một số giải pháp phòng ngừa và hạn chế rủi ro trong cho vay hộ sản xuất tại ngân hàng thương mại cổ phần đại á - phòng giao dịch hà huy tập

Quá trình hình thành và phát tri n ..... Quy trình cho vay ..... Vi t Nam, nhìn chung các HSX nông nghi p có quy mô nh , phân tán, manh mún... Vì ti n có giá tr theo th i gian.

B GIÁO D Că ÀO T O

HÀ N I ậ 2014

L I C Mă N

K t thúc khoá lu n là khép l i nh ng tháng ngày mi t mài trên gi ng đ ng đ i

h c n i y có bi t bao k ni m khó quên v hình nh ngôi tr ng quen thu c v

th y cô, bè b n … T t c s đ ng l i trong em thành m t h i c t t đ p nh t

Nhân đây em xin chân thành c m n Th y cô tr ng đ i h c Th ng Long, đ c

bi t là Th y cô khoa Kinh t - Qu n lý đư không qu n khó kh n v t v trang b cho chúng em nh ng ki n th c th t h u ích

Lòng bi t n sâu s c em xin g i đ n cô Th.s Nguy n Ph ng Mai, tuy b n nhi u công vi c nh ng cô đư tr c ti p t n tình h ng d n em hoàn thành khóa lu n

t t nghi p

Bên c nh đó em c ng xin chân thành c m n t t c anh ch đang làm vi c t i Ngân hàng th ng m i c ph n i Á – Phòng giao d ch Hà Huy T p đư h ng d n giúp đ em trong quá trình th c t p đ hoàn thành đ tài t t nghi p c a mình

M c dù đư có nhi u c g ng cho b n thân nh ng do th i gian có h n và hi u bi t

th c t c a em còn h n ch nên khoá lu n t t nghi p c a em không tránh kh i thi u sót R t mong th y cô, các anh ch góp ý đ khoá lu n c a em đ c hoàn thi n h n

Em xin kính chúc Th y cô, các anh ch s c kho d i dào, công tác t t

Em xin chân thành c m n !

Sinh viên th c hi n

Ngô Ng c Minh Anh

L IăCAMă OAN

Em xin cam đoan khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Em xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

NGÔ NG C MINH ANH

M C L C

CH NG 1 C S LÝ LU N V R I RO TRONG CHO VAY H S N

XU T T I CÁC NGÂN HÀNG TH NG M I 1

1.1 Nh ng v năđ chung v h s n xu t 1

1.1.1 Khái ni m h s n xu t 1

1.1.2 Phân lo i 1

1.1.3 c đi m h s n xu t 2

1.1.4 Vai trò kinh t h s n xu t trong n n kinh t th tr ng 3

1.1.5 Các nhân t nh h ng t i s phát tri n c a kinh t h s n xu t 4

1.1.5.1.Nhóm nhân t đi u ki n t nhiên 4

1.1.5.2.Nhóm nhân t đi u ki n kinh t - xã h i 5

1.1.5.3.Nhân t t b n thân h s n xu t 6

1.1.6 Xu h ng phát tri n c a h s n xu t kinh doanh 7

1.2 Tín d ngăNgơnăhƠngăđ i v i s phát tri n c a kinh t h s n xu t 8

1.2.1 Khái ni m tín d ng ngân hàng 8

1.2.2 c đi m tín d ng ngân hàng 8

1.2.3 Vai trò c a tín d ng Ngân hàng đ i v i h s n xu t kinh doanh 9

1.2.4 Các hình th c tín d ng Ngân hàng đ i v i h s n xu t 10

1.3 R i ro tín d ngăNgơnăhƠngăđ i v i h s n xu t 11

1.3.1 Khái ni m r i ro tín d ng 11

1.3.2 c tr ng c a r i ro tín d ng 11

1.3.3 Nguyên nhân gây nên r i ro tín d ng 12

1.3.3.1.Nguyên nhân t môi tr ng bên ngoài 12

1.3.3.2.Nguyên nhân t phía Ngân hàng 13

1.3.3.3.Nguyên nhân t phía khách hàng 14

1.3.3.4.Nguyên nhân t tài s n b o đ m 15

1.3.4 H u qu c a r i ro tín d ng 15

1.3.5 Các ch tiêu đo l ng r i ro tín d ng h s n xu t 17

1.3.5.1.Ch tiêu d n quá h n và t l n quá h n HSX 17

1.3.5.2.Ch tiêu d n x u và t l n x u 19

1.3.5.3.Ch tiêu t c đ luân chuy n v n tín d ng 19

1.3.5.4.Ch tiêu h s thu n 19

1.3.5.5.Tình hình t n th t tín d ng 20

1.3.5.6.Kh n ng bù đ p r i ro 20

1.4 Qu n tr r i ro tín d ng 21

1.4.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng: 21

1.4.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng: 21

1.4.2.1.Nh n di n r i ro tín d ng 21

1.4.2.2 o l ng r i ro tín d ng 22

1.4.2.3.Ki m soát r i ro tín d ng 24

1.4.2.4.Tài tr r i ro tín d ng 24

1.4.3 Các y u t nh h ng t i công tác qu n tr r i ro tín d ng 25

1.4.3.1.Y u t ch quan 25

1.4.3.2.Y u t khách quan 25

1.5 Các d u hi u nh n bi t RRTD HSX 25

K T LU N CH NG 1 28

CH NG 2 TH C TR NG TÍN D NG NGÂN HÀNG I V I H S N XU T KINH DOANH T I NGÂN HÀNG TH NG M I C PH N I Á ậ PHÒNG GIAO D CH HÀ HUY T P 29

2.1 Khái quát tình hình ho tăđ ng c a PGD Hà Huy T p 29

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 29

2.1.2 C c u t ch c 30

2.1.3 L nh v c ho t đ ng chính c a PGD Hà Huy T p 31

2.1.3.1.Nghi p v huy đ ng v n 31

2.1.3.2.Nghi p v tín d ng 31

2.1.3.3.Nghi p v thanh toán và ngân qu 32

2.1.4 Khái quát ho t đ ng kinh doanh c a PGD Hà Huy T p trong giai đo n 2010 - 2012 32

2.1.4.1.Tình hình l i nhu n c a PGD trong giai đo n 2010 – 2012 33

2.1.4.2.Ho t đ ng huy đ ng v n 35

2.1.4.3.Tình hình s d ng v n 37

2.1.4.4.Nghi p v b o lãnh 38

2.1.4.5.Nghi p v chi t kh u, tái chi t kh u và chi t kh u B ch ng t 39

2.2 Th c tr ng cho vay h s n xu t c a PGD Hà Huy T p 39

2.2.1 Quy trình cho vay 39

2.2.2 Tình hình cho vay h s n xu t c a PDG Hà Huy T p 39

2.2.3 Tình hình thu n h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 42

2.2.4 Tình hình d n cho vay h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 43

2.3 Th c tr ng r i ro trong cho vay h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 45

2.3.1 Ch tiêu n quá h n tín d ng h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 45

2.3.2 Ch tiêu t c đ luân chuy n v n tín d ng 47

2.3.3 Ch tiêu h s thu n 47

2.3.4 Ch tiêu t n th t tín d ng 48

2.4 ánhăgiáăth c tr ng phòng ng a và h n ch r i ro tín d ng trong cho vay h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 48

2.4.1 Nh ng thành t u đ t đ c 48

2.4.2 H n ch còn t n t i 49

K T LU N CH NG 2 51

CH NG 3 GI I PHÁP, KI N NGH PHÒNG NG A VÀ H N CH R I RO TRONG CHO VAY H S N XU T T I NHTMCP I Á- PGD HÀ HUY T P 52 3.1 nh h ng công tác tín d ng h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 52

3.1.1 M c tiêu 52

3.1.2 nh h ng 52

3.2 Gi i pháp phòng ng a và h n ch r i ro tín d ng trong cho vay HSX 53

3.2.1 Xây d ng chính sách tín d ng phù h p 53

3.2.2 Th c hi n t t quy trình qu n lý r i ro tín d ng 55

3.2.3 Nâng cao công tác phân lo i n , t ng c ng theo dõi giám sát n 58

3.2.4 a d ng hóa hình th c c p tín d ng HSX nh m gi m thi u r i ro 59

3.2.5 Duy trì m i quan h lâu dài v i khách hàng 60

3.2.6 Nâng cao công tác phân tích và x lý n x u 61

3.2.7 Thi t l p c m nang r i ro tín d ng 62

3.2.8 T ng c ng công tác ki m tra, ki m soát n i b 62

3.2.9 Hoàn thi n b máy qu n lý r i ro và xây d ng hoàn thi n h th ng thông tin phòng ng a r i ro 63

3.2.10 Nâng cao trình đ cán b tín d ng v n ng l c chuyên môn và đ o đ c ngh nghi p 64

3.3 Ki n ngh 65

3.3.1 Ki n ngh v i Nhà n c và c quan chính quy n các c p 65

3.3.2 Ki n ngh đ i v i NHNN Vi t Nam 67

3.3.3 Ki n ngh đ i v i Ngân hàng TMCP i Á 68

K T LU N CH NG 3 69

K T LU N 70

DANH M C CÁC B NG BI U, HÌNH V ,ă TH , CÔNG TH C

Trang

B ng 1.1 Mô hình x p h ng c a Moody và Standard & Poor 23

B ng 2.1 Tình hình l i nhu n PGD Hà Huy T p n m 2010 - 2012 33

B ng 2.2 Ngu n v n huy đ ng t i PGD Hà Huy T p n m 2010 - 2012 35

B ng 2.3 Tình hình s d ng v n t i PDG Hà Huy T p n m 2010 - 2012 37

B ng 2.4 Doanh s cho vay h s n xu t t i PGD Hà Huy T p n m 2010 - 2012 40

B ng 2.5 Doanh s thu n t i PGD Hà Huy T p n m 2010 – 2012 42

B ng 2.6 D n cho vay h s n xu t t i PGD Hà Huy T p n m 2010 – 2012 43

B ng 2.7 Th c tr ng n quá h n h s n xu t t i PGD Hà Huy T p 46

B ng 2.8 T c đ luân chuy n tín d ng c a HSX t i PGD Hà Huy T p 47

B ng 2.9 H s thu n c a HSX t i PGD Hà Huy T p 47

B ng 2.10 T l d phòng RRTD HSX t i PGD Hà Huy T p 48

S đ 1.1 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng 21

S đ 2.1 C c u t ch c Ngân hàng TMCP i Á – PGD Hà Huy T p 30

S đ 2.2 Quy trình cho vay HSX t i NHTMCP i Á - PGD Hà Huy T p 39

L I M U

1 Tính c p thi t c a đ tài

Trong n n kinh t th tr ng, h th ng Ngân hàng đ c ví nh h th n kinh c a

c n n kinh t H th ng Ngân hàng ho t đ ng thông su t, lành m nh và hi u qu là

ti n đ đ các ngu n tài chính lu n chuy n, phân b s d ng hi u qu , kích thích t ng

tr ng n n kinh t m t cách b n v ng Tuy nhiên, trong n n kinh t th tr ng thì r i

ro trong kinh doanh là không th tránh kh i, đ c bi t là r i ro trong ho t đ ng Ngân hàng có ph n ng dây chuy n, lây lan và ngày càng có bi u hi n ph c t p S s p đ

c a các Ngân hàng nh h ng tiêu c c đ n toàn b n n kinh t c ng nh chính tr , xã

h i c a m t n c và có th lan r ng sang quy mô qu c t

Hi n nay h s n xu t n c ta h at đ ng trên t t c các l nh v c t nông – lâm –

ng nghi p đ n ti u th công nghi p và th ng m i d ch v do đó ti m n ng c a HSX là r t l n Tuy nhiên, vi c phát tri n kinh t HSX hi n nay còn g p nhi u tr ng i

nh t là tr ng i v v n Nhu c u ph c v s n xu t kinh doanh c a h là r t l n, song

do quy mô s n xu t nh nên ngu n v n tích l y đ tái s n xu t kinh doanh còn ít

Tr c tình hình đó, các NHTM đ c bi t là NHTMCP i Á v i ch c n ng và nhi m

v phát tri n kinh t HSX đư và đang th c hi n nhi u d án cho vay nh m đáp ng nhu c u v n ngày càng nhi u c a các h s n xu t kinh doanh

Tuy nhiên, ho t đ ng kinh doanh Ngân hàng ch a đ ng r i ro r t l n, nh t là

nh ng ho t đ ng cho vay i v i h th ng NHTMCP i Á thì cho vay HSX chi m

t tr ng cao nh t i u này đòi h i Ngân hàng i Á khi ho t đ ng trong l nh v c này

c n quan tâm t i các v n đ phòng ch ng r i ro, đ a ra các bi n pháp kh c ph c k p

th i tránh t n th t thi t h i cho ho t đ ng kinh doanh c a đ n v mình

Xu t phát t yêu c u c p thi t trên, c ng v i quá trình h c t p và th i gian th c

t p t i NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p, em đư quy t đ nh ch n đ tài khóa lu n

c a mình là: “M t s gi i pháp phòng ng a và h n ch r i ro trong cho vay h s n

xu t kinh doanh t i NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p”

2 M căđíchănghiênăc u

Nghiên c u các v n đ lý lu n c b n v HSX, v tín d ng Ngân hàng đ i v i HSX và r i ro trong ho t đ ng cho vay HSX

Phân tích và đánh giá th c tr ng phòng ng a và h n ch r i ro trong cho vay HSX t i NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p

xu t các gi i pháp và ki n ngh phòng ng a và h n ch r i ro tín d ng HSX

t i PGD Hà Huy T p trong th i gian t i

3 iăt ng và ph m vi nghiên c u

i t ng nghiên c u c a đ tài: Ch y u t p trung nghiên c u các gi i pháp phòng ng a và h n ch r i ro trong cho vay HSX t i NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p

Ph m vi nghiên c u: c th c hi n t i NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p t

n m 2010 đ n h t n m 2012

4 Ph ngăphápănghiênăc u:

tài v n d ng các ph ng pháp nghiên c u khoa h c kinh t ch y u, t s

d ng b ng bi u, s đ , công th c, cho đ n ph ng pháp t ng h p và phân tích, so sánh, ph ng pháp toán h c, qua đó rút ra k t lu n t ng quát v v n đ nghiên c u

5 K t c u c a khoá lu n

Ngoài ph n m đ u, k t lu n, danh m c ch vi t t t, danh m c b ng bi u, danh

m c tài li u tham kh o, đ tài g m ba ch ng

Ch ngă1:ăC ăs lý lu n v r i ro trong cho vay h s n xu t t i các Ngân hàng th ngăm i

Ch ngă2:ăTh c tr ng và r i ro trong cho vay h s n xu t t iăNHTMCPă i

Á ậ PGD Hà Huy T p

Ch ngă3:ăGi i pháp ki n ngh nh m phòng ng a và h n ch r i ro trong cho vay h s n xu t t iăNHTMCPă i Á ậ PGD Hà Huy T p

CH NG 1 C S LÝ LU N V R I RO TRONG CHO VAY H S N

và Nhà n c ta luôn quan tâm đ n s phát tri n c a h s n xu t, coi HSX nh m t n n

t ng v ng ch c cho s nghi p Công nghi p hoá – Hi n đ i hoá t n c

Nói đ n s t n t i c a h s n xu t trong n n kinh t , tr c h t chúng ta c n th y

r ng h s n xu t không ch có n c ta mà còn có t t c các n c có n n s n xu t nông nghi p trên Th gi i Chúng ta có th xem xét m t s quan ni m khác nhau v h

s n xu t nh sau:

- T i cu c th o lu n qu c t l n th IV v qu n lý nông tr i t i Hà Lan n m

1980, đ a ra khái ni m: "H là m t đ n v c b n c a xã h i có liên quan đ n s n

xu t, tái s n xu t, tiêu dùng và các ho t đ ng xã h i khác"

- Trên góc đ Ngân hàng: "H s n xu t" là m t thu t ng đ c dùng trong ho t

đ ng cung ng v n tín d ng cho h gia đình đ làm kinh t chung c a c h Hi n nay, trong các v n b n pháp lu t Vi t Nam, h đ c xem nh m t ch th trong các quan

h dân s do pháp lu t quy đ nh và đ c đ nh ngh a là m t đ n v mà các thành viên

có h kh u chung, tài s n chung và ho t đ ng kinh t chung M t s thu t ng khác

đ c dùng đ thay th thu t ng "h s n xu t" là "h ", "h gia đình"

Nh v y, HSX là m t t ch c kinh t t ch , tr c ti p ho t đ ng s n xu t kinh doanh, là ch th trong m i quan h s n xu t kinh doanh, t t ch c s n xu t kinh doanh theo đ nh h ng phát tri n kinh t c a Nhà n c, c a đ a ph ng và theo quy

đ nh c a pháp lu t HSX không ch đ c l p t ch v kinh doanh mà còn t ch trong

qu n lý và tiêu th s n ph m Do đó h luôn luôn tích c c khai thác ti m n ng trí tu

và n ng l c s n xu t c a mình đ t ch c ho t đ ng kinh t m t cách phong phú và đa

d ng, t o ra nhi u s n ph m hàng hóa, t ng b c nâng cao đ i s ng, m r ng s n

xu t, t ng tích l y chính cho b n thân mình và xã h i

1.1.2 Phân lo i

- Theo đ a ph n ta có th phân lo i thành hai lo i h :

+ H s n xu t kinh doanh t i nông thôn có quy mô nh , đ a bàn ho t đ ng

h p, tính ch t chuyên môn hoá ch a cao, tích lu v n nh V i lo i h này nhu c u v

lo i h này nhu c u v v n là t ng đ i l n do v y Ngân hàng c n xây d ng m i quan

h t t đ gi chân khách hàng, t o m i quan h làm n lâu dài, uy tín

- Theo ngành ngh g m có các lo i sau:

+ H s n xu t kinh doanh ngành ngh nông nghi p

+ H s n xu t kinh doanh ngành công nghi p, ti u th công nghi p

+ H s n xu t kinh doanh ngành th ng nghi p d ch v

+ H s n xu t kinh doanh ngành thu h i s n

+ H s n xu t kinh doanh ngành khác

1.1.3 căđi m h s n xu t

Kinh t h s n xu t là hình th c t ch c s n xu t c b n trong nông nghi p

n c ta hi n nay H s n xu t có nh ng đ c đi m kinh t c b n sau đây:

- H s n xu t là đ n v kinh t có s k t h p hài hòa gi a s n xu t xã h i, gi a

ph ng h ng s n xu t, quy mô s n xu t, đi u ki n s n xu t v i l c l ng lao đ ng c th

- H s n xu t là mô hình t ch c đ c bi t mà đó các thành viên trong gia đình

v a làm ch t li u s n xu t, v a tr c ti p tham gia vào ho t đ ng s n xu t kinh doanh

và ch u trách nhi m v toàn b k t qu s n xu t kinh doanh c a h mình

- H s n xu t ho t đ ng trong nhi u ngành ngh , l nh v c, nh ng ch y u đ c chia thành các l nh v c nông nghi p, nông thôn, s n xu t và kinh doanh khác Trong

l nh v c nông nghi p nông thôn Các h này ti n hành s n xu t kinh doanh đa d ng k t

h p tr ng tr t v i ch n nuôi và kinh doanh ngành ngh ph Lao đ ng c a h ch y u

là lao đ ng th công, s d ng lao đ ng c a chính gia đình, l y công làm lưi do đó n ng

su t lao đ ng ch a cao

- i v i nh ng h s n xu t trong các l nh v c kinh doanh khác (d ch v , ch

bi n, s n xu t công c , v n chuy n ) các h còn h n ch v v n, quy mô nh , công ngh l c h u, trình đ qu n lý ch a cao, ch a có đ nh h ng rõ ràng, thu nh p không

n đ nh S chuy n d ch c c u kinh t c a h di n ra ch m, ch a đ ng đ u, h thu n nông v n còn chi m m t t l cao

- H s n xu t kinh doanh có s tích lu v n t ng đ i ít Do v y, vi c s d ng

v n có ph n h n h p trong vi c áp d ng khoa h c công ngh đ nâng cao n ng su t lao

đ ng, m r ng đ a bàn ho t đ ng S chuyên môn hoá và phân công lao đ ng c ng

ch a cao, cho nên vi c t ch c qu n lý v n c n đ n gi n Tuy v y, HSXKD có m t u

đi m là do quy mô nh cho nên r t d chuy n đ i sang l nh v c khác khi đi u ki n kinh doanh hi n t i g p khó kh n Và do h s n xu t kinh doanh có quy mô nh cho nên s n ph m c ng có ph n nghèo nàn và có đ a bàn ho t đ ng nh h p

1.1.4 Vai trò kinh t h s n xu t trong n n kinh t th tr ng

H s n xu t là m t l c l ng kinh t quan tr ng đóng góp không nh vào t

tr ng GDP hàng n m c a c n c, làm ra c a c i v t ch t ph c v cho b n thân gia đình và xư h i Khi nh c t i thành t u chung c a n n kinh t Vi t Nam nh gi v trí

th 2 Th gi i v xu t kh u g o sau Thái Lan (tính đ n 2012), đ ng hàng đ u Th gi i

v xu t kh u tiêu v i s n l ng 116.000 t n trong n m 2011 và 4 n m liên ti p d n

đ u v s n l ng xu t kh u đi u, đ ng th 5 v s n l ng trà và th 6 v h i s n thì

ph i nói kinh t h s n xu t đư đóng vai trò chính trong vi c t o ra m t l ng hàng hóa

l n đ ph c v xu t kh u Trong l nh v c nông nghi p nói riêng tính đ n n m 2012, có

th nh n th y vai trò s n xu t to l n c a h th hi n nh sau:

- H s n xu t là c u n iătrungăgianăđ chuy n n n kinh t ch huy sang n n

kinh t th tr ng

L ch s hình thành và phát tri n s n xu t hàng hóa đư tr i qua giai đo n đ u tiên

là kinh t ch huy sang kinh t hàng hóa nh trên quy mô h gia đình ti p theo là giai

đo n chuy n t n n kinh t hàng hóa nh lên kinh t hàng hóa quy mô l n, là n n kinh

t ho t đ ng mua bán trao đ i b ng trung gian ti n t

- H s n xu t góp ph n nâng cao hi u qu s d ng ngu nă laoă đ ng, gi i

quy tăđ căcôngă năvi călƠmăchoăng i dân

Vi t Nam hi n có kho ng 70% dân s s ng nông thôn và ho t đ ng trong l nh

v c s n xu t nông nghi p Tuy nhiên vi c s s ng, khai thác ngu n nhân l c này còn đang m c th p do trình đ còn th p và khoa h c k thu t ch a phát tri n Trong

H s n xu t là đ n v kinh t đ c l p, t ch , ph i t mình quy t đ nh m c tiêu

s n xu t kinh doanh đ có th c nh tranh trên th tr ng Mu n đ t đ c đi u này các

h s n xu t đ u ph i không ng ng nâng cao ch t l ng s n ph m, m u mư sao cho đáp

ng đ c nhu c u, th hi u c a ng i tiêu dùng, cung c p d ch v sau bán hàng đ có

th đ ng v ng trên th tr ng

4

- Góp ph n khôi ph c và phát tri n ngành ngh truy n th ng

S n ph m c a các làng ngh truy n th ng chính là nét đ c đáo c a nông thôn

Vi t Nam, th hi n b n s c v n hóa dân t c Lao đ ng chính đ t o ra các s n ph m đó chính là các HSX Chi n tranh và cu c s ng khó kh n th i bao c p cùng v i c ch th

tr ng đư làm mai m t m t s ngành ngh Nh ng ngày nay v i chính sách c a ng

và Chính ph cùng v i s phát tri n c a kinh t h s n xu t r t nhi u ngành ngh truy n th ng đư khôi ph c và phát tri n Nhi u n i đư du nh p, phát tri n ngh m i, c i

t ngh c , liên k t l i thành làng ngh , đ i s ng c a ng i lao đ ng không ng ng nâng cao Chính s phát tri n c a ngành ngh truy n th ng đư t o ra s phân công trong nông nghi p, t ng thu nh p cho ng i dân góp ph n xây d ng nông thôn m i, duy trì b n s c v n hóa dân t c

Ng i dân Vi t Nam t x a đ n nay v n có lòng yêu n c c n cù, sáng t o trong

m i l nh v c s n xu t kinh doanh H đư t o ra kh i l ng c a c i v t ch t vô cùng l n

nh các m t hàng cây công nghi p, nông nghi p, l ng th c, th c ph m ph c v cho

cu c s ng trong n n kinh t th tr ng

H s n xu t kinh doanh là nh ng ng i tr c ti p áp d ng nh ng thành t u khoa

h c k thu t và tiêu th s n ph m c a ngành công nghi p, nông nghi p, sinh h c, hoá

ch t thúc đ y vi c t ng n ng su t lao đ ng và thu nh p cho chính b n thân h , t o ra

s phát tri n cân đ i nh p nhàng n n kinh t th tr ng c a t n c

H s n xu t là ng i th c hi n chuy n d ch c c u kinh t trong xã h i, t o ra s phát tri n toàn di n trong công nghi p, nông nghi p và trong các l nh v c khác, t o

đ ng l c phát tri n kinh t xã h i, t o thêm nhi u công n vi c làm góp ph n vào xoá đói gi m nghèo

1.1.5 Các nhân t nhăh ng t i s phát tri n c a kinh t h s n xu t

1.1.5.1 Nhóm nhân t đi u ki n t nhiên

- tăđai: t đai là t li u s n xu t quan tr ng quy t đ nh đ n k ho ch s n

xu t, k t qu s n xu t c a HSX D a vào tính ch t đ t đ c s d ng mà h quy t đ nh

l a ch n tr ng cây gì cho phù h p nh m đem l i n ng xu t cao nh t và có h ng c i

t o đ t, áp d ng k thu t canh tác phù h p Vi t Nam, nhìn chung các HSX nông nghi p có quy mô nh , phân tán, manh mún i u đó làm nh h ng t i vi c áp d ng

k thu t vào tr ng tr t gi m đáng k n ng su t lao đ ng

- Khí h u: Có nh h ng l n, quy t đ nh đ n quá trình sinh tr ng và phát tri n c a cây tr ng, v t nuôi M i mùa, m i vùng mi n l i có đ c tr ng khí h u khác nhau do đó đ i t ng cây tr ng, v t nuôi c ng đ c l a ch n khác nhau Các y u t

c a khí h u bao g m: Nhi t đ , đ m, không khí, ánh sáng, l ng m a… tác đ ng

tr c ti p đ n s sinh tr ng và phát tri n c a cây tr ng v t nuôi M i s bi n đ i c a khí h u có th gây ra thi t h i l n cho s n xu t h

K t lu n: Nhóm nhân t đi u ki n t nhiên có nh h ng tr c ti p và m nh m

nh t t i các h s n xu t trong l nh v c nông-lâm-ng nghi p; các h s n xu t trong

l nh v c công nghi p, ti u th công nghi p – d ch v ch u nh h ng ít h n, gián ti p

1.1.5.2 Nhóm nhân t đi u ki n kinh t - xã h i

- Chính sách kinh t xã h i c aă ngăvƠăNhƠăn c

Kinh t HSX là m t mô hình c a kinh t nông nghi p nông thôn do đó m i ch

tr ng chính sách c a ng tác đ ng đ n nông nghi p đ u tr c ti p hay gián ti p nh

h ng đ n kinh t h

Trong v n ki n đ i h i ng XI đư ch rõ: Phát tri n nông nghi p toàn di n theo

h ng hi n đ i, hi u qu , b n v ng Chuy n d ch c c u kinh t g n v i chuy n d ch

c c u lao đ ng; t l lao đ ng nông nghi p kho ng 30 - 35% lao đ ng xã h i Chú

tr ng phát tri n công nghi p ph c v nông nghi p, nông thôn, n ng l ng s ch, n ng

l ng tái t o và v t li u m i đi đôi v i áp d ng công ngh ti t ki m n ng l ng, nguyên li u

B Nông nghi p và phát tri n nông thôn d i s ch đ o c a ng và Nhà n c

đư có nh ng ch ng trình hành đ ng, đ a cán b khuy n nông, khuy n lâm, khuy n

ng … đ n t ng h s n xu t, đ h ng d n bà con cách ch m sóc cây tr ng v t nuôi đúng k thu t, cách phòng tr sâu b nh, áp d ng ti n b khoa h c k thu t, vào s n

xu t nông nghi p nh đ a vào nuôi tr ng cây, con gi ng m i có ch t l ng và s n

ph m cao; k thu t b o qu n s n ph m sau khi thu ho ch

Cùng v i các ch ng trình h tr v k thu t Nhà n c ta đư và đang ti p t c

th c hi n các chính sách h tr v v n đ các h s n xu t có đi u ki n ti n hành s n

xu t, m r ng kinh doanh nh quy t đ nh h tr v lãi su t Thông qua ho t đ ng c a

h th ng ngân hàng, h s n xu t có đi u ki n ti p c n v i ngu n v n n đ nh, chi phí

s d ng v n th p

- C ăs h t ng, khoa h c k thu t:

+ C s h t ng nh : H th ng đ ng giao thông, m ng l i đi n, các h

th ng t i tiêu, công trình th y l i… Các y u t này nh h ng tr c ti p đ n quá trình

s n xu t, tiêu th và ch bi n th c ph m s n xu t nông nghi p phát tri n và đ t

ng th i giúp ng i dân ki n t o m t c s v t ch t k thu t, công ngh hi n đ i, có

kh n ng ch ng thiên tai d ch h i, đ a s n xu t thoát kh i s l thu c vào thiên nhiên Bên c nh các công c s n xu t th công c ng đòi h i ph i áp d ng máy móc hi n đ i

nh m nâng cao n ng su t lao đ ng

- Môiătr ng kinh doanh

N c ta đang trên con đ ng h i nh p v i n n kinh t th gi i Chính sách và c

ch qu n lý kinh t v mô c a Nhà n c đang trong quá trình đi u ch nh, đ i m i và hoàn thi n S n xu t kinh doanh trong n c ph i c nh tranh gay g t v i hàng ngo i và

nh p l u Các HSX chuy n h ng và đi u ch nh ph ng án s n xu t kinh doanh không theo k p v i s thay đ i c a c ch và các chính sách Do đó, không ít h g p khó

kh n, hàng hoá v t t t n kho, d n đ n thua l , m t kh n ng thanh toán, làm phát sinh

n quá h n, n khó đòi H qu là r i ro trong ho t đ ng kinh doanh ti n t , tín d ng

và Ngân hàng là đi u khó tránh kh i, nh h ng x u đ n ch t l ng tín d ng c a Ngân hàng th ng m i

1.1.5.3 Nhân t t b n thân h s n xu t

- Laoăđ ng: V quy mô, h th ng có 4 đ n 5 kh u; c c u lao đ ng c a h đa

d ng cùng v i b n tính c n cù, ch m ch là l i th l n c a h đ ti n hành s n xu t kinh doanh Tuy nhiên m t v n đ đ t ra hi n nay đ i v i lao đ ng c a h là trình đ

k thu t còn h n ch , ch y u là lao đ ng th công, trình đ qu n lý y u kém, ch a có

ki n th c v kinh t th tr ng, th i gian lao đ ng có tính th i v nên có hi n t ng

“th t nghi p t m th i” Vì v y, ngoài vi c h ng say lao đ ng, h ph i th ng xuyên

h c h i đ nâng cao trình đ c a mình, áp d ng nh ng quy trình k thu t m i vào s n

xu t đ đem l i hi u qu kinh t cao nh t

- V n và nhu c u v n c a h s n xu t:

Lao đ ng th công, n ng su t th p là nguyên nhân làm cho quá trình tích t và

t p trung v n c a h s n xu t di n ra ch m ch p Vì v y, đ tái s n xu t m r ng nhanh chóng hay tái s n xu t theo chi u sâu thì h s n xu t luôn g p khó kh n v v n,

ph i d a vào v n vay, v n t có chi m t l nh

Nhu c u v n c a h s n xu t r t đa d ng, nh m th a mãn nhi u m c khác nhau

nh xây d ng c s v t ch t, mua máy móc thi t b ph c v s n xu t, xây d ng nhà

x ng…

1.1.6 Xuăh ng phát tri n c a h s n xu t kinh doanh

phát tri n n n kinh t nhi u thành ph n trong m t t n c, ng và chính sách Nhà n c ta luôn luôn khuy n khích s phát tri n c a các thành ph n kinh t trong đó có kinh t h s n xu t kinh doanh có đ c nh ng bi n pháp, chính sách phù h p, t o đi u ki n thúc đ y kinh t h s n xu t kinh doanh phát tri n m t cách nhanh chóng, chúng ta c n hi u đ c xu h ng phát tri n c a kinh t h trong th i gian t i Có 3 xu h ng phát tri n chính:

- Xu h ng phát tri n không đ ng đ u gi a các h s n xu t kinh doanh

Trong n n kinh t th tr ng h nào có th m nh qu n lý, có v n, có s c lao

đ ng, có đi u ki n k thu t thì h đó s nhanh chóng phát tri n Nh ng h này s nhanh chóng chuy n sang s n xu t hàng hoá và tr thành ch th s n xu t khá đ c l p,

ng c l i nh ng h s n xu t nào không đ các y u t trên có th s g p r t nhi u khó

kh n trong quá trình s n xu t kinh doanh và s tr thành nh ng lao đ ng làm thuê

Nh v y, vi c chuy n đ i c c u n n kinh t t n n kinh t ch huy sang c ch th

tr ng m t m t làm t ng s h giàu, m t khác c ng làm t ng s phân cách gi a các h giàu và nghèo n c ta

- Xu h ng phát tri n đa đ ng các lo i hình, các quy mô s n xu t

Tu thu c vào kh n ng v v n, lao đ ng đi u ki n t nhiên các h s n xu t s

l a ch n đ i t ng, ph ng án s n xu t kinh doanh, quy mô s n xu t sao có hi u qu

nh t Nh v y kinh t h s n xu t kinh doanh phát tri n đa d ng, các h có kinh nghi m, có ru ng đ t, không đ đi u ki n v v n, k thu t s t p trung vào vi c tr ng lúa ho c m t s lo i cây tr ng, v t nuôi chính nh hoa qu , l n, gà, trâu, bò… i v i

nh ng h có đ đi u ki n v n, lao đ ng, k thu t thì t ch c s n xu t kinh doanh t ng

h p k t h p gi a tr ng tr t và ch n nuôi v i kinh doanh ngành ngh ph

- Xu h ng liên doanh, liên k t, h p tác trong quá trình s n xu t

t n t i và phát tri n đ c trong c ch th tr ng, các h s n xu t kinh doanh

ph i liên k t l i v i nhau, h tr nhau, b sung cho nhau đ nâng kh n ng c nh tranh trên th tr ng trong n c và trên Th gi i Chính s liên k t h p tác đó đư t o ra các hình th c h p tác m i S liên doanh, liên k t h p tác gi a các HSXKD không đ ng ngh a v i vi c t p trung s n xu t nh ng đ n v nh thành xí nghi p, h p tác xã mà là

h p tác đ t ng s c m nh c a t ng đ n v s n xu t Các h s n xu t h p tác mà không thâu tóm, tri t tiêu l n nhau mà ch h p tác nh ng ph n vi c th c hi n không có hi u

qu khi trình đ s n xu t phát tri n, có nhi u v n đ h không t gi i quy t đ c nh thông tin th tr ng, khoa h c công ngh , do đó s phát tri n c a kinh t h đòi h i t t

y u ph i hình thành các hình th c h p tác kinh t m i

8

1.2 Tín d ng Ngân hàng đ i v i s phát tri n c a kinh t h s n xu t

1.2.1 Khái ni m tín d ng ngân hàng

Tín d ng là quan h vay m n d a trên nguyên t c hoàn tr Tín d ng xu t phát

t ti ng Latinh có ngh a là s tin t ng (creditum) Tín d ng là s chuy n nh ng t m

th i m t l ng giá tr d i hình th c hi n v t hay ti n t t ng i s h u sang ng i

s d ng, sau m t th i gian nh t đ nh tr l i v i l ng l n h n

Tín d ng Ngân hàng là quan h giao d ch gi a hai ch th , gi a bên cho vay (ngân hàng) và bên đi vay (cá nhân, doanh nghi p, các ch th khác,…) trong đó bên cho vay chuy n giao tài s n cho bên đi vay s d ng trong m t th i h n nh t đ nh theo

th a thu n, bên đi vay có trách nhi m hoàn tr vô đi u ki n c g c và lãi cho bên cho vay khi đ n h n thanh toán

Hi n nay, theo Lu t các t ch c tín d ng n m 2010 thì “Ho t đ ng tín d ng là

vi c t ch c tín d ng s d ng ngu n v n t có, ngu n v n huy đ ng đ c p tín d ng.”

1.2.2 c đi m tín d ng ngân hàng

- Tín d ng Ngân hàng là lo i hình kinh doanh có đ r i ro cao Vì ti n có giá tr theo th i gian Do s phát tri n kinh t ngày càng nhanh kéo theo t c đ l m phát càng nhanh làm cho giá tr c a ti n s t gi m nghiêm tr ng gây ra khó kh n cho vi c m

r ng ho t đ ng th m chí d n t i thua l Do v y kinh doanh trong l nh v c này c n nhà

qu n lý ph i có m t t m nhìn chi n l c, n m đ c s thay đ i c a các đi u ki n kinh

t xã h i đ thay đ i thích ng duy trì s t n t i

- Tín d ng Ngân hàng là tín d ng b ng ti n, không b h n ch v không gian và

đ a lý

- Tín d ng Ngân hàng v n đ ng không hoàn toàn th ng nh t v i s v n đ ng

c a quá trình s n xu t kinh doanh th i k s n xu t phát tri n, nhu c u v v n vay r t

l n nh ng kh n ng cung c p v n vay l i có h n vì trong quá trình c nh tranh ng i ta

đ u đ xô vào vi c đ u t s n xu t nên c n nhi u v n Ng c l i s ng i có ti n đem

g i l i r t ít

- Th i k kh ng ho ng, trì tr s n xu t, kh n ng cung c p v n vay l i r t l n vì nhi u ng i không b vào s n xu t mà đem g i Ngân hàng Trong khi đó, nhu c u v

v n vay l i gi m vì không có l nh v c nào đ u t có l i , lúc này ch có m t s ít ng i

đi vay đ đ m b o kh n ng thanh toán kh i b phá s n

T nh ng đ c đi m trên mà tín d ng Ngân hàng đư kh c ph c đ c các h n ch

c a tín d ng th ng m i Tín d ng Ngân hàng v i ngu n v n r t l n và v n b ng ti n

đư gi i quy t linh ho t m i nhu c u v n phát sinh và ngày càng gi v trí quan tr ng

1.2.3 Vai trò c a tín d ng Ngân hàng đ i v i h s n xu t kinh doanh

- Tín d ng Ngân hàng giúp đáp ng nhu c u v n đ duy trì quá trình tái s n xu t

đ ng th i góp ph n đ u t vào phát tri n kinh t

Nhu c u v n trong ho t đ ng s n xu t kinh doanh luôn là v n đ quan tr ng đ i

v i m i h Do đó, ho t đ ng tín d ng đư góp ph n vào quá trình luân chuy n v n trong n n kinh t di n ra nhanh h n, giúp cho ng i c n v n có th tìm đ c v n nhanh h n, hi u qu h n đ có th duy trì ho t đ ng s n xu t kinh doanh đ c liên t c

và giúp cho ng i th a v n có th b o qu n an toàn đ ng th i kinh doanh ki m l i

- Tín d ng Ngân hàng giúp thúc đ y quá trình t p trung v n và t p trung s n xu t Trong c ch th tr ng, vai trò t p trung v n t p trung s n xu t c a tín d ng Ngân hàng đư th c hi n m c đ cao h n h n v i c ch bao c p c

B ng cách t p trung v n vào kinh doanh các h có đi u ki n đ m r ng s n

xu t, nâng cao hi u qu kinh t , thúc đ y quá trình t ng tr ng kinh t và đ ng th i Ngân hàng c ng đ m b o h n ch đ c r i ro tín d ng

Th c hi n t t ch c n ng là c u n i gi a ti t ki m và đ u t , Ngân hàng quan tâm

đ n ngu n v n đư huy đ ng đ c đ cho h s n xu t vay Vì v y Ngân hàng s thúc

đ y các h s d ng v n tín d ng có hi u qu , t ng nhanh vòng quay v n, ti t ki m v n cho s n xu t và l u thông Trên c s đó h s n xu t bi t ph i t p trung v n nh th nào đ s n xu t góp ph n tích c c vào quá trình v n đ ng liên t c c a ngu n v n

- Ngoài nh ng vai trò trên tín d ng Ngân hàng c ng có vai trò trong vi c xoá b

t n n cho vay n ng lãi

Qua nhi u n m đ i m i n n kinh t , tín d ng Ngân hàng c ng chuy n h ng đ u

t , b t đ u đi vào t ng làng ngh , t ng ngành ngh , t ng gia đình c n v n cho s n xu t kinh doanh Nó góp ph n làm thay đ i di n m o xã h i, t o ra nh ng m i quan h kinh

t lành m nh, h n ch và ti n t i góp ph n xoá đi ho t đ ng cho vay n ng lãi

K t ku n: Qua nghiên c u chúng ta th y tín d ng Ngân hàng có vai trò quan

tr ng và nh y c m trong phát tri n kinh t c a h s n xu t kinh doanh nói riêng và toàn b n n kinh t nói chung ây là v n đ h t s c quan tr ng đ i v i đ t n c trong giai đo n m i Ho t đ ng có hi u qu c a Ngân hàng góp ph n đáng k vào

vi c th c hi n đ ng l i chính sách chung c a ng và Nhà n c đã đ ra “Công

10

nghi p hoá hi n đ i hoá đ t n c”, đ a toàn b n n kinh t đi lên, xoá b d n ranh

gi i v kinh t gi a thành th và nông thôn

1.2.4 Các hình th c tín d ng Ngân hàng đ i v i h s n xu t

- C năc vƠoăph ngăth c t ch c cho vay

Có th chia thành 2 hình th c tín d ng chính Ngân hàng cung c p cho h s n

xu t nh sau:

+ Cho vay tr c ti p: Là quan h tín d ng trong đó khách hàng có nhu c u v

v n giao d ch tr c ti p v i Ngân hàng đ vay v n và tr n Trong cho vay tr c ti p,

vi c c p tín d ng có th t n t i d i d ng song ph ng ho c đa ph ng V i th th c cho vay song ph ng, Ngân hàng gi i ngân/thu n tr c ti p v i khách hàng V i th

th c cho vay đa ph ng, h p đ ng tín d ng có nhi u bên tham gia, trong đó có bên

th 3 (ngoài Ngân hàng và khách hàng cho vay) là nh ng t ch c có trách nhi m cung

ng v t t , hàng hóa ho c bên th 3 là các đ n v bao tiêu

+ Cho vay gián ti p: Là hình th c c p tín d ng cho t ch c s n xu t thông

qua t ch c trung gian T ch c trung gian th ng là các doanh nghi p chuyên ch

bi n kinh doanh nh ng m t hàng nông s n (Các t ch c trung gian vay đ ng tr c

v n cho các h s n xu t nông nghi p) ho c các đ n v c p v t t nông nghi p

- C năc vào th i h n cho vay

H s n xu t tham gia ho t đ ng s n xu t kinh doanh nhi u ngành ngh nên đ i

t ng cho vay r t đa d ng và phong phú Vì có nhi u m c đích vay v n khách nhau nên th i h n vay v n c ng khác nhau Có th chia tín d ng đ i v i h s n xu t thành hai lo i:

+ Cho vay ng n h n đ i v i HSX: Là các kho n cho vay có th i h n đ n 12

tháng nh m đáp ng nhu c u c a HSX đ mua các y u t đ u vào nh : cây, con gi ng, phân bón, thu c tr sâu đ i v i HSX nông nghi p; ti u th công nghi p; hàng hóa đ i

+ Cho vay v n dài h n đ i v i HSX: Là các kho n vay có th i h n cho vay

t trên 5 n m và th i h n t i đa có th lên đ n 20-30 n m nh m đáp ng nhu c u mua, thuê thêm đ t m r ng trang tr i, nông tr i, c i t o ru ng v n, khai phá vùng đ t

tr ng r ng m i c i t o h th ng t i tiêu nông nghi p, cây n qu ; c i t o h th ng

t i nông nghi p, ao h nuôi tr ng th y s n; xây d ng kho ch a, mua dây chuy n b o

qu n th c ph m, mua ô tô v n chuy n hàng hóa… Các nhu c u này đòi h i v n l n,

l ng v n b ra không thu h i đ c ngay trong v mùa t i mà ph i kh u hao d n d n

L ng v n này ch có th đ c cung ng m t cách an toàn b ng ngu n v n tín d ng dài h n c a Ngân hàng

- C năc vào tài s năđ m b o

+ Cho vay không đ m b o: Là lo i vay không có tài s n th ch p, c m c

ho c s b o lãnh c a ng i th ba, vi c c p tín d ng ch y u d a vào m c đ tín nhi m, uy tín, n ng l c tài chính c a HSX, ph ng án vay hi u qu và kh thi

+ Cho vay có đ m b o: Là lo i vay d a trên c s các tài s n đ m b o nh

th ch p, c m c b ng tài s n c a HSX, ho c ph i có s b o lãnh c m c , th ch p

b ng tài s n c a ng i th ba hay cho vay b ng tài s n hình thành t v n vay

1.3 R i ro tín d ng Ngân hàng đ i v i h s n xu t

1.3.1 Khái ni m r i ro tín d ng

Theo kho n 1 đi u 2 quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005 c a

Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c ban hành Quy đ nh v phân lo i n , trích và s d ng

khách hàng vay v n tr c khi gây thi t h i cho Ngân hàng c tính này cho bi t h u

h t nh ng RRTD đ u b t đ u t r i ro c a khách hàng, khi r i ro x y ra, ng i vay

12

v n b thi t h i trong quá trình s n xu t kinh doanh d n đ n thu nh p b gi m ho c m t

tr ng N u trong th i h n cho vay k t thúc mà v n ch a tìm đ c ngu n tr n thì Ngân hàng s ch u t n th t do không thu h i đ c v n đư cho vay

- Th hai: Các lo i RRTD có m i quan h m t thi t v i nhau, khi m t lo i r i

ro nào đó x y ra s kéo theo các r i ro khác Ví d nh khi r i ro đ ng v n phát sinh,

đ ng v n vay đ c khách hàng s d ng không hi u qu d n đ n m t d n giá tr hay

m t v n là th ng khó tránh kh i

- Th ba: RRTD có tính t t y u, luôn t n t i và g n li n v i ho t đ ng tín d ng

c a Ngân hàng th ng m i Do không có đ c thông tin cân x ng v vi c s d ng v n vay cho ho t đ ng kinh doanh c a khách hàng đi vay (ng i tr c ti p s d ng v n vay trong th i gian dài) nên b t c kho n vay nào c ng ti m n nguy c r i ro đ i v i Ngân hàng (không thu h i đ c v n vay, v n thu h i không đ y đ và đúng h n)

- Th t : RRTD có tính ch t đa d ng và ph c t p c a nguyên nhân, hình th c,

h u qu c a RRTD c đi m này đòi h i các nhà qu n tr Ngân hàng ph i l a ch n chính sách qu n lý r i ro phù h p v i t ng kho n vay, t ng lo i khách hàng khi th c

hi n phòng ng a r i ro c n áp d ng đ ng b nhi u bi n pháp, không ch quan v i b t

k d u hi u r i ro nào; trong quá trình x lý h u qu RRTD c n xu t phát t nguyên nhân b n ch t và h u qu r i ro đ đ a ra bi n pháp phù h p

1.3.3 Nguyên nhân gây nên r i ro tín d ng

1.3.3.1 Nguyên nhân t môi tr ng bên ngoài

- Môiă tr ng t nhiên: Thiên tai, d ch b nh, l l t, h n hán… ây là nhóm nguyên nhân b t kh kháng, Ngân hàng không th thay đ i đ c mà ph i ch p nh n

r i ro Ngân hàng ch có th gi m thi u h n ch r i ro ch không th tri t tiêu r i ro

N u là tín d ng th ng m i, r i ro x y ra là do nguyên nhân khách quan thì Ngân hàng x lý b ng qu d phòng r i ro c a mình, do đó làm gi m thu nh p c a Ngân hàng

N u là tín d ng ch đ nh c a chính ph , r i ro x y ra, chính ph s bù đ p cho Ngân hàng Tuy nhiên v n có nh ng nh h ng nh t đ nh đ n k ho ch s d ng v n

qu , l i nhu n suy gi m nên vi c thanh toán n g p nhi u khó kh n, r i ro tín d ng

xu t hi n Ng c l i trong th i k n n kinh t t ng tr ng các ngành kinh doanh nói chung đ u có thu n l i do đó đ gi m i quan h v i Ngân hàng h th ng thanh toán

n g c và n lưi đúng kì h n T l thu h i n t ng lên, đ ng th i d n t ng, các kho n n x u đ u gi m ây là th i k mà c nhà đ u t , Ngân hàng l n ng i dân

đ u mong đ i

- Môiătr ng chính tr , pháp lu t: Môi tr ng chính tr không n đ nh, chính sách th ng xuyên thay đ i, các kho n cho vay chính sách đ c th c hi n b i NHTM, các v n b n pháp lu t không nh t quán, mâu thu n, không rõ ràng (lu t đ t đai, lu t phá s n, …) đ đ t m c tiêu c a ng i c m quy n, s tôn tr ng pháp lu t c a ng i dân… s làm nh h ng đ n kh n ng tr n c a khách hàng

1.3.3.2 Nguyên nhân t phía Ngân hàng

- R iăroăđ oăđ c c a cán b Ngân hàng

+ R i ro xu t phát t phía nhà qu n lý Nngân hàng

V ch quan, m t nhà qu n lý làm đúng ch c n ng, nhi m v thì phòng ng a

đ c s phát sinh c a RRTD Nh ng trên th c t , vì l i ích cá nhân hay m t nhóm t p

th cán b qu n lý trong công tác đi u hành đư vô tình hay c ý t o đi u ki n, k h cho RRTD phát sinh Ch ng h n khi nhà qu n lý hay b ph n nhóm cán b qu n lý đư

có quan h l i ích v i khách hàng, m c dù đi u ki n vay v n c a khách hàng ch a h i

t đ , th m chí không đ đi u ki n và đư đ c CBTD th m đ nh, ghi rõ ghi rõ nguyên nhân trong báo cáo th m đ nh là không duy t cho vay Thông th ng thì nh ng kho n vay không đ c phê duy t, nh ng vì m t lý do t nh nào đó, nhà qu n lý hay nhóm cán b qu n lý đư b ng cách này hay cách khác, h ng d n khách hàng h p th c hóa

h s , th m chí còn yêu c u cán b tín d ng, th m đ nh ph i th c hi n theo ý ki n ch

đ o V khách quan, r i ro trong qu n tr kinh doanh NHTM nh là m t y u t t t y u

là không th tránh kh i Song vi c l a ch n, b trí s d ng cán b , không đánh giá đúng n ng l c c ng nh ph m ch t, t cách đ o đ c ngh nghi p thì s d n đ n s

d ng nh ng cán b thi u trung th c…

+ R i ro xu t phát t phía cán b tr c ti p làm công tác tín d ng (cán b

tín d ng, cán b th măđ nhầ)

C n nh n m nh r ng r i ro trong ho t đ ng tín d ng là khó có th tránh kh i Dù CBTD, nh ng ng i liên quan đ n công tác th m đ nh cho vay đư r t t n tâm nh ng không th tránh đ c hoàn toàn r i ro Vì m t nguyên nhân khách quan là không ph i khách hàng nào vay v n Ngân hàng c ng đ u kinh doanh có hi u qu Có th th y

r ng đâu chú tr ng đ n công tác tín d ng, luôn tuân th các quy trình xét duy t, cho vay, ki m tra, giám sát vi c s d ng ti n vay, thu h i, x lý n nghi ng , n x u… thì

đó, ch t l ng tín d ng cao và ki m soát t t, gi m thi u r i ro Ng c l i, đâu s

14

quan tâm chú tr ng không đ y đ , đúng m c thì đó r i ro cao Qua k t lu n ki m tra,

ki m toán n i b các Ngân hàng cho th y, nhi u món vay kém ch t l ng, t n đ ng không có kh n ng thu h i và có nguy c m t tr ng đ u có nguyên nhân th m đ nh h

s s sài, h s có v n đ , thi u ki m tra, ki m soát i u đó m t ph n do n ng l c

c a cán b liên quan, nh ng m t ph n không nh gây nên tình tr ng đó là m t b ph n cán b tín d ng, cán b th m đ nh… liên quan đ n công tác cho vay b sa sút v ph m

ch t, đ o đ c, thi u trách nhi m

- R i ro công ngh và quy trình tín d ngăch aăh p lý

Công ngh c a Ngân hàng l c h u, đ c bi t là công ngh thu th p, x lý thông tin

d n đ n thi u thông tin v khách hàng hay thi u thông tin tín d ng, tin c y, k p th i, chính xác đ phân tích tr c khi c p tín d ng, làm cho ch t l ng tín d ng không cao Thêm vào đó, k thu t c p tín d ng ch a hi n đ i, ch a đa d ng, vi c xác đ nh h n

m c tín d ng còn quá đ n gi n, th i h n ch a phù h p, ch y u là tín d ng tr c ti p,

s n ph m tín d ng ch a phong phú; quy trình cho vay c a Ngân hàng ch a ch t ch ,

ch a có quy trình qu n tr r i ro h u hi u, mô hình qu n lý tín d ng ch a phù h p,

ch a có b ph n qu n tr r i ro chuyên bi t Nh ng y u kém v công ngh là m t nguyên nhân d n đ n r i ro tín d ng trong ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng

1.3.3.3 Nguyên nhân t phía khách hàng

R i ro đ o đ c trong kinh doanh c a các NHTM không ph i ch do cán b qu n

lý, cán b nhân viên tín d ng c a Ngân hàng mà còn do m t s đ i t ng là nh ng khách hàng vay v n Có th th y rõ r i ro tín d ng xu t phát t phía ng i vay v n

nh sau:

- oăđ c kinh doanh: Thông th ng các HSX khi vay v n Ngân hàng đ u

ph i có các ph ng án kinh doanh c th , kh thi Ngân hàng s xét duy t sau đó quy t

đ nh có cho doanh nghi p vay v n hay không và n u cho vay thì t i đa là bao nhiêu Trên th c t , các HSX s d ng v n sai m c đích, c ý l a đ o Ngân hàng đ chi m

đo t tài s n không ít H l p ph ng án s n xu t kinh doanh gi , gi y t th ch p c m

c gi m o, đi vay nhi u Ngân hàng v i cùng m t b h s gây thi t h i l n cho Ngân hàng

- Kh n ngăqu n lý còn h n ch : Các HSX vay ti n Ngân hàng v i m c đích

chung là đ m r ng qui mô kinh doanh Tuy nhiên, đa s các h l i ch y u t p trung

v n đ u t vào c s v t ch t ch ít có h nào m nh d n đ i m i cung cách qu n lý,

đ u t cho b máy giám sát kinh doanh, tài chính, k toán theo đúng chu n m c Khi

đó, quy mô kinh doanh quá l n so v i t duy qu n lý, đi u này d n đ n s phá s n c a các ph ng án kinh doanh đ y kh thi mà l ra nó ph i thành công trên th c t

- Tình hình tài chính y u kém và thi u minh b ch: Trên th c t , các HSX l p

s sách k toán đ Ngân hàng xét duy t cho vay v n nhi u khi ch mang tính ch t hình

th c h n là th c ch t Khi các cán b Ngân hàng l p các b ng phân tích tài chính c a

h d a trên s li u do các h cung c p th ng thi u tính th c t và xác th c ây c ng

là lý do vì sao Ngân hàng v n luôn xem n ng ph n tài s n th ch p nh là m t ch d a

cu i cùng đ phòng ch ng r i ro tín d ng Cho nên trách nhi m c a các CBTD là khá

n ng n , ch m t chút sai sót có th gây thi t h i cho Ngân hàng

1.3.3.4 Nguyên nhân t tài s n b o đ m

Tài s n b o đ m có vai trò r t l n trong quy t đ nh c p tín d ng c a các t ch c tín d ng, đó là ngu n thu n th hai c a Ngân hàng trong tr ng h p khách hàng không tr đ c n đ ng th i là c s thúc đ y khách hàng vay v n s d ng v n vay có

hi u qu Vì v y, vi c th m đ nh không chính xác giá tr c a tài s n b o đ m hay các tài s n b o đ m b tranh ch p v pháp lý đ u có th gây nên r i ro cho Ngân hàng

i v i các HSX, tài s n b o đ m vay v n có th là các tài s n c đ nh nh đ t đai, nhà là nh ng tài s n khó đ nh giá Vi c th m đ nh giá tr tài s n theo giá th

tr ng là m t v n đ khó kh n cho Ngân hàng b i cán b tín d ng c a các Ngân hàng

ch a đ c trang b đ y đ kh n ng chuyên môn trong vi c th m đ nh Do đó CBTD

th ng xác đ nh đ nh giá b ng kinh nghi m, c m tính ho c d a theo báo cáo tài s n c

đ nh c a khách hàng nên Ngân hàng ph i t gánh ch u r i ro khi th m đ nh giá tr tài

s n cao h n giá tr th tr ng c a tài s n Các tài s n đ m b o c ng có th là nh ng tài

s n có tính chuyên d ng, đ c thù Do đó kh n ng chuy n nh ng ho c tìm ng i mua

đ i v i tài s n này là r t khó kh n Thêm vào đó các tài s n b o đ m c ng có th bi n

đ ng v giá tr thanh lý th p h n so v i giá tr th m đ nh ban đ u khi n cho Ngân hàng không thu h i n đ và lãi t khách hàng vay

Trong m t s tr ng h p các tài s n dùng làm tài s n b o đ m b tranh ch p v

m t pháp lý gây r i ro cho Ngân hàng Tài s n đ ng s h u nh ng không có s ch p

nh n c a t t c các đ ng s h u; tài s n b o đ m cho nhi u kho n vay nh ng không có thông tin l n nhau gi a các t ch c tín d ng, không có quy đ nh rõ ràng; s phân chia quy n h n trong tài s n b o đ m không có th a thu n tr c khi n cho vi c dùng tài

s n đ m b o g p khó kh n

1.3.4 H u qu c a r i ro tín d ng

Th nh t, đ i v i các ch th tham gia tr c ti p vào quan h tín d ng là khách hàng, khi phát sinh r i ro tín d ng thì ph n l n đ u n m trong tình tr ng kinh doanh sa sút ho c n m bên b phá s n Do đó, khách hàng đ ng tr c tình tr ng phá s n, m t

kh n ng kinh doanh

Th hai, đ i v i các NHTM thì RRTD tác đ ng đ n nhi u m t:

16

- RRTD t l ngh ch v i ch t l ng tín d ng và làm t ng chi phí cho ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Theo đó, ch t l ng tín d ng càng cao thì r i ro càng th p

và khi ch t l ng tín d ng th p, n quá h n cao thì r i ro tín d ng l n và nh h ng

tr c ti p đ n ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Hi n nay, các t ch c tín d ng

ho t đ ng tín d ng v n chi m t tr ng l n, thu nh p t ho t đ ng tín d ng v n là ngu n thu chính c a Ngân hàng, chi m t i 70% thu nh p Khi x y ra r i ro tín d ng, Ngân hàng không nh ng không thu đ c l i mà v n ph i thanh toán lưi huy đ ng v n

ng th i, các chi phí khác ti p t c phát sinh và có xu h ng t ng cao nh chi phí

qu n lý n x u, các chi phí khách có liên quan đ n k t qu kinh doanh thua l khác

T đó, làm h n ch m r ng t ng tr ng tín d ng, làm gi m l i nhu n c a Ngân hàng

Ng c l i, n u Ngân hàng ki m soát t t r i ro tín d ng thì đ đ m b o toàn b chi phí

và trên c s đó m r ng quy mô ho t đ ng c a Ngân hàng

- RRTD làm gi m kh n ng thanh toán c a Ngân hàng Dù có r i ro hay không thì Ngân hàng v n ph i thanh toán v n huy đ ng trong khi vi c bù đ p thi u h t t

nh ng ngu n vay khác là r t khó kh n K t qu là các chi phí kinh doanh b phá v , Ngân hàng r i vào tình tr ng thi u h t thanh kho n N u m c đ r i ro ngày càng t ng

đ n m c b n thân Ngân hàng nói riêng và NHNN nói chung không th ki m soát đ c thì Ngân hàng đó s ph i tuyên b phá s n

- RRTD làm gi m uy tín, m t lòng tin c a xã h i M t Ngân hàng n u g p nhi u

r i ro trong ho t đ ng tín d ng mà không kh c ph c s gây m t lòng tin c a các đ i tác trong kinh doanh c ng nh nh ng ng i g i ti n t i Ngân hàng T t y u d n đ n

kh n ng huy đ ng v n và kh n ng c nh tranh c a Ngân hàng b gi m sút

Th ba, h th ng tài chính c a m t qu c gia: S ràng bu c và ngày càng ch t

ch gi a các trung gian tài chính trong h th ng tài chính là y u t làm cho h u qu

Tóm l i, t nh ng h u qu n ng n do r i ro tín d ng gây ra cho th y s c n

thi t quan tâm đ n ho t đ ng xác đ nh, đo l ng, ki m soát r i ro tín d ng đ t đ ra

nh ng gi i pháp phù h p ó không ch là nhi m v c a Ngân hàng mà còn là các ch

th liên quan khác

1.3.5 Các ch tiêuăđoăl ng r i ro tín d ng h s n xu t

1.3.5.1 Ch tiêu d n quá h n và t l n quá h n HSX

N quá h n là th c đo quan tr ng nh t đánh giá s lành m nh th ch Nó tác

đ ng t i t t c các l nh v c ho t đ ng c a ngân hàng

Theo quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005 c a NHNN v phân

lo i n , trích l p và s d ng d phòng đ x lý r i ro tín d ng trong ho t đ ng Ngân hàng c a t ch c tín d ng và quy t đ nh s 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007 v

vi c s đ i m t s đi u c a quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN thì “N quá h n là kho n

n mà m t ph n ho c toàn b n g c và/ho c lưi đư quá h n”

D n quá h n HSX là ch tiêu tuy t đ i ph n ánh t ng s ti n Ngân hàng ch a thu h i k t ngày đ n h n thanh toán D n quá h n HSX th p có th coi là RRTD

v i HSX là th p, tuy nhiên đ đánh giá chính xác h n, Ngân hàng còn dung các ch tiêu t ng đ i sau:

T l n quá h n HSX =

+ Các kho n n quá h n d i 90 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n trong h n theo th i h n n đư c

c u l i;

+ Các kho n n khác đ c phân lo i vào nhóm 2 theo quy đ nh t i kho n 3 và kho n 4 đi u này

- N nhóm 3 (N d i tiêu chu n) bao g m: Các kho n n đ c t ch c tín

d ng đánh giá là không có kh n ng thu h i n g c và lưi khi đ n h n Các kho n n này đ c t ch c tín d ng đánh giá là có kh n ng t n th t m t ph n n g c và lãi Hay bao g m:

+ Các kho n n quá h n t 90-180 ngày;

+ Các kho n n quá h n t 181 đ n 360 ngày;

+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n quá h n t 90 ngày đ n 180 ngày theo th i h n đư c c u l i;

+ Các kho n n khác đ c phân lo i vào nhóm 4 theo quy đ nh t i kho n 3 và kho n 4 đi u này

- N nhóm 5 (N có kh n ngăm t v n) bao g m: Các kho n n đ c t ch c tín d ng đánh giá là không còn kh n ng thu h i, m t v n Hay bao g m:

+ Các kho n n quá h n trên 360 ngày;

ụăngh a: Ch tiêu này ph n ánh c 100 đ ng cho vay HSX có bao nhiêu đ ng b

n quá h n ây là ch tiêu quan tr ng giúp cho các NHTM l ng tr c đ c nh ng

h u qu có th x y ra và bi n pháp phòng ng a s m Theo đánh giá c a NHNN, t l

n quá h n < 2% đ c coi là h p lý T l n quá h n cao s nh h ng đ n k ho ch kinh doanh c a ngân hàng, làm cho Ngân hàng b đ ng v n t i các kho n vay và do

đó chi phí c h i c a Ngân hàng t ng lên

Tuy nhiên, có th th y r ng do d n quá h n và t ng d n không v t quá

đ c xác đ nh t i m t th i đi m nh t đ nh nên t l n quá h n không ph n ánh đúng

th c ch t ch t l ng tín d ng c a Ngân hàng Trong đi u ki n n n kinh t g p khó

kh n, cho dù các Ngân hàng có t l n quá cao nh ng t l m i có kh n ng thu h i

l n thì v n đ c coi là ch t l ng tín d ng n đ nh (v i gi đ nh các y u t khác không đ i) Do đó, khi đánh giá RRTD HSX, các Ngân hàng th ng quan tâm đ n 3 nhóm n : Nhóm n d i tiêu chu n (Nhóm n có kh n ng thu h i), nhóm n nghi

ng (Nhóm n khó có kh n ng thu h i), nhóm n có kh n ng m t v n (N khó đòi)

1.3.5.2 Ch tiêu d n x u và t l n x u

Theo quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN ngày 22/04/2005 c a NHNN và quy t

đ nh s 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007 c a NHNN thì “N x u” đ c đ nh ngh a nh sau: “N x u là các kho n n thu c nhóm 3 (N d i tiêu chu n), nhóm 4 (N nghi ng ), nhóm 5 (N có kh n ng m t v n)”

Nh v y, n x u đ c xác đ nh theo 2 y u t : ã quá h n và kh n ng tr n

đáng lo ng i D n x u HSX cao ch ng t kh n ng thu h i v n c a Ngân hàng th p,

các kho n n nghi ng v n ch a đ c thu h i, v n v n b đ ng ây là ch tiêu tuy t

đ i ph n ánh ch t l ng tín d ng HSX chính xác h n Ngân hàng th ng k t h p

v i ch tiêu t ng đ i, t l n x u HSX

T l n x u HSX =

D ăn x u HSX

x 100%

T ngăd ăn HSX ụăngh a: T l n x u HSX ph n ánh trong 100 đ ng d n HSX có bao nhiêu

đ ng n x u T l này cao s làm gi m hi u qu s d ng v n c a ngân hàng, m c đ

an toàn đ i v i cho vay HSX th p Theo NHNN, t l n x u m c 3% đ c coi là

1.3.5.4 Ch tiêu h s thu n

H s thu n HSX =

D ăn HSX cho k báo cáo

S ti n d phòng c th đ i v i t ng kho n n đ c tính theo công th c sau:

R = max {0, ( A- C )} x r

Trong đó:

R: Là s ti n d phòng c th ph i trích A: S d n g c c a kho n n

C: Giá tr kh u tr c a tài s n b o đ m R: t l trích l p d phòng c th

ụăngh a:ăCh tiêu này ph n ánh c 100 đ ng cho vay HSX thì có bao nhiêu

đ ng ph i trích l p d phòng RRTD T l d phòng r i ro tín d ng đ i v i cho vay HSX càng cao thì RRTD c a Ngân hàng đ i v i danh m c cho vay HSX có nguy c cao h n ch t l ng danh m c ch t l ng tín d ng này th p

1.3.5.6 Kh n ng bù đ p r i ro

Tín d ng là nghi p v đóng vai trò ch ch t trong ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng, thu nh p t ho t đ ng tín d ng chi m t tr ng l n trong thu nh p c a Ngân hàng Tuy nhiên đây là ho t đ ng có t l r i ro cao nh t Do đó đ gi m thi u r i ro

và đ m b o r ng khi có RRTD x y ra Ngân hàng v n có th đáp ng đ c nhu c u thanh kho n và không đ ng bên b v c phá s n thì các Ngân hàng đ u trích l p d phòng RRTD

Ch tiêu đ c s d ng đ đo l ng kh n ng bù đ p RRTD t cho vay HSX mà các Ngân hàng th ng s d ng

H s kh n ngăbùăđ p RRTD

RRTDăđ c trích l p cho vay HSX

x 100% NQHăkhóăđòiăcho vay HSX

Trong đó:

N quá h năkhóăđòiăchoăvayăHSXă=ăN có kh n ngăm t v n cho vay HSX

H s kh n ng bù đ p RRTD v i HSX dùng đ tính toán cho các kho n vay HSX có kh n ng không thu h i đ c H s này ph n ánh c 100 đ ng n quá h n khó đòi đ i v i HSX thì có bao nhiêu đ ng đ c bù đ p b i d phòng RRTD đ m

b o an toàn Ngân hàng ph i h n ch đ n m c th p nh t n quá h n khó đòi đ i v i cho vay HSX

1.4 Qu n tr r i ro tín d ng

1.4.1 Khái ni m qu n tr r i ro tín d ng:

Qu n tr r i ro tín d ng là quá trình nh n d ng, phân tích nhân t r i ro, đo l ng

m c đ r i ro, trên c s đó l a ch n tri n khai các bi n pháp phòng ng a và qu n lý các ho t đ ng tín d ng nh m h n ch và lo i tr r i ro trong quá trình c p tín d ng

1.4.2 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng:

S ăđ 1.1 Quy trình qu n tr r i ro tín d ng

(Ngu n: Theo quy trình qu n tr r i ro c a NHTMCP i Á)

1.4.2.1 Nh n di n r i ro tín d ng

Nh n di n r i ro tín d ng là quá trình xác đ nh liên t c và có h th ng trong ho t

đ ng kinh doanh c a Ngân hàng Nh n di n r i ro tín d ng bao g m các công vi c: Theo dõi, xem xét, nghiên c u môi tr ng ho t đ ng tín d ng và toàn b ho t đ ng tín

d ng c a Ngân hàng, nh m th ng kê đ c t t c các r i ro, không ch nh ng lo i r i ro

đư và đang x y ra, mà còn d báo đ c nh ng d ng r i ro m i có th xu t hi n đ i v i

Ngân hàng, trên c s đó đ xu t các gi i pháp đo l ng, ki m soát và tài tr r i ro tín

d ng phù h p nh n di n r i ro, nhà qu n tr ph i l p đ c b ng li t kê t t c các

d u hi u r i ro đư, đang và có th x y ra đ i v i Ngân hàng b ng ph ng pháp:

- L p b ng câu h i nghiên c u v r i ro và ti n hành đi u tra;

- Phân tích tài li u, thông tin v HSX, v ph ng án ho c d án vay v n, báo cáo tài chính, tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a h ;

- Ph ng pháp l u đ ; thanh tra hi n tr ng; phân tích các h p đ ng;

t i đa đ i v i m t khách hàng, c ng nh trích l p qu d phòng đ tài tr cho RRTD

đo l ng r i ro, Ngân hàng c n thu th p s li u, thông tin và phân tích, đánh giá r i

ro Trên c s k t qu thu th p đ c, l p ma tr n đo l ng r i ro

Có hai ph ng pháp c b n đ phân tích, đo l ng RRTD là ph ng pháp đ nh tính và ph ng pháp đ nh l ng Hai ph ng pháp này không lo i tr l n nhau mà h

tr l n nhau đ phân tích, đo l ng RRTD Do v y, tùy tình hình th c t mà Ngân hàng có th s d ng m t trong hai ph ng pháp ho c s d ng c hai ph ng pháp đ đánh giá, đo l ng r i ro tín d ng

Ph ng pháp đ nh l ng: M t s ch tiêu th ng đ c s d ng đ đánh giá RRTD là: T l n x u; T l n quá h n; T l d phòng RRTD; H s kh n ng bù

+ N ngăl c c aăng i vay (Capacity): Tu thu c vào quy đ nh c a qu c gia

Ng i đi vay ph i có n ng l c pháp lu t và n ng l c hành vi dân s

+ Thu nh p c aăng iăđiăvayă(Cashflow): Xác đ nh ngu n tr n c a khách

hàng nh lu ng ti n t doanh thu bán hàng hay thu nh p, ti n bán thanh lý tài s n ho c

ti n t phát hành ch ng khoán… Sau đó c n phân tích tình hình tài chính c a doanh nghi p vay v n thông qua các t s tài chính

+ B oă đ m ti n vay (Collateral): ây là đi u ki n đ Ngân hàng c p tín

d ng và là ngu n tài s n th hai có th tr n vay cho Ngân hàng

+ Cácă đi u ki n (Conditions): Các Ngân hàng quy đ nh các đi u ki n tùy

theo chính sách tín d ng t ng th i k

+ Ki m soát (Control): T p trung vào nh ng v n đ này nh s thay đ i c a

lu t pháp có liên quan và quy ch ho t đ ng m i có nh h ng đ n khách hàng hay

không? Yêu c u tín d ng c a ng i vay có đáp ng đ c tiêu chu n c a Ngân hàng hay không?

Mô hình 6C t ng đ i đ n gi n, song h n ch c a nó là nó ph thu c vào m c

đ chính xác c a ngu n thông tin thu th p, kh n ng d báo c ng nh trình đ phân tích, đánh giá c a cán b tín d ng

- Mô hình x p h ng c a Moody và Standard & Poor

R i ro tín d ng trong cho vay và đ u t th ng đ c th hi n b ng vi c x p h ng trái phi u và kho n cho vay, trong đó Moody và Standard & Poor là nh ng công ty cung c p d ch v này tôt nh t

B ng 1.1 Mô hình x p h ng c a Moody và Standard & Poor

đ c x p h ng th p nh ng l i có l i nhu n cao nên đôi lúc Ngân hàng v n ch p nh n

đ u t vào nh ng kho n này

Tài tr r i ro tín d ng là đ bù đ p nh ng kho n r i ro tín d ng x y ra, làm lành

m nh hóa tài chính Ngân hàng, ch không ph i là xóa hoàn toàn n vay cho khách hàng

C ng nh đ i v i các lo i r i ro khác, k thu t tài tr r i ro tín d ng bao g m các

ph ng án: T kh c ph c; chuy n giao r i ro; trung hòa r i ro

- Trích l p qu d phòng r i ro

Vi c trích l p qu d phòng r i ro là nh m giúp Ngân hàng ch đ ng đ i phó v i

nh ng t n th t tín d ng d ki n D phòng r i ro bao g m: D phòng r i ro chung và

d phòng r i ro c th

- Thu h i các kho n n đư x lý r i ro

Nh ng kho n vay đư x lý r i ro khó thu h i đ c theo dõi riêng và t ng tr ng

h p có bi n pháp và x lý c th

1.4.3 Các y u t nhăh ng t i công tác qu n tr r i ro tín d ng

1.4.3.1 Y u t ch quan

- Trình đ nh n th c c a các cán b qu n tr r i ro tín d ng: Các cán b ch a

nh n th c đ y đ v t m quan tr ng c a vi c h n ch r i ro tín d ng, ch a có nh ng đánh giá chính xác v khách hàng và kh n ng tr n c a h Cán b ch a có nh ng đánh giá chính xác v ph ng án s n xu t kinh doanh c a khách hàng, đ i tác tham gia b o lãnh, không d báo đ c nh ng v n đ phát sinh t phía khách hàng có th gây b t l i cho khách hàng

- H th ng thông tin đánh giá khách hàng và qu n tr r i ro tín d ng c a Ngân hàng ch a đ t đ c yêu c u v s t ng h p và th ng nh t: H th ng thông tin ch a

đ y đ và thi u c p nh t đư khi n cho quá trình đánh giá r i ro g p nhi u khó kh n Ngân hàng ch a có đ thông tin v th tr ng, không có nh ng kênh thông tin chính xác đ ki m tra v các khách hàng

- M c đ ph c t p c a các ho t đ ng Ngân hàng: Các ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng ngày càng đa d ng và ph c t p đem l i l i nhu n ngày càng l n tuy nhiên

m c đ r i ro c ng ngày càng cao h n

1.4.3.2 Y u t khách quan

- Do môi tr ng pháp lý ch a đ y đ ch t ch , các quy đ nh còn thi u và ch a

đ ng b Các thay đ i trong các chính sách kinh t v mô c a Chính ph , trong ti n trình h i nh p qu c t

- Do các bi n đ ng b t th ng v t giá h i đoái, lưi su t ngoài t m ki m soát

c a Ngân hàng H th ng thông tin v các HSX do các c quan khác cung c p không chính xác, trung th c

K t lu n: Vi c phát tri n công tác qu n tr r i ro tín d ng ph thu c vào nhi u

y u t nh : Nh n th c v qu n tr r i ro, hi u qu b máy t ch c, trình đ CBCNV

Do v y, vi c hoàn thi n và nâng cao công tác qu n tr r i ro tín d ng là hoàn thi n và nâng cao nh ng y u t đó V n đ này Ngân hàng c n có b ph n chuyên trách

1.5 Các d u hi u nh n bi t RRTD HSX

Vi c s n xu t kinh doanh c a HSX có th th t b i qua m t đêm hay ch qua m t

s bi n đ ng b t th ng c a th i ti t đ i v i các h s n xu t nông nghi p, h nuôi

tr ng th y s n, hay bi n đ ng c a n n kinh t , nhu c u c a thay đ i c a th tr ng,…

do v y mà s th t b i th ng có m t s d u hi u báo đ ng Có d u hi u m nh t, có

d u hi u bi u hi n rõ ràng Ngân hàng c n ph i chú ý là các d u hi u này đôi khi đ c

nh n ra qua m t quá trình x lý ch không h n là m t th i đi m, do v y, CBTD ph i

26

bi t cách nh n bi t chúng m t cách có h th ng Ta có th x p các d u hi u c a RRTD thành các nhóm sau:

- Nhóm 1: D u hi uăliênăquanăđ n ngân hàng, th hi n:

+ Khách hàng thanh toán ti n vay không đúng k ho ch ây là d u hi u rõ ràng và có ý ngh a nh t đ nh n bi t r i ro tín d ng x y ra

+ Lãi su t cao cho vay c a Ngân hàng cao b t th ng do Ngân hàng c g ng

bù đ p r i ro Lãi su t cho vay quá cao khi n cho chi phí tr lãi Ngân hàng c a HSX

t ng cao làm gi m thu nh p và kh n ng tr n c a HSX

+ Các nhà cung c p hi n t i ho c t ng lai c a HSX liên l c v i Ngân hàng

đ h i th m nh ng thông tin v tín d ng c a khách hàng n Các nhà cung c p các y u

t đ u vào nh hàng hóa, nguyên v t li u, máy móc thi t b … cho s n xu t c a h

+ Tài s n th ch p không đ tiêu chu n theo quy đ nh

+ Vi c trông ch c a khách hàng vào các ngu n v n b t th ng đ đáp ng ngh a v thanh toán, còn có th là thanh toán cho nhà cung c p hay đ tr n Ngân hàng

+ Không có báo cáo hay d đoán v dòng ti n S n xu t kinh t h thông

th ng là s n xu t nông nghi p, th ng m i d ch v nh l Khác v i các doanh nghi p các HSX th ng không có báo cáo tài chính, báo cáo d đoán dòng ti n i u

đó gây khó kh n cho Ngân hàng trong vi c xác đ nh kh n ng tr n v n vay do s n

xu t c a h mang n ng tính th i v và ph thu c nhi u vào đi u ki n t nhiên

+ Yêu c u gia h n n kém hi u qu , HSX đư đ c gia h n n tuy nhiên không có hi u qu (v n g c tr c m i l n gia h n gi m không đáng k )

- Nhóm 2: D u hi uăliênăquanăđ năph ngăphápăqu n lý c a khách hàng,

th hi n:

+ Ch h và các thành viên trong h luôn b t đ ng v m c đích, đi u hành

s n xu t kinh doanh, ph ng pháp đi u hành s n xu t c a ch h đ c đoán, hay quá d dãi trong qu n lý s n xu t c a h

+ K ho ch s n xu t kinh doanh c a h , nh buôn bán gì, nhu c u m c đích

s d ng v n nh th nào, tiêu th nh th nào, ch đ c quy t đ nh b i ch h có trình

đ hi u bi t k thu t không cao d n đ n tính kh thi, hi u qu s n xu t không cao, Ngân hàng cho vay v i nh ng HSX nh v y d g p r i ro v v n

+ Có mâu thu n xu t hi n gi a các thành viên trong HSX, gi a các thành viên

có mâu thu n v l i ích… làm cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh b đình tr , không

hi u qu

+ Các chi phí s n xu t c a h không h p lý: Chi phí s n xu t nh mua máy móc thi t b , xây d ng m t b ng kho bãi, thuê nhân công, máy móc thi t b… quá cao hay quá th p so v i th c t đ u cho th y s b t th ng trong s n xu t c a h

- Nhóm 3: D u hi u liên quan t iăcácă uătiênătrongăkinhădoanh,ăth hi n:

+ D u hi u h i ch ng h p đ ng l n: HSX b n t ng v i m t khách hàng (khách hàng này th ng là các công ty l n, có nhu c u v ngu n cung l n, n đ nh…)

do đó đ c t gi m l i nhu n đ t đ c h p đ ng l n

+ D u hi u h i ch ng s n ph m ch y theo th tr ng: M t hàng đ c a chu ng, nhu c u đ t bi n c a khách hàng, s n ph m là nh t th i… các HSX do còn

y u kém v thông tin, c ng nh nh n đ nh v th tr ng, thì s đua nhau làm, đ n khi

r t giá l i đua nhau b , chuy n sang m t hàng m i, gây nh h ng r t l n đ n nhu c u kinh doanh c a HSX

- Nhóm 4: D u hi u liên quan đ n v n đ k thu t vƠ th ng m i, bi u hi n:

+ Khó kh n trong vi c phát tri n các m t hàng m i, có th thay th phù h p cho nh ng s n ph m c không còn đ c a chu ng trên th tr ng, phù h p v i th

hi u c a ng i tiêu dùng

+ Thay đ i ngành ngh kinh doanh, thay đ i ngành ngh s n xu t là m t vi c không d dang ti n hành trong th i gian ng n Vì v y m t s thay đ i nhanh chóng c a HSX đ i v i ngành ngh kinh doanh c a h mình là d u hi u cho th y có th r i ro

+ Nh ng thay đ i trong chính sách c a nhà n c theo h ng b t l i cho s n

xu t c a h

- Nhóm 5: D u hi u phi tài chính, th hi n:

+ Có bi u hi n c t gi m chi phí đ u t s n xu t, m r ng s n xu t, chi phí c i t o + Có s xu ng c p c a t li u s n xu t, c s s n xu t, kinh doanh (nguyên

v t li u, m t b ng kho bưi, ph ng ti n v n chuy n…)

+ Thay đ i trên th tr ng v lãi su t, t giá, m t khách hàng l n nh t, m t nhà cung ng, thêm đ i th c nh tranh, v n đ thay đ i th hi u khách hàng… T t c

đ u tác đ ng c ng nh nh h ng t i ho t đ ng kinh doanh c a h

+ N i l u tr , b o qu n s n ph m quá nhi u, b h h ng và l c h u

Nh v y: D a trên h th ng các d u hi u nh n bi t r i ro tín d ng đ i c i HSX

k t h p v i kinh nghi m c a b n thân mà CBTD có th s m nh n xét, đánh giá đ c

tình hình r i ro v i các kho n vay c a HSX mà mình qu n lý Qua đó đ ra các bi n

pháp phù h p đ phòng ng a và h n ch r i ro cho Ngân hàng Trong các d u hi u

đó, d u hi u rõ ràng và có ý ngh a nh t mà CBTD c n ph i chú ý đ xem xét r i ro v i

kho n vay là s trì hoãn, ch m thanh toán cho kho n vay c a khách hàng vay

28

Qua các lý lu n v h s n xu t và nh ng nh h ng c a r i ro tín d ng đ n ho t

đ ng Ngân hàng c ng nh n n kinh t đư đ c nghiên c u trong ch ng I có th th y

r ng r i ro tín d ng trong b t c ho t đ ng cho vay v i b t c khách hàng nào là đi u không tránh kh i V n đ đ t ra cho các Ngân hàng là làm th nào đ h n ch r i ro tín

d ng m c th p nh t mà không nh h ng đ n vi c m r ng tín d ng, đ c bi t là tín

d ng h s n xu t

Mu n v y, b n thân m i Ngân hàng ph i đánh giá đ c đúng th c tr ng tín d ng HSX c a chính mình trong b i c nh c a n n kinh t , xã h i trong m i giai đo n phát tri n ph i đ a ra các bi n pháp nh m phòng ng a và h n ch r i ro tín d ng HSX m t cách t t nh t nh m h n ch t n th t cho chính Ngân hàng

đ u ch là Ngân hàng TMCP nông thôn ho t đ ng t i t nh ng Nai v i 1 t VN v n

đi u l , đ n nay DaiABank đư tr i qua h n 20 n m phát tri n v t b c V n đi u l

hi n nay: 3.100 t VN v i m ng l i ho t đ ng: 62 đi m giao d ch g m s giao

d ch, chi nhánh, PGD, qu ti t ki m trên c n c (tính đ n tháng 12/2012)

Ngày 20-04-2009, Ngân hàng TMCP i Á (DaiABank) đư khai tr ng và đ a vào ho t đ ng phòng giao d ch Hà Huy T p (thu c chi nhánh Hà N i) t i đ a ch 91 Hà Huy T p, th tr n Yên Viên, huy n Gia Lâm, thành ph Hà N i ây là Phòng giao

d ch đ u tiên trên đ a bàn Hà N i và các t nh Phía B c

Ho t đ ng kinh doanh trong n n kinh t th tr ng đang g p suy thoái, các doanh nghi p nhà n c và các DN ngoài qu c doanh g p khó kh n v v n t có, v n vay…

đi u đó nh h ng r t l n đ n ho t đ ng c a Ngân hàng H n n a, các doanh nghi p

đư có quan h truy n th ng v i m t ho c nhi u NH khác, nên đ i v i chi nhánh m i

ho t đ ng t tháng 04/2009 vi c chi m l nh th tr ng, th ph n g p r t nhi u khó kh n đòi h i ph i khai thác tri t đ th m nh v c s v t ch t, các m i quan h , phong cách

ph c v , tuyên truy n ti p th, đ i m i công ngh , linh ho t v lãi su t đáp ng các

d ch v và ti n ích c a Ngân hàng, kh c ph c nh ng khó kh n ban đ u, ho t đ ng c a chi nhánh luôn đ c đi u ch nh cho phù h p, k p th i các chính sách kinh doanh, tích

c c tìm hi u nhu c u th tr ng nh đó đem l i nh ng k t qu kinh doanh kh quan

đ c Ngân hàng TMCP i Á và đánh giá là m t chi nhánh ho t đ ng có hi u qu

Th c hi n chính sách c a ng và Nhà n c v CNH - H H n n kinh t , trong

nh ng n m qua NHTMCP i Á – PGD Hà Huy T p luôn l y ho t đ ng đ u t tín

d ng là chi n l c kinh doanh hàng đ u c a mình V t qua khó kh n thách th c th a ban đ u, đóng góp c a phòng trong th i gian qua có nh ng thành t u đáng k Trong

nh ng n m t i Ngân hàng ti p t c quá trình đ i m i và ph c v ngày càng t t h n cho

m c tiêu phát tri n, đ ng đ u v i thách th c và h i nh p qu c t