi lƠm
thuê ngoài máy thi công
M t máy thi công có th s d ng cho nhi u công trình trong m t k h ch toán, doanh nghi p ph i dùng các tiêu th c thích h p đ phơn b chi phí máy thi công cho
t ng công trình Công th c phơn b nh sau:
Chiăphíăs ăd ngăMTCă
phơnăb ăchoăt ngăđ iă
t p h p vƠ phơn b chi phí s d ng máy thi công, k toán s d ng TK 623:
“chi phí s d ng máy thi công” TƠi kho n nƠy dùng đ t p h p vƠ phơn b chi phí s
d ng máy thi công ph c v tr c ti p cho ho t đ ng xơy l p công trình theo ph ng
th c v a th công, v a k t h p b ng máy
Không h ch toán vƠo tƠi kho n nƠy các kho n trích v BHXH, BHYT, KPC tính trên l ng ph i tr cho công nhơn s d ng máy thi công Ph n chi phí v t trên
m c bình th ng không tính vƠo giá thƠnh xơy l p mƠ đ c k t chuy n ngay vƠo TK
632 TK 623- chi phí s d ng máy thi công, không có s d vƠ g m 6 tƠi kho n c p 2:
+ TK 6231- chi phí nhơn công: dùng đ ph n ánh l ng chính, l ng ph , ph
c p ph i tr cho công nhơn tr c ti p đi u khi n máy thi công, ph c v cho thi công TƠi kho n nƠy không ph n ánh các kho n trích BHXH, BHYT, KPC c a công nhơn
s d ng máy thi công Các kho n trích nƠy đ c ph n ánh vƠo TK 627- chi phí s n
xu t chung
+ TK 6232 - Chi phí v t li u: dùng đ ph n ánh chi phí nhiên li u, v t li u khác
ph c v máy thi công
+ TK 6233 - Chi phí d ng c s n xu t: dùng đ ph n ánh công c , d ng c lao
đ ng liên quan t i ho t đ ng c a máy thi công
+ TK 6234 - Chi phí kh u hao máy thi công: dùng đ ph n ánh kh u hao máy
móc thi công s d ng vƠo ho t đ ng s n xu t s n ph m
+ TK6237 - Chi phí d ch v mua ngoƠi: Dùng đ ph n ánh d ch v mua ngoƠi
Trang 27nh thuê s a ch a, b o hi m máy thi công,ầ
+ TK 6238 - Chi phí b ng ti n khác: dùng đ ph n ánh các kho n chi b ng ti n
ph c v cho ho t đ ng c a máy thi công
xu t kinh doanh d dang”
v t m c vƠo TK623
- Tr ngăh păđ năv ăcóăt ăch căđ iămáyăthiăcôngăriêng,ăăphơnăc păh chătoánă
choăđ iămáyăvƠăt ăch căh chătoánăk ătoánăriêng: N u doanh nghi p có t ch c đ i
máy thi công riêng bi t và có phân c p qu n lỦ riêng cho đ i máy thi công thì t t c
các chi phí liên quan đ n ho t đ ng c a đ i máy thi công đ c tính vào chi phí nguyên
v t li u tr c ti p, chi phí nhân công tr c ti p, chi phí s n xu t chung mà không ph n
k t chuy n đ tính giá thành cho m t ca máy th c hi n và cung c p cho các đ i t ng
xây l p Quan h gi a đ i máy thi công v i đ n v xây l p có th th c hi n theo
ph ng th c cung c p lao v máy l n nhau gi a các b ph n ho c th c hi n theo
ph ng th c bán lao v l n nhau gi a các b ph n trong n i b
Quy trình h ch toán đ c th hi n qua s đ sau:
S ăđ 1.3: Quy trình k toán t p h p chi phí s d ngămáyăthiăcôngă(tr ng h p
DNăcóăđ i MTC riêng và có t ch c k toán riêng)
(H ch toán theo ph ng th c cung c p lao v máy l n nhau)
Trang 28S ăđ 1.3: Quy trình k toán t p h p chi phí s d ngămáyăthiăcôngă(tr ng h p
DN c óăđ i MTC riêng và có t ch c k toán riêng)
(H ch toán theo ph ng th c bán lao v máy l n nhau gi a các b ph n)
- Tr ngăh păđ năv ăkhôngăt ăch căđ iămáyăthiăcôngă riêngăbi tăho căcóă
đ iămáyăthiăcôngăriêngăbi tănh ngăkhôngăt ăch căk ătoánăriêngăchoăđ iămáyăthiă công: thì toƠn b chi phí s d ng MTC s đ c h ch toán nh sau:
Trang 29S đ ă1.4: Quyătrìnhăk ătoánăt păh păchiăphíăs ăd ngămáyăthiăcông
(Tr ng h p đ n v không t ch c đ i máy thi công riêng bi t ho c có đ i máy thi công riêng bi t nh ng không t ch c k toán riêng cho đ i máy thi công)
- Tr ngăh păđ năv ăđiăthuêămáy:ăTr ng h p nƠy máy thi công không thu c
tƠi s n c a doanh nghi p Có th x y ra các tr ng h p sau:
Trang 30+ Ch thuê máy thi công không thuê nhơn công đi u khi n vƠ ph c v máy
n v đi thuê máy ph i tr cho đ n v cho thuê m t kho n ti n theo đ nh m c quy
đ nh kèm theo h p đ ng (g m có kh u hao theo đ n giá ca máy c ng v i t l đ nh
m c v chi phí qu n lỦ xe máy) n v c ng t h ch toán chi phí s d ng máy + Tr ng h p thuê máy theo kh i l ng công vi c Bên thuê máy ch ph i tr
ti n cho bên cho thuê theo đ n giá th a thu n v i công vi c đƣ hoƠn thƠnh
N i dung h ch toán ph n ánh theo s đ sau:
S ăđ ă1.5:ăQuyătrìnhăk ătoán t păh păchiăphíăs ăd ngămáyăthiăcông
(Tr ng h p đ n v đi thuê máy)
1.3.2.4 K toán t p h p chi phí s n xu t chung
Chi phí s n xu t chung c a ho t đ ng xơy l p lƠ nh ng chi phí có liên quan đ n
vi c t ch c ph c v vƠ qu n lỦ thi công c a các đ i thi công t i các công tr ng xơy
d ng Chi phí s n xu t chung lƠ kho n m c chi phí t ng h p bao g m nhi u n i dung chi phí khác nhau vƠ có m i quan h gián ti p v i các đ i t ng xơy l p Chi phí s n
xu t chung có th đ c t p h p tr c ti p ho c gián ti p cho t ng công trình, HMCT
Chi phí s n xu t chung lƠ nh ng kho n m c chi phí tr c ti p ph c v cho s n
xu t c a đ i xơy d ng nh ng không đ c tính tr c ti p cho t ng đ i t ng c th Chi
phí này bao g m l ng nhơn viên qu n lỦ vƠ các kho n trích theo l ng c a nhơn viên
qu n lỦ, công nhơn tr c ti p s n xu t, công nhơn đi u khi n MTC, NVL dùng cho
qu n lỦ, CCDC, kh u hao máy móc thi t b s d ng, chi phí d ch v mua ngoƠi cùng
v i các kho n m c chi phí khác
V nguyên t c, chi phí s n xu t chung đ c t p h p theo t ng phơn x ng, t ng
đ a đi m phát sinh chi phí vƠ đ c phân b cho t ng công trình, HMCT Tr ng h p chi phí SXC liên quan đ n nhi u công trình, HMCT thì ph thu c vào tiêu th c phân
b phù h p mà cu i kì k toán ti n hành phân b cho các đ i t ng chi phí
đ u vào đ c
Trang 31h ch toán chi phí s n xu t chung k toán s d ng TK 627 “Chi phí s n xu t
chung” TK 627 không có s d vƠ bao g m các ti u kho n sau
xu t kinh doanh d dang”
N i dung h ch toán đ c h ch toán qua s đ sau:
Trang 32S ăđ 1.6: Quy trình k toán t p h p chi phí s n xu t chung
CP thuê ngoài, mua NVL
không qua kho dung cho SXC
TK 133 GTGT đ u vào
C n c vƠo đ i t ng t p h p chi phí vƠ ph ng pháp t p h p chi phí đƣ xác
đ nh t ng ng, cu i k k toán ti n hƠnh k t chuy n Chi phí NVL tr c ti p, Chi phí Nhơn công tr c ti p, Chi phí s d ng MTC, Chi phí SXC cho công trình, h ng m c
Trang 33công trình có th t p h p tr c ti p đ tính GTSP xơy l p hoƠn thƠnh trong k i v i các chi phí không th t p h p tr c ti p theo t ng đ i t ng, k toán ph i ti n hƠnh phơn b các chi phí nƠy cho t ng đ i t ng theo tiêu th c thích h p
m chi ti t cho t ng s n ph m xơy l p vƠ có k t c u nh sau:
SDCK: Chi phí SXKD d dang cu i k
S ăđ ă1.7: Quy trình t ngăh păchiăphíăs năxu tătoƠnădoanhănghi p
1.3.3 Công tác đánh giá s n ph m d dang trong doanh nghi p xây d ng
1.3.3.1 Ý ngh a c a công tác đánh giá s n ph m d dang
S n ph m d dang trong doanh nghi p xơy l p lƠ các công trình, h ng m c công trình d dang ch a hoƠn thƠnh ho c bên ch đ u t ch a nghi m thu, ch p nh n thanh
toán
ánh giá s n ph m d dang lƠ tính toán, xác đ nh ph n CPSX trong k cho kh i
l ng s n ph m lƠm d cu i k theo nguyên t c nh t đ nh Mu n đánh giá m t cách
Giá thƠnh th c t công trình, h ng m c công trình hoƠn thƠnh ch tiêu th
ho c ch bƠn giao
Trang 34chính xác tr c h t ph i t ch c ki m kê chính xác kh i l ng công tác xơy l p hoƠn thƠnh theo quy c t ng giai đo n thi công đ xác đ nh kh i l ng công tác xơy l p
d dang, phát hi n t n th t trong quá trình thi công
Ch t l ng công tác ki m kê kh i l ng xơy l p có nh h ng đ n tính chính xác c a vi c đánh giá s n ph m lƠm d vƠ tính giá thƠnh Do đ c đi m c a s n ph m xơy l p có k t c u ph c t p nên vi c xác đ nh đúng m c đ hoƠn thƠnh c a nó r t khó Khi đánh giá k toán c n ph i k t h p ch t ch v i b ph n k thu t, b ph n t ch c lao đ ng đ xác đ nh đ hoƠn thƠnh c a kh i l ng xơy l p d dang m t cách chính xác D a trên k t qu ki m kê s n ph m d dang đƣ t p h p đ c k toán ti n hƠnh đánh giá s n ph m lƠm d
1.3.3.2 Ph ng pháp đánh giá s n ph m d dang
S n ph m d dang c a các đ n v xây l p có th là công trình, h ng m c công trình ch a hoƠn thƠnh hay kh i l ng xây l p d dang trong k ch a đ c ch đ u t
nghi m thu ho c ch a đ c thanh toán Vi c đánh giá s n ph m d dang h p lý là m t
trong nh ng y u t quy t đ nh đ n tính chính xác, trung th c c a giá thành s n ph m
xây l p trong k
Ph ng pháp đánh giá s n ph m d dang trong xơy l p ph thu c vƠo ph ng
th c thanh toán kh i l ng xơy l p hoƠn thƠnh bƠn giao gi a ng i nh n th u vƠ
ng i giao th u
N u quy đ nh thanh toán s n ph m xơy l p sau khi hoƠn thƠnh toƠn b thì giá tr
s n ph m d dang lƠ ph n chi phí phát sinh t lúc kh i công đ n cu i k
N u quy đ nh thanh toán s n ph m xơy l p theo đi m d ng k thu t h p lỦ (lƠ
đi m mƠ t i đó có th xác đ nh đ c giá d toán) thì giá tr s n ph m d dang lƠ kh i
l ng xơy l p ch a đ t t i đi m d ng k thu t h p lỦ đƣ quy đ nh vƠ đ c tính theo chi phí th c t trên c s phơn b chi phí th c t c a h ng m c công trình đó cho các giai đo n, t h p công vi c đƣ hoƠn thƠnh vƠ giai đo n còn d dang theo giá d toán
c a chúng
Trên c s tƠi li u ki m kê cu i k , trong các doanh nghi p xơy l p, giá tr kh i
l ng xơy l p (KLXL) d dang đ c đánh giá theo chi phí th c t b ng công th c sau:
toán
+
+
Chi phí th c t KLXL phát sinh trong k Giáătr ăc aăKLXLăd ă dangăcu iăk ătheoăd ă
toán
x
Giá tr c a KLXL d dang cu i
k theo d toán
Trang 351.3.4 Công tác k toán tính giá thành s n ph m xây l p
1.3.4.1 i t ng tính giá thành
Xác đ nh đ i t ng tính giá thƠnh lƠ công vi c c n thi t cho vi c tính giá thƠnh s n ph m c a k toán Doanh nghi p ph i c n c vƠo đ c đi m c a s n xu t
s n ph m hƠng hóa mƠ doanh nghi p đƣ ti n hƠnh, c n c vƠo tính ch t s n ph m
giá cho phù h p Bên c nh đó c n ph i xem xét doanh nghi p t ch c ho t đ ng
s n xu t lƠ s n xu t đ n chi c hay s n xu t hƠng lo t, quy mô s n xu t lƠ l n hay
nh
K toán c n c vƠo đi u ki n s n xu t c a doanh nghi p, các lo i s n ph m
mƠ doanh nghi p s n xu t, tính ch t s n xu t vƠ cung c p s n ph m đ xác đ nh đ i
t ng tính giá thƠnh cho h p lỦ
Trong ngƠnh xơy l p, đ i t ng tính giá thƠnh lƠ các công trình h ng m c
công trình đƣ hoƠn thƠnh vƠ bƠn giao
1.3.4.2 K tính giá thành s n ph m xây l p
K tính GTSP xơy l p: LƠ m c th i gian b ph n k toán giá thƠnh ph i t ng
h p s li u đ tính giá thƠnh th c t cho các đ i t ng tính giá thƠnh K tính giá
thành trong ngành XDCB ph thu c vƠo đ c đi m t ch c s n xu t, chu k s n xu t
vƠ hình th c nghi m thu bƠn giao kh i l ng s n ph m hoƠn thƠnh C th :
nh doanh nghi p s n xu t c u ki n bê tông, panelầ)
th i gian mƠ s n ph m xơy l p đ c g i lƠ hoƠn thƠnh vƠ nghi m thu bƠn giao
thanh toán cho bên A Có th có m t s tr ng h p nh sau:
tính giá thƠnh đ c xác đ nh t khi kh i công đ n khi hoƠn thƠnh công trình
nƠo có m t b ph n, h ng m c hoƠn thƠnh, có giá tr s d ng vƠ đ c nghi m thu,
k toán ti n hƠnh tính giá b ph n, h ng m c đó K tính giá thƠnh s lƠ th i gian
t khi b t đ u thi công b ph n, h ng m c đó cho đ n khi hoƠn thanh
không th tách ra đ a vƠo s d ng đ c, khi t ng ph n xơy l p đ t đi m d ng k thu t h p lỦ theo thi t k , k toán s tính giá thƠnh cho kh i l ng công tác đ c bƠn giao K tính giá thƠnh lúc nƠy lƠ t khi b t đ u thi công đ n khi đ t đi m d ng
k thu t h p lỦ
Vi c xác đ nh k tính giá thƠnh cho t ng đ i t ng thích h p s giúp cho công
Trang 36toán CPSX và tính GTSP, k tính giá thƠnh đ c ch n trùng v i k báo cáo k toán,
t c lƠ quỦ ho c n m
1.3.4.3 Ph ng pháp tính giá thành s n ph m xây l p
- Ph ngăphápăgi năđ nă(ph ngăphápătínhătr căti p)
Ph ng pháp nƠy đ c ph bi n r ng rƣi trong các doanh nghi p xơy l p hi n nay vì s n xu t thi công mang tính đ n chi c, đ i t ng t p h p chi phí phù h p v i
đ i t ng tính H n n a vi c s d ng ph ng pháp cho phép cung c p k p th i các s
li u giá thƠnh cho m i k báo cáo vƠ cách tính thì đ n gi n, d hi u
Theo ph ng pháp nƠy t p h p t t c các chi phí phát sinh tr c ti p cho m t công trình hay h ng m c công trình t khi kh i công đ n khi hoƠn thƠnh chính lƠ giá th c t
c a công trình hay h ng m c công trình đó Có th c n c vƠo CPSX c a c nhóm
ho c h s kinh t k thu t cho t ng công trình, h ng m c công trình nh m tính giá thƠnh th c t cho h ng m c công trình đó
Trong tr ng h p công trình, h ng m c công trình ch a hoƠn thƠnh mƠ có kh i
l ng xơy l p hoƠn thƠnh bƠn giao thì c n ph i tính giá thƠnh th c t
Chi phí s n xu t phát sinh tr c ti p đ c t p h p cho công trình, HMCT t khi
kh i công đ n lúc hoƠn thƠnh lƠ giá thƠnh th c t c a công trình đó
t ng lo i chi phí t p h p trên toƠn b công trình đ u ph i ti n hƠnh phơn b cho t ng
h ng m c công trình đó
Khi đó giá thƠnh th c t c a h ng m c công trình:
Z H = G dti x H
Gdt: Giá thƠnh d toán c a h ng m c công trình
TC: t ng chi phí th c t c a h ng m c công trình
TGdt: T ng d toán c a t t c h ng m c công trình
- Ph ngăphápătínhăgiáăthƠnhătheoăđ năđ tăhƠng
Áp d ng cho các doanh nghi p nh n th u xơy l p theo đ n đ t hƠng, đ i t ng
t p h p chi phí lƠ t ng đ n đ t hƠng K tính giá thƠnh không phù h p v i k báo cáo
Trang 37mƠ lƠ khi đ n đ t hƠng hoƠn thƠnh i t ng tính giá thƠnh lƠ đ n đ t hƠng hoƠn
thành
Theo ph ng pháp nƠy hƠng tháng CPSX phát sinh đ c t p h p theo t ng đ n
đ t hƠng vƠ khi hoƠn thƠnh thì CPSX theo đ n t p h p đ c c ng chính lƠ giá thƠnh
th c t c a đ n đ t hƠng
N u đ n đ t hƠng g m nhi u h ng m c công trình, công trình đ n nguyên khác nhau thì ph i tính toán, xác đ nh chi phí c a t ng h ng m c công trình, công trình đ n nguyên liên quan đ n đ n đ t hƠng Nh ng chi phí tr c ti p đ c t p h p th ng vƠo
h ng m c công trình, công trình đ n nguyên thì c n ph i phơn b theo nh ng tiêu th c
Vi c áp d ng ph ng pháp nƠy có tác d ng l n cho vi c ki m tra tình hình đ nh
m c, d toán CPSX, tính s d ng h p lỦ ti t ki m hay lƣng phí ngay c khi ch a có
s n ph m hoƠn thƠnh NgoƠi ra vi c áp d ng các ph ng pháp này nh m gi m b t
kh i l ng tính toán c a k toán nh m nơng cao hi u qu công tác trong doanh nghi p
- Ph ngăphápăt ngăc ngăchiăphí:
Ph ng pháp nƠy thích h p v i vi c xây l p các công trình l n, ph c t p, quá trình
s n xu t ph i tr i qua nhi u giai đo n thi công chia ra cho các đ i t ng s n xu t khác nhau Theo ph ng pháp nƠy, đ i t ng t p h p chi phí là t ng giai đo n thi công, còn
đ i t ng tính giá thành là s n ph m hoàn thành cu i cùng
Công th c tính:
Z = DD K + (Z 1 + Z 2 + ầ + Zn) - DDCK
Trang 38Z1, Z2, Zn : Chi phí s n xu t t ng đ i xây d ng, t ng giai đo n thi công hay
t ng công trình, h ng m c công trình
N u s n ph m d dang đ u k và cu i k không có ho c có nh ng ít vƠ n đ nh thì
không c n tính đ n giá tr d dang
Công ty C ph n XDSX & TM Gia L c hi n nay ch a m th tính giá thƠnh cho các s n ph m xơy l p
1.3.5 Công tác t ch c h th ng s k toán t p h p chi phí s n xu t và tính giá
thành s n ph m xây l p
Quy trình h ch toán CPSX và GTSP xơy l p tùy thu c vƠo hình th c k toán c
th mƠ doanh nghi p áp d ng bao g m: Hình th c k toán Nh t kỦ chung; hình th c
k toán Ch ng t ghi s ; hình th c k toán Nh t kỦ ch ng t ; hình th c k toán Nh t
1.3.5.1 Hình th c k toán Nh t ký – S cái
i u ki n áp d ng:
u, nh c đi m:
phân công lao đ ng, không phù h p v i doanh nghi p có quy mô l n
S ăđ ă1.8:ăTrìnhăt ăghi s ăk ătoánătheoăhìnhăth căk ătoánăNh tăkíă- S ăcái
B ng t ng h p chi ti t, th giá
Trang 39S ăđ ă1.9:ăTrìnhăt ăghiăs ăk ătoánătheoăhìnhăth căk ătoánăNh tăkíăchung
Trang 40- Thích h p v i các lo i hình quy mô doanh nghi p
u, nh c đi m:
r i cho phép doanh nghi p có th th c hi n chuyên môn hoá lao đ ng
S , th k toán chi ti t
TK 621, 622, 623,627,154