Giáo án địa lí cơ bản lớp 7 cả năm full 2014

Kiến thức: Sau bài học này học sinh cần phải: - Xác định vị trí, giới hạn của môi trường đới nóng và các kiểu môi trường đới nóngtrên bản đồ Thế Giới?. - Giải thích: chủ yếu phụ thuộc v

Trang 1

Trường THCS Nguyễn Trãi Giáo án: Địa Lí 7

Phần 1 THÀNH PHẦN NHÂN VĂN CỦA MÔI TRƯỜNG

Tiết 1 Bài 1 DÂN SỐ

I MỤC TIÊU: Sau bài học này học sinh phải nắm được

1 Kiến thức:

Trình bày được quá trình phát triển và gia tăng dân số thế giới, nguyên nhân và hậu quảcủa nó

2 Kĩ năng:

- Đọc và hiểu cách xây dựng tháp dân số

- Đọc biểu đồ gia tăng dân số thế giới để thấy được tình hình gia tăng dân số trên thếgiới

3 Thái độ: Có ý thức về sự cần thiết phải phát triển dân số một cách có kế hoạch

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Nêu vấn đề, thảo luận nhóm

III CHUẨN BỊ

1 Giáo viên: Tranh tháp dân số; các H1.1, H1.2, H1.3, H1.4 trong sgk phóng to

2 Học sinh: Đọc trước nội dung bài học và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong SGK

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

1 Ổn định tổ chức

2 Kiểm tra bài cũ

3 Nội dung bài mới:

a Vào bài: Dân số là một vấn đề quan trọng hàng đầu hiện nay vì nó ảnh hưởng to lớnđến nguồn lao động và đồng thời cũng là thị trường tiêu thụ để sản xuất phát triển Sựgia tăng dân số ở mức quá cao hay quá thấp đều có tác động sâu sắc tới sự phát triểnkinh tế - xã hội của một dân tộc Dân số là bài học đầu tiên trong chương trình lớp 7được chúng ta nghiên cứu trong chương trình lớp 7

b Bài mới

Bước 1

- Gv hỏi: Thế nào gọi là dân số?

- Gv: Cho học sinh nhận biết về tháp tuổi

+ Bên trái thể hiện số Nam

+ Bên phải thể hiện số Nữ

+ Mỗi băng thể hiện một độ tuổi

Ví dụ: 0 – 4 tuổi, 5 – 9 tuổi …độ dài băng

cho biết số người trong từng độ tuổi Trên

tháp tuổi người ta tô màu cho 3 độ tuổi là trẻ

em , trong độ tuổi lao động và trên độ tuổi lao

động

Bước 2.Thảo luận nhóm

- Gv nêu yêu cầu: Theo 2 câu hỏi cuối trang 3

- - Chia lớp thành 8 nhóm, nhóm chẳn thảo

luận câu 1, nhóm lẽ thảo luận câu 2 Thời

gian thảo luận là 5 phút

- Đại diện các nhóm trình bày, nhóm khác bổ

sung, giáo viên chuẩn xác kiến thức

1 Dân số, nguồn lao động

- Dân số là tổng số dân sinh sống trênmột lãnh thổ ở một thời điểm cụ thể

- Dân số là nguồn lao động quý báu cho

sự phát triển kinh tế-xã hội

- Dân số thường được biểu hiện cụ thểbằng một tháp tuổi

Trang 2

Mục tiêu 2.: sự gia tăng nhanh chóng của

dân số thế giới

- Gv: Cho học sinh đọc “ tỉ lệ sinh”, “Tỉ lệ

tử”, “gia tăng dân số” ở bảng thuật ngữ Gv

nêu cách tính tỉ lệ gia tăng dân số tự nhiên và

tỉ lệ gia tăng dân số cơ giới

- Yêu cầu Hs Quan sát hình 1.2 => Em hãy

nhận xét về tình hình tăng dân số thế giới giai

từ đầu thế kỉ XIX đến cuối thế kỉ XX

Tại sao từ đầu thế kỉ XIX dân số tăng nhanh?

? Dân số tăng nhanh để lại những hậu quả gì?

4 Củng cố

- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số?

- Thế nào là “gia tăng dân số tự nhiên”? thế nào là “gia tăng dân số cơ giới”?

5 Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập số 2 trang 6 SGK

- Trả lời bài 1 trong tập bản đồ thực hành địa lí 7

- Nghiên cứu trước bài 2 sự phân bố dân cư Chú ý:

+ Mật độ dân số là gì ? cách tính MĐDS ?

+ Sự phân bố dân số trên Thế Giới hiện nay được thể hiện như thế nào?

+ Căn cứ vào đâu người ta chia Thế Giới ra thành các chủng tộc? các chủng tộc nàyphân bố chủ yếu ở đâu?

1.Kiến thức Sau bài học này học sinh cần phải biết

- Nhận biết được sự khác nhau giữa các chủng tộc Môn-gô-lô-ít, Nê-grô-ít và ô-ít về hình thái bên ngoài của cơ thể (màu, da, tóc, mắt, mũi) và nơi sinh sống chủ yếucủa mỗi chủng tộc

Ơ-rô-pê Trình bày và giải thích ở mức độ đơn giản sự phân bố dân cư không đồng đều trên thếgiới

2.Kĩ năng

- Biết đọc lược đồ phân bố dân cư trên thế giới

- Xác định được một số vùng đông dân, thưa dân trên bản đồ dân cư thế giới

3.Thái độ: Có ý thức tôn trọng đoàn kết các dân tộc, chủng tộc

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở, giải thíchIII.CHUẨN BỊ :

Giáo viên - Bản đồ phân bố dân cư thế giới Bản đồ tự nhiên thế giới hoặc các châu lục

- Tranh ảnh về 3 chủng tộc chính trên thế giới

Học sinh: Học thuộc bài cũ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

IV.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

Trang 3

- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì của dân số?

- Bùng nổ dân số thế giới xảy ra khi nào? Nguyên nhân, hậu quả và phương hướng giảiquyết?

3 Nội dung bài mới

phân bố dân cư Thế Giới rất không đồng đều Dân cư trên Thế Giới lại có những đặcđiểm hình thái rất khác nhau Có nhóm gia trắng, da đen, da vàng Dựa trên các đặcđiểm hình thái đó, các nhà nhân chủng học đã chia nhân loại ra các chủng tộc khácnhau…Bài học hôm nay chúng ta sẽ tìm hiểu

b Bài mới

Mục tiêu 1: sự phân bố dân cư thế giới

DSTG năm 2002 là 6.294 triệu người

Tính MĐ DS trung bình của Thế Giới

( 42 người / km2)

Không kể lục địa Nam Cực : 6294 triệu

người = 46,6 người / km

CH: Quan sát hình 2.1 cho biết:

- Trình bày sự phân bố dân cư trên thế giới?

Đối chiếu hình 2.1 với bản đồ tự nhiên, dựa

vào nội dung sgk cho biết những nơi có MĐ

DS cao nhất? thấp nhất? nguyên nhân?

- Hs suy nghĩ trả lời

Chuyển ý: Như trên đã nói dựa vào đặc điểm

hình thái của các nhóm dân cư trên Thế Giới,

các nhà khoa học đã chia nhân loại ra các

chủng tộc khác nhau Chúng ta sẽ nghiên cứu

1 Sự phân bố dân cư

- MĐDS: số dân trung bình sống trênmột đơn vị diện tích lãnh thổ ( sốngười / km2)

+ thưa thớt vùng núi, vùng sâu, vùng

xa, giao thông khó khăn, vùng cực giálạnh hoặc hoang mạc… khí hậu khắcnghiệt có dân cư thưa thớt(Bắc Châu

Mĩ, Bắc Châu Á, Xahara, Ôxtrâylia.)

2 Các chủng tộc

- Dựa vào hình thái bên ngoài của cơthể ( màu da, tóc, mắt, mũi ) để đưa racác chủng tộc

- Có 3 chủng tộc chính

+ Môn-gô-lô-it: (thường gọi là người

Trang 4

? dựa đâu để phân chia các chủng tộc trên thế

GV: Lưu ý: Chủng tộc là khái niệm mang

hoàn toàn tính chất tự nhiên và cần chống lại

mọi biểu hiện phân biệt chủng tộc xem phần

phụ lục

da vàng) sống chủ yếu ở châu Á

+ Ơ-rô-pê-ô-it: (thường gọi là người

da trắng) sống chủ yếu ở châu Âu-châuMĩ

+ Nê-grô-it: (thường gọi là người dađen) sống chủ yếu ở châu Phi

4 Củng cố:

- MĐDS là gì? muốn tính MĐDS ta làm thế nào?

- Dân cư trên Thế Giới thường sinh sống chủ yếu ở những khu vực nào? tại sao?

- Căn cứ vào đâu mà người ta chia dân cư trên Thế Giới ra các chủng tộc? cácchủng tộc sinh sống chủ yếu ở đâu?

- Trả lời bài trong tập bản đồ thực hành địa lí 7

- Nghiên cứu trước bài 3 Quần cư và đô thị hoá

+ Quần cư là gì? Có mấy loại quần cư?

1 Kiến thức: Sau bài học này học sinh cần phải:

- So sánh được sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần cư đô thị về hoạt độngkinh tế, mật độ dân số, lối sống

- Biết sơ lược quá trình đô thị hóa và sự hình thành các siêu đô thị trên thế giới

- Biết một số siêu đô thị trên thế giới

Thấy được mối quan hệ giữa quần cư và đô thị hoá và một vài dấu hiệu của đô thị hoá

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY:

Thảo luận *, Nêu vấn đề, Đàm thoại gợi mở, so sánh, trình bày sử dụng bản đồ…III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

- Bản đồ các siêu đô thị Thế giới

Trang 5

- Tranh ảnh về quần cư nông thôn và đô thị, các siêu đô thị

- Hình 3.1; 3.2 SGK trang 10

Học sinh:

- Học thuộc bài cũ và đọc kĩ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

IV TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

2 Kiểm tra bài cũ:

- Dân cư trên Thế giới thường phân bố chủ yếu ở những khu vực nào? tại sao?

- Trên thế giới có các chủng tộc chính nào? họ sống chủ yếu ở đâu? nêu một sốđặc điểm hình thái bên ngoài của mỗi chủng tộc?

a Vào bài: Em đang sống ở nông thôn hay đô thị? quần cư nông thôn và đô thị có gìkhác nhau? Siêu đô thị và đô thị hoá là gì? Bài học này sẽ giúp các em giải đáp nhữngcâu hỏi này?

b Bài mới

Mục tiêu 1: Đặc điểm các loại hình quần cư

GV: Yêu cầu học sinh đọc thuật ngữ SGK trang

118 về quần cư

GV: Dựa vào hình 3.1; hình 3.2 và sự hiểu biết

của mình, em hãy so sánh đặc điểm của 2 kiểu

quần cư này về MĐDS, nhà cửa, chức năng kinh

tế, đơn vị quần cư

GV: Kẻ bảng so sánh hai kiểu quần cư sau đó

cho học sinh lên điền kết quả nghiên cứu

HS: khác góp ý bổ sung GV chuẩn xác

CH: Lối sống hai quần cư này có đặc trưng gì?

HS: Quần cư nông thôn: dựa vào các mối quan

hệ dòng họ, làng xóm, các tập tục

Quần cư đô thị: theo cộng động có tổ chức theo

luật pháp, có quan điểm chung

CH: Tỉ lệ dân số trong các hình thức quần cư này

có xu hướng thay đổi như thế nào?

HS: Quần cư nông thôn giảm đi Quần cư thành

thị tăng lên

GV: Chuyển ý: Tỉ lệ người sống ở nông thôn có

xu hướng giảm, ngược lại tỉ lệ người sống trong

các đô thị có xu hướng tăng Do đô thị hoá là xu

thế tất yếu của thế giới hiện nay Chúng ta sẽ tìm

hiểu vấn đề đô thị hoá và các siêu đô thị trong

mục 2 sau đây

Mục tiêu 2: lịch sử quá trình đô thị hóa

CH: Dựa vào nội dung SGk hãy cho biết quá

trình đô thị hoá trên thế giới diễn ra như thế nào?

- Hs suy nghĩ trả lời

CH: Tại sao nói quá trình phát triển đô thị hoá

1 Quần cư nông thôn và quần cư đôthị

- Quần cư nông thôn: có mật độ dân

số thấp+ đơn vị hành chính: thôn xã, phân

bố phân tán+hoạt động kinh tế: sản xuất NN,

LN, DV+lối sống họ hàng tình cảm+ có xu hướng giảm đi

- Quần cư đô thị: có mật độ dân sốcao

+ đơn vị hành chính: phường , tổdân phố phân bố phân tán

+ hoạt động kinh tế: CN, DV+ lối sống pháp luật kỉ cương+ có xu hướng tăng lên

2 Đô thị hoá, các siêu đô thị

a Quá trình đô thị hoá

- Đô thị hóa là xu thế tất yếu của thếgiới

Trang 6

trên thế giới gắn liền với quá trình phát triển

thương nghiệp, thủ công nghiệp và công nghiệp?

HS suy nghĩ trả lời

GV: Nhiều đô thị phát triển nhanh chóng trở

thành các siêu đô thị Vậy siêu đô thị là gì?

Chúng ta sẽ tiếp tục tìm hiểu?

CH: Siêu đô thị là gì?

HS: Siêu đô thị là các đô thị có số dân từ 8

triệu người trở lên

CH: Quan sát hình 3.3 cho biết Trên thế giới

hiện nay có bao nhiêu siêu đô thị?

HS: Có 23 siêu đô thị

CH: Châu lục nào có nhiều siêu đô thị nhất.?

HS: Châu Á

CH: Kể tên các siêu đô thị ở châu Á có số dân từ

8 triệu người trở lên?

HS: 12 siêu đô thị

CH: Siêu đô thị có nhiều ở các nước đang phát

triển hay ở các nước phát triển?

HS: Các nước đang phát triển: 16 siêu đô

thị

Các nước phát triển: 7 siêu đô thị

GV Theo em sự phát triển các siêu đô thị mang

tính chất tự phát, không gắn liền với trình độ

phát triển kinh tế sẽ gây nên những hậu quả tiêu

cực gì?

HS: suy nghĩ trả lời

- Dân số đô thị trên thế giới ngàycàng tăng, hiện có khoảng một nửadân số thế giới sống trong các đôthị

- Nhiều đô thị phát triển nhanhchống, trở thành các siêu đô thị

+ Châu Âu: Mat-xcơ-va, Pa-ri, LuânĐôn

+ Châu Phi: Cai-rô, La-gốt

+ Châu Mĩ: Nui I-ooc, Mê-hi-cô,Ri-ô đê Gia-nê-rô

-Hậu quả đô thị hóa : để lại hậu quảnghiêm trọng cho môi trường sứckhỏe và giao thông

4 Củng cố

- Nêu sự khác nhau cơ bản giữa quần cư đô thị và quần cư nông thôn?

- Tại sao nói đô thị hóa là một xu thế tiến bộ nhưng đô thị hoá tự phát lại có ảnhhưởng nghiêm trọng đến môi trường và sự phát triển kinh tế - xã hội?

5 Hướng dẫn về nhà:

- Làm bài tập 2 SGK trang 12

- Soạn bài 3 trong tập bản đồ bài tập thực hành địa lí 7

- Nghiên cứu trước bài 4 thực hành

==========================

Tiết 4 Bài 4 THỰC HÀNH

PHÂN TÍCH LƯỢC ĐỒ DÂN SỐ VÀ THÁP TUỔI

I MỤC TIÊU:

Trang 7

- Hiểu và nắm vững các khái niệm MĐDS, đặc điểm phân bố dân cư trên Thế Giới

- Biết một số cách thể hiện MĐDS, phân bố dân cư và các đô thị trên bản đồ, lược

đồ, cách khai thác thông tin từ bản đồ, lược đồ phân bố dân cư và các đô thị

2 Kĩ năng: Củng cố kĩ năng nhận dạng và phân tích tháp tuổi

3.Thái độ: Thấy được tình hình dân số qua tháp tuổi

Học sinh: Học thuộc bài cũ Đọc kĩ và làm các bài tập trong bài thực hành

IV TIẾN TRÌNH BÀI DẠY:

2 Kiểm tra bài cũ: - MĐDS là gì? đặc điểm phân bố dân cư trên Thế Giới?

- Tháp tuổi cho ta biết những đặc điểm gì về dân số?

a.Vào bài: Trong các bài trước, chúng ta đã được tìm hiểu về dân số, MĐDS, tháp tuổi,

đô thị…để củng cố những kiến thức này và tăng khả năng vận dụng chúng trong thực tế.Hôm nay chúng ta nghiên cứu bài thực hành với những nội dung cụ thể sau đây

GV: Chia lớp làm 4 nhóm trong mỗi nhóm cử

một nhóm trưởng điều hành nhóm thảo luận và

một thư kí ghi lại nội dung thảo luận của nhóm

+ Thời gian: 5 phút

+ Nội dung câu hỏi:

* Nhóm 1;2: Quan sát H4.2 và 4.3 để nhận xét

a Hình dạng tháp tuổi có gì thay đổi?( chú ý độ

phình to hay thu nhỏ của phần chân tháp và phần

giữa tháp)

b Nhóm tuổi nào tăng về tỉ lệ? nhóm tuổi nào

giảm về tỉ lệ? ( chú ý độ dài của các băng ngang

1 Đọc lược đồ, bản đồ phân bố dân

cư tỉnh Thái Bình.(giảm tải )

2 Phân tích, so sánh tháp dân số TP

Hồ Chí Minh vào năm 1989 và năm1999

a Hình dáng tháp tuổi 4.3 so với4.2

- Phần chân tháp thu hẹp hơn

- Phần giữa tháp phình to hơn

b Hình dáng tháp tuổi cho thấy

- Nhóm tuổi lao động năm 1999tăng về tỉ lệ so với năm 1989

- Nhóm tuổi trẻ em năm 1999 giảm

về tỉ lệ so với năm 1989

- Dân số TP Hồ Chí Minh năm 1999

Trang 8

thể hiện từng lứa tuổi)

* Nhóm 3;4 :

Quan sát hình 4.4 kết hợp đối chiếu với bản đồ

thiên nhiên châu Á cho biết:

a Những khu vực tập trung đông dân cư của

châu Á là khu vực nào? tại sao?

b Các đô thị lớn của châu Á thường phân bố ở

đâu?

- Đại diện các nhóm trình bày kết quả, nhóm

khác bổ sung, giáo viên chuẩn xác kiến thức

già hơn so với năm 1989

3 Phân tích lược đồ dân cư châu Á

a Nơi tập trung đông dân.( có cácchấm đỏ dày đặc)

b Các đô thị lớn: thường tập trungven biển hoặc dọc theo các sônglớn

4 Củng cố:

- Đọc tên các đô thị có 8 triệu người và từ 5 đến 8 triệu dân trở lên của châu Á?

- Tại sao các đô thị lớn thường tập trung ven biển hoặc dọc theo các con sông lớn?

- Trả lời các câu hỏi trong bài 4 trong tập bản đồ thực hành,

- Xem trước bài 5 “ĐỚI NÓNG, MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM”

+ Môi trường là gì?

+ Ở đới nóng có những loại môi trường gì ?+ Vị trí và đặc điểm của môi trường xích đạo ẩm ? + Thế nào là rừng rậm thường xuyên quanh năm ? ============

Phần hai CÁC MÔI TRƯỜNG ĐỊA LÍ

Chương I MÔI TRƯỜNG ĐỚI NÓNG

HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI NÓNG

Tiết 5 Bài 5 ĐỚI NÓNG, MÔI TRƯỜNG XÍCH ĐẠO ẨM.

I MỤC TIÊU:

- Xác định vị trí, giới hạn của môi trường đới nóng và các kiểu môi trường đới nóngtrên bản đồ Thế Giới

- Biết trình bày đặc điểm tiêu biểu của môi trường đới nóng, môi trường xích đạo ẩm

2 Kĩ năng:

- Biết phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của môi trường xích đạo ẩm

- Xác lập mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên của môi trường đới nóng, môi trườngxích đạo ẩm

3 Thái độ:

- Yêu mến thiên nhiên, bảo vệ môi trường thiên nhiên: Thực - động vật của môitrường xích đạo ẩm

-Thảo luận * - Nêu vấn đề - Đàm thoại gợi mở…

III CHUẨN BỊ:

Trang 9

Giáo viên: - Bản đồ các môi trường thiên nhiên, khí hậu Thế Giới - biểu đồ nhiệt độ ,lượng mưa ở xích đạo

- Tranh ảnh rừng rậm xanh quanh năm, rừng ngập mặn

Học sinh: Đọc trước bài và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

1 Ổn định tổ chức:

a.Vào bài:

- GV: hỏi ở lớp 6 các em đã được học trên Trái Đất người ta chia ra các đới khí hậu nào

- GV: Do sự phân hoá vị trí gần hay xa biển, địa hình và tính chất của mặt đệm Trongmỗi đới khí hậu mà chúng ta vừa nêu đã hình thành nhiều môi trường địa lí khác nhau.Trong bài học hôm nay chúng sẽ tìm hiểu khái quát về môi trường đới nóng – môitrường xích đạo

b Bài mới

Mục tiêu 1:đặc điểm đới nóng

CH: Dựa vào hình 5.1 và nội dung SGK em hãy

Xác định vị trí của môi trường đới nóng trên thế

giới?

HS : Nằm khoảng giữa hai chí tuyến

CH: Nêu các đặc điểm chủ yếu của môi trường

đới nóng ?

HS trả lời GV kết luận

GV : Chính vì thế người ta gọi đây là “đới nóng

nội chí tuyến”

Có tới 70% số loài cây và chim thú trên Trái Đất

sinh sống ở rừng rậm nhiệt đới nóng

Chuyển ý : Dựa vào hình 5.1, nêu tên các kiểu

môi trường của đới nóng

Mục tiêu 2: đăc điểm môi trường xích đạo ẩm

Dựa vào hình 5.1, 5.2 và nội dung SGK em hãy :

+ Xác định vị trí của môi trường xích đạo ẩm ?

+ Xác định vị trí của Xingapo và nhận xét về

diễn biến, nhiệt độ lượng mưa của Xingapo ?

HS : Đại diện học sinh trình bày, học sinh nhóm

khác góp ý bổ sung, giáo viên chuẩn xác kiến

thức

CH: Dựa vào nội dung SGK trang 17 , em hãy

nêu các đặc trưng tiêu biểu của khí hậu này ?

GV : Quan sát hình 5.3, 5.4 em hãy cho biết

c Các kiểu môi trường:

- Môi trường xích đạo ẩm

- Môi trường nhiệt đới

- Môi trường nhiệt đới gió mùa

- Môi trường hoang mạc

2 Môi trường xích đạo ẩm

a Vị trí, khí hậu:

* Vị trí: Nằm chủ yếu trong khoảng

50B đến 50N

* Khí hậu:

- Nắng nóng, mưa nhiều quanh năm

- Độ ẩm và nhiệt độ cao tạo điềukiện cho rừng rậm xanh quanh nămphát triển

b Rừng rậm xanh quanh năm

Đặc điểm: Cây rừng rậm rạp, xanhtốt quanh năm, nhiều tầng, nhiềudây leo, chim thú

Trang 10

4 Củng cố:

- Nói và chỉ trên bản đồ : vị trí, giới hạn của môi trường đới nóng ?

- Nêu đặc điểm vị trí, khí hậu, thực vật đặc trưng của môi trường xích đạo ẩm ?

- Bài tập 3, SGK trang 18 Nêu một số đặc điểm của rừng rậm xanh quanh năm ?

- GV hướng dẫn học sinh lập sơ đồ về mối quan hệ giữa khí hậu và thực vật của rừngrậm xanh quanh năm

- Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành địa lí 7, bài tập 4 SGK.(giảm tải)

- Nghiên cứu, soạn bài 6 : Môi trường nhiệt đới

+ Vị trí và đặc điểm khí hậu của môi trường nhiệt đới?

+ Đặc điểm thực vật của môi trường nhiệt đới

+ Tại sao Xavan đang ngày càng mở rộng trên Thế Giới?

+ Đất Feralit được hình thành như thế nào?

Tiết 6 Bài: 6 MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI

I MỤC TIÊU:

- Xác định được trên lược đồ vị trí, giới hạn của Môi trường nhiệt đới

- Hiểu và trình bày được những đặc điểm của Môi trường nhiệt đới

- Nhận biết cảnh quan đặc trưng của Môi trường nhiệt đới là Xa van hay đồng cỏ cao

2 Kĩ năng:

Có kĩ năng đọc biểu đồ khí hậu và nhận biết các môi trường địa lí qua amhr chụp.3.Thái độ:

Ý thức được sự cần thiết phải bảo vệ môi trường

II PHƯƠNG PHÁPGIẢNG DẠY:

- Thảo luận * - Nêu vấn đề - Đàm thoại gợi mở…

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

- Bản đồ các môi trường, khí hậu Thế Giới , tranh ảnh về Xa van

- Biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa của Môi trường nhiệt đới

Học sinh:

Học thuộc bài cũ Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi trong bài mới

- Môi trường xích đạo ẩm có những đặc điểm gì?

Trang 11

phân hoá đa dạng phức tạp khác rất đặc trưng mà các em sẽ được tìm hiểu trong bài học sau đây

b Bài mới

Mục tiêu 1: đặc điểm khí hậu

CH: Quan sát hình 5.1 Hãy nêu vị trí của môi trờng

nhiệt đới?

GV: - Yêu cầu lớp thảo luận theo nhóm:

- Thời gian: 4 phút

+ Nhóm 1;2: Quan sát hình 6.1; 6.2 hãy nêu diễn

biến nhiệt độ, lượng mưa của hai địa điểm trên?

+ Nhóm 3;4: Chế độ nhiệt và lượng mưa của

Malacar khác Giamêna như thế nào?

+ Nhóm 5;6: Malacar và Giamêna đều thuộc môi

trường nhiệt đới Dựa vào nội dung SGK em hãy

nêu đặc điểm khái quát của Môi trường nhiệt đới?

HS: Trả lời, góp ý - GV chuẩn xác

Chuyển ý: Với đặc điểm khí hậu như vậy thực vật,

sông ngòi, đất đai ở đây như thế nào chúng sẽ

nghiên cứu ở mục 2 sau đây?

Mục tiêu 2: đặc điểm môi trường

GV: - Yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm

+ Nhóm 1;2: Sự phân hoá khí hậu theo thời gian

mùa mưa và mùa khô có ảnh hưởng gì đến cảnh

quan môi trường nhiệt đới?

+ Nhóm 3;4: Quan sát hình 6.3 và 6.4 em hãy nhận

xét sự thay đổi thực vật qua hai khu vực như thế

nào?

+ Nhóm 5;6: Đất đai vùng đồi núi của môi trường

nhiệt đới có có đặc điểm rất đặc trưng, theo em đặc

điểm đó là gì? tại sao?

HS: Trả lời

- Sự phân hoá khí hậu có ảnh hưởng lớn đến cảnh

quan môi trường

+ Mùa khô: Là mùa cạn của sông ngòi thực vật suy

giảm, động vật di cư tìm nước Đồng cỏ cao nhiệt

đới là cảnh quan đặc trưng của môi trường nhiệt

đới

1 Vị trí, khí hậu

a Vị trí:

- Từ khoảng vĩ tuyến 50B và 50N đến chí tuyến ở hai bán cầu

- Chủ yếu có ở châu phi, châu Mĩ, lục địa Ô-xtrâylia

- Lượng mưa TB năm: 500- 1500mm, chủ yếu tập trung vào mùa mưa(mùa hạ) và giảm dần về hai chí tuyến

2 Các đặc điểm khác của Môi trường nhiệt đới

- Cảnh quan thay đồi theo mùa.+ Mùa mưa là mùa lũ của sông ngòi, thực động vật phát triển.+ Mùa khô ngược lại

- Thực vật thay đổi theo lượng mưa

Từ rừng thưa đến đồng cỏ cao nhiệt đới( ½ là hoang mạc)

- Vùng đồi núi có đất Feralit màu

đỏ vàng

- Là vùng có khả năng tập trung đông dân cư

4 Củng cố:

1 Nêu đặc điểm khí hậu của môi trường nhiệt đới?

2 Giải thích tại sao Môi trường nhiệt đới có màu đỏ vàng?

3 Tại sao diện tích Xavan và ½ Hoang mạc ở vùng nhiệt đới đang ngày càng mở rộng?

Trang 12

4 Học sinh làm bài tập 4 SGK trang 22

- Làm bài tập trong tập bản đồ thực hành địa lí 7

- Nghiên cứu, soạn trước bài 7 Môi trường nhiệt đới gió mùa

+ Gió mùa là loại gió thế nào? Khu vực Mục tiêu chính của gió mùa?

+ Tại sao gọi là khí hậu nhiệt đới gió mùa?

+ Đặc điểm khí hậu, thực vật của môi trường nhiệt đới gió mùa?

===========

Tiết 7 Bài: 7 MÔI TRƯỜNG NHIỆT ĐỚI GIÓ MÙA

I MỤC TIÊU:

- Xác định trên bản đồ vị trí của khu vực nhiệt đới gió mùa

- Hiểu và trình bày được một số đặc điểm cơ bản của thiên nhiên nhiệt đới gió mùa

- Biết phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa, tranh ảnh, tìm ra kiến thức xác lập mối quan hệ giữa các yếu tố tự nhiên, giữa thiên nhiên và con người

2 Kĩ năng: Đọc bản đồ, biểu đồ, cách phân tích ảnh địa lí để từ đó có khả năng nhận biết khí hậu nhiệt đới gió mùa qua biểu đồ khí hậu

3 Thái độ:

Ý thức sự cần thiết phải bảo vệ rừng và Môi trường sống không đồng tình với những hành vi phá hoại cây xanh

- Thảo luận - Nêu vấn đề - Đàm thoại gợi mở - Sử dụng bản đồ

III CHUẨN BỊ

Giáo viên: - Bản đồ các môi trường đại lí Thế Giới - Bản đồ thiên nhiên Châu Á

- Tranh ảnh về các cảnh quan thiên nhiên nhiệt đới gió mùa

Học sinh: Học thuộc bài cũ

2.Kiểm tra bài cũ

- Nêu vị trí, đặc điểm của khí hậu nhiệt đới?

- Tại sao diện tích Xa van và ½ diện tích Hoang mạc ở vùng nhiệt đới đang ngày

lí thú đó của môi trường nhiệt đới gió mùa trong bài học hôm nay

b Bài mới

Mục tiêu 1: đặc điểm khí hậu

GV: Quan sát hình 5.1, xác định vị trí của môi trường

nhiệt đới gió mùa?

1 Vị trí, khí hậu

a Vị trí:

(Điển hình) ở Đông Nam Á

Trang 13

GV: - Yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm

- Thời gian 5 phút

+ Nhóm 1;2: Quan sát hình 7.1; 7.2 em hãy

- Nhận xét hướng gió thổi vào Mùa Hạ và Mùa Đông ở

Đông Nam Á và Nam Á?

- Giải thích tại sao có sự chênh lệch lượng mưa về Mùa

Hạ và Đông ở Đông Nam Á và Nam Á?

+ Nhóm 3;4: Quan sát hình 7.3 và 7.4 hãy :

- Nêu diễn biến nhiệt độ và lượng mưa của Hà Nội và

Mumbai

- Hà Nội và Mumbai đều thuộc Môi trường nhiệt đới gió

mùa Dựa vào nội dung SGK và kết quả phân tích trên,

em hãy nêu đặc điểm khái quát của Môi trường nhiệt đới

gió mùa

HS: trả lời, góp ý bổ sung GV: Chuẩn xác

Lượng mưa tuỳ thuộc vị trí gần hay xa biển vào sườn

đón gió hay khuất gió Mùa mưa từ tháng 5 đến tháng

10 chiếm 70 đến 95% lượng mưa cả năm

GV: Quan sát hình 6.1; 6.2 và hình 7.3;7.4 em hãy cho

biết sự khác biệt cơ bản giữa khí hậu nhiệt đới gió mùa

và khí hậu nhiệt đới là gì?

HS: Khí hậu nhiệt đới có thời kì khô hạn kéo dài không

mưa

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa khô nhưng không có thời kì

khô hạn kéo dài

CH: Từ những hiểu biết thực tế em hãy cho biết những

thất thường của Môi trường nhiệt đới gió mùa là gì?

HS: trả lời giáo viên chuẩn xác

Mục tiêu 2: đặc điểm trường

CH: Quan sát hình 7.5 và hình 7.6 cho biết cảnh sắc

thiên nhiên thay đổi như thế nào qua hai mùa mưa và

khô?

CH: Nêu sự thay đổi cảnh sắc thiên nhiên theo không

gian và giải thích nguyên nhân?

CH: Những thuận lợi và khó khăn của môi trường đối

với việc phát triển kinh tế?

- HS suy nghĩ trả lời câu hỏi

- Lượng mưa TB năm

>1000mm Mưa chủ yếu vào mùa hạ

- Mùa Đông, mùa khô ít mưa

* Thời tiết diễn biến thất thường

Biểu hiện:

- Năm mưa nhiều, năm mưa

ít, năm mưa sớm, năm mưa muộn

- Năm rét nhiều, năm rét ít…

2 Các đặc điểm khác của môitrường

- Cảnh sắc thiên nhiên thay đổi theo mùa

- Có nhiều thảm thực vật khácnhau tuỳ theo sự phân bố mưa

+ Mưa nhiều: rừng rậm nhiệt đới nhiều tầng

+ Mưa ít: đồng cỏ cao nhiệt đới

+ Ven biển, cửa sông: rừng ngập mặn

- Rất thích hợp cho việc trồngcây lương thực, cây công nghiệp nhiệt đới, dân cư đôngđúc

4 Củng cố:

- Nêu những đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa?

- Tại sao nói Môi trường nhiệt đới gió mùa rất đa dạng và phong phú?

- Tại sao hoạt động nông nghiệp ở vùng nhiệt đới phải tuân theo tính thời vụ chặt chẽ?

Trang 14

- Làm bài 7 trong tập bản đồ thực hành địa lí 7

- Nghiên cứu trước bài 8 Các hình thức canh tác trong nông nghiệp ở đới nóng? + Có mấy hình thức sản xuất nông nghiệp ở đới nóng?

+ Làm rẫy là hình thức canh tác như thế nào? Có ảnh hưởng gì đến môi trường canh tác?

+ Trang trại, đồn điền, thâm canh là hình thức canh tác như thế nào?

+ Cách mạng xanh là gì?

Tiết 8 CÁC HÌNH THỨC CANH TÁC

TRONG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG (GIẢM TẢI)

THAY THẾ: LUYỆN TẬP THỰC HÀNH:

I CHỮA BÀI TẬP TỪ BÀI 1 ĐẾN BÀI 7

-hướng dẫn học sinh làm bài tập trong sách bài tập

-chấm điểm bài làm của học sinh

II HƯỚNG DẪN HỌC SINH LÀM BÀI TẬP THỰC HÀNH

Bài 1: dựa vào lược đồ phân bố dân cư thế giới hãy trình bàyđặc điểm sự phân bố dân

cư thế giới và giải thích nguyên nhân sự phân bố đó?

- Phân bố dân cư trên Thế Giới rất không đồng đều

+ Đông ở những nơi điều kiện sinh sống và giao thông thuận tiện như đồng bằng, đô thịhoặc vùng có khí hậu ấm áp

+ thưa thớt vùng núi, vùng sâu, vùng xa, giao thông khó khăn, vùng cực giá lạnh hoặchoang mạc… khí hậu khắc nghiệt có dân cư thưa thớt(Bắc Châu Mĩ, Bắc Châu Á,Xahara, Ôxtrâylia.)

- Giải thích: chủ yếu phụ thuộc vào điều kiện tự nhiên

+ nơi đông

+ nơi thưa dân

Bài 2: dựa vào lược đồ các kiểu môi trường trong đới nóng hãy:

- Xác định vị trí các kiểu môi trường

- Nêu đặc điểm khí hậu và môi trường của các kiểu môi trường đó

GV: hướng dẫn xác định trên lược đồ

- Hướng dẫn trả lời câu hỏi

Bài 3 Cho bảng số liệu sau:

Việt Nam

Trung Quốc

In-đô-nê-xi-a

33099195970001919000

78,71273.3206.1

a) Hãy tính mật độ dân số trung bình của các nước

b) Vẽ biểu đồ thể hiện dân số trung bình của các nước

c) Nhận xét và giải thích

- MĐDS= số dân/số diện tích

- Biểu đồ: cột dễ thể hiện tương quan , dễ so sánh

- Nhận xét:

Trang 15

+ nước MĐDS cao

+ nước MĐDS thấp

- GT: tùy thuộc điều kiện tự nhiên và lịch sử của mỗi nước

Tiết 9 Bài 9 HOẠT ĐỘNG SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI NÓNG

I MỤC TIÊU Sau bài học này học sinh cần phải:

1 Kiến thức: - Biết những thuận lợi và khó khăn của điều kiện tự nhiên đối với sản xuấtnông nghiệp ở đới nóng

- Biết một số cây trồng, vật nuôi chủ yếu ở đới nóng

2 Kĩ năng:

Dựa vào biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa để nhận biết đặc điểm khí hậu của môi trường

3.Thái độ:

Bảo vệ môi trường trong sản xuất nông nghiệp

II PHƯƠNG PHÁP GIANG DẠY:

Thảo luận nhóm, đàm thoại gợi mở, sử dụng bản đồ…

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

- Biểu đồ khí hậu của các kiểu môi trường đới nóng

- Tranh ảnh về xói mòn đất ở trên các sườn núi

Trang 16

Học sinh:

Học thuộc bài cũ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

- Bài tập 2 trang 28 Điền mũi tên chỉ các mối quan hệ để hoàn thành sơ đồ các mối quan hệ trong canh tác nông nghiệp lúa nước?

- Ý nghĩa của làm ruộng bậc thang và canh tác theo đường đồng mức ở vùng đòi núi qua ảnh hình 8.6 và 8.7?

a.Vào bài: Đới nóng có nền nhiệt độ cao, nhiều nơi có lượng mưa lớn Đó không chỉ là điều kiện thuận lợi cho nông nghiệp phát triển, tạo ra những sản phẩm nông nghiệp đa dạng mà còn là những thách thức đối với nông nghiệp đới nóng Chúng ta tìm hiểu kĩ hơn trong bài học ngày hôm nay

b Bài mới

Mục tiêu 1 Đặc điểm sản xuất nông nghiệp

Thảo luận nhóm

B1 GV nêu yêu cầu:

Câu 1.Môi trường xích đạo ẩm có thuận lợi và khó khăn gì đối với sản xuất nông

nghiệp? Nêu giải pháp khắc phục khó khăn

Câu 2.Môi trường nhiệt đới và nhiệt đới gió mùa có thuận lợi và khó khăn gì đối với sảnxuất nông nghiệp? Nêu giải pháp khắc phục khó khăn

B2 GV phân nhóm và giao nhiệm vụ

- Nhóm 1,2,3 thảo luân câu 1

- Nhóm 4,5,6 thảo luân câu 2

B3 Đại diện các nhóm trình bày Nhóm khác bổ sung Gv chuẩn lại kiến thức

Thuận

lợi

Nhiệt độ và độ ẩm cao -> xen canh gối vụ

Nóng quanh năm, mưa tập trung theo mùa -> câytrồng phát triển

Khó

khăn

- Nhiệt độ và độ ẩm cao -> mần bệnh phát triển

- Chất hữu cơ phân hủy nhanh -> tầng mùn dể bị rửa trôi

- Mưa tập trung theo mùa -> gây lũ lụt và xói mòn đất

- Mùa khô kéo dài-> hạn hán,hoang mạc mở rộng

- Thời tiết diễn biến thất thường, nhiều thiên tai.Biện

- Làm tốt thủy lợi và trồng cây che phủ rừng

- Đảm bảo đúng thời vụ

- Chủ động phòng chống thiên tai, dịch bệnh

Trang 17

Mục tiêu 2: Các sản nông ngiệp chủ yếu

B1 GV Yêu cầu học sinh thảo luận theo nhóm

+ Nhóm 1;2: Cho biết ngành trồng trọt ở đới

nóng có các cây lương thực, cây công nghiệp

quan trọng nào? Phân bố ở đâu? Tại sao các

vùng trồng lúa nước lại trùng với những vùng

đông dân nhất Thế giới?

+ Nhóm 3;4: Tình hình phát triển ngành chăn

nuôi so với ngành trồng trọt như thế nào? Có

những sản phẩm chăn nuôi nào quan trọng nhất?

B2 đại diện nhóm trình bày, góp ý bổ sung, giáo

viên kết luận

Nhìn chung chăn nuôi chưa phát triển bằng trồng

trọt Trâu, bò, cừu , dê, được chăn nuôi theo hình

thức chăn thả là phổ biến…

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu

- Hãy nêu các sản phẩm trồng trọt chủ yếu của đới nóng?

- Hãy nêu các sản phẩm chăn nuôi chủ yếu của đới nóng?

( bài 3 giảm tải)

- Nghiên cứu trước bài 10 Dân số và sức ép của dân số tới thiên nhiên – môi trường đới nóng

+ Ở đới nóng dân cư tập trung đông đúc ở vùng nào? Có tác động xấu đến môi trường như thế nào?

+ Nguyên nhân và hậu quả của việc phát triển dân số rất nhanh ở đới nóng?

+ Những công việ hàng đầu về dân sinh ở đới nóng là gì? biện pháp giải quyết?

Tiết 10 Bài 10 DÂN SỐ VÀ SỨC ÉP CỦA DÂN SỐ

TỚI TÀI NGUYÊN, MÔI TRƯỜNG Ở ĐỚI NÓNG

I MỤC TIÊU: Sau bài học này học sinh cần phải:

Thấy được sức ép của dân số gia tăng quá đông gây tác động xấu đến vấn đề kinh tế -

xã hội và môi trường

Trang 18

Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở…

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

- Biểu đồ về mối quan hệ giữa dân số và lương thực ở Châu Phi 1975 – 1990

- Tranh ảnh về hậu quả của gia tăng dân số quá nhanh tới chất lượng cuộc sống

và môi trường ở các nước trong đới nóng

- Biểu đồ phân bố dân cư và đô thị Thế Giới

Học sinh:

Đọc kĩ trước nội dung và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

- Để khắc phục những khó khăn do khí hậu gió mùa mang lại.Trong sản xuất nông nghiệp cần có những biện pháp khắc phục chủ yếu nào?

- Hãy dựa vào H9.4 SGK trang 32 Nêu quá trình thoái hoá đất do đốt rừng làm nương rẫy ở Môi trường đới nóng?

a.Vào bài:

Đới nóng tập trung gần một nửa dân số thế giới, trong khi kinh tế còn chậm phát triển Dân cư tập trung đông đúc vào một số khu vực đã dẫn tới những vấn đề lớn về môi trường Việc giải quyết mối quan hệ giữa dân cư và môi trường ở đây phải gắn chặtvới sự phát triển kinh tế - xã hội

b Bài mới

Mục tiêu : đặc điểm dân số thế giới

CH: Dựa vào hình 2.1 và nội dung SGK cho biết đới

nóng có dân số và tình hình phân bố dân số như thế

nào?

- HS suy nghĩ trả lời

GV: Các nước thuộc đới nóng chủ yếu thuộc nhóm

các nước đang phát triển

? Quan sát hình 1.4 cho biết tình trạng gia tăng dân số

ở đới nóng hiện nay như thế nào?

- HS suy nghĩ trả lời

Tại sao việc kiểm soát tỉ lệ gia tăng dân số đang là một

trong những mối quan tâm hang đầu hiện nay của các

quốc gia ở đới nóng?

HS: Vì số dân, tình hình tăng dân số không tương

xứng với trình độ phát triển kinh tế đang còn ở tình

trạng chậm phát triển

Dân số đông phát triển nhanh gây nhiều hậu quả tới sự

phát triển kinh tế, đời sống và tài nguyên môi trường

Mục tiêu 2: sức ép dân số tới các vấn đề kinh tế xã

hội

CH: Phân tích hình 10.1 để thấy mối quan hệ giữa sự

gia tăng dân số tự nhiên nhanh với tình trạng thiếu

1 Dân số:

- Gần 50% dân số Thế Giới tập trung ở đới nóng

- Phân bố tập trung ở một số khu vực: ĐNÁ, NÁ, Tây Phi,

ĐN Braxin

- Từ những năm 60 của thế kỉ

XX dân số ở đới nóng tăng quánhanh dẩn đến “Bùng nổ dân số”

2 Sức ép của dân số tới tài nguyên, môi trường

Trang 19

lương thực ở châu phi?

GV: Như vậy bình quân lương thực theo đầu người

ngày càng suy giảm do tốc độ gia tăng dân số quá

nhanh, vượt hơn hẳn tốc độ tăng sản lượng lương thực

Chuyển ý: Dân số tăng nhanh trong khi kinh tế còn

chậm phát triển thì khả năng dẫn đến đói nghèo là điều

kiện tất yếu Để thoát cảnh đói nghèo , người dân xứ

nóng đã khai thác một cách quá mức nguồn tài nguyên

hiện có của mình và điều đó lại càng nguy hiểm Dân

số lại tạo ra một sức ép mới với tài nguyên

CH: Qua bảng số liệu trang 34 SGK em hãy nhận xét

tương quan giưa dân số và diện tích rừng ở khu vực

Đông Nam Á

CH: Tại sao diện tích rừng bị suy giảm nhanh như

vậy?

HS: Vì người dân phá rừng để mở rộng diện tích canh

tác nhằm tăng sản lượng lương thực, mở đường giao

thông, xây nhà ở, khai thác rừng để lấy gỗ, củi…đáp

ứng nhu cầu dân số đông

CH: Ngoài rừng các nguồn tài nguyên khác như

khoáng sản, nguồn nước sẽ thế nào khi dân số tăng

nhanh?

HS: Nguồn khoáng sản bị cạn kiệt do bị tăng cường

khai thác để xuất khẩu đổi lấy lương thực hang tiêu

dung, máy móc…nguồn nước cũng bị cạn kiệt

GV: Việc khai thác quá mức các nguồn tài nguyên sẽ

ảnh hưởng đến môi trường như thế nào?

HS: Rừng bị khai thác quá mức sẽ gây lũ lụt, rửa trôi,

xói mòn đất; Trái đất sẽ mất dần đi “lá phổi xanh” của

mình Dân số đông, ý thức không tốt sẽ làm tăng khả

năng ô nhiễm môi trường không khí, nguồn nước…

GV: Cho một học sinh đọc đoạn “ Bùng nổ dân số…

môi trường bị tàn phá” trang 34 Để giảm sức ép dân

số tới tài nguyên môi trường chúng ta phải làm gì?

HS:

- Kiểm soát việc sinh đẻ, giảm tỉ lệ gia tăng dân số

- Tăng cường phát triển kinh tế, nâng cao đới nóng

nhânh dân

- Tăng cường các biện pháp khoa học và lai tạo giống

mới để đạt năng suất sản lượng

- Thực hiện cơ cấu cây trồng, vật nuôi có giá trị cao

để xuất khẩu đổi lấy lương thực, thực phẩm

- Phát triển đa ngành nghề, tạo việc làm…

a Tài nguyên

- Tài nguyên rừng: giảm nhanh

- Tài nguyên khoáng sản: cạn kiệt

- Tài nguyên đất: bạc màu

Trang 20

- Dân số tăng quá nhanh có ảnh hưởng như thế nào đến tài nguyên và môi trường ở đớinóng?

- Để giảm bớt sức ép dân số ở đới nóng cần phải làm thế nào?

5.Hướng dẫn về nhà

- Làm bài tập 2, 3 trong tập bản đồ bài tập thực hành địa lí 7 bài 10

- Nghiên cứu trước bài 11 Di dân và sự bùng nổ đô thị ở đới nóng

+ Ở các vùng nông thôn của đới nóng dân số tăng nhanh trong khi diện tích đất canh tác có hạn dẫn đến hậu quả gì?

+ Để mở rộng diện tích đất phát triển nông nghiệp, trong đới nóng người ta thường khai phá những vùng đất mới ở đâu và làm gì?

+ Ở các nước đới nóng người ta thường di dân đến những nơi nào?

+ Nguyên nhân dẫn đến các làn sóng di dân ở đới nóng

- Hiểu và trình bày được nguyên nhân của sự di dân ở đới nóng

- Biết nguyên nhân hình thành và sựn bùng nổ đô thị ở đới nóng

2 Kĩ năng:

Củng cố kĩ năng đọc và phân tích ảnh địa lí, bản đồ địa lí

3 Thái độ:

Thấy được sự di dân là cần thiết khi dân số quá đông

Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở…

III CHUẨN BỊ

Giáo viên:

- Bản đồ dân số và đô thị Thế Giới

- Tranh ảnh về hậu quả do đô thị hoá tự phát ở đới nóng: Như đường xá ngập nước, tắc đường nhà ổ chuột

Học sinh:

- Đọc và trả lời các câu hỏi trong bài mới

- Sưu tầm tranh ảnh nói về hậu quả của các đô thị hoá tự phát ở đới nóng

- Dân số tăng nhanh gây sức ép gì tới tài nguyên, môi trường ở đới nóng?

- Để giảm bớt sứu ép dân số ở đới nóng cần phải làm thế nào?

a.Vào bài:

Đời sống khó khăn làm xuất hiện các luồng di dân Sự di dân đã thúc đẩy quá trình

đô thị hoá diễn ra rất nhanh Đô thị hoá tự phát đang đặt ra nhiều vấn đề KT – XH ở đớinóng

Trang 21

b Bài mới

Mục tiêu1: nguyên nhân của sự di dân

GV: Yêu cầu học sinh đọc thuật ngữ “ di dân” trang

186 SGK

GV: Chia lớp làm 2 nhóm thảo luận.(Thời gian: 5

phút.) -Nội dung thảo luận:

+ Nhóm 1: Dựa vào SGK và vốn hiểu biết của mình

cho biết tại sao nói “bức tranh” di dân ở đới nóng

rất đa dạng và phức tạp? nguyên nhân?

+ Nhóm 2: Theo em di dân có tổ chức, có kế hoạch

có tác động như thế nào tới phát triển kinh tế xã hội

GV: Mời diện học sinh trả lời, học sinh nhóm khác

nhận xét, bổ sung cuối cùng giáo viên kết luận

- Có nguyên nhân tích cực, có nguyên nhân tiêu

cực, có nguyên nhân tự nhiên, có nguyên nhân xã

hội

- Một số xu hướng di dân theo chiều hướng tích cực:

+ Di dân từ thành phố ra nông thôn

+ Di dân từ đồng bằng lên miền núi

+ Di dân tìm việc làm có kế hoạch ở nước ngoài

( Qua hợp đồng xuất khẩu lao động )

Chuyển ý: Sự di dân bao giờ cũng có xu hướng

đẩy nhanh quá trình đô thị hoá, chúng ta tìm hiểu

mục 2

Mục tiêu 2: đô thị hóa ở đới nóng

GV: Dựa vào h 3.3 và nội dung SGK 36, 37 em hãy

nêu tình hình đô thị hoá ở đới nóng?

HS:

- Năm 1950 chưa có đô thị hoá nào 4 triệu

dân. Năm 2000 đã có 11/23 siêu đô thị trên 8 triệu dân

của Thế Giới

- Dân số đô thị đới nóng năm 2000 = 2 lần năm

1989 vài chục năm nữa sẽ gấp đôi tổng số dân đô

thị đới ôn hoà

- Thời gian gần đây đới nóng có tốc độ đô thị hoá

cao trên Thế Giới

GV: Giới thiệu hình 11.1 và 11.2 SGK

+ Hình 11.1 là Thành Phố Xingapo được đô thị hoá

có kế hoạch, trở thành thành phố sạch nhất Thế Giới

+ Hình 11.2 là một khu nhà ổ chuột ở Ấn Độ, đựơc

hình thành một cách tự phát trong quá trình đô thị

- Nguyên nhân tiêu cực:

+ Do dân đông và tăng nhanh, kinh tế chậm phát triển dẫn đến đời sống khó khăn, thiếu việc làm

+ Do thiên tai: hạn hán, lũ ltụ…+ Do chiến tranh, xung đột tộc người

- Nguyên nhân tích cực:

+ Do yêu cầu phát triển Công nghiệp, nông nghiệp, dịch vụ + Để hạn chế sự bất hợp li do tình trạng phân bố dân cư vô tổ chức trước đây

xã hội ở các đô thị

- Để khắc phục, phải tiến hành

đô thị hoá gắn liền với phát triển kinh tế và phân bố dân cư hợp lí (đô thị hoá có kế hoạch)

Trang 22

CH: Để giảm thiểu những hậu quả xấu do đô thị hoá

mang lại chúng ta cần phải làm gì?

GV: Cho một học sinh đọc đoạn “ Ngày nay…”

4 Củng cố

- Nêu các nguyên nhân dẫn đến các là sóng di dân ở đới nóng?

- Nêu tình đô thị ở đới nóng hiện nay? kể tên một số siêu đô thị ở đới nóng?

- Làm bài tập 3 trang 38

- Tình hình đô thị hoá ở tỉnh các em đang sống như thế nào? Có những biểu hiện gì? Gây ra những hậu quả tiêu cực gì?

- Nghiên cứu trước bài 12 Nhận biết đặc điểm môi trường đới nóng?

- Phân tích biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa trong bài thực hành

- Nắm được các môi trường đới nóng qua ảnh hoặc qua biểu đồ khí hậu

- Nắm vững môí quan hệ giữa chế độ mưa và chế độ sông ngòi giữa khí hậu vàthực vật - động vật

- Phóng to các biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa trang 40, 41 SGK

- Một số tranh cá kiểu môi trường: Hoang mạc, Xavan, Rừng rậm xanh quanh năm.Học sinh:

- Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài

2.Kiểm tra bài cũ:

*Kết hợp kiểm tra trong giờ thực hành

a.Vào bài:

Đới nóng phân hoá rất đa dạng với nhiều kiểu khí hậu và môi trường khác nhau Mỗimôi trường có một cảnh sắc thiên nhiên riêng được hình thành trong những điều kiệnkhí hậu nhất định mà trong đó quan trọng nhất là mối tương quan giữa nhiệt độ vàlượng mưa Bài thực hành hôm nay chúng ta sẽ dựa vào hình ảnh, biểu đồ nhiệt độ và

Trang 23

lượng mưa để nhận biết các môi trường của đới nóng, giúp chúng ta có nhận thức đầy

đủ, sâu sắc hơn nữa về các môi trường này

b Bài mới

Mục tiêu 1: Bài tập số 1

GV: Hướng dẫn học sinh quan sát tranh ảnh theo các bước

+ Xác định ảnh chụp gì?

+ Nội dung ảnh phù hợp với đặc điểm khí hậu như thế nào của đới nóng?

+ Xác định tên của môi trường đới nóng trong ảnh?

HS: Đại diện lên trình bày, học sinh khác góp ý bổ sung

BÀI 2,3 KHÔNG YÊU CẦU LÀM THEO CHƯƠNG TRÌNH GIẢM TẢI

Mục tiêu 2 : Bài tập số 4

GV : Hướng dẫn học sinh suy nghĩ theo các bước

+ Căn cứ vào nhiệt độ để loại trừ các biều đồ không thuộc đới nóng

+ Xét tiếp chế độ mưa kết hợp với chế độ nhiệt ở các biểu đồ còn lại để tìm ra biểu

đồ thích hợp

HS : Đại diện trình bày kết quả, học sinh khác góp ý bổ sung

GV : Chuẩn xác kiến thức

vào chỉ tiêu này ta loại trừ được các biểu đồ A, C, D không thuộc đới nóng

2 Biểu đồ E có mùa hạ nóng trên 250c, mùa đông lạnh <150c,lượng mưa ít và chủyếu rơi vào thu đông nên cũng không phải của đới nóng

3 Chỉ có biểu đồ B thuộc môi trường đới nóng vì có

- Nhiệt độ trung bình >200c, có 2 lần nhiệt độ tăng cao trong năm

- Lượng mưa tăng cao trong năm

- Lượng mưa trong năm cao đạt trên 1500mm với

+ Một mùa mưa nhiều vào mùa hạ

+ Một mùa mưa ít vào mùa đông

Đặc trưng này phù hợp cho kiểu khí hậu NĐGM ở BBC

4 Củng cố

* Đánh dấu x vào ô vuông câu trả lời mà em cho là đúng

a Quan sát ảnh và biểu đồ câu hỏi 2 cho biết ảnh Xavan trùng hợp với biểu đồ nàokèm theo?

A Biểu đồ A B Biểu đồ B C Biểu đồ C

b Xem ảnh câu hỏi 1 Các ảnh A, B, C được xếp theo loại môi trường nào sau đây làđúng

Trang 24

A A: Hoang mạc, B: Xa van, C: Xích đạo

B A: Nhiệt đới, B: Xích đạo, C: Hoang mạc

C A: Xích đạo ẩm, B: Nhiệt đới C: Xavan

c Cùng với biểu đồ câu hỏi 4 Cho biết biểu đồ khí hậu E thuộc môi trường

A Xích đạo ẩm B Nhiệt đới C Nhiệt đới gió mùa D Hoang mạc

- Học thuộc bài cũ

- Về nhà xem lại toàn bộ kiến thức đã học từ đầu năm đến bài 12 để tiết sau ôn tập

Tiết 13 ÔN TẬP

( Từ bài 1 đến bài 12)

I MỤC TIÊU:

- Nắm được những đặc điểm chính về vị trí, khí hậu, cảnh quan của môi trường xích đạo ẩm, nhiệt đơi, nhiệt đới gió mùa

- Nắm được những hình thức canh tác và Mục tiêu sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

- Nắm dân số và sức ép của dân số tới tài nguyên và môi trường ở đới nóng

2 Kĩ năng: Cũng cố và rèn luyện kĩ năng chỉ bản đồ, đọc và phân tích biểu đồ

3 Thái độ: Đánh giá đúng những thuận lợi và khó khăn về tự nhiên ở đới nóng

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Thảo luận, nêu vấn đề,t rực quan, so sánh…

III CHUẨN BỊ:

Giáo viên: Lược đồ các môi trường địa lí, biểu đồ nhiệt độ và lượng mưa

Học sinh: Xem lại kiến thức những bài đã học

a.Vào bài:

Ở các bài trước chúng ta đã được nghiên cứu tự nhiên của một số môi trường và Mục tiêu sản xuất của con người ở đới nóng Bài học hôm nay chúng ta sẽ ôn lại những kiến thức đã học

b Bài mới

Mục tiêu1

GV: Sử dụng lược đồ các môi trường địa lí

CH: Xác định môi trường đới nóng trên lược đồ

GV: Yêu cầu học sinh thảo luận 10 phút

Theo mẫu thống kê

mùa

Vị trí

1 Lập bảng thống kê về vịtrí, khí hậu và các đặc điểm khác của môi trường

Trang 25

GV Khí hậu có ảnh hưởng đến sản xuất nông nghiệp như

thế nào? Em hãy nêu những biện pháp để phát triển nông

nghiệp, bảo về đất ?

CH: Nêu tình hình dân số và sự phân bố dân số?

CH: Dân số tăng nhanh sẽ gây sức ép đến những vấn đề gì?

CH: Nêu nguyên nhân vì sao có sự di dân ồ ạt ở đới nóng?

CH: Em hãy nêu tình hình đô thị hoá ở đới nóng? Nêu biện

pháp khắc phục?

CH Trình bày và giải thích về sự phân bố dân cư không

đồng đều trên thế giới

CH Nhận biết những thuận lợi và khó khăn của điều kiện

tự nhiên đối với sản xuất nông nghiệp ở đới nóng

CH So sánh sự khác nhau giữa quần cư nông thôn và quần

cư đô thị về Mục tiêu kinh tế, mật độ dân số, lối sống

CH Nhận biết được sự khác nhau giữa các chủng tộc

Môn-gô-lô-it, nê-grô-it và Ơ-rô-pê-ô-it về hình thái bên ngoài

của cơ thể và nơi sinh sống chủ yếu của mổi chủng tộc

CH Phân biệt sự khác nhau giữa 3 hình thức canh tác trong

nông nghiệp ở đới nóng

2 Các hình thức canh tác sản xuất nông nghiệp, dân

số và sức ép dân số đến tàinguyên môi trường ở đới nóng

4 Củng cố

* Đánh dấu x vào câu trả lời ý em cho là đúng nhất

a Khí hậu nhiệt đới gió mùa rất hích hợp cho việc trồng cây lương thực và cây công nghiệp nhiệt đới như

A Lúa mì, cây cọ

B Cao lương, cây Ô lưu

C Lúa nước, cây cao su

Trang 26

C Nhiệt đới gió mùa

D Hoang mạc

d Quan sát hai biểu đồ A, B ở cuối bài ( phần câu hỏi và bài tập SGK Biểu đồ thuộc Bắc bán cầu là?

A Biểu đồ bên trái

B Biểu đồ bên phải

Chương III MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ

HOẠT ĐỘNG KINH TẾ CỦA CON NGƯỜI Ở ĐỚI ÔN HOÀ

Tiết 15 Bài 13 MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ

Trang 27

I MỤC TIÊU:

1.Kiến thức: Sau bài học này học sinh cần phải:

- Biết được vị trí của đới ôn hòa trên bản đồ tự nhiên thế giới

- Tính chất trung gian của khí hậu với thời tiết thất thường

- Tính đa dạng của thiên nhiên theo thời gian và không gian

2.Kĩ năng: Tiếp tục rèn luyện kĩ năng đọc vị trí đới ôn hòa, phân tích ảnh và biểu đồ địa

lí Bồi dưỡng kĩ năng nhận biết các kiểu khí hậu ôn đới qua các biểu đồ và qua ảnh.3.Thái độ: Nhận thức đúng đặc điểm và vai trò của thiên nhiên đới ôn hoà ảnh hưởng…

Thảo luận, nêu vấn đề, Sử dụng bản đồ …

III CHUẨN BỊ

Giáo viên Hình 13.1 phóng to, bảng phụ, phiếu học tập

Học sinh Học và làm bài tập đầy đủ, soạn trước bài

IV.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP

- Dựa vào những kiến thức đã học em hãy cho biết: trên bề mặt Trái Đất người tachia làm bao nhiêu đới khí hậu? đó là những đới khí hậu nào?

- Trong đới nóng, có bao nhiêu môi trường? kể tên các môi trường đó?

a.Vào bài: Như vậy trên trái đất người ta chia ra 3 đới khí hậu: Đới nóng, đới ôn hoà vàđới lạnh Với bài thực hành tiết trước, chúng ta đã kết thúc chương I học về môi trườngđới nóng Và nằm giữa đới nóng và đới lạnh là đới ôn hoà Do vị trí trung gian ấy, đới

ôn hoà có đặc điểm tự nhiên hết sức độc đáo mà các em sẽ được tìm hiểu ở chương II

Mục tiêu 1 : đặc điểm khí hậu

GV: Cho học sinh lên xác định vị trí Môi

trường đới ôn hoà trên lược đồ ->So sánh

diện tích phần đất nỗi của môi trường đới ôn

hoà ở hai bán cầu

HS lên bảng xác định

CH: Quan sát hình 13.1, em có nhận xét gì

về vị trí môi trường đới ôn hoà?

GV Chuyển ý: với vị trí trung gian giữa đới

nóng và đới ôn hoà có đặc điểm khí hậu như

thế nào? Tại sao có đặc điểm đó chúng ta

sang phần b- khí hậu

GV: Giới thiệu một số kí hiệu vẽ các đới

lạnh, nóng, gió tây ( 300B,N đến 600B,N)

HS Dựa vào bảng số liệu, em có nhận xét gì

về nhiệt độ, lượng mưa của đới ôn hoà so

với đới nóng, đới lạnh? Từ đó em hãy rút ra

- Thời tiết diễn biến thất thường

- Lượng mưa trung bình > 1000mm

Trang 28

đặc điểm khí hậu của đới ôn hoà?

HS trả lời và nhận xét

GV hỏi: Thời tiết ở đây như thế nào? Nêu ví

dụ

GV chuyển ý: Trong điều kiện khí hậu có sự

phân hoá, các môi trường ở đới ôn hoà phát

triển như thế nào? Chúng ta sẽ nghiên cứu

mục 2

Mục tiêu 2 : Sự thay đổi cảnh quan môi

trường

GV hỏi: Dựa vào nội dung sgk em hãy cho

biết: Thiên nhiên phân hoá theo thời gian

như thế nào?

HS thảo luận theo bàn

HS Dựa vào hình 13.1 và nội dung sgk hãy:

Nhận xét sự phân hoá của thiên nhiên theo

không gian từ Tây sang Đông và từ Bắc

xuống Nam

2 Sự phân hoá của môi trường

a Theo thời gian:

Thay đổi theo 4 mùa: Xuân, hạ, thu,đông

b Theo không gian:

- Từ Tây sang Đông: Từ Ôn đới Hảidương đến Ôn đới lục địa

-> Thực vật: Rừng lá rộng đến rừng hỗngiao đến rừng lá kim

- Từ Bắc xuống Nam: Từ Ôn đới lạnhđến Cận nhiệt và môi trường Địa TrungHải

-> Thực vật: Rừng lá kim đến rừng hỗngiao, thảo nguyên, cây bụi gai

4 Củng cố GV yêu cầu HS trả lời 2 câu hỏi

- Tính chât trung gian của khí hậu và thất thường của thời tiết ở đới ôn hòa thể hiệnnhư thế nào?

- Trình bày sự phân hóa của môi trường đới ôn hòa

- Ở bài này cần chú ý về đọc và làm bài tập ở bài 13

- Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi in nhiêng trong bài 14 lưu ý:

+ Ở đới ôn hoà đất nông nghiệp được sử dụng hợp lí như thế nào?

+ Có mấy hình thức tổ chức sản xuất chính trong nông nghiệp ở đới ôn hoà?

+ Tại sao có thể nói vấn đề sử dụng đất nông nghiệp ở đới ôn hoà tương đối hợp lí?

+ Ở đới ôn hoà người ta đã khắc phục những bất lợi do thời tiết, khí hậu gây racho nông nghiệp như thế nào?

Tiết 16 Bài 14 HOẠT ĐỘNG NÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I MỤC TIÊU

1.Kiến thức: Sau bài học này học sinh phải nắm được:

Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành nông nghiệp:

- Nắm hai hình thức sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà

Trang 29

- Biết ngành nông nghiệp ở đới ôn hoà được áp dụng nhiều biện pháp kỉ thuật tiên tiến nên đạt năng suất cao

- Nắm các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở đới ôn hoà

Giáo viên: - Lược đồ nông nghiệp Bắc Mĩ và lược đồ nông nghiệp châu Âu

Học sinh: Học bài cũ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới

- Từ Tây sang Đông sự phân hoá môi trường đới ôn hoà diễn ra như thế nào ? Vì saolại có tình trạng đó?

- Thời tiết ở đới ôn hoà diễn biến như thế nào ? tại sao lại có tình trạng đó?

gương cho sự phát triển bền vững của nền nông nghiệp thế giới, nhưng nông nghiệp ởđây còn có những khó khăn và họ đã có những biện pháp khắc phục như thế nào? Các

em cùng tìm hiểu bài 14

b Bài mới:

Mục tiêu 1: đặc điểm nông nghiệp

SGK, GV: Hãy cho biết nông nghiệp ở đới

ôn hoà có các hình thức sản xuất nông

nghiệp nào?

HS: Thảo luận nhóm theo bàn:

1 Quan sát hình 14.1; 14.2 và nội dung

trong nông nghiệp ở đới ôn hoà? Với những

biện pháp đó đã mang lại hiệu quả như thế

nào?

B2.Gv phân nhóm và giao nhiệm vụ

- Các nhóm bên trái thảo luận câu 1

- Các nhóm bên trái thảo luận câu 2

B3 Đại diện các nhóm trả lời, GV chuẩn lại

kiến thức

HS:* Khác nhau:

Hộ gia đình Trang trại

1 Nền nông nghiệp tiên tiến :

a Hình thức sản xuất :

Có 2 hình thức : + Hộ gia đình

+ Trang trại

=> Trình độ kĩ thuật tiên tiến, tổ chứcsản xuất kiểu công nghiệp, sản xuất đượcchuyên môn hóa với quy mô lớn, ứngdụng rộng rãi các thành tựu khoa học - kĩthuật

b Kết quả : Sản xuất ra lượng nông sản lớn, chấtlượng cao, phục vụ trong nước và xuấtkhẩu

Trang 30

- Qui mô nhỏ - Qui mô lớn

- Trình độ cơ - Trình độ cơ giới

giới hoá thấp hoá cao

* Giống nhau: Có trình độ sản xuất tiên tiến

Mục tiêu 2: các sản phẩm nông nghiệp

Thảo luận nhóm

- Chia nhóm như hoạt động 1

- Các nhóm thảo luận -> điền vào bảng phụ

2 Các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu :

Cận nhiệt đới gió mùa

Lúa nước, đậu tương, bông, cam, quýt

Địa Trung Hải

Nho, cam, chanh, ôliu

Ôn đới hải dương

Lúa mì, củ cải đường ; chăn nuôi bò thịt và sữa

Ôn đới lục địa

Lúa mì, đại mạch, khoai tây,ngô ; chăn nuôi bò, lợn

Hoang mạc

ôn đới

Chăn nuôi cừu

Ôn đới lạnh Khoai tây, lúa mạch đen ;

chăn nuôi hươu Bắc cực

4 Củng cố:

- Em hãy nêu đặc điểm hai hình thức tổ chức sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà ?

- Em hãy nêu một số biện pháp KHKT được ứng dụng ở đới ôn hoà?

- Học thuộc bài cũ trả lời câu hỏi cuối bài

- Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi sau bài 15 Chú ý cơ cấu ngành Công nghiệp ở đới ônhoà đa dạng như thế nào? thế nào là cảnh quan nông nghiệp?

+ Em hãy cho biết khái niệm về công nghiệp chế biến và công nghiệp khai khoáng là

gì ?

+ Tình hình các ngành công nghiệp khai thác ở các nước ôn đới như thế nào ?

+ Công nghiệp chế biến ở đới ôn hoà gồm những ngành nào? và phát triển ở đâu ? =============

Tiết 17 Bài15 HOẠT ĐỘNG CÔNG NGHIỆP Ở ĐỚI ÔN HOÀ

I MỤC TIÊU:

Hiểu và trình bày được đặc điểm của ngành công nghiệp:

- Nắm được đới ôn hoà có nền công nghiệp sớm phát triển có cơ cấu đa dạng và đạttrình độ cao

- Công nghiệp đới ôn hoà đạt trình độ cao trong tổng sản phẩm công nghiệp thế giới

- Đới ôn hoà có cảnh quan công nghiệp phát triển sầm uất và đó cũng là dấu hiệucảnh báo nguy cơ ô nhiễm môi trường ở đới ôn hoà

- Biết và phân tích được các cảnh quan công nghiệp phổ biến ở đới ôn hoà : các khucông nghiệp, trung tâm công nghiệp, vùng công nghiệp

2 Kĩ năng: Luyện tập kĩ năng phân tích bố cục ảnh địa lí, nhận xét, trình bày ác Mục tiêu sản xuất

Trang 31

3.Thái độ: Có ý thức giữ gìn, bảo vệ môi trường

II PHƯƠNG PHÁP:

Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại

III CHUẨN BỊ

Giáo viên: Bản đồ công nghiệp thế giới

Học sinh: Làm bài, học và đọc trước bài

- Trong sản xuất nông nghiệp ở đới ôn hoà có những hình thức sản xuất nào ? Nêu

sự giống và khác nhau giữa hai hình thức sản xuất đó ?

- Em hãy nêu các sản phẩm nông nghiệp ở đới ôn hoà ?

Thế Giới và cho đến nay không có ở đâu hoạt động công nghiệp phát triển sầm uất như

ở đây Công nghiệp có vai trò quan trọng bậc nhất trong nền kinh tế quốc dân và gópphần tạo nên diện mạo riêng ở đới ôn hoà khác hẳn với các đới còn lại trên thế giới.Hôm nay các em nghiên cứu bài 15

b Bài mới

Mục tiêu 1:đặc điểm công nghiệp

GV: Trình bày đôi nét về lịch sử hình thành và

phát triển CN ở đới ôn hòa

THẢO LUẬN NHÓM

B1 Gv nêu yêu cầu:

1 Công nghiệp đới ôn hoà phân ra mấy loại

ngành?

2 Vì sao lại nói ngành CN chế biến ở đới ôn hòa

hết sức đa dạng? Phần lớn nguyên liệu nhập ở

đâu?

3 Em hãy cho biết vai trò của CN đới ôn hòa đối

với thế giới?Kể tên các nước CN hàng đầu thế

giới

B2 Phân nhóm và giao nhiệm vụ

- Nhóm 1,2 thảo luận câu 1

B3 Đại diện các nhóm trình bày-> Gv chuẩn lại

kiến thức

Mục tiêu 2 Các cảnh quan công ngiệp

- HS đọc thuật ngữ “cảnh quan Công nghiệp”?

- GV: Yêu cầu học sinh quan sát hình 15.1 và

15.2? -> Khu công nghiệp được hiểu như thế nào?

- Thế nào là trung tâm CN?

- GV yêu cầu HS quan sát hình 15.3 -> trả lời câu

1 Nền công nghiệp hiện đại, có cơcấu đa dạng

a Cơ cấu đa dạng

- Công nghiệp khai thác (khoángsản, lâm sản)

- Công nghiệp chế biến là thếmạnh:

+ Ngành truyền thống: Luyện kim,

cơ khí, hoá chất, sản xuất hàngtiêu dung

+ Ngành hiện đại, công nghệ cao:Điện tử, hàng không vũ trụ…

b Vai trò

- Chiếm ¾ tổng sản phẩm côngnghiệp thế giới

- Các nước công nghiệp hàng đầu:Hoa Kì, Nhật, Đức, LB Nga, Anh,Pháp, Ca-na-đa…

2 Cảnh quan công nghiệp:

- Khu công nghiệp

- Trung tâm công nghiệp

- Vùng công nghiệp

*Ảnh hưởng của mức độ tập trungcông nghiệp

- Tích cực:

Trang 32

hỏi: Thế nào là vùng CN?

- GV yêu cầu HS quan sát hình 15.3 -> nhận xét

sự phân bố các trung tân CN chính ở đới ôn hòa

(gần biển, của sông để tiện nhập nguyên, nhiên

liệu và xuất khẩu sản phẩm; hoặc ở các đô thị lớn

để có nguồn tiêu thụ lớn)

- Công nghiệp tập trung ở mức độ cao có ảnh

hưởng gì đến phát triển kinh tế - xã hội và bảo vệ

- Tại sao nói Công nghiệp ở đới ôn hoà rất phát triển có cơ cấu đa dạng?

- Ở đới ôn hoà có các cảnh quan Công nghiệp phổ biến nào?

- Mức độ tập trung công nghiệp cao có ảnh hưởng như thế nào đến phát triển kinh tế

và môi trường?

- Về nhà học thuộc bài cũ và làm bài tập sau sgk

- Đọc kĩ và trả lời các câu hỏi in nghiêng trong bài mới Chú ý ở đới ôn hoà có mức

độ đô thị hoá cao như thế nào? Nét đặc trưng của các vùng đô thị hoá ở đới ôn hoà làgì? Trung tâm thương mại là gì? Sự phát triển nhanh các đô thị làm nảy sinh những vấn

1.Kiến thức: Sau bài học này học sinh cần phải:

- Hiểu được những đặc điểm cơ bản của đô thị hóa ở đới ôn hòa

- Nắm được những vấn đề về môi trường, kinh tế- xã hội đặt ra ở các đô thị đới ônhòa

2 Kĩ năng: Quan sát tranh ảnh, nhận xét một số đặc điểm về đô thị ở đới ôn hòa

3.Thái độ: Có nhận thức đúng về quá trình đô thị hoá cao sẽ gây ra nhiều hâu quả xấuđến sự phát triển kinh tế và tài nguyên môi trưòng

Thảo luận, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mở, quan sát nhận xét…

III CHUẨN BỊ

Giáo viên: Bản đồ dân cư và đô thị trên Thế Giới

Học sinh: Đọc và làm bài đầy đủ

IV.TIẾN TRÌNH LÊN LỚP:

- Tại sao nói công nghiệp ở đới ôn hoà rất phát triển, cơ cấu ngành đa dạng ?

- Ở đới ôn hoà có các cảnh quan công nghiệp phổ biến nào ?

Trang 33

chúng ta sẽ tìm hiểu bài 16

b Bài mới

Mục tiêu 1 : đặc điểm đô thị hoá đới ôn hòa

GV nêu yêu cầu: Trên nhiều nước ở đới nóng

hiện đang xuất hiện quá trình thu hút, tập trung

dân cư vào một số thành phố lớn còn ở đới ôn

hòa ở các thành phố lớn có kiểu như vậy

không?

HS trả lời: Các phành phố lớn đã phát triển từ

lâu, trở thành các siêu đô thị khổng lồ:

GV: Treo bản đồ dân cư và đô thị trên Thế giới

và giới thiệu một số đô thị đông dân ở đới ôn

Chuyển ý: Đô thị hóa phát triển cao gây nên

những hậu quả tiêu cực gì và biện pháp giải

quyết những hậu quả ấy ở dới ôn hòa ra sao,

chúng ta nghiên cứu ở mục tiếp theo

Mục tiêu 2 : các vấn đề quan tâm của đô thị

hóa

Thảo luận nhóm

Câu 1.Quan sát hình 16.3, 16.4 và nội dung sgk

nêu những vấn đề nảy sinh khi các đô thị phát

triển quá nhanh?

Câu 2 Nêu hướng giải quyết nhưng vấn đề nảy

sinh khi đô thị phát triển quá nhanh

B2 Gv phân nhóm và giao nhiệm vụ

- Nhóm 1,2,3,4 thảo luận câu 1

- Nhóm 5,6,7,8 thảo luận câu 2

B3 Đại diện các nhóm trình bày -> GV chuẩn

lại kiến thức

1 Đô thị hoá ở mức độ cao

- Tỉ lệ dân đô thị cao ( > 75%dân số),

là nơi tập trung nhiều đô thị nhất thếgiới

- Các đô thị được kết nối với nhauthành chuổi đô thị nhờ hệ thống giaothông phát triển

- Các đô thị phát triển theo qui hoạch

cả bề rộng lẫn chiều cao và chiều sâu

- Lối sống đô thị trở thành phổ biếntrong phần lớn dân cư

2 Các vấn đề của đô thị

a Những vấn đề tiêu cực nảy sinh

- Ô nhiễm môi trường

- Ùn tắc giao thông trong các giờ caođiểm

- Thiếu nhà ở và công trình công cộngcho người ngèo

- Thất nghiệp, tệ nạn xã hội…

b Biện pháp giải quyết

Quy hoạch lại đô thị theo hướng

Trang 34

* Khoanh tròn câu trả lời em cho là đúng nhất

a Siêu đô thị khổng lồ nhất Thế Giới hiện nay có tới trên 27 triệu dân là thành phố

b Tỉ lệ đới thất nghiệp ở đới ôn hoà hiện nay khá cao:

- Về nhà học thuộc bài cũ, trả lời các câu hỏi cuối bài 17

- Đọc trước bài 17 lưu ý một số câu hỏi sau đây:

+ Vấn đề môi trường nghiêm trọng ở đới nóng và đới ôn hoà hiện nay khác nhaunhư thế nào?

1 Kiến thức: Sau bài học này học sinh phải:

- Nắm được tình trạng ô nhiễm môi trường không khí, nguồn nước ở đới ôn hoà còn ởmức báo động

- Biết được nguyên nhân và hậu quả của tình trạng này

2 Kĩ năng:

- Rèn luyện kĩ năng vẽ bản đồ hình cột và kĩ năng phân tích ảnh Địa lí

- Quan sát tranh ảnh để nhận biết các kiển môi trường ở đới ôn hòa qua biểu đồ khí hậu

3.Thái độ: Có ý thức bảo vệ môi trường

Thảo luận, sử dụng bản đồ, nêu vấn đề, đàm thoại gợi mỡ…

- Ở đới ôn hoà quá trình đô thị hoá cao thể hiện như thế nào?

- Em hãy nêu những vấn đề tiêu cực nảy sinh khi các đô thị phát triển quá nhanh vàbiện pháp giải quyết?

Trang 35

giới nói chung và của đới ôn hoà nói riêng Song nó cũng có những mặt trái rất nguyhiểm Do ý thức bảo vệ môi trường còn kém đã dẫn đến tình trạng ô nhiễm môi trường

ở đới ôn hoà đến mức báo động Chúng ta sẽ nghiên cứu những vấn đề đó trong bài họchôm nay

b Bài mới:

Mục tiêu 1: nguyên nhân ô nhiễm không

khí

Thảo luận nhóm

B1 Gv cho HS xem các hình: 16.3, 17.1,

17.2, 16.2, 17.3, 17.4

B2.GV nêu yêu cầu :

Câu 1 Em hãy nêu các nguyên nhân dẩn đến

ô nhiễm không khí ở đới ôn hoà? Tình trạng

đó gây nên những hậu quả gì?

B3 Gv phân nhóm và giao nhiệm vụ

- Các dãy bàn bên trái thảo luận câu 1

- Các dãy bàn bên phải thảo luận câu 2

B4 Đại diện các nhóm trả lời, các nhóm

khác nhận xét, Gv chuẩn lại kiến thức

“Hiệu ứng nhà kính” đối với Trái Đất?

Câu 2 Em hãy nêu nguyên nhân dẩn đến ô

nhiễm nguồn nước ở đới ôn hoà? Tình trạng

đó gây nên những hậu quả gì?

- Do khí thải, khói bụi từ:

+ hoạt đông công nghiệp

+ Các phương tiện giao thông

- Làm tăng “hiệu ứng nhà kính” khiếncho Trái Đất nóng lên, khí hậu toàn cầubiến đổi, băng ở hai cực tan chảy, mựcnước đại dương dâng cao,

- Khí thải còn làm thủng tầng ôzôn

2 Ô nhiễm nguồn nước:

a Hiện trạng: Các nguồn nước bị ônhiễm nguồn nước sông, nước biển,nước ngầm

c Hậu quả:

- Thiếu nước sạch cho sản xuất và đờisống

- Làm chết ngạt các sinh vật trong nước

- Gây bệnh ngoài da, đường ruột chocon người và vật nuôi

4 Củng cố * Đánh dấu x vào ô vuông ý em cho là đúng nhất

Trang 36

a Hàng năm các nhà máy xí nghiệp và các phương tiện giao thông ở đới ôn hoà

D Tất cả các ý trên

b Câu hỏi dưới đây đúng hay sai

Ô nhiễm nguồn nước dẫn đến hiện tượng “thuỷ triều đỏ” làm chết ngạt các sinh vậtsống trong nước

- Về nhà soạn bài thực hành: nhận biết đặc điểm môi trường đới ôn hoà?

- Chú ý: + Về nhiệt độ, lượng mưa của các môi trường để xác định nó thông qua cáccảnh quan

+ Nguyên nhân nào mà lượng CO2 trong không khí đã không ngừng tăng lên

từ 1840 đến 1997 làm cho trái đất nóng lên

Tuần 10 Ngày soạn: 18/10/2013

Tiết 19: KIỂM TRA VIẾT (1 TIẾT) Ngày dạy :

2 Kỹ năng, :

- Rèn luyện kỹ năng độc lập làm bài ,học bài tư duy giải quyết vấn đề đã học

- Tập cho HS tính cẩn thận, tự giác, trung thực trong khi kiểm tra.

3.thái độ:Giáo dục cho các em ý thức tư duy địa lí để làm bài trên lớp một cách tự lập, có sáng tạo.

B/ Phương tiện dạy học cần thiết:

- Ra đề và đáp án, đánh máy, in ấn, gửi tổ trưởng xét duyệt.

C/ Tiến trình tổ chức bài mới:

1 Ổn định lớp:

- GV kiểm tra sỉ số HS.

- HS thu gom sách, vở, các tài liệu liên quan bộ môn về đầu bàn

2 Tiến hành kiểm tra:

- GV phát đề.

Trang 37

- Nhắc nhở HS trong quá trình kiểm tra.

nổ dân số của thế giới.

- Hiểu được căn cứ để phân chia dân cư TG

ra ba chủng tộc: Môn- gô- lô-ít, Nê-grô-it, Ơ- rô- pê -ô -it.

Số câu:

TSĐ:

TL:%

01 0,5đ 5%

01

0,5đ 5%

CỦA CON NGƯỜI.

(Đới nóng; đới ôn

hòa)

- Biết được vị trí của MT XĐÂ

- Biết được sản phẩm CN đới ôn hòa chiếm phần lớn

SP CN thế

giới

- Nêu được đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa.

- Nêu được các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu ở đơi nóng.

- Hiểu được nguyên nhân của sự

di dân ở đới nóng.

- Hiểu được nguyên nhân phát triển nông nghiệp ở đới ôn hòa.

- Trình bày được nguyên nhân ô nhiễm

MT và cách khắc phục ở đới ôn hòa

Nhận xét được

sự tương quan giữa dân

số và diện tích rừng

ở khu vực ĐNÁ

Số câu:08

TSĐ: 9đ

TL: 90%

02 1đ 10%

02 3đ 30%

02

1đ 10%

01 2đ 20%

08

9đ 90%

Trang 38

Trường THCS Nguyễn Trãi Giáo án: Địa Lí 7 Câu 1 Sự bùng nổ dân số diễn ra ở các nước châu Á, Phi, Mỹ La tinh bắt đầu từ thời gian:

Câu 2 Căn cứ vào yếu tố nào sau đây để các nhà khoa học chia dân cư thế giới thành ba chủng tộc chính là Môn- gô- lô- ít; Nê-grô-ít; Ơ-rô-pê-ô-ít ?

C Cân nặng cơ thể; D Nơi sinh sống.

Câu 3 Môi trường Xích đạo ẩm nằm trong khoảng vĩ độ:

A Từ Xích đạo đến 23 0 27 ’ B; B Từ Xích đạo đến 10 0 B;

C Từ 5 0 B đến 5 0 N; D Từ10 0 B đến 10 0 N

Câu 4 Bức tranh di dân ở đới nóng rất phức tạp, chủ yếu là do:

A Dân số đông; B.Thiếu chỗ ở;

C Yêu cầu phát triển kinh tế; D.Cuộc sống khó khăn:nghèo đói,thiên tai,chiến

tranh

Câu 5 Đới ôn hòa có nền nông nghiệp tiên tiến là vì:

A Áp dụng các thành tự khoa học – kĩ thuật vào sản xuất; C Thời tiết thuận lợi;

B Có nguồn lao động nông thôn dồi dào; D Có diện tích đất đai rộng

II TỰ LUẬN (7 điểm)

Câu 1.(1đ): Nêu đặc điểm nổi bật của khí hậu nhiệt đới gió mùa.

Câu 2.(2đ): Trình bày nguyên nhân gây ô nhiễm môi trường nước ở đới ôn hòa và biện pháp khắc

phục

Câu 3.(2đ): Nêu các sản phẩm nông nghiệp chủ yếu của đới nóng.

Câu 4.(2đ): Dựa vào bảng số liệu sau, em hãy nêu nhận xét về sự tương quan giữa dân số và diện tích

rừng ở khu vực Đông Nam Á.

Năm Dân số ( triệu người ) Diện tích rừng ( triệu ha )

II TỰ LUẬN (7 điểm)

Câu 1: (1 điểm) : Khí hậu nhiệt đới gió mùa có 2 đặc điểm nổi bật là :

+ Nhiệt độ và lượng mưa thay đổi theo mùa gió (0,5đ)

Mùa hạ: nóng ẩm, mưa nhiều.

Mùa đông: khô và lạnh.

+ Thời tiêt diễn biến thất thường (0,5đ)

- Cây lương thực: lúa nước, khoai, sắn, cao lương (0,5đ)

- Cây công nghiệp: Cà phê, cao su, hồ tiêu, điều, cọ dầu… (0,5đ)

- Chăn nuôi: gia súc (bò, lợn, cừu, dê ), gia cầm (1đ)

Trang 39

Trường THCS Nguyễn Trãi Giáo án: Địa Lí 7 Câu 4: (2 điểm): Sự tương quan giữa dân số và diện tích rừng ở ĐNÁ: Từ năm 1980 đến 1990,

dân số ĐNÁ tăng lên còn diện tích rừng lại giảm xuống (tỉ lệ nghịch với nhau) Vì dân số tăng lên thì quá trình tàn phá rùng diễn ra càng mạnh.

-// -Tiết 20 Bài: 18 THỰC HÀNH

NHẬN BIẾT ĐẶC ĐIỂM MÔI TRƯỜNG ĐỚI ÔN HOÀ

I MỤC TIÊU:

- Nắm được các kiểu môi trường ở đới ôn hoà và nhận biết được chúng qua biểu đồkhí hậu

- Biết tìm các tháng khô hạn trên biểu đồ vẽ theo công thức P=2P

2 Kĩ năng:

Rèn luyện kĩ năng phân tích, so sánh và nhận xét giải thích kiến thức qua biểu đồnhiệt độ, lượng mưa

3 Thái độ:

Rèn thái độ tự giác, giữ gìn và yêu quí thiên nhiên

II PHƯƠNG PHÁP GIẢNG DẠY: Thảo luận, Đàm thoại gợi mở

- Nêu nguyên nhân và tác hại của tình trạng ô nhiễm không khí ở đới ôn hoà?

- Nêu nguyên nhân và tác hại của tình trạng ô nhiễm nguồn nước của ô nhiễm môitrường?

a.Vào bài: Môi trường đới ôn hoà rất đa dạng về nhiều kiểu khí hậu và kiểu thực vậtrừng khác nhau Việc nhận biết được tên các kiểu môi trường đó là rất quan trọng Bàihọc hôm nay chúng ta sẽ thực hành để nhận biết đặc điểm môi trường đới ôn hoà

b Bài mới

Trang 40

GV: Yêu cầu lớp thảo luận

- Lượng mưa ít, tháng nhiều nhất < 500mm

- Tháng thấp nhất: 5mm, lượng mưa TB năm 200mm

- Tháng nào cũng có mưa nhưng nhiều vào mùa hạ Đặc

biệt 8 tháng nhiệt độ < 00C, mưa dưới dạng tuyết rơi

Như vậy biểu đồ HS: có mùa đông lạnh kéo dài, mùa

hè ngắn, nhiệt độ TB năm < 00C, lượng mưa ít chủ yếu

dưới dạng tuyết rơi Biểu đồ A thuộc đới lạnh

* Biểu đồ B:

- Nhiệt độ tháng cao nhất: tháng 8 ( 250C)

- Nhiệt độ tháng thấp nhất: tháng 1 ( 100C)

- Nhiệt độ trung bình năm: >250C

- Lượng mưa chủ yếu vào các tháng mùa đông: từ tháng

10 đến tháng 3 năm sau: Các tháng 5, 56, 7, 7, 8 ít mưa

đây cũng chính là những tháng khô hạn

Như vậy biểu đồ B có mùa đông ấm, mùa hạ khô hạn,

mưa vào thu đông Đây chính là Kiểu khí hậu Địa Trung

Hải ở đới ôn hoà

* Biểu đồ C:

- Nhiệt độ tháng cao nhất: tháng 7 ( 130C)

- Nhiệt độ tháng thấp nhất:tháng 1 (250C)

- Lượng mưa khá cao, mưa quanh năm, song nhiều nhất

vào các tháng thu đông

- Tháng mưa nhiều nhất: tháng 12 (170mm)

- Tháng mưa ít nhất: tháng 5 ( 80mm)

Như vậy ở biểu đồ C: có mùa đông ấm, mùa hạ mát,

mưa nhiều vào thu đông Biểu đồ C thuộc khí hậu Ôn

Đới Hải Dương

và do tiêu dung chất đốtngày càng gia tăng Mỗinăm TB hoạt động côngnghiệp và phương tiện giaothông trên thế giới thải TB 6triệu tấn CO2 vào khôngkhí Góp phần làm cho nhiệt

độ Trái Đất ngày càng nóng

Định dạng
Số trang	146
Dung lượng	1,6 MB

Giáo án địa lí cơ bản lớp 7 cả năm full 2014

BĂNG TUYẾT PHỦ QUANH NĂM