- Xác định được: kinh tuyến gốc, các kinh tuyến Đông và kinh tuyến Tây; vĩ tuyến gốc, các vĩ tuyến Bắc và vĩ tuyến Nam; nửa cầu Đông, nửa cầu Tây, nửacầu Bắc và nửa cầu Nam trên quả Địa
Trang 1PHÒNG GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH BÌNH
TRƯỜNG TRUNG HỌC CƠ SỞ TÂN HUỀ
TẬP GIÁO ÁN ĐỊA LÍ 6
GIÁO VIÊN: NGUYỄN THỊ THÚY
NĂM HỌC: 2013-2014
Trang 2PHÂN PHỐI CHƯƠNG TRÌNH MÔN ĐỊA LÍ THCS
LỚP 6
- Tổng số : 26 bài : 22 bài lí thuyết + 4 bài thực hành.
- Học kì I : 19 tuần (1 tiết/tuần) kết thúc ở bài 14 : Địa hình bề mặt Trái Đất (tiếp theo).
- Học kì II : 18 tuần (1 tiết/tuần) : các bài còn lại.
2 2 Bài 1 Vị trí, hình dạng và kích thước Trái Đất
4 4 Bài 4 Phương hướng trên bản đồ Kinh độ, vĩđộ và toạ độ địa lí.
5 5 Bài 5 Kí hiệu bản đồ Cách biểu hiện địa hình
trên bản đồ.
7 7 Kiểm tra viết 1 tiết
8 8 Bài 7 Sự vận động tự quay quanh trục của
Trái Đất và các hệ quả Câu hỏi 1 phần câu hỏi và bài tập Không yêu cầu HS trả lời
9 9 Bài 8 Sự chuyển động của Trái Đất quanhMặt Trời Câu hỏi 3 phần câu hỏi và
bài tập
Không yêu cầu HS trả lời
10 10 Bài 8 Sự chuyển động của Trái Đất quanhMặt Trời (tiếp theo)
11 11 Bài 9.Hiện tượng ngày, đêm dài ngắn theomùa
12 12 Bài 10 Cấu tạo bên trong của Trái Đất
13 13 Bài 11 Thực hành: Sự phân bố các lục địa vàđại dương trên bề mặt Trái Đất Câu 3 Không yêu cầu HS làm
14 14 Bài 12 Tác động của nội lực và ngoại lựctrong việc hình thành địa hình bề mặt Trái Đất
15 15 Bài 13 Địa hình bề mặt Trái Đất
16 16 Bài14 Địa hình bề mặt Trái Đất (tiếp theo)
17 17 Làm bài tập địa lí
18 18 Ôn tập học kì I
19 19 Kiểm tra học kì I
Trang 3- HS hiểu được nội dung của môn địa lí lớp 6.
Giúp hs tìm phương pháp học tập môn Địa lý tốt hơn
SGK, xem bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học:
1 On địng lớp: (1’)
- Kiểm tra sỉ số: lớp 64: / , lớp 65 /
- Kiểm tra vệ sinh của lớp
2 Kiểm tra bài cũ: (5’)
Kiểm tra sự chuẩn bị của HS ( SGK, Tập vỡ )
3 Giới thiệu vào bài:
ti u h c, các em đã đ c làm quen v i ki n th c đ a lý B t đ u t l p 6, ược làm quen với kiến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ới kiến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ịa lý Bắt đầu từ lớp 6, ắt đầu từ lớp 6, ầu từ lớp 6, ừ lớp 6, ới kiến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6,
a lý s là m t môn h c riêng trong nhà tr ng ph thông Môn đ a lý s
Địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ột môn học riêng trong nhà trường phổ thông Môn địa lý sẽ ường phổ thông Môn địa lý sẽ ổ thông Môn địa lý sẽ ịa lý Bắt đầu từ lớp 6,
giúp các em hi u bi t đ c nh ng v n đ gì, ta tìm hi u bài m đ u.ến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ược làm quen với kiến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, ững vấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ở bài mở đầu ở bài mở đầu ầu từ lớp 6,
Trang 4- Giúp các em có những
hiểu biết về trái đất, môi
trường sống của chúng ta
? Vậy môn địa lí sẽ
giúp các em hiểu đượcnhững vấn đề gì?
GV:Học địa lí các em
sẽ gặp nhiều các hiệntượng không phải lúcnào cũng xảy ra trướcmắt.Vì vậy các emnhiều khi phải quan sátchúng trên tranh ảnhhình vẽ và nhất là trênbản đồ
GV: Cho HS đọc
SGK:"Nội dung phongphú"
? Các em cần rèn luyện
những kĩ năng gì về bảnđồ?
Hoãt động 2
? Để học tốt môn địa lí
các em cần học như thếnào?
HS:Tìm hiểu về trái đất
với các đặc điểm về vị trítrong vũ trụ,hình dángkích thước,những vậnđộng của nó và các thànhphần tự nhiên cấu tạo nêntrái đất gồm:đát đá ,khôngkhí ,nước ,sinh vật
HS:
HS:
Trang 5- Tập qsát sự vật, hiện
tượng địa lý trên bản đồ
- Khai thác kiến thức qua
sự vật, hiện tượng tự nhiên xảy ra xung quanh chúng ta
? Em hãy cho một vài
ví dụ về hiện tượng tự nhiên xảy ra xung quanh chúng ta ?
GV nhận xét, chuẩn xác
kiến thức
HS: Bản đồ, lược đồ,
tranh ảnh, SGK
HS: hiện tượng ngày,
đêm; hiện tượng gió mưa,
sự phân bố của các kiểu địa hình, sông ngòi, thực vật, động vật…
4 Củng cố: (5p)
- Môn địa lí lớp 6 giúp các em hiểu biết được những vấn đề gì?
Trang 6- Để học tốt môn địa lí 6 , các em cần phải học như thế nào?
5 Dặn dò: (2p)
-GV cho hs đọc bài đọc thêm "Nhật kí của nhà thám hiểm"
-Sưu tầm tư liệu địa lí
-Chuẩn bị tiết sau:Bài 1"Vị trí hình dạng kích thước của trái đất"-Quan sát hình trong SGK
Nhận xét tiết dạy
-
Trang 7- Biết vị trí Trái Đất trong hệ Mặt Trời; hình dạng và kích thước của Trái Đất.
- Trình bày được khái niệm kinh tuyến, vĩ tuyến Biết qui ước về kinh tuyến gốc, vĩ tuyến gốc; kinh tuyến Đông, kinh tuyến Tây; vĩ tuyến Bắc, vĩ tuyến Nam; nửa cầu Đông, nửa cầu Tây; nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam
2 Kỹ năng:
- Xác định vị trí của Trái Đất trong hệ Mặt Trời trên hình vẽ
- Xác định được: kinh tuyến gốc, các kinh tuyến Đông và kinh tuyến Tây; vĩ tuyến gốc, các vĩ tuyến Bắc và vĩ tuyến Nam; nửa cầu Đông, nửa cầu Tây, nửacầu Bắc và nửa cầu Nam trên quả Địa Cầu và trên bản đồ
- Quả địa cầu
- Bản đồ có các đường kinh, vĩ tuyến…
- Tranh vẽ về Trái Đất và các hành tinh
Trang 83 Giới thiệu vào bài mới:
Trong v tr bao la, Trái ụ bao la, Trái Đất của chúng ta rất nhỏ nhưng nó lại là thiên Đấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ủa chúng ta rất nhỏ nhưng nó lại là thiên t c a chúng ta r t nh nh ng nó l i l thiên ấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ỏ nhưng nó lại là thiên ư ại là thiên à thiên
th duy nh t ch a ấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, đựng sự sống trong hệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con ng s s ng trong h M t Tr i T x a ựng sự sống trong hệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con ống trong hệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con ệ Mặt Trời Từ xưa đến nay con ặt Trời Từ xưa đến nay con ờng phổ thông Môn địa lý sẽ ừ lớp 6, ư đến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, n nay con
ngường phổ thông Môn địa lý sẽ i luôn tìm cách khám phá bí n c a Trái ẩn của Trái Đất như vị trí, hình dạng, ủa chúng ta rất nhỏ nhưng nó lại là thiên Đấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu.t nh v trí, hình d ng, ư ịa lý Bắt đầu từ lớp 6, ại là thiên
kích thưới kiến thức địa lý Bắt đầu từ lớp 6, … Chúng ta cùng tìm hiểu những vấn đề này qua bài học hôm c Chúng ta cùng tìm hi u nh ng v n ững vấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu ấn đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu đề gì, ta tìm hiểu ở bài mở đầu à thiên n y qua b i h c hôm à thiên nay
-Người đầu tiên tìm ra hệ Mặt Trời là Nicôlai Côpécnic (1473-1543)
GV lưu ý hs hình 1: Các nhà khoa
học đã nghiên cứu và tách Diêm Vương ra khỏi hệ Mặt Trời, vì vậy hệ Mặt Trời chỉ còn 8 hành tinh
? Hãy quan sát và kể tên các hành
tinh trong hệ Mặt Trời?
? Trái Đất nằm ở vị trí thứ mấy trong
Trang 9hệ Mặt Trời-Ý nghĩa của vị trí thứ ba: Đây là một trong những điều kiện rất quan trọng
để góp phần tạo nên Trái Đất là hành tinh duy nhất có sự sống trong hệ MặtTrời.Khoảng cách từ Trái đất đến hệ
MT là 150 triệu km khoảng cách này vừa đủ để nước tồn tại ở thể lỏng rất cần cho sự sống
HOẠT ĐỘNG 2.
GV: Cho HS quan sát quả Địa cầu và
nhận xét:
? Trái Đất có dạng hình gì?
? Quan sát hình 2 trong sach giáo
khoa cho biết độ dài của bán kính và đường xích đạo là bao nhiêu?
Trang 10quả Địa Cầu vuông
góc với kinh tuyến
- Kinh Tuyến gốc:
kinh tuyến số O0 đi
qua đài thiên văn
Grin - uyt ở ngoại ô
Dựa vào quả Địa Cầu, bản đồ và hình
3 thảo luận:
* Nhóm 1: Các đường nối từ cực Bắc
xuốngcực Nam là đường gì? Độ dài của chúng như thế nào? ( lên xác địnhtrên bản đồ, quả địa cầu)
* Nhóm 2: Các vòng tròn cắt ngang
quả Địa cầu là đường gì? Độ dài của chúng như thế nào? ( lên xác định trên bản đồ, quả địa cầu)
* Nhóm 4: Đường kinh tuyến gốc và
vĩ tuyến có đặc điểm gì? ( xác định trên quả Địa cầu, bản đồ) ?
* Nhóm 3: Trên quả địa cầu nếu cách
10 ta vẽ 1 đườnh kinh tuyến và 1 đường vĩ tuyến thì trên quả địa cầu cóbao nhiêu kinh tuyến, vĩ tuyến?
Trang 11- Kinh tuyến Đông:
- Nửa cầu Đông:
nửa cầu nằm bên
phải vòng kinh
tuyến 200T và
1600Đ, trên đó có
các châu: Au, Á,
Phi và Đại Dương
- Nửa cầu tây: nửa
cầu nằm bên trái
? Vĩ tuyến Bắc và vĩ tuyến Nam có
đặc điểm gì thế nào?
? Dựa vào quả Địa cầu, hình 3 trong
SGK, em hãy mô tả nửa cầu Bắc, nửa cầu Nam, nửa cầu Đông, nửa cầu Tây
GV: Nhấn mạnh.
GV:Người ta có thể vẽ vô vàn kinh
tuyến ,vĩ tuyến trên Trái Đất nhưng thường chỉ vẽ một số đường để làm mốc.VD:20o,40o
-Nếu mỗi kinhtuyến cách nhau 1o thì trên bề mặt QĐC từ cực Bắc đến cực Nam có tất cả 181 vĩ tuyến:90o vĩ tuyến Bắc ,90o vĩ tuyến Nam và một
vĩ tuyến gốc là đường xích đaọ
Trang 12- Nửa cầu Nam:
nửa bề mặt Địa cầu
tính từ xích đạo đến
cực Nam
-Ngoài thực tế trên bề mặt trái đất không có dấu vết các đường kinh tuyến ,vĩ tuyến.Chúng chỉ được thể hiện trên bản đồ và QĐC để phục vụ cho nhiều mục đích cuộc sống sản xuất của con người
-Để đánh số các kinh tuyến và vĩtuyếntrên trái đất người ta chọn kinh tuyến gốcvà vĩ tuyến gốc-căn cứ vào đó đánh số các kinh tuyến khác
- Xem lại nội dung bài đã học
- Đọc kỹ trước bài 2 SGK trang 9 và 10
Nhận xét tiết dạy
Trang 13Trình bày được khái niệm bản đồ(BĐ) và một vài đặc điểm của bản đồ được
vẽ theo các phép chiếu đồ khác nhau
2 Kỹ năng:
- Thu thập thông tin về một số đối tượng địa lý
- Biết cách chuyển mặt cong của trái đất lên mặt phẳng giấy
- Thu nhỏ khoảng cách
- Dùng kí hiệu để thể hiện các đối tượng địa lí trên bản đồ
- Bước đầu rèn luyện kỹ năng vẽ bản đồ địa lí
- Quả địa cầu
- Một số bản đồ tỷ lệ nhỏ( thế giới, châu lục, bán cầu…)
2 Học sinh:
Đọc và tìm hiểu kỹ bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học:
1 On định lớp:(1p)
- Kiểm tra sĩ số
- Kiểm tra khâu vệ sinh của lớp
2 Kiểm tra bài cũ : (5p)
- Gọi 1 HS chữa bài tập 1 Trang 8 SGK
Trang 14- GV vẽ hình tròn lên bảng, yêu cầu HS điền cực Bắc, Nam, xích đạo…lên
hình tròn đó
3 Giới thiệu vào bài mới:
Bản đồ không thể thiếu được trong nghiên cứu học tập địa lí, trong đờisống.Bản đồ là kết quả của công trình đầy gian khổ.Vậy bản đồ là gì?Muốn sửdụng chính xác bản đồ cần phải biết các nhà địa lí đã làm như thế nào để vẽđược bản đồ?
? Bản đồ là gì?
GV Gợi ý để HS nhận thấy:
+Bản đồ là hình ảnh thu nhỏcủa vùng đất trên mặt phẳng+Trên Quả Địa Cầu hình ảnhđược thu nhỏ qua mặt cong
GV Diễn giảng:Trong việc
học tập địa lý nếu không cóbản đồ chúng ta sẽ không cókhái niệm chính xác về vị trí
về sự phân bố các đối tượngđịa lí tự nhiên cũng như kinh
tế xã hội ở các vùngđất khácnhau trên Trái đất
GV : Dùng quả Địa Cầu và
bản đồ thế giới xác định hìnhdạng và vị trí các châu lục
Trang 15? Trên bản đồ hoặc trên quả
địa cầu em có thể đọc đượcnhững thông tin gì?
HS: Lục địa, biển, đại
dương, sông ngòi, cácbậc địa hình…
Trang 16HS: thảo luận nhóm rồi đại
diện nhóm lên báo cáo
GV: Nhận xét, kết luận.:
Quan sát hình 4, 5 ta thấy
về hình dáng các lục địa ởhình 4 có nhiều chỗ bị đứtquãng còn bản đồ hình 5 đãđược nối lại những chỗ đứtquãng đó ở hình 5 các kinhtuyến đều là những đườngthẳng, đó là kết quả của việcchiếu hình các kinh tuyến, vĩtuyến từ mặt cầu lên mặtphẳng bằng phương pháptoán học Có nhiều phépchiếu đồ khác nhau Tùy theolưới chiếu mà hình dáng cáckinh tuyến, vĩ tuyến có thểđường thẳng hoặc đườngcong.( Hình 5, 6, 7 SGK)
Trang 17GV : yêu cầu HS quan sát
hình 5(SGK) chú ý nhận xétdiện tích của đại lục Nam Mỹ
và đảo Grơnlen( trong hình 5diện tích lục địa Nam Mỹ xấp
xỉ với đảo Grơnlen mặc dùtrên thực tế nó rộng gấp 9lần)
? Tại sao lại như vậy?
HS:
GV: Nhấn mạnh bản đồ hình
5 được vẽ theo cách chiếuMec-ca-to (cách chiếu có cácđường kinh, vĩ tuyến lànhững đường song song,càng xa xích đạo về 2 cực sựsai lệch về diện tích càng lớn Điều đó chứng tỏ trong khi
vẽ bản đồ thường có sai số
Vì vậy người ta sử dụng cáccách chiếu đồ khác nhau để
có các bản đồ phù hợp vớicác khu vực khác nhau vàngười sử dụng phải biết chọnbản đồ phù hợp với mục đíchcủa mình
HOẠT ĐỘNG 2 GV: Sử dụng các phép chiếu
đồ thôi chưa đủ, bên cạnh đócòn một số công việc rất cầnthiết phải làm khi vẽ bản đồ
GV: Cho HS đọc phần 2
SGK và cho biết ? Để vẽ
được bản đồ người ta cònphải làm những công việc gì?
Trang 18HS:
GV: Ngày nay khoa học kĩ
thuật phát triển người ta cóthể chụp ảnh hàng không( ảnh chụp các vùng đất từmáy bay), ảnh chụp các miềnđất đai trên bề mặt trái đất từ
vệ tinh do con người phónglên để thu thập thông tin
4 Củng cố: (5p)
- Bản đồ là gì? Tầm quan trọng của bản đồ trong việc học địa lý ?
- Yêu cầu HS đọc phần chữ đỏ (Tr 11) và trả lời câu hỏi:
- Vẽ bản đồ là gì?
- Công việc cơ bản nhất của vẽ bản đồ?
- Những hạn chế của các vùng đất được vẽ trên bản đồ?
- Để khắc phục những hạn chế trên người ta thường làm như thế nào ?
5.Hương dẫn về nhà (1p)
Đọc bài 3 SGK trang 12 và 13 , chuẩn bị thước tỷ lệ để thực hành bài tập tiếtsau
**********************************
Trang 19- Biết được một số yếu tố cơ bản của bản đồ: Tỉ lệ bản đồ…
- Nắm được ý nghĩa của hai loại tỉ lệ bản đồ:
Đọc và tìm hiểu kĩ bài trước ở nhà, chuẩn bị thước chia tỷ lệ
III Hoạt động dạy và học:
1 On định lớp: (1p)
Kiểm tra sĩ số
2 Kiểm tra bài cũ (5p)
a, Bản đồ là gì? bản đồ có tầm quan trọng như thế nào trong giảng dạy
và học tập địa lý ?
b, Những công việc cơ bản, cần thiết để vẽ bản đồ?
3 Giới thiệu vào bài mới (2p)
Bất kì loại bản đồ nào đều thể hiện các đối tượng địa lý nhỏ hơn so vớikích thước thực tế của chúng Để làm được điều này người vẽ phải có phươngpháp thu nhỏ theo tỉ lệ và khoảng cách và kích thước của các đối tượng địa lý
Trang 20Bản đồ nào cũng ghi tỷ lệ ở dưới gócbản đồ:
VD: 1:1.000.000; 1:500.000… cáccon số đó chính là tỷ số khoảng cáchtrên bản đồ so với khoảng cách thực
tế, tương ứng trên thực địa gọi là tỷ lệbản đồ
HS : Bản đồ hình
8 thể hiện các đốitượng địa lý chitiết hơn vì có cảkhách sạn, đườngtrong đó thì bản đồhình 9 không đủ
Trang 21+ Tỷ lệ số: ( VD: 1:1.000.000;
1:500.000…) Số 1: khoảng cách trênbản đồ, 1.000.000 là khoảng cách trênthực tế
+ Tỷ lệ thước: được vẽ cụ thể dướidạng một thước đo đã tính sẵn mỗiđoạn đều ghi số đo dài tương ứng trênthực địa
GV: Quan sát bản đồ hình 8 và 9 :
? Mỗi mét trên bản đồ tương ứng với
khoảng cách bao nhiêu so với thực tế?
HS : Tỷ lệ bản đồ
có liên quan đếnmức độ thể hiệncác đối tượng địa
lý trên bản đồ Bản
đồ có tỷ lệ cànglớn thì số lượngcác đối tượng địa
lý đưa lên trên bản
đồ càng nhiều cónghĩa là mức độchi tiết ngày càngcao Tóm lại tỷ lệbản đồ quy địnhmức độ khoảngcách hóa nội dungthể hiện trên bảnđồ
Trang 22chi tiết càng cao.
- Chiều dài đường
Phan Bội Châu ( từ
? Bản đồ nào thể hiện các đối tượng
địa lý chi tiết hơn? nêu dẫn chứng
GV
: Cho HS tự đọc “Những bản
đồ…tỉ lệ nhỏ” tiêu chuẩn phân loạicác tỷ lệ bản đồ
? Mức độ nội dung của bản đồ thể
hiện phụ thuộc vào yếu tố gì? Muốnbản đồ có mức độ chi tiết cao cần sửdụng loại tỷ lệ nào
HOẠT ĐỘNG 2 GV: Yêu cầu HS đọc nội dung trong
SGK, nêu trình tự cách đo tínhkhoảng cách dựa vào tỉ lệ thước và tỉ
Nhóm 3: Đo tính chiều dài đường
Phan Bội Châu ( từ Trần Quý Cáp đến
Lý Tự Trọng)
Nhóm 4: Đo tính chiều dài đường
Nguyễn Chí Thanh( Lý Thường Kiệtđến Quang Trung)
HS: Thảo luận rồi đại diện nhóm lên
báo cáo, các nhóm khác bổ sung
GV: Nhận xét, kết luận
4 Củng cố: (5p)
Trên bản đồ Việt Nam tỉ lệ 1: 6000.000 Khoảng cách giữa Vinh và Huế đo được 5,5cm Vậy trên thực địa khoảng cách theo đường chim bay giữa 2 thànhphố là bao nhiêu? (330 km)
5 Hướng dẫn về nhà: (1P)
Trang 23Ngày soạn: /2013 BÀI 4
Ngày dạy: /2013 PHƯƠNG HƯỚNG TRÊN BẢN ĐỒ
KINH ĐỘ, VĨ ĐỘ VÀ TOẠ ĐỘ ĐỊA LÍ
I Mục tiêu:
1 Kiến thức: Sau bài học HS cần:
- HS biết và nhớ các quy định về phương hướng trên bản đồ
- Hiểu thế nào là kinh độ, vĩ độ, tọa độ địa lý của một điểm
- Quả địa cầu
- Bản đồ châu á, bản đồ Đơng Nam Á…
2 Hóc sinh:
Đọc và tìm hiểu kĩ bài trước ở nhà
III Hoạt động dạy và học:
1 Ổn định lớp: (1p)
2 Kiểm tra bài cũ: (5p) :
a, Tỉ lệ bản đồ là gì? chữa bài tập 2 (tr 14- SGK)
Trang 24b, Nêu ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ? Chữa bài tập 3 (tr14- SGK)
3 Giới thiệu vào bài mới: (2p)
Khi sử dụng bản đồ, chúng ta cần biết những quy ước về phương hướng củabản đồ, đồng thời cũng cần biết cách xác định vị trí của các địa điểm trên bản
đồ, nghĩa là phải biết cách xác định tọa độ địa lý của bất cứ địa điểm nào trênbản đồ Nội dung bài học hôm nay sẽ giúp chúng ta những kiến thức đó
? Trái đất là một quả cầu tròn, làm thế nào để
xác định được phương hướng trên quả địa cầu?
HS: Trái
đất hìnhcầu nênkhi xácđịnhphươnghướngngười talấy
hướng tựquay củatrái đất
để chọnhướngĐôngTây;hướngvuônggóc vớihướngchuyểnđộng củatrái đất làhướngBắc Nam Như
Trang 25vĩ tuyến: phải dựa
vào mũi tên chỉ
? Vậy đối với bản đồ thì xác định phương
hướng như thế nào?
GV : Treo bản đồ ĐNÁ
Muốn xác định phương hướng trên bản đồ cầnnhớ phần chính giữa của bản đồ bao giờcuừng quy ước là phần trung tâm Để xác địnhchính xác phương hướng trên bản đồ phải luônluôn dựa vào các đường kinh tuyến, vĩ tuyến
? Tìm và đánh dấu trên bản đồ một vài kinh
tuyến, vĩ tuyến?
HS: Lên xác định.
GV: Kinh tuyến nối cực Bắc- Nam cũng là
đường chỉ hướng Bắc- Nam Đầu trên làhướng Bắc, đầu dưới là hướng Nam Ví tuyến
là đường vuông góc với các đường kinh tuyến
và chỉ hướng Đông – Tây Bên phải VT làhướng Đông, trái là hướng Tây
GV : Treo bản đồ có hệ thống kinh vĩ tuyến là
những đường cong và bản đồ không thể hiệncác đường kinh, vĩ tuyến HS quan sát và chobiết:
? Phương hướng ở đây được xác định như thế
: HS:
HS: Các
địa điểmnày tuycùng nằmtrên mộtkinh, vĩtuyếnnhưngchúng có
vẻ không
có hướngđúng vớinhữngquy ước
do phụthuộc vàocác phépchiếu Cóthể kinh,
vĩ tuyến
là nhữngđường
Trang 26GV Cho HS quan sát Hình 10- SGK.
? Trên bản đồ có mấy hướng cơ bản?
? Muốn đi từ trường đến chùa chúng ta phải đitheo hướng nào?
HS: Tây Bắc
GV: Chuyển ý: hệ thống KT, VT không chỉ
có tác dụng xác định phương hướng mà còn đểxác định vị trí của một điểm qua kinh độ, vĩ
độ Vậy cụ thể cách tính, xác định như thếnào? Chúng ta cùng tìm hiểu ở phần 2
cong, vìvậy khiquan sátbản đồ tanên chú ýcác kíhiệu mũitên chỉhướngBắc hoặcnhữngchỉ dẫnvề
phươnghướng
HS:
HS: Vẽ
hình 10vào tậphọc
HS: Tây
Bắc
Trang 27đồ (hoặc trên quả
Địa Cầu) được xác
định la chỗ cắt
nhau của hai
đường kinh tuyến
và vĩ tuyến đi qua
? Muốn xác định vị trí của một điểm trên bản
đồ, quả địa cầu ta phải xác định như thế nào?
HS:
? Hãy tìm điểm C trên hình 11 là chỗ gặp nhau
của đường kinh tuyến và vĩ tuyến nào?
HS:
Điểm C
là chỗgặp nhaucủa
KT200TvàVT100B.Khoảngcách từđiểm C->KTgốcxác địnhkinh độcủa điểmC
Khoảngcách từđiểm Cđến VTgốc xácđịnh vĩ
độ củađiểm C
HS:
=> Kinh
độ, vĩ độcủa mộtđiểmđược gọi
Trang 28qua điểm đó đến vĩ
tuyến gốc
- Kinh độ và vĩ độ
của một điểm được
gọi là toạ độ địa lí
? Qua hình 11(SGK) kết hợp với kênh chữ
mục 2, hãy cho biết: kinh độ, vĩ độ của địađiểm là gì? Tọa độ địa lý của một điểm là gì?
GV : hướng dẫn HS cách viết tọa độ địa lý
Viết: Kinh độ trên, vĩ độ dưới
Nhóm 4: BT d(tr 17-SGK)
chung làtọa độđịa lý củađiểm đó
HS: Thảo
luận rồiđại diệnnhóm lênbáo cáo,nhómkhác bổsung
Trang 29b)Tọa độ địa lí của
Trang 30Tuần : 5 Tiết : 5
Ngày soạn: /2013 BÀI 5
Ngày dạy: /2013 KÍ HIỆU BẢN ĐỒ
CÁCH BIỂU HIỆN ĐỊA HèNH TRấN BẢN ĐỒ
I Mục tiờu:
1 Kiến thức: Sau bài học HS cần:
- Hiểu được kớ hiệu bản đồ là gỡ
- Biết cỏc đặc điểm và phõn loại cỏc kớ hiệu bản đồ
2 Kiểm tra bài cũ: (4p)
- Kinh độ, vĩ độ của 1 điểm là gì?
- Xác định trên bản đồ vị trí một chiếc tàu đắm ở tọa độ ( 300B;300T)
3 Giới thiệu bài mới:
Bất cứ bản đồ nào cũng dựng một loại ngụn ngữ đặc biệt Đú là hệ thống kớhiệu để biểu hiện cỏc đối tượng địa lý về mặt đặc điểm, vị trớ, sự phõn bốtrong khụng gian…Cỏch biểu hiện loại yếu tố này ra sao, để hiểu được nộidung, ý nghĩa của kớ hiệu ta phải làm gỡ? Đú chớnh là nội dung bài học hụmnay:
I, Cỏc loại kớ hiệu
bản đồ
Hoạt động 1.
GV: Giới thiệu một số bản đồ kinh tế
: Cụng nghiệp, nụng nghiệp, GTVT
Yờu cầu HS quan sỏt hệ thống kớhiệu trờn bản đồ, rồi so sỏnh và chonhận xột cỏc kớ hiệu với cỏc hỡnh dạngthực tế của cỏc đối tượng?
? Tại sao muốn hiểu kớ hiệu phải đọc HS :
Trang 31? Quan sát hình 14 hãy kể tên một số
đối tượng địa lý được biểu hiện bởicác loại kí hiệu?
GV: - kí hiệu điểm dùng để biểu hiện
vị trí của các đối tượng diện tíchtương đối nhỏ chúng đượ dùng vớimục đích là xác định vị trí
- Kí hiệu đường thường dùng đểthể hiện những đối tượng phân bốthéo chiều dài là chính như: địa giới,đường giao thông, sông ngòi
- Kí hiệu diện tích thường dùng
để thể hiện các đối tượng phân bốtheo diện tích như: Diện tích đấttrồng, rừng, đồng cỏ, đầm lầy, vùngtrồng lúa…
GV: Quan sát H.15 cho biết một số kí
hiệu điểm?
? Hãy nêu những đối tượng địa lí
được thể hiện bằng những kí hiệuđường?
? Hãy nêu những đối tượng Địa lí
được thể hiện bằng kí hiệu hình học?
GV đặt câu hỏi cho HS nêu các đối
tượng địa lí được thể hiện các loại kíhiệu cũn lại
Trang 32- Kí hiệu phản ánh
vị trí, sự phân bố
các đối tượng địa lí
trong không gian
? Quan sát hình 16 cho biết: mỗi lát
cắt cách nhau bao nhiêu m?
? Dựa vào khoảng cách các đường
đồng mức ở hai sườn núi Đông vàTây cho biết sườn nào có độ dốc lớn?
Trang 33GV Cho HS biết quy ước trong bản
đồ giáo khoa VN
- Từ 0m- 200m màu xanh lá cây
- Từ 200m-500m màu vàng hay hồngnhạt
GV Trên các bản đồ nếu các đường
đồng mức càng dày , sát vào nhau, thìđịa hình nơI đó càng dốc Vì vậy, cácđường đồng mức biểu hiện độ cao,mặt khác cũng biểu hiện được địahình
HS Sườn phía tây
có độ dốc hơn, vì các đường đồng mức sát gần nhau hơn sườn phía đông
HS Có hai cách
thể hiện đó là tô màu hoặc vẽ các đường đồng mức
HS Cũng bằng
cách vẽ thang màuhoặc các đườngđẳng sâu
4 Củng cố: (4p)
- Tại sao khi sử dụng bản đồ , trước tiên phải dùng bảng chú giải?
- Dựa vào các kí hiệu trên bản đồ ( treo trên bảng) tìm ý nghĩa của từng loại
kí hiệu khác nhau?
- Để biểu hiện độ cao của địa hình người ta làm như thế nào?
- GV cho HS lên xác định độ cao, độ sâu của một số d9ie63m trên bảng GV
chuẩn bị sẳn
5 Hướng dẫn, dặn dò về nhà (1p)
Học câu hỏi 1, 2, 3
Xem lại nội dung xác định phương hướng, tính tỷ lệ trên bản đồ
Chuẩn bị địa bàn, thước dây cho bài sau thực hành
*************************************
Nhận xét tiết dạy -
-
Trang 34- Biết đo các khoảng cách trên thực tế và tính tỷ lệ khi đưa lên lược đồ.
- Biết vẽ sơ đồ đơn giản của một lớp học trên giấy
- Nghiêm túc, cẩn trọng khi vẽ sơ đồ lớp học
Trang 352 Học sinh:
Giấy Ax4, Thước dây ( mỗi nhóm 1 cái thước)
III Hoạt động dạy và học:
1 ổn định lớp (1p)
2 Kiểm tra bài cũ (4p)
- Tại sao khi sử dụng bản đồ, trước tiên phải xem bảng chú giải?
- Để biểu hiện độ cao của địa hình lên bản đồ người ta phải làm như thế nào?
3 Giới thiệu vào bài mới: (2p)
- GV kiểm tra dụng cụ thực hành của HS, của các nhóm:
- Phân công việc cho mỗi nhóm
- Nêu yêu cầu cụ thể
- Giới thiệu, hướng dẫn sử dụng địa bàn
Xoay hộp cho đầu
xanh của kim trùng với
vạch số 0 đúng hướng
Hoạt động 1
GV Giụựi thieọu veà ủũa baứn
HS quan sát trên địa bàn:
? Có mấy kim trên địa bàn?
Kim có mấy màu sắc?
Màu nào chỉ hướng gì?
GV hướng dẫn HS quan sát và hiểu chi tiết từng bộ phận của địa bàn
Màu sắc của kim, các vòng chia độ trên địa bàn
Giải thích tại sao khi xoay địa bàn kim của địa bàn vẫn chỉ một hướng không thay đổi
10p
Trang 36HS phân công cho nhóm viên cụ thể công việc đo chiều dài, chiều rộng
GV: Hướng dẫn các tổ
cách đo, chia tỷ lệ so với thực tế và cách vẽ sơ đồ lớp
HS: Thực hành.
HS: Cuối giờ các nhóm
hoàn thành công việc và nộp kết quả đã làm để GV chấm điểm cho cả nhóm
Trang 375 Hướng dẫn học sinh về nhà (2p)
1 Phân biệt kinh tuyến và vĩ tuyến Vẽ hình minh họa
2 Bản đồ là gì? Vai trò của bản đồ trong việc học địa lý
3 Tỷ lệ bản đồ cho ta báêt điều gì?
4 Tại sao khi sử dụng bản đồ, việc đầu tiên phải là xem bảng chú giải
- Đánh giá tình hình học tập của học sinh, Khách quan, chính xác Từ đó GV
điều chỉnh lại phương pháp dạy của mỡnh cho phự hợp với khả năng tiếp thu
Nắm vững các kiến thức, kỹ năng đã được học
III Hoạt động dạy và học
3 điểm
Trang 38Phương hướng trên bản
Trường THCS Tân Huề Kiểm Tra 1tiết
Họ và tên: ……… Môn: Địa lí
Lớp: 6/ Thời gian: 45 phút ( Kể cả giao
Câu 3 Dựa vào kiến thức đã học,tìm từ thích hợp điền vào chỗ trống
trong câu sau: (0,5 điểm)
Bắc
Tây
Trang 39"Khi xác định phương hướng trên bản đồ cần dựa vào các đường và "
II/ Tự luận :(7 điểm ):
Câu 1 Cho biết thế nào là kinh tuyến, vĩ tuyến? Vẽ một hình trịn và
hãy vẽ 1 đường kinh tuyến và vĩ tuyến gốc ( xích đạo), xác định nửa cầu Bắc,nửa cầu Nam, nửa cầu đơng, nửa cầu Tây ? (3điểm)
Câu 2 Bản đồ là gì? Tỷ lệ bản đồ cĩ ý nghĩa như thế nào? (2 điểm) Câu 3.
a Người ta thường biểu hiện các đối tượng địa lý trên bản đồ bằng cácloại ký hiệu nào?.(1 điểm)
b Bản đồ cĩ tỉ lệ: 1:7.000.000 hỏi 5cm trên bản đồ sẽ bằng bao nhiêu
km ngồi thực địa? (1 điểm)
BÀI LÀM
T-B
Trang 40Câu 3 Kinh tuyến và vĩ tuyến.
Nửa cầu Nam Câu 2
- Bản đồ là hình vẽ thu nhỏ trên mặt phẳng của giấy, tương đối chính xác về
một khu vực hay toàn bộ bề mặt Trái Đất
- Ý nghĩa của tỉ lệ bản đồ: Tỉ lệ bản đồ cho ta biết khoảng cách trên bản đồ đã thu nhỏ bao nhiêu lần so với kích thước thực của chúng trên thực tế