phát triển hoạt động kinh doanh dịch vụ thẻ thanh toán của ngân hàng tmcp đầu tư và phát triển việt nam - chi nhánh hà nội

Sinh viên Ph m Th Bích Liên... ho c các công ty đi u hành nh Amex, JCB, Dinner Club..... toán th , máy ATM, các ngân hàng thanh toán th trong và ngoài n c... Ngân hàng phát hành là ngân

D CH V TH THANH TOÁN C A NGÂN

VI T NAM - CHI NHÁNH HÀ N I

SINH VIÊN TH C HI N : PH M TH BÍCH LIÊN

HÀ N I ậ 2014

D CH V TH THANH TOÁN C A NGÂN

VI T NAM - CHI NHÁNH HÀ N I

Giáoăviênăh ng d n : Th.S Lê Th Hà Thu Sinh viên th c hi n : Ph m Th Bích Liên

HÀ N I ậ 2014

L I C Mă N

Qua ch ng đ ng h c t p 04 n m trên gi ng đ ng i h c Th ng Long, em đã

trau d i đ c cho b n thân nhi u ki n th c quý giá làm hành trang cho s nghi p sau

này Cùng v i kho ng th i gian th c t p t i Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n

Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i, em đã h c h i thêm đ c nhi u kinh nghi m, đ c so

sánh ki n th c lý thuy t và th c t

hoàn thành khóa lu n t t nghi p này, ngoài s c g ng c a b n thân, em còn

nh n đ c s quan tâm và giúp đ c a r t nhi u ng i

Tr c tiên, em xin g i l i c m n đ n Ban giám hi u nhà tr ng và các th y, cô

giáo – nh ng ng i đã t o môi tr ng h c t p, thi c nghiêm túc và truy n đ t cho em

nhi u ki n th c b ích

Em xin g i l i c m n sâu s c đ n gi ng viên Th.s Lê Th Hà Thu, là ng i tr c

ti p h ng d n em th c hi n khóa lu n này Cô đã dành th i gian đ nh h ng đ tài,

ch nh s a cho em t ng l i nh , nghiêm kh c nh c nh đ em hoàn thành t t bài khóa

lu n c a mình

Trong th i gian th c t p t i Ngân hàng TMCP u t và Phát Tri n Vi t Nam –

Chi nhánh Hà N i, em đã đ c các cán b c a chi nhánh giúp đ hoàn thành k th c

t p và đ nh h ng cho em v đ tài khóa lu n Em xin g i l i c m n đ n các anh, ch ,

các cô, chú, các bác t i chi nhánh đã giúp đ em t n tình

Trong quá trình th c hi n khóa lu n, do còn h n ch v ki n th c và kinh nghi m nên khóa lu n c a em không tránh kh i sai sót Em r t mong nh n đ c s góp ý c a

các th y, cô giáo đ bài khóa lu n c a em đ c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n!

Sinh viên

Ph m Th Bích Liên

L IăCAMă OAN

Em xin cam đoan bài Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n v i s

h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i

khác Các d li u thông tin th c p đ c s d ng trong bài Khóa lu n là có ngu n g c

và đ c trích d n rõ ràng

Em xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này

Sinh viên

Ph m Th Bích Liên

M C L C

CH NGă 1 NH NG V Nă C ă B N V HO Tă NG KINH DOANH

D CH V TH THANH TOÁN C AăNGỂNăHẨNGăTH NGăM I 1

1.1 T ng quan v th thanh toán 1

1.1.1 Khái ni m th thanh toán và đ c đi m th thanh toán 1

1.1.1.1 Khái ni m 1

1.1.1.2 c đi m c a th thanh toán 1

1.1.2 Phân lo i th thanh toán 2

1.2 D ch v th thanh toán và s c n thi t ph i phát tri n d ch v th thanh toán ầầầ 4

1.2.1 Khái ni m d ch v kinh doanh th thanh toán 4

1.2.2 c đi m d ch v th thanh toán 5

1.2.3 S c n thi t ph i phát tri n d ch v th thanh toán đ i v i Ngân hàng th ng m i và n n kinh t 7

1.2.4 Nh ng l i ích c a d ch v th thanh toán 8

1.2.4.1 L i ích đ i v i ch th 8

1.2.4.2 L i ích đ i v i ngân hàng 9

1.2.4.3 L i ích đ i v i c s ch p nh n th 9

1.2.5 Các bên tham gia trong ho t đ ng thanh toán th 10

1.2.5.1 T ch c th qu c t 10

1.2.5.2 Ngân hàng phát hành 11

1.2.5.3 Ch th 11

1.2.5.4 Ngân hàng thanh toán 11

1.2.5.5 n v ch p nh n th 12

1.3 Các ho tăđ ng trong d ch v th thanh toán 12

1.3.1 Ho t đ ng phát hành th thanh toán 12

1.3.2 Ho t đ ng thanh toán th 13

1.4 Nh ng r i ro trong s d ng th thanh toán 14

1.4.1 R i ro gi m o 14

1.4.2 R i ro tín d ng 14

1.4.3 R i ro v k thu t, công ngh 15

1.4.4 R i ro v đ o đ c c a nhân viên ngân hàng 15

1.4.5 R i ro khác 15

1.5 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu c a d ch v th thanh toán t i Ngân hàng th ngăm i 16

1.5.1 Ch tiêu đ nh tính 16

1.5.1.1 Kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng 16

1.5.1.2 Thái đ ph c v c a nhân viên ngân hàng 17

1.5.1.3 Kh n ng m r ng th ph n thanh toán th c a ngân hàng 17

1.5.1.4 M c đ hài lòng c a khách hàng đ i v i d ch v th thanh toán 17

1.5.1.5 Kh n ng thu hút khách hàng m i s d ng d ch v th thanh toán c a Ngân hàng 17

1.5.1.6 S phát tri n c a công ngh thông tin trong d ch v th thanh toán………… 18

1.5.2 Ch tiêu đ nh l ng 18

1.5.2.1 L i nhu n 18

1.5.2.2 T c đ t ng tr ng s l ng th phát hành 20

1.5.2.3 T c đ t ng tr ng s món thanh toán th 21

1.5.2.4 T c đ t ng tr ng s máy ATM/s đi m ch p nh n th POS 21

1.5.2.5 Doanh s thanh toán th 22

1.5.2.6 T n su t giao d ch th thanh toán qua máy ATM/POS 22

1.5.2.7 Doanh s chuy n kho n l ng qua th 23

1.5.2.8 T l s c x y ra trên t ng s l n giao d ch 23

1.6 Các nhân t nhăh ngăđ n ho tăđ ng kinh doanh th thanh toán 23

1.6.1 Nhân t n i b ngân hàng 23

1.6.1.1 i u ki n khoa h c – công ngh 23

1.6.1.2 Kh n ng v ngu n v n 24

1.6.1.3 Trình đ đ i ng cán b làm công tác th 24

1.6.2 Nhân t bên ngoài 24

1.6.2.1 i u ki n v kinh t 24

1.6.2.2 i u ki n v n hóa – xã h i 24

1.6.2.3 i u ki n pháp lí 25

1.6.2.4 i u ki n v c nh tranh 25

CH NGă 2 TH C TR NG HO Tă NG KINH DOANH TH THANH TOÁN T Iă NGỂNă HẨNGă TMCPă Uă T ă VẨă PHÁTă TRI N VI T NAM ậ CHI NHÁNH HÀ N I 26

2.1 S ăl c v NgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i ầầầ 26

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n 26

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i 27

2.1.3 Nh ng l nh v c kinh doanh ch đ o c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i 30

2.1.4 Tình hình ho tăđ ng kinh doanh c aăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠă

Phát tri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i 31

2.1.4.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 31

2.1.4.2 Ho t đ ng cho vay 35

2.1.4.3 Ho t đ ng và d ch v khác 38

2.2 Ho tăđ ng thanh toán th c a Vi t Nam trong th i gian v a qua 41

2.3 Nh ngăquyăđ nh chung c aăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i v th thanh toán 42

2.3.1 Trách nhi m và quy n h n c a ch th 42

2.3.2 Quy n và ngh a v c a Ngân hàng 43

2.4 Th c tr ng kinh doanh d ch v th thanh toán t iăNgơnăhƠngăTMCPă u t ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i 44

2.4.1 Các s n ph m th thanh toán 44

2.4.1.1 S n ph m th thanh toán qu c t BIDV 44

2.4.1.2 S n ph m th ghi n E – partner 45

2.4.2 Quy trình phát hành th 46

2.4.3 Quy trình thanh toán th 47

2.4.4 K t qu ho t đ ng kinh doanh th thanh toán 48

2.5 Th c tr ng ho tăđ ng kinh doanh d ch v th thanh toán t i Ngân hàng TMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i 50

2.5.1 Kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 50

2.5.2 Kh n ng m r ng th ph n, thu hút khách hàng m i c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 52

2.5.3 S phát tri n c a công ngh thông tin trong d ch v th thanh toán c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 52

2.5.4 S l ng th thanh toán 53

2.5.5 Doanh s giao d ch phát sinh trên tài kho n th 56

2.5.6 Tình hình thanh toán l ng qua th 58

2.5.7 M ng l i giao d ch th c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i 60

2.4.1.3 Doanh s thanh toán th 64

2.4.1.4 T n su t giao d ch th thanh toán 65

2.5.8 Phân tích ma tr n SWOT đ i v i d ch v kinh doanh th thanh toán c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i 65

CH NGă 3 M T S GI I PHÁP NH M PHÁT TRI N D CH V KINH

TRI N VI T NAM ậ CHI NHÁNH HÀ N I 71

3.1 K ho ch trong th i gian t i c aăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i 71

3.2 Phơnăđo n th tr ng và l a ch n th tr ng m c tiêu 71

3.3 Gi i pháp nh m phát tri n ho tăđ ng kinh doanh d ch v th thanh toán t iăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà N i 73

3.3.1 Gi i pháp chính sách Marketing d ch v th thanh toán t i Chi nhánh……… 73

3.3.1.1 Chính sách s n ph m 73

3.3.1.2 Chính sách giá 73

3.3.1.3 T ng c ng công tác Marketing, qu ng bá, ti p th v th 74

3.3.1.4 M r ng m ng l i c s ch p nh n th 75

3.3.1.5 Nâng cao ch t l ng ph c v khách hàng 76

3.3.2 Gi i pháp v tài chính 77

3.3.3 Gi i pháp v k thu t công ngh 78

3.3.4 Gi i pháp v con ng i 79

FDI (Foreign Direct Investment)

IPO (Initial Public Offering)

NHTTT

NHPHT

NHNN

NHTM

POS (Point Of Sale)

PIN (Pesonal Identification Number)

Công ty c ph n chuy n m ch tài chính Qu c gia

Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam

i m bán hàng có EDC

M t mã cá nhân Công ty c ph n d ch v th Smartlink Tín d ng qu c t

T ch c kinh t

Xu t nh p kh u

DANH M CăS ă , B NG BI U

Trang

B ng 2.1: Tình hình huy đ ng v n t i Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 31

B ng 2.2: Tình hình d n c a Chi nhánh qua các n m 2011 – 2013 33

B ng 2.3: Tình hình tín d ng Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 35

B ng 2.4: Doanh s kinh doanh ngo i t Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 38

B ng 2.5: K t qu doanh thu t d ch v ngân qu giai đo n 2011 – 2013 39

B ng 2.6: K t qu ho t đ ng kinh doanh th thanh toán BIDV – Chi nhánh Hà N i 48

B ng 2.7: Tình hình phát hành th BIDV – Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011 – 2013 53

B ng 2.8 : Doanh s giao d ch phát sinh trên tài kho n th các n m 2011 – 2013 56

B ng 2.9: Tình hình thanh toán l ng qua th t i BIDV – Chi nhánh Hà N i 58

B ng 2.10: ng ti n m t qua POS t i BIDV – Chi nhánh Hà N i 62

B ng 2.11: Tình hình giao d ch qua máy ATM 64

B ng 2.12: T n su t giao d ch th thanh toán Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i

65

B ng 2.13: Phân tích ma tr n SWOT v ho t đ ng kinh doanh th thanh toán c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i 66

Bi u đ 2.1: T l n x u trên t ng d n Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i… 37

Bi u đ 2.2: M ng l i giao d ch th Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i……… 60

S đ 1.1: Phân lo i th ……… 2

S đ 2.1: C c u t ch c c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i………27

S đ 2.2: Các lo i th c a Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i phát hành……….44

S đ 2.3: Quy trình phát hành th t i Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i………46

S đ 2.4: Quy trình thanh toán th t i Ngân hàng BIDV – Chi nhánh Hà N i…… 47

L I M U

I Tính c p thi t c aăđ tài

Ngay t khi ra đ i và phát tri n đ n nay, ho t đ ng ngân hàng là l nh v c không

th thi u đ i v i s phát tri n kinh t - xã h i Nh ng n m qua k t qu ho t đ ng kinh

doanh c a ngành Ngân hàng đã đóng góp m t ph n h t s c quan tr ng vào s nghi p

phát tri n chung c a đ t n c

Trong b i c nh n n kinh t toàn c u đang di n ra m nh m , s c nh tranh trong

l nh v c Ngân hàng ngày càng tr nên gay g t v m c đ , ph m vi và s n ph m, d ch

v cung ng trên th tr ng Cùng v i s phát tri n c a n n kinh t th gi i, các quan

h mua bán trao đ i hàng hóa d ch v t ng b c phát tri n c v s l ng và ch t

l ng Do đó, đòi h i ph i có nh ng ph ng ti n thanh toán m i đ m b o tính an toàn,

nhanh chóng, hi u qu Thêm vào đó, th k XX là th k mà khoa h c công ngh có

nh ng b c ti n v t b c, đ c bi t là công ngh thông tin ti p thu nh ng thành t u

v khoa h c k thu t c a các n c phát tri n và không b đ ng ngoài s phát tri n kinh

t th gi i nói chung, các n c đang phát tri n trong đó có Vi t Nam đ u ph i n l c

h i nh p vào xu th chung đó Th ngân hàng xu t hi n là s k t h p c a khoa h c k

thu t v i công ngh qu n lý ngân hàng Th ngân hàng là s n ph m công ngh hi n

đ i, nó đã và đang tr nên ph bi n r t nhi u n c trên th gi i

T i Vi t Nam, n n kinh t ngày m t phát tri n, đ i s ng ng i dân ngày càng nâng cao, thêm vào đó là xu th h i nh p phát tri n v i n n kinh t th gi i, vi c xu t

hi n c a m t ph ng ti n thanh toán m i là r t c n thi t Hi n nay, s xu t hi n th thanh toán đã làm thay đ i cách chi tiêu, thanh toán c a c ng đ ng xã h i V i các đ c

tính v n có và các ti n ích mà nó mang l i d ch v th đang t ng b c thu hút đ c s

quan tâm c a ng i dân Th ngân hàng đã nhanh chóng tr thành m t ph ng ti n

thanh toán thông d ng các n c phát tri n c ng nh trên th gi i N m b t đ c c

h i này, Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i đang

t ng b c tri n khai đ đ a d ch v th thanh toán là m t trong nh ng l nh v c kinh

doanh nh m t ng c ng n ng l c c nh tranh c a mình trong th tr ng đang có s phát

tri n r t nhanh này Xu t phát t nhu c u th c t đó, sau m t th i gian đ c tìm hi u

th c t v d ch v th t i Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi

nhánh Hà N i, em đã l a ch n đ tài: "Phát tri n ho tăđ ng kinh doanh d ch v th

thanh toán c aăNgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh Hà

N i" làm n i dung chính cho khoá lu n t t nghi p c a mình

II M căđíchănghiênăc u

T ng h p nh ng lý lu n c b n nh t c a th thanh toán qua ngân hàng và t th c

ti n phát tri n ho t đ ng kinh doanh d ch v th t i Ngân hàng TMCP u t và Phát

Tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i trong th i gian qua, khoá lu n đ xu t m t s gi i

pháp và ki n ngh hi v ng góp ph n đ a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t

Nam nói chung s m tr thành m t ngân hàng phát tri n m nh v d ch v thanh toán

th trên th tr ng th Vi t Nam nói riêng và trên th tr ng th c a toàn th gi i nói

chung

- i t ng nghiên c u: Ho t đ ng kinh doanh d ch v th

- Ph m vi nghiên c u: Th c tr ng kinh doanh th t i ngân hàng TMCP u t và

Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i t đ u n m 2011 đ n nay

Khóa lu n s d ng ph ng pháp lý lu n, k t h p ph ng pháp th ng kê, phân

tích, t ng h p so sánh s li u; k t h p nghiên c u lý thuy t v i phân tích th c tr ng

ho t đ ng d ch v th đ đánh giá và đ xu t gi i pháp nh m phát tri n ho t đ ng kinh

doanh d ch v th thanh toán c a Ngân hàng TMCP u t và Phát Tri n Vi t Nam –

1

CH NGă1 NH NG V Nă C ă B N V HO Tă NG KINH DOANH

D CH V TH THANH TOÁN C A NGÂN HÀNG TH NGă

M I 1.1 T ng quan v th thanh toán

1.1.1 Khái ni m th thanh toán và đ c đi m th thanh toán

1.1.1.1 Khái ni m

Nhân lo i đã tr i qua nhi u th i kì phát tri n và m i m t giai đo n l ch s l i có

m t hình thái ti n t t ng ng Tr c đây khi xã h i ch a phát tri n ng i ta dùng

nh ng hình th c ti n t gi n đ n nh v sò, v h n hay nh ng v t giá tr khác làm v t trao đ i, ti p đ n là vi c s d ng vàng, b c và ti n gi y làm ph ng ti n l u thông và

c t tr Ngày nay hình thái ti n t ngày càng đa d ng v hình th c và ch ng lo i Th thanh toán đ c coi là ph ng ti n thanh toán hi n đ i nh t th gi i hi n nay, ra đ i và

phát tri n g n li n v i vi c ng d ng công ngh tin h c trong ngân hàng

Th thanh toán là m t ph ng ti n thanh toán không dùng ti n m t do ngân hàng

hay các t ch c tài chính phát hành c p cho khách hàng Ra đ i t ph ng th c mua

bán ch u hàng hóa bán l và phát tri n g n li n v i s ng d ng công ngh tin h c

trong l nh v c ngân hàng Khách hàng có th s d ng các d ch v th đ thanh toán

ti n mua hàng hoá, d ch v t i các đ n v ch p nh n th ( VCNT) hay rút ti n m t t i các ngân hàng đ i lý, rút ti n và th c hi n các giao d ch t i các máy rút ti n t đ ng

ATM T t c đ c th c hi n trong ph m vi s d tài kho n ti n g i ho c h n m c tín

d ng đ c kí k t gi a ngân hàng phát hành và ch th

1.1.1.2 c đi m c a th thanh toán

Th thanh toán là m t hình th c chuy n ti n đi n t , là m t trong nh ng ph ng

th c thanh toán không dùng ti n m t t i các đi m thanh toán có ch p nh n th Th

thanh toán có nh ng đ c đi m sau:

- Th thanh toán không qui đ nh th i h n xu t trình và ch th có quy n s d ng

nó nhi u l n cho đ n khi nào s d ng h t s ti n trên tài kho n

- Th thanh toán là lo i th đích danh, không th chuy n nh ng b ng th t c kí

h u nh séc

- Th thanh toán làm b ng nh a theo m u riêng c a t ng t ch c phát hành

- Th thanh toán mang tính ti n ích: th đ c coi là công c thanh toán u vi t

nh t trong s các công c thanh toán phi th ng m i

- Th thanh toán mang tính an toàn và nhanh chóng: thông qua h th ng chuy n

ti n đi n t và h th ng thanh toán bù tr liên ngân hang

- Th thanh toán mang tính linh ho t: th thanh toán phát hành r t đa d ng, nhi u

ch ng lo i khác nhau thích h p v i m i đ i t ng trong xã h i

1.1.2 Phân lo i th thanh toán

D a vào các tiêu chí khác nhau có th phân chia thành các lo i th nh sau:

S ăđ 1.1: Phân lo i th

(Ngu n: Hi p h i Th Vi t Nam)

a/ C n c vào công ngh s n xu t có 3 lo i th thanh toán:

- Th kh c ch n i (Embossing Card): ây là lo i th s khai ban đ u, các thông tin c b n đ c kh c n i trên b m t th Hi n nay ng i ta không còn dùng n a

vì d làm gi , tính b o m t kém

- Th b ngăt (Magnetic Stripe): đ c s n xu t d a trên k thu t th tín v i 2

b ng t ch a thông tin m t sau c a th Lo i này đã dùng ph bi n trong vòng 20

n m nay, nh ng đã th hi n m t s nh c đi m nh kh n ng b l i d ng cao do thông

tin ghi trên th không đ c mã hóa, có th đ c đ c d dàng, th ch mang m t l ng

thông tin h n ch không áp d ng đ c k thu t mã hóa an toàn nên có th b n c p

thông tin b ng các thi t b n i v i máy tính

TH THANH TOÁN

CÔNG

NGH

S N XU T

CH TH PHÁT HÀNH

TÍNH

CH T THANH TOÁN

M Că

TÍN NHI M

PH M VI

S

D NG

Th ghi n

Th do t

ch c phi ngân hàng phát hành

Th Vàng

3

- Th thông minh (Smart Card): Th thông minh có nhi u nhóm v i dung

l ng nh c a “chíp” đi n t là khác nhau Lo i th này đã kh c ph c đ c nhi u

nh c đi m c a th t , đ m b o tính an toàn cao và có th s d ng cho các m c đích khác nhau nh g i đi n tho i công c ng, tr c c phí c u đ ng, mua x ng d u… Tuy

nhiên chi phí đ s n xu t th thông minh v n còn cao

b/ Phân lo i theo ph m vi lãnh th

- Th trongăn c: Là th gi i h n trong ph m vi m t qu c gia, do v y đ ng ti n

giao d ch ph i là đ ng b n t c a n c đó

- Th qu c t : ây là lo i th đ c ch p nh n trên toàn th gi i, s d ng các

ngo i t m nh đ thanh toán

c/ C n c vào ch th phát hành th đ c chia làm 2 lo i:

- Th do ngân hàng phát hành (Bank Card): là lo i th do ngân hàng phát

hành giúp cho khách hàng s d ng linh đ ng tài kho n c a mình t i ngân hàng ho c s

d ng m t s ti n do ngân hàng c p tín d ng Th này hi n đang đ c s d ng r ng rãi

nh t và có th l u hành trên toàn c u

- Th do t ch c phi ngân hàng phát hành: Là lo i th du l ch ho c gi i trí do

các t p đoàn kinh doanh l n phát hành nh : Dinner Cub, Amex ó c ng có th là th

đ c phát hành b i các công ty x ng d u (Oil Company Card), các c a hi u l n

d/ C n c vào tính ch t thanh toán th đ c chia làm 2 lo i:

- Th ghi n (Debit Card): ây là lo i th có liên quan tr c ti p v i tài kho n

ti n g i c a ch th Lo i th này khi mua hàng hoá d ch v , gi i trí nh ng giao d ch

s d c kh u tr ngay l p t c vào tài kho n c a ch th và đ ng th i ghi có ngay

(chuy n ngân ngay) vào tài kho n c a c a hàng, khách s n đó Vi c thanh toán liên

quan đ n th ghi n đ c k t n i v i m t tài kho n ti n g i không k h n, ch ng h n

nh tài kho n séc (tài kho n ti n g i phát hành séc) t i ngân hàng Thay vì đ c c p

m t kho n tín d ng nh các lo i th th tín d ng, th tr phí thì v i th ghi n ngo i

tuy n (th giao d ch t đ ng ATM), các giao d ch thanh toán s rút ngay m t kho n

ti n t tài kho n đ c k t n i Khi thanh toán đòi h i ph i đ c c p phép t i th i đi m

di n ra giao d ch thông qua vi c s d ng mã s đ nh danh cá nhân (t c mã PIN)

e/ C n c theo m c đ tín nhi m c a ch th và giá tr s d ng c a th :

- Th vàng: Là lo i th đ c phát cho nh ng đ i t ng có uy tín, kh n ng tài

chính lành m nh, nhu c u chi tiêu l n Lo i th này có nh ng đi m khác nhau tu

thu c vào t p quán, trình đ phát tri n c a m i vùng nh ng chung nh t v n là th có

h n m c tín d ng cao h n th th ng

- Th th ng: ây là lo i th c n b n nh t, ph bi n đ i chúng nh t H n m c

t i thi u tu theo ngân hàng phát hành quy đ nh

f/ Theo ph m vi s d ng:

- Th n iăđ a: Là lo i th đ c gi i h n s d ng trong ph m vi m t qu c gia, do

v y đ ng ti n đ c s d ng trong giao d ch mua bán hàng hoá hay rút ti n m t ph i là

đ ng b n t c a qu c gia đó Lo i th này c ng có công d ng nh nh ng lo i th trên

gi i b i các t ch c tài chính l n nh Master Card, Visa ho c các công ty đi u hành

nh Amex, JCB, Dinner Club ho t đ ng trong m t h th ng nh t, đ ng b

- Th tín d ng (Credit Card): ây là lo i th đ c s d ng ph bi n nh t, theo

đó ng i ch th đ c s d ng m t h n m c tín d ng quy đ nh không tr lãi (n u ch

th hoàn tr s ti n s d ng đúng th i h n) đ mua hàng hoá, d ch v t i nh ng c s ,

c a hàng kinh doanh, khách s n ch p nh n lo i th này Th tín d ng là m t hình th c thay th cho vi c thanh toán tr c ti p Hình th c thanh toán này đ c th c hi n d a

trên uy tín Ch th không c n ph i tr ti n m t ngay khi mua hàng Thay vào

đó, Ngân hàng s ng tr c ti n cho ng i bán và Ch th s thanh toán l i sau cho

ngân hàng kho n giao d ch Th tín d ng cho phép khách hàng “tr d n” s ti n thanh

toán trong tài kho n Ch th không ph i thanh toán toàn b s d trên b ng sao kê

giao d ch h ng tháng Tuy nhiên, Ch th ph i tr kho n thanh toán t i thi u tr c ngày đáo h n đã ghi rõ trên b ng sao kê Th tín d ng khác v i th ghi n vì ti n

không b tr tr c ti p vào tài kho n ti n g i c a ch th ngay sau m i l n mua hàng

ho c rút ti n m t

1.2 D ch v th thanh toán và s c n thi t ph i phát tri n d ch v th thanh

toán

1.2.1 Khái ni m d ch v kinh doanh th thanh toán

Cho t i nay v n còn nhi u tranh cãi v khái ni m d ch v Theo Philip Kotler -

cha đ c a marketing hi n đ i đ nh ngh a d ch v nh sau: “D ch v là m i hành đ ng

và k t qu mà m t bên có th cung c p cho bên kia, ch y u là vô hình và không d n

đ n quy n s h u cái gì đó S n ph m c a nó có th có hay không g n li n v i s n

ph m v t ch t”

5

Theo Ngh đ nh c a Chính ph s 101/2012/N -CP ngƠyă22ăthángă11ăn mă

2012 v ho tăđ ng thanh toán qua các t ch c cung ng d ch v thanh toán: “D ch

v thanh toán không dùng ti n m t bao g m d ch v thanh toán qua tài kho n thanh toán và m t s d ch v thanh toán không qua tài kho n thanh toán c a khách hàng” T

ch c cung ng d ch v thanh toán không dùng ti n m t g m: Ngân hàng Nhà n c

Vi t Nam ngân hàng, chi nhánh ngân hàng n c ngoài, qu tín d ng nhân dân, t ch c

tài chính vi mô và m t s t ch c khác

B n thân ngân hàng là m t lo i hình doanh nghi p kinh doanh d ch v ti n t , thu phí c a khách hàng, đ c xét thu c nhóm ngành d ch v Ho t đ ng ngân hàng không

tr c ti p t o ra s n ph m c th , nh ng v i vi c đáp ng nhu c u c a d ch v v ti n

t , v v n, v thanh toán… cho khách hàng, ngân hàng đã gián ti p t o ra các d ch v

tài chính trong n n kinh t

Th thanh toán đ c hi u nh m t ph ng ti n thanh toán đ c s d ng đ th c

hi n d ch v thanh toán bên c nh các ph ng ti n thanh toán khác nh ti n m t, séc,

y nhi m chi, y nhi m thu… D ch v th thanh toán c a ngân hàng chính là d ch v

do ngân hàng cung c p trong l nh v c th thanh toán t khâu phát hành, thanh toán đ n

khâu h tr trong quá trình s d ng c a ch th

có đ c các s n ph m đa d ng nh hi n nay, l nh v c th thanh toán đã tr i

qua nhi u giai đo n th nghi m và phát tri n Th c t cho th y, th thanh toán là m t

phát tri n t t y u trong l nh v c tài chính ngân hàng đ ng th i đã và đang ph n ánh

đ y đ nh ng ti n b c a khoa h c k thu t và v n minh xã h i Th thanh toán ra đ i

t nhu c u thanh toán và phát tri n d a trên n n t ng công ngh c ng nh chi n l c

thay th ti n m t trong l u thông h th ng th ngày càng hoàn thi n và phát tri n

h n, l nh v c th thanh toán đã và đang ti p thu, ng d ng nh ng thành t u c a th

gi i v khoa h c k thu t, nh t là v công ngh thông tin Hi n nay, cùng v i m ng

l i thành viên và khách hàng phát tri n hàng ngày, các T ch c th qu c t đã xây

d ng h th ng x lý giao dch và trao đ i thông tin toàn c u v phát hành, thanh toán,

c p phép, tra soát, khi u ki n và qu n lý r i ro V i doanh s giao d ch hàng tr m t

ô la M m i n m, th ngân hàng đang c nh tranh quy t li t cùng ti n m t và séc

trong h th ng thanh toán toàn c u ây là m t thành công đáng k đ i v i m t ngành

kinh doanh m i ch có vài th p k hình thành và phát tri n

1.2.2 c đi m d ch v th thanh toán

S n ph m d ch v nói chung và s n ph m d ch v th thanh toán nói riêng có

nh ng đ c đi m c b n là tính vô hình, tính không tách r i c a s n ph m d ch v , không l u tr đ c, khó xác đ nh ch t l ng, không n đ nh

- c tr ng c a d ch v ngân hàng mang tính vô hình, khi s d ng nh ng s n

ph m d ch v ngân hàng th ng không th y rõ hình d ng c th c a lo i hình d ch v này mà ch c m nh n thông qua các ti n ích mà s n ph m mang l i gi m b t s không ch c ch n khi s d ng s n ph m d ch v c a ngân hàng, khách hàng bu c ph i tìm ki m các d u hi u ch ng t ch t l ng s n ph m d ch v nh đ a đi m giao d ch,

m c đ trang b công ngh , uy tín ngân hàng Vì v y ngân hàng ph i không ng ng thay đ i v hình th c, đa d ng v m u mã, nâng cao ch t l ng ph c v , k thu t, trình đ qu n lý, có nhi u ti n ích, tính n ng linh ho t phù h p v i nhu c u thay đ i th

tr ng m i t n t i và phát tri n

- Tính không tách r i c a s n ph m d ch v ngân hàng đ c th hi n trong quá

trình cung ng c a ngân hàng Th c t cho th y, quá trình cung ng và tiêu th s n

ph m d ch v ngân hàng th ng di n ra đ ng v i s tham gia c a khách hàng Chính

đi u này làm cho s n ph m d ch v ngân hàng không có kh n ng d tr Lý do này đòi h i ngân hàng ph i có h th ng cung ng s n ph m d ch v c ng nh ph c v

khách h ng m t cách chuyên nghi p và khoa h c, ph ng pháp ph c v nhanh v i

nhi u qu y, đ a đi m giao d ch

- Tính không n đ nh và khó xác đ nh: s n ph m d ch v ngân hàng do nhi u y u

t h p thành: trình đ cán b , k thu t, th i gian, khách hàng,… các y u t này l i

th ng xuyên bi n đ ng, b i v y khó xác đ nh m t cách chu n xác ch t l ng d ch v

Do v y c n không ng ng nâng cao ch t l ng đ i ng cán b đ hoàn thi n d ch v Ngoài ra, d ch v th ngân hàng c ng mang nh ng đ c đi m riêng nh t đ nh

Ho t đ ng th thanh toán c a ngân hàng phát tri n d a trên s ti n b c a khoa h c

công ngh , do đó y u t công ngh và luôn c p nh t, đ i m i công ngh đ không b

t t h u là y u t quy t đ nh trong c nh tranh Bên c nh đó, ho t đ ng th thanh toán

không ch đem l i nhi u l i ích cho ngân hàng mà c đ i v i n n kinh t Thanh toán

b ng th s làm thay đ i thói quen tiêu dùng ti n m t trong dân c , thông qua đó làm

gi m kh i l ng ti n m t trong l u thông, h n ch nguy c l m phát n n kinh t i u

này giúp Ngân hàng Nhà n c s d dàng ki m soát đ c l ng ti n cung ng, t o

đi u ki n cho Ngân hàng Nhà n c ho ch đ nh các chính sách kinh t v mô, h n ch

đ c các ho t đ ng kinh t ng m

Tuy nhiên, trong ho t đ ng th thanh toán c ng n ch a nhi u r i ro nh r i ro

do gi m o, r i ro tín d ng, r i ro v k thu t, công ngh … D ch v th c ng đòi h i

đ i ng cán b gi i và luôn đ m b o quá trình ho t đ ng thông su t c a d ch v , đáp

ng t t nhu c u c a khách hàng và yêu c u c a các t ch c th qu c t

7

1.2.3 S c n thi t ph i phát tri n d ch v th thanh toán đ i v i Ngân hàng th ng

m i và n n kinh t

Trong vài n m g n đây, d ch v th thanh toán t i th tr ng Vi t Nam phát tri n

ngày càng m nh, nh s phát tri n nhanh chóng c a công ngh thông tin, ng d ng công ngh m i trong các ho t đ ng Ngân hàng và s chuy n h ng t p trung c a các ngân hàng vào l nh v c bán l Th c t , xu h ng s d ng các d ch v th đã đ c các

ngân hàng n m b t và đón đ u khá m nh m trong nh ng n m qua, b ng ch ng là các

liên minh th đã thu hút h u h t các ngân hàng gia nh p Th Ngân hàng là m t trong

nh ng ph ng th c thanh toán hi n đ i, nên d đ c th tr ng ch p nh n nh t và nhanh chóng đ c ph d ng Vi t nam Th c t nh ng n m qua cho th y d ch v

thanh toán th đã đem l i nhi u thành t u đáng k cho Vi t Nam nói chung và các

ngân tham gia thanh toán th nói riêng Thông qua phát hành và thanh toán th , các

ngân hàng đã đem l i cho n n kinh t m t l ng v n đ u t khá l n, m t l ng ngo i

t đáng k góp ph n vào phát tri n kinh t đ t n c Chúng ta có th kh ng đ nh r ng

th thanh toán ra đ i là m t t t y u c a m t n n kinh t phát tri n Các d ch v th đang ngày m t "đi sâu" vào cu c s ng, ngoài các ch c n ng c b n nh rút ti n t i các

cây ATM, hay thanh toán các s n ph m, d ch v t i các đi m POS, còn h ng t i các

s n ph m chuyên bi t nh cho vay mua xe tr góp, vay tiêu dùng…

S phát tri n c a ho t đ ng th Ngân hàng t i Vi t Nam trong t ng lai g n là r t

kh quan do tính t t y u c a vi c s d ng th c a khách hàng và nh ng áp l c đói v i

các NHTM trong vi c hình thành và phát tri n các lo i hình d ch v Ngân hàng Theo

s li u th ng kê c a Ngân hàng Nhà n c, tính đ n h t quý 3 n m 2013, các t ch c

tín d ng đã phát hành g n 63 tri u th ; t ng 2,78 tri u th (t ng đ ng 4,62%) so v i

cu i quý 2 n m 2013 Trong đó th n i đ a là 57,23 tri u th và 5,7 tri u th qu c t ,

t ng 440.000 th (t ng đ ng 8,36%) N u phân chia theo ngu n tài chính, s th ghi

n là h n 58,2 tri u th , t ng 2,46 tri u th ; th tín d ng 2,27 tri u th , t ng 180.000

th ; th tr tr c chi m 2,45 tri u th , t ng 140.000 th T c đ t ng tr ng m nh c a

th tr ng th thanh toán nói trên ph n ánh rõ nét xu h ng tiêu dùng không b ng ti n

m t đang ngày càng tr nên ph bi n t i Vi t Nam

Phát tri n nghi p v th s góp ph n nâng cao ch t l ng d ch v thanh toán,

t ng kh n ng c nh tranh, kh ng đ nh th ng hi u, uy tín c a ngân hàng trên th

tr ng trong n c và qu c t u t phát tri n th là yêu c u t t y u và hoàn toàn phù

h p vì đa d ng hoá nghi p v là m c tiêu chung c a m i NHTM S n ph m th càng

phong phú, nhi u ti n ích, ph m vi s d ng và thanh toán càng l n thì kh n ng h i

nh p càng cao Nghi p v th phát tri n s t o môi tr ng thu n l i đ thu hút ngu n

v n r , m r ng tín d ng c ng nh t ng ngu n thu cho các NHTM trong t ng lai

toán th , máy ATM, các ngân hàng thanh toán th trong và ngoài n c Khi dùng th

thanh toán, ch th có th chi tiêu tr c, tr ti n sau (đ i v i th tín d ng), ho c có th

th c hi n d ch v mua bán hàng hoá t i nhà…Khi th c hi n mua bán hàng hóa d ch

v , ch th ch c n xu t trình th và ký vào hóa đ n là có th th c hi n m t giao d ch

c bi t v i m t s qu c gia trên th gi i không ch p nh n mang quá nhi u ti n m t qua biên gi i thì vi c s d ng th trong thanh toán ngày càng h u ích vì m ng l i

thanh toán th trên th gi i là r t r ng

Ngoài ra, khi s d ng th tín d ng có th giúp khách hàng đi u ch nh các kho n

chi tiêu m t cách h p lí trong m t kho ng th i gian nh t đ nh v i h n m c tín d ng,

t o nhi u đi u ki n thu n l i trong tiêu dùng, sinh ho t c ng nh s n xu t Khách hàng

có th s d ng th đ rút ti n m t m t cách nhanh chóng c ng nh xem đ c s d tài

kho n c a mình t i các máy rút ti n t đ ng 24/24 mà không c n thi t ph i đ n ngân

hàng th c hi n giao d ch nh m t s ph ng ti n thanh toán khác

 An toàn và hi u qu trong s d ng

Ngày nay, khi nhu c u thanh toán c a m i cá nhân , t ch c ngày càng t ng, vi c

mang ti n m t bên mình gây ra nhi u b t ti n và nguy hi m Vi c s d ng th đã h n

ch t i đa nh ng r i ro có th x y ra do vi c s d ng ti n m t đem l i Ch th có th

thanh toán t i b t k n i nào mà không c n mang theo ti n m t hay séc du l ch H n

n a v i quy trình và nghi p v thanh toán th do ngân hàng cung c p, ch th có th

hoàn toàn yên tâm tr c nh ng nguy c m t, c p th

Các lo i th thanh toán làm b ng công ngh cao, ch th đ c cung c p mã s cá nhân nên đ m b o bí m t tuy t đ i, các kho n ti n đ c chuy n tr c ti p vào tài kho n

cho nên tránh m t mát ho c tr m c p Ngoài ra, th đ c ch t o d a trên k thu t mã

hoá t tính và hi n đ i nh t là công ngh s d ng các vi m ch đi n t nên khó làm gi ,

đ an toàn cao h n n a khi th còn có ch ký c a ch th Do đó khi mua s m hàng

i ký vào hoá đ n thanh toán đ ng i bán so sánh v i ch ký

9

m u, đ ng th i v i nh ng thông tin đã đ c mã hoá trên th t o nên b c t ng ch c

ch n tr c nguy c b k gian l i d ng

 Ti t ki m và ki m soát đ c chi tiêu

Khi s d ng th , ch th s ti t ki m đ c th i gian và chi phí v n chuy n, ki m

đ m ti n Khi có nhu c u s d ng ti n, khách hàng có th t i rút ti n m t t i các máy

rút ti n t đ ng vào m i th i đi m trong ngày mà không c n đ n Ngân hàng hay c n

c vào gi làm vi c H n n a, v i b n sao kê hàng tháng do Ngân hàng g i đ n ho c

c n c vào hóa đ n rút ti n hay thanh toán ti n hàng hóa d ch v , ch th có th hoàn

toàn ki m soát đ c chi tiêu c a mình trong tháng, đ ng th i tính toán đ c phí và lãi

ph i tr cho m i kho n giao d ch

1.2.4.2 L i ích đ i v i ngân hàng

- Ngân hàng phát hành th (NHPHT): Th c hi n tham gia thanh toán th , ngân hàng có th đa d ng hoá các d ch v c a mình, thu hút đ c nh ng khách hàng m i

làm quen v i d ch v th và các d ch v khác do ngân hàng cung c p, v a gi đ c

nh ng khách hàng c Bên c nh đó còn góp ph n hi n đ i hóa ngân hàng, đ a thêm

m t ph ng th c thanh toán m i ph c v khách hàng bu c ngân hàng ph i không

ng ng nâng cao trình đ cán b công nhân viên, đ u t thêm trang thi t b k thu t

công ngh đ cung c p cho khách hàng nh ng đi u ki n t t nh t trong thanh toán, đ m

b o uy tín, s an toàn, hi u qu trong kinh doanh th M t khác thông qua ho t đ ng

phát hành, thanh toán th ngân hàng có th thu hút m t ngu n v n l n đ b sung vào

ngu n v n ng n h n t ho t đ ng thu phí và lãi do vi c phát hành th mang l i C ng thông qua đó, uy tín và danh ti ng c a ngân hàng đ c nâng lên nh vi c cung c p các

d ch v đ y đ (full service)

- Ngân hàng thanh toán th (NHTTT): Ngân hàng thu hút đ c nhi u khách hàng

đ n v i ngân hàng mình, s d ng các s n ph m do ngân hàng cung c p T đó làm

t ng doanh thu, t ng l i nhu n thông qua ho t đ ng thu phí chi t kh u đ i lí t ho t

đ ng thanh toán đ i lí Qua đó c ng làm t ng uy tín c a ngân hàng trong n n kinh t

1.2.4.3 L i ích đ i v i c s ch p nh n th

 T ng doanh s bán hàng hóa d ch v và thu hút khách hàng

Ch p nh n thanh toán th là m t ho t đ ng trong chi n l c mà c s ch p nh n

th đáp ng t t nh t nhu c u c a khách hàng Ch p nh n thanh toán th là cung c p cho khách hàng, đ c bi t là khách du l ch hay nhà đ u t n c ngoài m t ph ng ti n thanh toán đ n gi n, ti n l i Do đó, kh n ng thu hút khách hàng s t ng lên d n t i

kh i l ng hàng hóa d ch v cung ng c ng t ng lên

 An toàn, đ m b o và gi m chi phí bán hàng

Trong giao dch đ c thanh toán b ng th , s ti n trong giao d ch đ c tr ngay

vào tài kho n c a VCNT H n n a th có tính b o m t r t cao nên cho dù ch a đ c

thanh toán ngay thì thanh toán th c ng có ít nguy c b m t c p h n so v i s d ng

séc hay ti n m t Cùng v i vi c ch p nh n thanh toán th , các VCNT s gi m đ c

m t l ng đáng k các chi phí cho vi c ki m kê, v n chuy n và b o qu n ti n,…do

v y gi m đ c chi phí bán hàng

 Thu h i và quay vòng v n nhanh chóng

Vi c ch p nh n thanh toán th giúp các c s đa d ng hóa các ph ng th c thanh

toán, gi m tình tr ng tr ch m c a khách hàng Khi d li u v giao d ch th đ c

truy n qua h th ng máy móc t i NHTTT thì tài kho n c a VCNT l p t c đ c ghi

có VCNT có th s d ng ngay s ti n này nh m m c đích quay vòng v n ho c m c đích khác

 H ng u đãi t phía Ngân hàng phát hành và Ngân hàng thanh toán th

Khi ch p nh n thanh toán th , các VCNT s nh n đ c r t nhi u u đãi t

chính sách khách hàng c a Ngân hàng Các c s s đ c Ngân hàng cung c p máy

móc thi t b cho vi c thanh toán th mà không c n b v n đ u t Trong n n kinh t th

tr ng, h u h t các c s kinh doanh đ u ho t đ ng v i ph n l n l ng v n vay t

Ngân hàng Vi c thi t l p m i quan h tr c ti p v i Ngân hàng giúp các VCNT đ c

h ng các kho n u đãi tín d ng t phía Ngân hàng

1.2.5 Các bên tham gia trong ho t đ ng thanh toán th

Ho t đ ng phát hành, s d ng và thanh toán th ngân hàng có s tham gia ch t

ch c a 5 thành ph n c b n là: T ch c th qu c t , ngân hàng phát hành th , ngân hàng thanh toán th , ch th và các đ n v ch p nh n th T ng ch th đóng vai trò quan tr ng khác nhau trong vi c phát huy t i đa vai trò làm ph ng ti n thanh toán

hi n đ i c a th ngân hàng

1.2.5.1 T ch c th qu c t

T ch c th qu c t là đ n v đ u não, qu n lý m i ho t đ ng phát hành và thanh toán th ây là Hi p h i các t ch c tài chính, tín d ng l n, có m ng l i ho t đ ng

r ng kh p và đ t đ c s n i ti ng v i th ng hi u và các lo i s n ph m đa d ng Ví

d t ch c th Visa, t ch c th MasterCard, công ty th American Epress, công ty th

JCB,… T ch c th qu c t đ a ra nh ng quy đ nh c b n v vi c phát hành, s d ng

và thanh toán th , đóng vai trò trung gian gi a t ch c và các công ty thành viên trong

vi c đi u ch nh và cân đ i các l ng ti n thanh toán gi a các công ty thành viên

11

1.2.5.2 Ngân hàng phát hành

Th thanh toán ra đ i tr c ti p t m i quan h g n bó gi a ng i mua hàng, các

đ n v cung ng hàng hóa, d ch v và các t ch c tài chính - tín d ng Ngân hàng phát hành là ngân hàng đ c s cho phép c a t ch c th , công ty th trao quy n phát hành

th mang th ng hi u c a nh ng t ch c và công ty này Ngân hàng phát hành quy

đ nh các đi u kho n, đi u ki n s d ng th cho ch th tuân th

Ngân hàng phát hành là ngân hàng có tên in trên th do ngân hàng đó phát hành

th hi n th đó là s n ph m c a mình Ví d Ngân hàng Ngo i th ng Vi t Nam đ c phép phát hành th Visa, MasterCard, American Expess, phát hành th tín d ng qu c

t có tên Vietcombank Visa, Vietcombank MasterCard và Vietcombank American

Expess Bên c nh đó, ngân hàng phát hành có quy n ký k t h p đ ng đ i lý v i bên

th ba, là m t ngân hàng hay t ch c tài chính - tín d ng nào khác trong vi c thanh

toán ho c phát hành th tín d ng

1.2.5.3 Ch th

Ch th là nh ng cá nhân ho c ng i đ c y quy n (n u là th do công ty y quy n s d ng) đ c ngân hàng phát hành th , có tên in n i trên th và s d ng th theo nh ng đi u kho n, đi u ki n do ngân hàng phát hành quy đ nh Theo thông l ,

m i ch th chính có th phát hành thêm m t th ph Tuy nhiên, ch th chính và ch

th ph cùng chi tiêu trên m t tài kho n Ch th ph c ng có trách nhi m thanh toán các kho n phát sinh trong k , nh ng ch th chính là ng i có trách nhi m thanh toán

cu i cùng cho ngân hàng

Ch th s d ng th c a mình đ thanh toán hàng hóa, d ch v t i các n i cung

ng hàng hóa có ch p nh n th , ng ti n m t t i các đi m ng ti n m t thu c h th ng ngân hàng ho c s d ng th đ th c hi n các giao d ch t i máy rút ti n t đ ng ATM

i v i th tín d ng, sau m t kho ng th i gian nh t đ nh tùy theo quy đ nh c a t ng ngân hàng phát hành, ch th s nh n đ c sao kê Sao kê là b n thông báo chi ti t toàn b các giao d ch chi tiêu s d ng th , s d n cu i k , ngày đ n h n thanh toán

c ng nh s ti n thanh toán t i thi u b t bu c, các kho n lãi và phí phát sinh và các thông báo liên quan đ n vi c s d ng th C n c vào thông tin trên sao kê, ch th s

th c hi n thanh toán kho n tín d ng th đã s d ng cho ngân hàng phát hành th

1.2.5.4 Ngân hàng thanh toán

Ngân hàng thanh toán là ngân hàng ch p nh n các lo i th nh m t ph ng ti n thanh toán thông qua vi c ký k t h p đ ng ch p nh n th v i các đi m cung ng hàng hóa, d ch v trên đ a bàn Trong h p đ ng ch p nh n th ký k t v i các đ n v cung

ng hàng hóa, d ch v , ngân hàng thanh toán th cam k t:

 Ch p nh n các đ n v này vào h th ng thanh toán th c a ngân hàng

 Cung c p các thi t b đ c th t đ ng cho các đ n v này kèm theo nh ng

h ng d n s d ng ho c ch ng trình đào t o nhân viên v cách th c v n hành cùng

v i d ch v b o trì, b o d ng đi kèm trong su t th i gian ho t đ ng

 Qu n lý nh ng giao d ch có s d ng th t i nh ng đ n v này

Thông th ng, ngân hàng thanh toán thu t các đ n v cung ng hàng hóa, d ch

v có ký k t h p đ ng ch p nh n th v i h i m t m c phí chi t kh u (discount rate) cho vi c x lý các giao d ch có s d ng th t i đây M c phí này cao hay th p ph thu c vài t ng ngân hàng và vào m i quan h chi n l c đ i v i các đ n v khác nhau Trên th c t , r t nhi u ngân hàng v a là ngân hàng phát hành v a là ngân hàng thanh toán th V i t cách là ngân hàng phát hành, khách hàng c a h là ch th còn

v i t cách là ngân hàng thanh toán, khách hàng là các đ n v cung ng hàng hóa, d ch

ph ng ti n thanh toán thông d ng, chúng ta có th nhìn th y nh ng bi u tr ng c a th

xu t hi n th ng t i các c a hàng Vi t Nam, các đ n v ch p nh n th t p trung ch

y u t i nh ng ngành hàng, d ch v có thu hút nhi u khách n c ngoài nh nh ng c a

hàng t i các trung tâm th ng m i; nhà hàng, khách s n l n; đ i lý bán vé máy bay…

tr thành đ n v ch p nh n th đ i v i m t lo i th ngân hàng nào đó, nh t thi t là đ n v này ph i có tình hình tài chính t t và có n ng l c kinh doanh C ng nh

vi c ngân hàng phát hành th m đ nh khách hàng tr c khi phát hành th cho h , các ngân hàng thanh toán c ng s ch quy t đ nh ký k t h p đ ng ch p nh n th v i nh ng

đ n v kinh doanh hi u qu , có kh n ng thu hút nhi u giao d ch s d ng th

1.3 Các ho tăđ ng trong d ch v th thanh toán

1.3.1 Ho t đ ng phát hành th thanh toán

Nghi p v phát hành th c a ngân hàng bao g m vi c qu n lý và tri n khai toàn

b quá trình phát hành th , s d ng th và thu n khách hàng M i m t ph n đ u liên

quan r t ch t ch đ n vi c ph c v khách hàng và qu n lý r i ro cho ngân hàng Các t

ch c tài chính, ngân hàng phát hành th ph i xây d ng các quy đ nh v vi c phát hành,

s d ng th và thu n Phát hành th bao g m phát hành m i và phát hành l i

13

Phát hành th m i: Khi khách hàng có nhu c u s d ng th , ngân hàng h ng

d n khách hàng làm đ n theo m u và n p cho ngân hàng Cán b th m đ nh th c hi n

th m đ nh h s yêu c u phát hành th và phân lo i khách hành theo các h ng đ c bi t (VIP), h ng 1 ho c h ng th ng trình c p trên có th m quy n phê duy t Sau khi th m

đ nh h s khách hàng, n u h s đ m b o yêu c u thì ngân hàng g i h s v trung

tâm phát hành th (ph i có xác nh n) T i trung tâm, các thông tin v khách hàng s

đ c cá nhân hoá, sau đó g i th kèm theo s PIN cho ch th thông qua NHPH Nh n

đ c th t trung tâm, NHPH xác nh n b ng v n b n có ch ký c a tr ng phòng nghi p v ho c ng i đ c u quy n cho trung tâm th

Khi đ c trao quy n s h u th , khách hàng đ c g i là ch th , ngân hàng đ c

g i là ngân hàng phát hành (NHPH) Trong quá trình s d ng th , ch th có quy n s

d ng th đ thanh toán hàng hoá và d ch v ho c rút ti n t i máy rút ti n t đ ng (ATM), yêu c u đ c gi i trình khi có th c m c đ i v i b ng kê giao d ch do NHPH

g i NHPH có ngh a v ph i gi i quy t th u đáo các th c m c c a khách hàng, ph i

k p th i thanh toán cho các CSCNT, NHTT, h ng d n h th c hi n đúng quy trình

nghi p v trong thanh toán th đ m b o an toàn cho khách hàng và ngân hàng

Phát hành, thay th , in l i th , nâng c p th : T i chi nhánh phát hành, khi nh n

đ c yêu c u in l i th , thay th th và nâng c p th c a khách hàng thì ph i ki m tra

l i các đi u ki n đ m b o nh ti n ký qu , tài s n th ch p (n u c n) trong tr ng h p nâng c p th , t o d li u thay th g i n i in th đ th c hi n Sau khi in xong, chi nhánh phát hành ki m tra tình tr ng th nh trong tr ng h p nh n th m i

T i ngân hàng thanh toán: khi ti p nh n hóa đ n và b ng kê, ngân hàng ph i ti n

hành ki m tra tính h p l c a các thông tin trên hóa đ n N u không có v n đ gì, ngân

hàng ti n hành ghi n vào tài kho n c a mình và ghi có vào tài kho n c a CSCNT

Vi c ghi s này ph i ti n hành ngay trong ngày nh n hóa đ n và ch ng t c a

CSCNT Sau đó ngân hàng thanh toán t ng h p d li u, g i đ n trung tâm x lý d

li u (tr ng h p n i m ng tr c ti p) N u ngân hàng thanh toán không đ c n i m ng

tr c ti p thì g i hóa đ n, ch ng t đ n ngân hàng mà mình làm đ i lý thanh toán

T i trung tâm: s ti n hành ch n l c d li u, phân lo i đ bù tr gi a các ngân

hàng thành viên Vi c x lý bù tr , thanh toán đ c th c hi n thông qua ngân hàng

thanh toán và ngân hàng bù tr

T i ngân hàng phát hành: khi nh n thông tin d li u t trung tâm s ti n hành

thanh toán nh k trong tháng, ngân hàng phát hành l p b ng sao kê báo cho ch th

các kho n th đã s d ng và yêu c u ch th thanh toán (đ i v i th tín d ng)

1.4 Nh ng r i ro trong s d ng th thanh toán

1.4.1 R i ro gi m o

Gi m o có th x y ra trong toàn b quá trình kinh doanh th : T khâu phát hành

đ n khâu thanh toán Gi m o th có th chia thành các lo i sau: n xin phát hành th

gi m o, th gi (bao g m th b d p n i l i, th b mã hoá l i, th b làm gi hoàn

toàn); đ n v ch p nh n th gi m o; sao chép và t o b ng t gi (Skimming); các giao

d ch thanh toán không có s xu t trình th (giao d ch qua m ng, fax )

Th gi m o là lo i r i ro l n nh t và nguy hi m nh t hi n nay mà t t c các t

ch c th ph i quan tâm V i trình đ công ngh ngày càng hi n đ i, các t ch c t i

ph m n c p thông tin trên th b ng cách s d ng máy móc chuyên d ng đ mã hóa

thông tin khách hàng r i in b ng t lên th m i Tr ng h p này đ t ra cho Ngân hàng

phát hành ph i có nh ng bi n pháp b o m t thông tin trên th c ng nh các ràng bu c

ki m tra Theo quy ch c a các T ch c phát hành th qu c t , t sau 1-1-2006, ngân hàng nào không áp d ng công ngh th hi n đ i (chuy n t th t sang th chip), n u

có r i ro v th , ngân hàng thanh toán ph i ch u trách nhi m Vì v y, vi c áp d ng công ngh tiên ti n, hi n đ i vào th thanh toán - th chip, là xu th t t y u c a các

ngân hàng Vi t Nam trong đi u ki n h i nh p hi n nay

1.4.2 R i ro tín d ng

Th ng x y ra các lo i th tín d ng, khi ch th không có kh n ng thanh toán

ho c không thanh toán đ y đ các kho n chi tiêu b ng th tín d ng Khi ngân hàng

đ ng ý phát hành th tín d ng cho khách hàng, t c là h đã cam k t cho ch th đ c

vay m t s ti n, vì v y n u ch th không thanh toán ho c không thanh toán đ y đ

các kho n đã s d ng ngân hàng s b m t v n Nguyên nhân gây ra r i ro này là do

khâu th m đ nh khách hàng không c n th n, không n m b t đ y đ các thông tin v

khách hàng, không s d ng các bi n pháp đ m b o c n thi t

15

1.4.3 R i ro v k thu t, công ngh

Các r i ro này th ng x y ra do h th ng máy móc, trang thi t b , trung tâm

chuy n m ch,… g p v n đ tr c tr c, không n đ nh, ph i ng ng h at đ ng ho c gây

l i trong quá trình x lý gây nh h ng t i nghi p v phát hành và thanh toán th Trong đi u ki n hi n nay, kh i l ng các giao d ch ngày càng t ng v i t c đ chóng

m t, t t y u d n t i s l thu c c a các giao d ch vào máy móc thi t b ngày càng cao

Do đó, r i ro ch a đ ng trong khâu máy móc c ng ngày càng l n ây là lo i r i ro r t

c n đ c quan tâm vì khi s c x y ra tác h i c a nó r t l n không ch nh h ng đ n

m t khách hàng, m t Ngân hàng mà nó còn tác h i đ n c ho t đ ng c a h th ng th

Bên c nh đó, vi c b o m t thông tin, b o m t d li u l ng l o c ng là nguyên

nhân gây nên nh ng r i ro vô cùng nghiêm tr ng

1.4.4 R i ro v đ o đ c c a nhân viên ngân hàng

ây là lo i r i ro liên quan đ n cán b Ngân hàng trong l nh v c kinh doanh th

ó là hành vi cán b l i d ng v trí công tác, s hi u bi t c a mình v nghi p v th ,

quy trình tác nghi p không ch t ch đ th c hi n các hành vi gian l n, gi m o gây

t n th t cho ngân hàng Nguyên nhân gây ra lo i r i ro này là do cán b thoái hoá, bi n

ch t, công tác so n th o quy trình tác nghi p, ki m tra ki m soát n i b không đ c

th c hi n đúng chu n m c

1.4.5 R i ro khác

R i ro trong nghi p v th có th hi u là kh n ng t n th t tài chính ho c b gi m

m c l i nhu n kinh doanh so v i d ki n c a ch th , ngân hàng phát hành, ngân hàng thanh toán, ho c đ n v ch p nh n th , k c kh n ng gi m, m t c h i kinh doanh Vì

đ n gi n th này th ng là th t có s th , tên ch th , ngày hi u l c đ c g p n i

trên b m t th , có mã s PIN đ rút ti n m t t máy ATM

S PIN không n m trên th mà đ c mã hoá trong m t c s d li u Ví d , khi

th c hi n rút ti n t máy ATM, ATM s mã hoá s PIN và g i nó đ n c s d li u đ

ki m tra xem có kh p không S PIN có th đ c mã hóa và l u máy ch ngân hàng

ho c l u ngay trên th Vi c truy n d li u theo ki u mã hoá nh v y g i là m t chi u

(one-way) i u này có ngh a là có th d dàng tính toán ra m t mã (cipher) d a trên

khoá mã c a ngân hàng và s PIN c a ch th , nh ng s không th thu đ c m t s

PIN nguyên b n (plain-text) t m t mã, th m chí là ngay c khi khoá mã b l c tính này đ c thi t k đ b o v các ch th kh i nguy c có th b gi m o b i ai đó

mu n truy c p đ n h th ng ngân hàng

M c dù vi c giao ti p gi a ATM/POS v i h th ng trung tâm ngân hàng đ c

mã hoá đ phòng ng a nh ng hành vi gian l n nh ng các t i ph m th v n có kh

n ng n c p thông tin b ng cách: nghe tr m qua đ ng đi n tho i, thu l i tín hi u đ c

g i t ATM/POS đ n h th ng c p phép thanh toán - c p phép rút ti n, và sau đó t o

ra các tín hi u gi ng nh v y đ th c hi n rút ti n b t h p pháp, vì hi n nay vi c sao

chép và t o ra th t gi không còn ph c t p đ i v i t i ph m th

Tóm l i ho t đ ng kinh doanh th ngân hàng ch a đ ng r t nhi u r i ro, do đó đ

nâng cao ch t l ng trong kinh doanh th , gi m m t mát và t i đa hoá thu nh p, ngân

hàng c n đ c bi t chú tr ng vào công tác phòng ch ng r i ro

1.5 Các ch tiêuăđánhăgiáăhi u qu c a d ch v th thanh toán t i Ngân hàng

t h ngăm i

1.5.1 Ch tiêu đ nh tính

1.5.1.1 Kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng

Khách hàng là đi u ki n tiên quy t đ ngân hàng t n t i và phát tri n Kh n ng

phát tri n d ch v th thanh toán c a ngân hàng so v i các ngân hàng khác chính là th

hi n kh n ng đáp ng nhu c u c a khách hàng nh th nào i u này đ c th hi n

vi c cung c p các d ch v mang tính nhanh chóng, thu n ti n và an toàn b o m t cao Chìa khoá c a s thành công trong c nh tranh là duy trì và không ng ng nâng cao

ch t l ng d ch v thông qua vi c đáp ng nhu c u c a khách hàng m t cách t t nh t

Tính nhanh chóng: B t c m t ho t đ ng nào đ c th c hi n nhanh mà hi u qu

s đ c đánh giá r t cao Trong d ch v th thanh toán, tính nhanh chóng đ c đánh

giá d a vào th i gian c n thi t đ hoàn thành m t giao d ch Th i gian th c hi n m t

giao dch càng đ c rút ng n thì càng ti t ki m đ c th i gian cho khách hàng và

ch ng t công ngh ngân hàng đ c s d ng, trình đ chuyên môn c a nhân viên cao

Tính thu n ti n: Ph n ánh m c đ đáp ng nhu c u c a khách hàng m i lúc

m i n i th c hi n đ c đi u này, các ngân hàng ph i tham gia liên k t, m r ng

ph m vi, m ng l i thanh toán c a mình Ngoài ra, tính thu n ti n c ng đ c hi u là

s đa d ng s n ph m th mà ngân hàng cung ng cho khách hàng: có nhi u lo i th và

m i lo i đ c tích h p nhi u tính n ng nh n p ti n đi n tho i, đ t vé máy bay,

Tính an toàn và b o m t: Ph n ánh trình đ khoa h c công ngh c a ngân hàng t khâu phát hành cho đ n khâu thanh toán, làm t ng m c đ tin c y c a khách hàng khi

s d ng d ch v th thanh toán Hi n nay, r t nhi u ngân hàng trên th gi i đã và đang

áp d ng nh ng ti n b c a công ngh đ phòng ng a r i ro cho chính ngân hàng, c ng

nh nâng cao s th a mãn c a khách hàng khi s d ng d ch v c a mình

17

1.5.1.2 Thái đ ph c v c a nhân viên ngân hàng

Không ng ng nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c và có chi n l c phát tri n

ngu n nhân l c ch t l ng cao B i vì, theo nguyên lý con ng i là y u t quy t đ nh

Khách hàng có c m th y hài lòng và nh t i hình nh c ng nh uy tín c a ngân hàng hay không đ u ph i thông qua nhân viên Nhân viên quan h khách hàng c n có ki n

th c chuyên môn cao, đ c trang b nh ng k n ng m m ph c v s giao ti p và bán hàng ng th i, nhân viên ngân hàng c ng c n có thái đ ph c v t t, l ch s , chuyên

nghi p, nhi t tình đáp ng nhu c u c a khách hàng đ t o đ c lòng tin và s thuy t

ph c v i khách hàng, ch t l ng d ch v th thanh toán ngày càng phát tri n t t, s

l ng khách hàng trung thành s ngày càng cao

1.5.1.3 Kh n ng m r ng th ph n thanh toán th c a ngân hàng

Thông qua quá trình nghiên c u th tr ng, hành vi tiêu dùng c a khách hàng

các th tr ng khác nhau đ đ a s n ph m d ch v th thanh toán phù h p v i khách

hàng nh t nh m m r ng th ph n th thanh toán c a ngân hàng Th ph n c a các ngân hàng trên th tr ng th ngày càng t ng ngh a là đã có nhi u khách hàng s d ng

s n ph m d ch v th c a ngân hàng, doanh s thanh toán l n h n các ngân hàng khác… và nh v y ho t đ ng kinh doanh th c a ngân hàng đã có hi u qu

1.5.1.4 M c đ hài lòng c a khách hàng đ i v i d ch v th thanh toán

Khách hàng tr c khi đ n v i ngân hàng đ u có m c đ k v ng nh t đ nh v

các s n ph m d ch v áp ng đ c t t k v ng c a khách hàng, làm cho khách hàng

hài lòng v d ch v s n ph m c a ngân hàng chính là m t trong nh ng đi u r t quan

tr ng đ phát tri n d ch v th thanh toán M c đ hài lòng c a khách hàng càng l n

càng th hi n s phát tri n h n so v i các ngân hàng khác Ch t l ng d ch v đ c đánh giá t t n u kho ng cách gi a m c đ c m nh n c a khách hàng khi th h ng

d ch v v i k v ng đã hình thành t tr c đ c duy trì m c đ l n Nói m t cách

khác, ch t l ng d ch v đ c xác đ nh b ng hi u s gi a d ch v c m nh n v i d ch

v k v ng Hi u s càng cao, ch t l ng càng đ m b o Vì v y, đánh giá ch t l ng

d ch v ngân hàng c n ph i d a trên s c m nh n và mong mu n c a khách hàng

1.5.1.5 Kh n ng thu hút khách hàng m i s d ng d ch v th thanh toán c a

Ngân hàng

Các ngân hàng không ch gi chân nh ng khách hàng trung thành, mà luôn tìm

ki m m r ng th tr ng đ đ a s n ph m, d ch v thanh toán th t i c ng đ ng, thu

hút nh ng khách hàng ti m n ng m i s d ng d ch v th thanh toán thông qua vi c

qu ng bá tr c ti p ho c gián ti p c a ngân hàng N u ngân hàng càng làm hài lòng

khách hàng, gia t ng hình nh - uy tín ngân hàng, v a t o đ c cho khách hàng hình

nh quen thu c, thái đ ph c v t t thì ngân hàng ngày càng ti p c n g n h n v i

khách hàng m i, gi chân đ c khách hàng c , m r ng th tr ng th thanh toán

không ch trong n c mà còn ti n xa ra th tr ng th n c ngoài T đó, d ch v th

thanh toán s ngày càng phát tri n và v n xa h n

1.5.1.6 S phát tri n c a công ngh thông tin trong d ch v th thanh toán

Công ngh thông tin là t p h p các ph ng pháp khoa h c, các ph ng ti n và

công c k thu t hi n đ i - ch y u là k thu t máy tính và vi n thông - nh m t ch c

khai thác và s d ng có hi u qu các ngu n tài nguyên thông tin r t phong phú và ti m

n ng trong m i l nh v c ho t đ ng c a con ng i và xã h i Ngân hàng thu c l nh v c

d ch v tài chính, h u h t các m ng ho t đ ng c a khu v c ngân hàng đ u g n li n v i

vi c ti p nh n và x lý thông tin, do v y vi c ng d ng công ngh thông tin có ý ngh a

quan tr ng đ i v i s phát tri n b n v ng và có hi u qu c a t ng ngân hàng nói

chung và h th ng ngân hàng nói riêng

1.5.2 Ch tiêu đ nh l ng

1.5.2.1 L i nhu n

S phát tri n ho t đ ng kinh doanh th có th đánh giá b ng so sánh l i nhu n

gi a các n m L i nhu n thu đ c b ng thu nh p tr đi các kho n chi phí và v n đ u

t b ra, n u l i nhu n thu đ c n m sau cao h n n m tr c v m t tuy t đ i có th có

noi slà ho t đ ng kinh doanh d ch v th thanh toán c a Ngân hàng có hi u qu h n

a/ Thu nh p trong kinh doanh th

V i tính ch t là m t d ch v , th đã mang l i cho ngân hàng nhi u ngu n thu khác nhau Tr c h t, ph i k đ n là các kho n phí th ng niên mà ch th ph i n p

theo h p đ ng s d ng th Kho n phí này th c t không nhi u và ch đóng góp chút ít

vào nh ng kho n thu nh p c a ngân hàng Tuy v y, có th nói r ng ngân hàng luôn luôn có l i khi th c hi n giao d ch th

Kho n thu nh p th hai t ng đ i n đ nh mà ngân hàng thu đ c đó là thu t các đ n v ch p nh n th i v i các c s ch p nh n th thì kho n phí này đ c coi

là phí cho m i đ ng doanh thu có đ c t vi c ch p nh n thanh toán th

Kho n thu l n nh t mà ngân hàng thu đ c là t kho n phí do th c hi n thanh

toán cho các t ch c tín d ng khác ho c cho các t ch c phát hành th Ngoài ra còn

có các lo i phí gia h n m c tín d ng, phí tra soát, phí c p l i th b m t c p, th t l c…

T t c các kho n thu này mang l i m t t l sinh l i khá cao, lên t i 20% m i

n m cho ngân hàng, t o s c h p d n cho nh ng ng i kinh doanh th T l sinh l i

trên kinh doanh th v t lên trên t t c các lo i hình kinh doanh khác v i 1% t ng

b/ Chi phí trong kinh doanh th

Bên c nh nh ng kho n thu t ho t đ ng phát hành và thanh toán th , kinh doanh

th c ng ph i b ra nhi u lo i chi phí, bao g m:

- Chi phí trong trang b máy móc thi t b cho các c s ch p nh n th ây là

kho n chi phí liên quan đ n tài s n c đ nh c a ngân hàng V i s phát tri n ngày càng

cao c a khoa h c k thu t, chi phí này chi m m t t tr ng l n trong t ng chi phí kinh doanh th b i t c đ hao mòn c a máy móc thi t b

- Chi phí in n và mã hoá thông tin, qu n lý h s khách hàng: kho n chi này

t ng đ i n đ nh và chi m m t t tr ng nh L phí tham gia t ch c th qu c t :

kho n này đ c c đ nh hàng n m và đ c t ch c th qu c t quy đ nh Các t n th t

do các r i ro phát sinh

- Ti n l ng công nhân viên tham gia ho t đ ng kinh doanh th : kho n này

t ng đ i n đ nh, có th t ng theo m c t ng c a doanh s kinh doanh th nh ng m c

t ng c a nó s ch m h n m c t ng tr ng c a doanh s thanh toán Chính vì v y mà t

tr ng l ng và các kho n phúc l i xã h i s gi m t ng đ i so v i t tr ng chi phí

kinh doanh th

- Các chi phí khác bao g m: Chi phí b o hi m liên quan đ n tài s n c đ nh, các

kho n tr lãi cho các s d tài kho n ti n g i c a khách hàng t i ngân hàng và các chi

phí liên quan khác, chi phí cho vi c qu ng cáo, Marketing s n ph m th …

Ngoài ra, n u ngân hàng không phát hành đ s th ký k t hàng n m v i t ch c

th qu c t thì ngân hàng còn ph i ch u ph t m t kho n ti n t ng ng v i s phát

hành theo h p đ ng Có th nói chi phí cho ho t đ ng kinh doanh th là r t l n, chính

vì v y, qu n lý các chi phí là m t công vi c không th thi u trong kinh doanh th

T l chi phí thanh toán th ph n ánh v m t s l ng các kho n chi phí ph i b

ra cho ho t đ ng th thanh toán, thanh toán th có chi phí càng th p thì t ng chi phí

ph i b ra càng nh

=

c/ Doanh thu trong kinh doanh th

Doanh thu thanh toán th là giá tr các giao d ch thanh toán th trong m t k c a

ngân hàng, nó đ c ph n ánh qua hai ch tiêu là l i nhu n và chi phí Doanh thu thanh

toán th ph n ánh s phát tri n v m t s l ng c a ho t đ ng th , doanh s thanh toán

càng cao thì l i nhu n thu v càng cao T l doanh thu thanh toán th ph n ánh s phát tri n v m t s l ng c a ho t đ ng th , thanh toán càng cao thì l i nhu n thu v

càng cao

T l doanh thu th TT/T ng

thu nh p

Doanh thu thanh toán th

T ng doanh thu c a ngân hàng

H s này cho bi t trong 100 đ ng thu nh p ngân hàng thu đ c vào t ho t đ ng kinh doanh nói chung thì có bao nhiêu đ ng là thu nh p đ c t d ch v th thanh

toán N u h s này có xu h ng t ng qua các n m th hi n d ch v th thanh toán

Thông qua so sánh s l ng th phát hành qua các n m c ng có th đánh giá ho t

đ ng kinh doanh th có phát tri n hay không Ch tiêu này đo l ng tính h p d n c a

l ng th phát hành, kh n ng thu hút khách hàng s d ng d ch v th thanh toán c a

ngân hàng Ch s này càng cao th hi n kh n ng phát tri n d ch v th thanh toán c a

ngân hàng càng t t Ng c l i, n u ch tiêu này có xu h ng gi m thì ph n ánh đ c

ph n nào ho t đ ng c a ngân hàng ngày càng b thu h p và m c đ phát tri n d ch v

th thanh toán th p Ho c n u ch tiêu này nh h n ho c b ng 0, ho t đ ng thanh toán

Ch s t c đ t ng tr ng sô món thanh toán th càng cao cho th y kh n ng phát

tri n d ch v th thanh toán c a ngân hàng càng t t và ng c l i

1.5.2.4 T c đ t ng tr ng s máy ATM/s đi m ch p nh n th POS

có th phát tri n d ch v kinh doanh th thanh toán, đòi h i m i Ngân hàng

ph i không ng ng nâng cao trình đ , trang b thêm các lo i hình máy móc thi t b k

thu t mang tính công ngh cao,… đ u t c s h t ng cho thanh toán th nh m cung

c p cho khách hàng nh ng đi u ki n t t nh t trong thanh toán, đ m b o uy tín, an toàn

và t ng kh n ng c nh tranh T c đ t ng tr ng s máy ATM và s đi m ch p nh n

=

=

=

=

th POS t ng r t nhanh qua các n m th hi n ho t đ ng kinh doanh d ch v th thanh

toán c a các ngân hàng ngày càng phát tri n

S l ng máy ATM và s đi m ch p nh n th POS ph n ánh s t ng tr ng

trong trang thi t b thanh toán th c a ngân hàng và kh n ng chi m l nh các đi m đ t

thi t b so v i các ngân hàng khác T c đ t ng tr ng s máy ATM/s đi m ch p

nh n th POS c ng th hi n kh n ng m r ng s l ng khách hàng c ng nh đ i th

c nh tranh s d ng s n ph m c a ngân hàng Ch s này càng cao th hi n kh n ng

phát tri n d ch v thanh toán th càng t t, còn n u s l ng máy ATM/POS gi m thì

d ch v th thanh toán c ng ho t đ ng kém phát tri n

1.5.2.5 Doanh s thanh toán th

Doanh s thanh toán qua th là s l ng giao d ch th thanh toán đ c khách

hàng th c hi n trong m t kho ng th i gian nh t đ nh Bên c nh t c đ t ng tr ng s

l ng phát hành th , ch tiêu doanh s thanh toán th góp ph n đánh giá ho t đ ng

kinh doanh d ch v th thanh toán c a ngân hàng có phát tri n hay không Ch tiêu này

c ng đánh giá đ c kh n ng thu hút khách hàng c ng nh kh n ng m r ng th ph n

th thanh toán c a ngân hàng trên th tr ng Doanh s thanh toán th t ng qua các

n m th hi n s phát tri n c a ngân hàng và ng c l i, n u ch tiêu này gi m ch ng t

ngân hàng ho t đ ng kinh doanh d ch v th thanh toán có ph n kém hi u qu

1.5.2.6 T n su t giao d ch th thanh toán qua máy ATM/POS

T n su t giao d ch th thanh toán đ c đo b ng s l n giao d ch th thanh toán

qua máy ATM và máy POS trong m t đ n v th i gian T n su t giao d ch th ph n

ánh s l n khách hàng s d ng d ch v th thanh toán c a ngân hàng N u t n su t giao d ch th thanh toán càng l n càng th hi n đ c m c đ a thích c a khách hàng

trong vi c s d ng d ch v th thanh toán c a ngân hàng N u h s này có xu h ng

t ng theo th i gian cho th y kh n ng phát tri n d ch v th thanh toán c a ngân hàng

ngày càng t t Ng c l i n u h s này có xu h ng gi m theo th i gian, ch ng t kh

n ng phát tri n d ch v thanh toán th c a ngân hàng đang đi xu ng

x 100%

=

x 100%

=

23

1.5.2.7 Doanh s chuy n kho n l ng qua th

Hi n nay, có r t nhi u các t ch c doanh nghi p đ u s d ng d ch v th thanh

toán th tr l ng cho nhân viên c ng nh thanh toán các kho n khác cho khách hàng

Các d ch v ti n ích đi kèm ngày càng đ c đa d ng hóa nh th mua x ng d u, mua

hàng qua m ng, thanh toán ti n đi n n c,… vi c tri n khai thí đi m cung ng ph ng

ti n thanh toán “ví đi n t ” c a các t ch c không ph i t ch c tín d ng c ng có b c

phát tri n nhanh Doanh s chuy n kho n l ng qua th có t c đ t ng tr ng nhanh là

y u t quan tr ng kh ng đ nh s phát tri n d ch v th thanh toán c a các ngân hàng

1.5.2.8 T l s c x y ra trên t ng s l n giao d ch

nhi u khu v c tình tr ng t c ngh n, h t ti n, nu t th … x y ra khá nhi u, nh t

là trong nh ng ngày l T t ng i dân c n rút nhi u ti n m t, các tình tr ng sai sót khi

khách hàng th c hi n thanh toán th c ng x y ra r t nhi u trong m i l n giao d ch Các

s c này x y ra có th gây nh h ng không nh đ n khách hàng và c ngân hàng

cung ng d ch v gi m thi u đ c t i đa các tình tr ng sai sót khi khách hàng th c

hi n thanh toán th , đem l i lòng tin cho khách hàng đ i v i d ch v th c a ngân hàng

mình thì các ngân hàng ph i n l c áp d ng các bi n pháp phòng ch ng ngh n ATM

T l s c x y ra

S l n x y ra s c

T ng s l n giao d ch

T l này ph n ánh đ c m c đ hài lòng hay không hài lòng c a khách hàng khi

s d ng d ch v th thanh toán c a ngân hàng T l này càng cao càng nh h ng đ n

doanh thu và uy tín c a ngân hàng, làm gi m kh n ng phát tri n d ch v th thanh

toán c a ngân hàng và ng c l i

1.6 Các nhân t nhăh ngăđ n ho tăđ ng kinh doanh th thanh toán

1.6.1 Nhân t n i b ngân hàng

1.6.1.1 i u ki n khoa h c – công ngh

Các ng d ng c a tin h c đã t o nên nh ng ti n ích k di u c a th Thanh toán

th g n li n v i các máy móc thi t b hi n đ i nên n u h th ng này có tr c tr c thì s

gây ách t c trong toàn h th ng Vì v y, đã đ a ra d ch v th , ngân hàng ph i đ m

b o m t công ngh thanh toán hi n đ i theo k p yêu c u c a th gi i H n n a, ch khi

có trình đ k thu t cao thì vi c v n hành, b o d ng, duy trì h th ng máy móc ph c

v phát hành, thanh toán th m i có hi u qu , t đó thu hút thêm ng i s d ng nó

=

1.6.1.2 Kh n ng v ngu n v n

Ho t đ ng th đòi h i m t chi phí đ u t cao cho vi c l p đ t nh ng thi t b và

công ngh hi n đ i nh máy ATM, máy thanh toán th t i các đi m bán hàng (POS)

Vì v y, v n đ u t là đi u ki n đ u tiên và quan tr ng nh t đ i v i ngân hàng trong

b c đ u tri n khai d ch v th trên th tr ng và đ u t đ i m i công ngh th b t k p

v i nh ng ti n b trên th gi i

1.6.1.3 Trình đ đ i ng cán b làm công tác th

Là m t ph ng ti n thanh toán hi n đ i, th thanh toán mang tính tiêu chu n hoá cao đ và có quy trình v n hành th ng nh t Do đó đòi h i ngân hàng ph i có m t đ i

ng nhân l c có n ng l c, trình đ và kh n ng ti p c n, đ m b o cho quy trình phát

hành, s d ng và thanh toán th di n ra m t cách thông su t, an toàn, hi u qu và phát

huy đ c nh ng ti n ích v n có c a th thanh toán Ngân hàng nào th c s quan tâm,

đ u t thích đáng cho công tác đào t o nhân l c, thu hút nhân tài thì ngân hàng đó s

chi m đ c l i th trong kinh doanh th

1.6.2 Nhân t bên ngoài

1.6.2.1 i u ki n v kinh t

Ti n t n đ nh: là ti n đ , là đi u ki n c b n cho vi c m r ng s d ng th đ i

v i b t k qu c gia nào Ng i dân s rút ti n m t và tiêu dùng t khi đ ng ti n b

m t giá nhanh chóng và rõ ràng không ai mu n s d ng th trong tr ng h p này

Ti n t n đ nh t o đi u ki n m r ng s d ng th và ng c l i, m r ng s d ng th

t o đi u ki n n đ nh ti n t

S phát tri n n đ nh c a n n kinh t : Thanh toán th không th phát tri n trong

đi u ki n thu nh p dân c còn th p, các kho n chi tiêu nh l nên s phát tri n n đ nh

c a n n kinh t , ti n đ c a m c thu nh p cao và n đ nh c a ng i dân, là đi u ki n

c n thi t c a ho t đ ng kinh doanh th

1.6.2.2 i u ki n v n hóa – xã h i

S phát tri n và m c đ phát tri n thanh toán th t i m i qu c gia ph thu c r t

nhi u vào trình đ phát tri n c a xã h i đó Nó g m có nh ng n i dung chính sau:

Thói quen giao d ch c a công chúng: Thói quen s d ng ph ng ti n thanh toán

nào c a công chúng là m t nhân t đ c bi t quan tr ng tác đ ng đ n s phát tri n th

thanh toán t i m i qu c gia b i nó t o ra môi tr ng cho thanh toán th Th r t khó

ho c không th phát tri n trong m t xã h i mà chi tiêu b ng ti n m t đã tr thành m t

thói quen không th thay đ i trong công chúng Ch khi vi c thanh toán đ c th c hi n

25

ch y u qua h th ng ngân hàng thì th thanh toán m i th c s phát huy đ c hi u qu

s d ng c a nó

Trình đ dân trí nói chung: Th là m t ph ng ti n thanh toán hi n đ i nên s

phát tri n c a nó ph thu c r t nhi u vào s am hi u c a công chúng đ i v i nó Trình

đ dân trí đây đ c hi u nh kh n ng ti p nh n và s d ng th thanh toán c a công chúng, c ng nh nh n th c đ c nh ng ti n ích c a th thanh toán nh m t ph ng

ti n thanh toán hi n đ i

1.6.2.3 i u ki n pháp lí

Ho t đ ng th c a các ngân hàng ph thu c r t nhi u vào môi tr ng pháp lý m i

qu c gia M t hành lang pháp lý th ng nh t cho ho t đ ng th t o cho các ngân hàng

m t s ch đ ng khi tham gia th tr ng th , trong vi c đ ra chi n l c kinh doanh

M t môi tr ng pháp lý đ y đ hi u l c, ch t ch , th ng nh t, đ ng b m i có th đ m

b o cho quy n l i c a t t c các bên tham gia phát hành, s d ng và thanh toán th ,

b o đ m c nh tranh lành m nh gi a các ngân hàng trên th tr ng th , t đó t o n n

t ng v ng ch c cho phát tri n th trong t ng lai

1.6.2.4 i u ki n v c nh tranh

M r ng phát hành và thanh toán th ph thu c r t nhi u vào c nh tranh trên th

tr ng S c nh tranh lành m nh bu c các ngân hàng ph i có suy ngh nghiêm túc cho

vi c đ u t phát tri n lo i hình thanh toán hi n đ i, t o cho ngân hàng s ch đ ng,

sáng t o trong vi c cung c p nh ng s n ph m th ch t l ng t t nh t đem l i l i ích

cao nh t cho khách hàng đ thu l i nhu n

K t lu n ch ngă1

Ngày nay, cùng v i s phát tri n không ng ng c a n n kinh t , d ch v th thanh toán ngày càng chi m v trí quan tr ng trong ho t đ ng c a các ngân hàng trên

th gi i N i dung ch ng 1 đã trình bày s l c nh ng c s lí lu n chung liên quan

đ n th thanh toán Trong đó ch y u t p trung nh ng n i dung chính liên quan đ n

khái ni m, l ch s hình thành, đ c đi m và s c n thi t phát tri n d ch v th thanh

toán trong n n kinh t hi n nay T đó có cái nhìn t ng quan v d ch v th thanh toán

c a các NHTM nói chung, làm c s cho vi c th c hi n nghiên c u đ tài v ho t

đ ng kinh doanh d ch v th thanh toán t i Ngân hàng TMCP u T và Phát Tri n

Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i ch ng 2

CH NGă2 TH C TR NG HO Tă NG KINH DOANH TH THANH

TOÁN T I NGÂN HÀNG TM CPă Uă T ă VẨă PHÁTă TRI N

VI T NAM ậ CHI NHÁNH HÀ N I 2.1 S ăl c v NgơnăhƠngăTMCPă uăt ăvƠăPhátătri n Vi t Nam ậ Chi nhánh

Hà N i

2.1.1 Quá trình hình thành và phát tri n

Ngân hàng TMCP u t và phát tri n Vi t Nam - Chi nhánh Hà N i là m t

trong các chi nhánh n m trong h th ng c a Ngân hàng BIDV, do đó l ch s hình

thành và phát tri n c a BIDV – Chi nhánh Hà N i g n li n v i t ng b c phát tri n

c a h th ng BIDV

Ngân hàng TMCP u t và phát tri n Hà N i đ c thành l p vào ngày

27/5/1957 theo Ngh đ nh s 233/ND_TC_TCCB c a B Tài Chính, v i tên g i ban

đ u là Chi hàng Ki n Thi t thành ph Hà N i, n m trong Ngân hàng Ki n Thi t Vi t

Nam tr c thu c B Tài Chính Quy mô ban đ u g m 8 chi nhánh và 200 cán b

Nhi m v ch y u c a Ngân hàng Ki n Thi t lúc b y gi là th c hi n c p phát, qu n lí

v n ki n thi t c b n t ngu n v n ngân sách cho t t c các l nh v c kinh t , xã h i

N m 1982, Ngân hàng Ki n Thi t Vi t Nam đ i tên thành Ngân hàng u T và

Xây d ng Vi t Nam tách kh i B Tài Chính, tr c thu c Ngân hàng Nhà N c Vi t

Nam theo Quy t đ nh s 259/CP c a H i đ ng Chính ph , trong đó nhi m v ch y u

c a Ngân hàng u t và Xây d ng Vi t Nam là c p phát, cho vay và qu n lý v n đ u

t xây d ng c b n t t c các l nh v c c a n n kinh t thu c k ho ch Nhà n c Cùng

v i vi c đ i tên c a Ngân hàng Ki n Thi t Vi t Nam, Chi nhánh Ki n Thi t Hà N i

đ i tên thành Ngân hàng u T và Xây d ng Hà N i thu c h th ng Ngân hàng u

T và Xây d ng Vi t Nam

Ngày 26/11/1990, Ch t ch H i đ ng B tr ng đã ban hành quy t đ nh s 401

v vi c thành l p “Ngân hàng u t và phát tri n Vi t Nam” v i các chi nhánh tr c

thu c t i t nh, thành ph , đ c khu tr c thu c trung ng Theo chi nhánh Ngân hàng

u t và xây d ng thành ph Hà N i c ng đ c đ i tên thành chi nhánh Ngân hàng

u t và phát tri n thành ph Hà N i

Chi nhánh Hà N i ban đ u ho t đ ng gi ng nh Ngân hàng TMCP u t và

Phát tri n Vi t Nam là ngân hàng Qu c doanh chuyên c p phát v n cho các d án l n

c a Chính ph T ngày 01/01/1995 tr đi, Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n

Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i tr l i ho t đ ng bình th ng và đ t đ c m t s thành

tích nh t đ nh Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i

huy đ ng các ngu n v n ng n, trung và dài h n t các thành ph n kinh t ,

27

các T ch c phi Chính ph , các t ch c Tín d ng, các Doanh nghi p, dân c , các T

ch c Tài chính n c ngoài b ng VND và USD đ ti n hành các ho t đ ng cho vay

ng n, trung và dài h n v i m i t ch c, m i thành ph n kinh t và dân c

Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi nhánh Hà N i là m t trong

nh ng chi nhánh l n c a Ngân hàng u t và Phát tri n Vi t Nam Trong quá trình

ho t đ ng, Ngân hàng th c hi n chi n l c kinh doanh t ng h p cung c p các d ch v

có tính ch t c nh tranh đ i v i khách hàng thu c m i thành ph n kinh t trong c ng

nh ngoài n c

2.1.2 C c u t ch c c a Ngân hàng TMCP u t và Phát tri n Vi t Nam – Chi

nhánh Hà N i

C c u t ch c c a BIDV – Chi nhánh Hà n i đ c th hi n qua s đ sau:

S ăđ 2.1:ăC ăc u t ch c c a Ngân hàng BIDV ậ Chi nhánh Hà N i

(Ngu n: Phòng th BIDV – Chi nhánh Hà N i)

Phòng DVKH Doanh nghi p

Phòng DVKH Cá nhân

Phòng Ngân qu Phòng K toán t ng h p Phòng i n toán Phòng Tài chính K toán Phòng t ch c Nhân s Phòng Giao d ch

 Ban Giám c g m Giám c và Phó Giám c

- Giám c có nhi m v đi u hành m i ho t đ ng c a Ngân hàng theo ch c

n ng, nhi m v , ph m vi c a đ n v , th c hi n giao d ch v i khách hàng, ký k t các

H p đ ng kinh t , b nhi m, mi n nhi m, khen th ng, k lu t, ho c nâng l ng cho

các cán b công nhân viên trong đ n v

- Phó Giám c là ng i h tr và tham m u cho Giám c trong vi c đi u

hành ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng, gi i quy t nh ng v n đ n y sinh trong

ho t đ ng kinh doanh c a Ngân hàng mà Giám c giao phó, thay m t Giám c gi i

quy t công vi c khi Giám c đi v ng (n u có s y quy n c a Giám c)

 Phòng Quan h khách hàng

T i Ngân hàng BIDV - Chi nhánh Hà n i, phòng Quan h khách hàng đ c chia

thành phòng Quan h khách hàng là các doanh nghi p l n (bao g m phòng quan h 1,2,3) và phòng quan h khách hàng là các doanh nghi p v a và nh và cá nhân (phòng quan h khách hàng 4) Ch c n ng c a các phòng này là hoàn toàn gi ng nhau

đ i v i đ i t ng khách hàng là doanh nghi p Riêng đ i v i phòng quan h khách

hàng 4, ngoài nhi m v đ i v i các khách hàng là doanh nghi p còn có nhi m v đ i

v i các nhóm khách hàng là cá nhân Ch c n ng và nhi m v chung c a phòng Quan

h khách hàng là l p báo cáo v công tác tín d ng, báo cáo s k t, t ng k t tình hình

ho t đ ng kinh doanh Bên c nh đó, tìm ki m khách hàng trong n c và ngoài n c có

nhu c u vay v n đ đ u t d án, m r ng s n xu t kinh doanh, mua c phi u…

C ng gi ng nh phòng Quan h khách hàng, t i Ngân hàng BIDV – Chi nhánh

Hà n i, phòng D ch v khách hàng đ c phân ra theo nhóm các đ i t ng c th , bao

g m: Phòng D ch v khách hàng doanh nghi p có ch c n ng và nhi m v tr c ti p

qu n lý tài kho n và giao d ch v i các khách hàng là doanh ngh p và t ch c và phòng

D ch v khách hàng cá nhân tr c ti p qu n lý tài kho n và giao d ch v i các khách hàng là cá nhân M t cách th ng th thì 2 phòng này có ch c n ng, nhi m v t ng t

nhau nh : th c hi n công tác phòng ch ng r a ti n đ i v i các giao d ch phát sinh theo