B GIÁO D C VÀ ÀO T O KHịAăLU NăT TăNGHI P ăTÀI CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH I ậ NGỂNăHÀNGăNỌNGăNGHI Pă &ăPHÁTăTRI NăNỌNGăTHỌNăVI TăNAM Giáoăviênăh ngăd n:ăTh.SăNgôăTh ăQuyên Sinhăviênă
Trang 1B GIÁO D C VÀ ÀO T O
KHịAăLU NăT TăNGHI P
ăTÀI
CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH I ậ NGỂNăHÀNGăNỌNGăNGHI Pă
&ăPHÁTăTRI NăNỌNGăTHỌNăVI TăNAM
SINHăVIểNăTH CăHI N:ăTR NHăTH ăMINHăTH O
MÃ SINH VIÊN: A17662 CHUYÊN NGÀNH: TÀI CHÍNH- NGÂN HÀNG
HÀăN Iă,2013
Trang 2B GIÁO D C VÀ ÀO T O
KHịAăLU NăT TăNGHI P
ăTÀI
CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH I ậ NGỂNăHÀNGăNỌNGăNGHI Pă
&ăPHÁTăTRI NăNỌNGăTHỌNăVI TăNAM
Giáoăviênăh ngăd n:ăTh.SăNgôăTh ăQuyên Sinhăviênăth căhi n:ăTr nhăTh ăMinhăTh o
Mã sinh viên: A17662 Chuyên ngành: Tài chính- Ngân hàng
Trang 3L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s
h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Tr nh Th Minh Th o
Trang 4L IăC Mă N
hoàn thành Khóa lu n này, em xin chân thành c m n các th y, cô giáo
Tr ng i h c Th ng Long đư nhi t tình gi ng d y chúng em trong su t quá trình
h c t p t i tr ng
Em c ng xin c m n các anh, ch cán b Công ty CTTC I- Ngân hàng Nông nghi p & Phát tri n Nông thôn Vi t Nam đư ch b o em trong quá trình th c t p t i Công ty
Cu i cùng, em xin g i l i c m n t i Th.S Ngô Th Quyên, cô đư t n tình h ng
d n và giúp đ em hoàn thành khóa lu n này
Trang 5M CăL C
L IăCAMă OAN
L I C Mă N
M CăL C
DANHăM CăVI TăT T
DANHăM CăB NG
DANHăM CăS ă
L I M U
CH NG 1:LÝ LU NăC ăB N V HO Tă NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH 1
1.1 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính 1
1.1.1 Khái ni m và đ c tr ng c a công ty cho thuê tài chính 1
1.1.1.1 Khái ni m 1
1.1.1.2 c tr ng 2
1.1.2 Phân lo i công ty cho thuê tài chính 3
1.1.3 Ho t đ ng c b n c a công ty cho thuê tài chính 4
1.2 Ho t đ ng cho thuê tài chính c a Công ty cho thuê tài chính 4
1.2.1 Khái ni m cho thuê tài chính 4
1.2.2 c đi m cho thuê tài chính 6
1.2.3 Các hình th c cho thuê tài chính 6
1.2.3 Quy trình cho thuê tài chính 12
1.2.4 R i ro trong ho t đ ng cho thuê tài chính 15
1.2.5 Các ch tiêu đo l ng hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính 18
1.3 Các nhân t nh h ng t i hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính 21
1.3.1 Nhân t ch quan 21
1.3.2 Nhân t khách quan 22
CH NGă 2:TH C TR NG HO Tă NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH I- NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P VÀ PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 23
2.1 T ng quan v Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 23
2.1.1 Gi i thi u chung v công ty 23
Trang 62.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n 24
2.1.3 c đi m ngành ngh c a Công ty(Ban hành kèm theo Quy t đ nh s 02/Q -H QT-CTCTTCI) 25
2.1.4 B máy t ch c c a Công ty 26
2.2 K t qu ho t đ ng kinh doanh t i Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 27
2.2.1 Tình hình t o v n và s d ng v n 27
2.2.2 K t qu kinh doanh c a Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 38
2.3 Th c tr ng ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 40
2.3.1 Hình th c cho thuê tài chính 40
2.3.2 Th c tr ng quy trình cho thuê tài chính 40
2.3.3 Phân tích c c u cho thuê tài chính c a Công ty CTTC I 44
2.4 ánh giá chung 55
2.4.1 K t qu đ t đ c 55
2.4.2 H n ch 55
2.4.3 Nguyên nhân 56
CH NGă 3:GI I PHÁP HOÀN THI N HO Tă NG CHO THUÊ TÀI CHÍNH T I CÔNG TY CHO THUÊ TÀI CHÍNH I- NGÂN HÀNG NÔNG NGHI P & PHÁT TRI N NÔNG THÔN VI T NAM 58
3.1 nh h ng phát tri n Công ty Cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 58
3.1.1 nh h ng phát tri n trong th i gian t i 58
3.2 Giái pháp nâng cao hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam 60
3.2.1 Các gi i pháp gi m thi u r i ro trong ho t đ ng CTTC 60
3.2.2 Các gi i pháp t ng quy mô khách hàng 63
3.2.3 Các gi i pháp khác 66
K T LU N 69
TÀIăLI UăTHAMăKH O 70
Trang 7DANHăM CăVI TăT T
Kíăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ
Trang 8DANHăM CăB NG
B ng 2.1 Tình hình ngu n v n c a Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 28
B ng 2.2 Lãi su t vay v n t các chi nhánh NHNo&PTNT Vi t Nam 31
B ng 2.3.Tình hình s d ng v n c a Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 34
B ng 2.4 S d n c a Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 36
B ng 2.5 K t qu ho t đ ng c a Công ty CTTC I giai đo n 2010- 2012 38
B ng 2.6 Các ch tiêu đánh giá hi u qu kinh doanh 39
B ng 2.7 D n theo đ i t ng đ u t c a Công ty CTTC I - NHNo&PTNT Vi t Nam tính t i cu i n m 2012 44
B ng 2.8 Th ng kê cho thuê tàu theo nhóm n tính t i cu i n m 2012 46
B ng 2.9 C c u đ u t theo thành ph n kinh t tính t i cu i n m 2012 47
B ng 2.10 C c u d n theo thành ph n kinh t c a các Công ty trong Hi p h i CTTC Vi t Nam n m 2012 49
B ng 2.11 Phân lo i n t i Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam118248 50
B ng 2.12 M t s ch tiêu đánh giá r i ro tín d ng t i Công ty CTTC I
- NHNo&PTNT Vi t Nam 52
B ng 2.13 M t s ch tiêu đánh giá hi u qu cho thuê c a Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 53
Trang 9DANHăM CăS ă
S đ 1.1: Quy trình cho thuê tài chính ba bên 7
S đ 1.2: Quy trình cho thuê tài chính hai bên 8
S đ 1.3: Hình th c bán và tái thuê 9
S d 1.4: Hình th c cho thuê tài chính giáp lung 10
S đ 1.5: Hình th c cho thuê tài chính liên k t 11
S đ 1.6: Hình th c cho thuê tài chính h p tác 12
S đ 2.1 B máy t ch c công ty 26
S đ 2.2 Quy trình cho thuê tài chính t i Công ty CTTC I- NHNo&PTNT Vi t Nam 41
Trang 10DANHăM CăBI Uă
Bi u đ 2.1 T c đ t ng tr ng ngu n v n trong giai đo n n m 2010 – 2012 29
Bi u đ 2.2 T tr ng s d ng v n n m 2010 36
Bi u đ 2.3 T tr ng s d ng v n n m 2011 36
Bi u đ 2.4 T tr ng s d ng v n n m 2012 36
Bi u đ 2.5 T c đ t ng tr ng d n giai đo n n m 2010 – 2012 37
Bi u đ 2.6 C c u CTTC c a Công ty CTTC Itính t i cu i n m 2012 44
Bi u đ 2.7 T l n x u c a các Công ty trong Hi p h i CTTC Vi t Nam n m 2012 51
Trang 11L IăM ă U
1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi
Trong quá trình công nghi p hóa- hi n đ i hóa hi n nay Vi t Nam, ho t đ ng cho thuê tài chính đư và đang góp ph n quan tr ng trong vi c đáp ng nhu c u v n s n
xu t kinh doanh cho các doanh nghi p, các ch th kinh t , nh m k p th i đ i m i máy móc, thi t b , dây chuy n công ngh hi n đ i, m r ng quy mô s n xu t, nâng cao
n ng su t lao đ ng ngay k c trong đi u ki n thi u v n t có, t o ra nh ng s n ph m
ch t l ng có s c c nh tranh cao trên th tr ng, qua đó góp ph n thúc đ y t ng
tr ng và phát tri n kinh t đ t n c Tuy nhiên, nh ng k t qu đ t đ c trong th i gian qua c a ho t đ ng cho thuê tài chính v n còn ch a đ c t ng x ng v i ti m
n ng c a nó trong h th ng kênh d n v n c a n n kinh t , hi u qu ho t đ ng ch a cao, do còn nhi u b t c p, h n ch trong quá trình tri n khai ho t đ ng này
B i c nh h i nh p kinh t qu c t và khu v c hi n nay Vi t Nam đư t o nên nhi u th i c c ng nh nhi u th thách m i cho n n kinh t , nh t là đ i v i các đ nh
ch tài chính Do v y, đòi h i các đ nh ch tài chính nói chung và các đ nh ch tài chính ho t đ ng trong l nh v c cho thuê tài chính nói riêng ph i không ng ng c i ti n, hoàn thi n các ho t đ ng c a mình; thay đ i, ti p thu nh ng thành t u khoa h c k thu t tiên ti n cho phù h p v i tình hình m i
Trong s các công ty ho t đ ng trong l nh v c cho thuê tài chính Vi t Nam, Công ty cho thuê tài chính I –Ngân hàng Nông Nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam là m t doanh nghi p đ c thành l p s m nh t, v i quy mô không l n nh ng ho t
đ ng t ng đ i hi u qu Do d ch v cho thuê tài chính còn m i m Vi t Nam và trong đi u ki n c nh tranh ngày càng gay g t hi n nay nên vi c nghiên c u n i dung
ho t đ ng, môi tr ng kinh doanh, c c u t ch c, và đ a ra các gi i pháp nâng cao
hi u qu ho t đ ng này t i Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam là h t s c c n thi t
Vì v y, tác gi ch n đ tài: “Nâng cao hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính I –Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam” đ nghiên c u làm khóa lu n t t nghi p
Trang 12- xu t các gi i pháp đ hoàn thi n ho t đ ng cho thuê tài chính t i công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và phát tri n nông thôn Vi t Nam
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
- i t ng nghiên c u: Nghiên c u ho t đ ng cho thuê tài chính c a Công ty cho thuê tài chính ngân hàng th ng m i.C th là Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam
- Ph m vi nghiên c u: Nghiên c u ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam giai đo n
t 2010 -2012
4 Ph ngăphápănghiênăc u:
- Ph ng pháp phân tích, t ng h p: Phân tích các y u t bên ngoài c ng nh bên trong nh h ng t i tình hình ho t đ ng CTTC c a Công ty CTTC I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam, sau đó v n d ng ph ng pháp đánh giá
t ng h p k t h p v i h th ng hóa đ có th nh n đ nh đ y đ v tình hình ho t đ ng chung và nêu ra các đi m m nh, đi m y u trong vi c cung c p d ch v CTTC cho khách hàng, t đó đánh giá kh n ng c nh tranh c a doanh nghi p này trong th i đi m
hi n t i và đ nh h ng phát tri n trong t ng lai
- Ph ng pháp so sánh đ i chi u: Th c hi n đ i chi u gi a lý lu n và th c ti n tìm ra và gi i quy t nh ng khó kh n thách th c trong vi c m r ng ho t đ ng CTTC
và nâng cao ch t l ng d ch v ph c v khách hàng, so sánh kh n ng c nh tranh c a Công ty CTTC I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam và các công ty CTTC tr c thu c các ngân hàng khác đ tìm ra s khác bi t Qua đó đánh giá
đ c n ng l c hi n t i c a Công ty CTTC I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n nông thôn Vi t Nam
Trang 13- Ngoài ra lu n v n còn v n d ng ph ng pháp th ng kê, thu th p và phân tích s
li u đ làm rõ nh ng n i dung liên quan
5 K tăc uălu năv n:
Ngoài ph n m đ u, k t lu n và danh m c tài li u tham kh o, n i dung lu n v n
đ c trình bày theo k t c u g m 3 ch ng:
Ch ng 1: Nh ng lí lu n c b n v ho t đ ng cho thuê tài chính c a Công ty
cho thuê tài chính Ngân hàng th ng m i
Ch ng 2: Th c tr ng ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty cho thuê tài
chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam
Ch ng 3: Gi i pháp hoàn thi n ho t đ ng cho thuê tài chính t i Công ty
cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam
Trang 14Ho t đ ng cho thuê ra đ i r t s m trong l ch s nhân lo i Theo các v n t c ,
ng i ta đư tìm đ c nh ng ch ng c v s t n t i c a ho t đ ng cho thuê kho ng
2000 n m tr c Công nguyên Sumerians Vi c cho thuê đ t nông nghi p xu t hi n kho ng 1800 n m tr c Công nguyên Babylonia.Trong các n n v n minh c đ i Hy
L p, La Mư hay Ai C p c ng đư xu t hi n nh ng ng i cho thuê công c lao đ ng, đ t đai, gia súc,… đ tài tr cho ho t đ ng s n xu t buôn bán th i b y gi n c Anh,
m t trong nh ng đ o lu t đ u tiên đ c p đ n cho thuê là B lu t c a x Wales n m
1284, trong đó quy đ nh các th a thu n h p pháp xu t phát t lu t đ t đai c ng đ c phép s d ng cho vi c cho thuê b t đ ng s n V sau, ngoài đ t đai và b t đ ng s n, các tài s n và hàng hóa khác c ng đ c phép cho thuê
Cùng v i cu c Cách m ng công nghi p vào th k 18-19, hình th c c a tài s n cho thuê có s thay đ i.S xu t hi n c a đ ng s t vào gi a th k 10 đánh d u s
kh i đ u cho nh ng thay đ i c b n trong ho t đ ng cho thuê và d n đ n nh ng b c
ti n hoàn thi n k thu t nghi p v cho thuê Ban đ u, các ch m than muaxe goòng đ
ch than, nh ng không bao lâu sau h nh n th y vi c làm này quá t n kém và không có
hi u qu kinh t Các công ty nh quy t đ nh t n d ng th i c này đ u t mua xe goòng
ch than đ cho thuê Các công ty chuyên ho t đ ng trong l nh v c này b t đ u sáp nh p
l i v i nhau.M t s h p đ ng cho thuê cho phép bên thuê có quy n mua l i thi t b sau khi h t h n h p đ ng.Các giao d ch này đ c g i là “giao d ch thuê mua” và chính là
kh i nguyên c a hình th c cho thuê tiên ti n nh t ngày nay- cho thuê tài chính
n gi a th k 20, ho t đ ng cho thuê tài s n đư có s phát tri n và thay đ i v i
vi c Công ty United State Leasing Corporation (Hoa Kì) sáng t o ra m t hình th c cho thuê tài s n m i g i là cho thuê tài chính Hình th c này đư t o ra s thay đ i v ch t
c a ho t đ ng cho thuê tài s n T đó ho t đ ng cho thuê tài s n đ c phát tri n theo hai
h ng: cho thuê ho t đ ng (hay còn g i là cho thuê thông th ng, cho thuê v n hành, cho thuê ki u truy n th ng) bao g m nh ng giao d ch mang tính ch t truy n th ng; cho
Trang 152
thuê tài chính bao g m các giao d ch thuê m n m i, hi n đ i, đ an toàn cao, ti n l i
và hi u qu đ i v i các bên tham gia Nh m đáp ng nhu c u v n trung và dài h n, nghi p v tín d ng thuê mua hay còn g i là cho thuê tài chính đ c sáng t o ra tr c tiên M vào n m 1952 Hi n nay t i M , ngành thuê mua thi t b chi m kho ng 25-30% t ng s ti n tài tr cho các giao d ch mua bán thi t b hàng n m.N m 1960, Công
ty cho thuê Marcantile (đ n v tr c thu c t ch c tín d ng Marcantile) đ c thành l p,
t đó ho t đ ng cho thuê đ c phát tri n r ng rưi c M và Châu Âu Tín d ng thuê mua c ng phát tri n Châu Á và nhi u khu v c khác t đ u th p k 70.Ngành công nghi p thuê mua có giá tr trao đ i chi m kho ng 350 t USD vào n m 1994.So v i các
n c châu Á ngành công nghi p cho thuê thâm nh p vào Vi t Nam có ph n mu n
h n t o hành lang pháp lỦ cho ho t đ ng cho thuê tài chính Vi t Nam, ngày 27/05/1995 Th ng đ c NHNN Vi t Nam đư kí ban hành th l tín d ng thuê mua (Quy t đ nh s 149/Q -NH5) và ngày 09/10/1995 Chính ph kí ban hành Ngh đ nh
s 64/CP v “Quy ch t m th i v t ch c và ho t đ ng c a công ty cho thuê tài chính
t i Vi t Nam” M c dù công ty cho thuê tài chính đ u tiên đ c thành l p t i Vi t Nam vào n m 1996 và ho t đ ng cho thuê tài chính c ng đư manh nha các ngân hàng
th ng m i tr c đó nh ng ph i đ n khi Chính ph ban hành Ngh đ nh s 16/2001/N -CP ngày 02/05/2001 “V t ch c và ho t đ ng c a công ty cho thuê tài chính”, ho t đ ng cho thuê tài chính Vi t Nam m i th c s hình thành và ngày càng phát tri n m nh m
Hi n nay, Vi t Nam có 13 công ty cho thuê tài chính đang ho t đ ng, bao g m
8 công ty cho thuê tài chính tr c thu c các ngân hàng th ng m i, 1 công ty cho thuê tài chính Công nghi p Tàu th y và 4 Công ty cho thuê tài chính 100% v n n c ngoài
Nh v y có th th y, Công ty cho thuê tài chính (Financial Leasing Company) là
m t đ nh ch tài chính trung gian chuyên ho t đ ng kinh doanh trong l nh v c cho thuê tài chính, v i n i dung ho t đ ng ch y u và th ng xuyên là thu hút các kho n
v n trung và dài h n trong n n kinh t , th c hi n c p tín d ng d i hình th c cho thuê tài chính cho các t ch c và cá nhân có nhu c u
1.1.1.2 c tr ng
Do công ty cho thuê tài chính là m t đ nh ch tài chính trung gian nên có nh ng
đ c đi m:
Trang 16- Là trung gian tài chính cung c p kênh d n v n gián ti p t nh ng ng i đ u t (ng i có ti n) đ n các cá nhân, t ch c, doanh nghi p (ng i có nhu c u v n) trong
n n kinh t
- Là trung gian chuy n t i chính sách ti n t qu c gia Thông qua ho t đ ng có tính
đ c thù c a mình, các công ty cho thuê tài chính góp ph n vào vi c th c hi n ch c n ng chuy n t i chính sách tài chính ti n t t Ngân hàng Trung ng đ n toàn b n n kinh t
Vi t Nam, do t ch c và ho t đ ng c a công ty cho thuê tài chính đ c đi u
ch nh b i Lu t các t ch c tín d ng, Lu t doanh nghi p (2005) và các v n b n pháp
lu t hi n hành nên đ c tr ng c a công ty cho thuê tài chính có nét gi ng đ c tr ng c a
m t Ngân hàng Th ng m i h n là m t doanh nghi p thông th ng Vì v y mà Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam là c quan duy nh t qu n lỦ và c p gi y phép ho t đ ng cho các công ty cho thuê tài chính Vi t Nam
1.1.2 Phân lo i công ty cho thuê tài chính
Theo quy đ nh hi n hành c a pháp lu t Vi t Nam, công ty cho thuê tài chính
đ c thành l p và ho t đ ng t i Vi t Nam d i các hình th c: Công ty cho thuê tài chính trách nhi m h u h n hai thành viên tr lên; Công ty cho thuê tài chính trách nhi m h u h n m t thành viên, Công ty cho thuê tài chính c ph n
Xét theo hình th c s h u có các lo i công ty cho thuê tài chính sau:
- Công ty cho thuê tài chính c ph n
- Công ty cho thuê tài chính tr c thu c c a t ch c tín d ng Ch ng h n nh : Công ty cho thuê tài chính ngân hàng th ng m i là công ty cho thuê tài chính mà 100% v n đi u l thu c s h u c a m t ngân hàng th ng m i
- Công ty cho thuê tài chính liên doanh là công ty cho thuê tài chính đ c thành
l p t i Vi t Nam, b ng v n góp c a bên Vi t Nam (g m m t ho c nhi u t ch c tín
d ng, doanh nghi p Vi t Nam) và bên n c ngoài (g m m t ho c nhi u t ch c tín
d ng n c ngoài) trên c s h p đ ng liên doanh Công ty cho thuê tài chính liên doanh đ c thành l p d i hình th c công ty trách nhi m h u h n 2 thành viên tr lên
- Công ty cho thuê tài chính 100% v n n c ngoài: là công ty cho thuê tài chính
đ c thành l p t i Vi t Nam v i 100% v n đi u l thu c s h u c a m t ho c m t s
t ch c tín d ng n c ngoài Công ty cho thuê tài chính 100% v n n c ngoài đ c thành l p d i hình th c công ty trách nhi m h u h n
Trang 174
1.1.3 Ho t đ ng c b n c a công ty cho thuê tài chính
Theo quy đ nh hi n hành c a pháp lu t Vi t Nam, ho t đ ng c b n c a công ty cho thuê tài chính bao g m:
- Huy đ ng v n t các ngu n:
+ c nh n ti n g i có kì h n t 1 n m tr lên c a t ch c, cá nhân theo các quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam
+ Phát hành trái phi u, ch ng ch ti n g i và gi y t có giá khác có kì h n t 1
n m tr lên đ huy đ ng v n c a t ch c, cá nhân trong n c và ngoài n c theo quy
đ nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam
+ c vay v n c a các t ch c tài chính, tín d ng trong và ngoài n c
+ c nh n các ngu n v n khác theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam
- Cho thuê tài chính
- Mua và cho thuê l i theo hình th c cho thuê tài chính
- T v n cho khách hàng v nh ng v n đ có liên quan đ n nghi p v cho thuê
tài chính
- Th c hi n các d ch v y thác, qu n lí tài s n và b o lưnh liên quan t i ho t
đ ng cho thuê tài chính
- c th c hi n nghi p v cho thuê v n hành theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà
n c Vi t Nam
- c bán các kho n ph i thu t h p đ ng cho thuê tài chính cho t ch c và cá nhân theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam
- Công ty cho thuê tài chính có m c v n đi u l t ng đ ng m c v n pháp đ nh
đ i v i công ty tài chính thì đ c phép th c hi n m t s nghi p v theo h ng d n c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam: Cho vay ng n h n b sung v n l u đ ng đ i v i bên thuê; th c hi n ho t đ ng bao thanh toán v i bên thuê
1.2 Ho tăđ ngăchoăthuêătƠiăchínhăc aăCôngătyăchoăthuêătƠiăchính
1.2.1 Khái ni m cho thuê tài chính
K t khi ra đ i cho t i nay, thu t ng “cho thuê tài s n”, “cho thuê tài chính” đư
đ c đ c p đ n khá nhi u trong các giao d ch cho thuê ph n l n các qu c gia trên
th gi i, tùy theo lu t pháp m i n c quy đ nh mà có nh ng khái ni m v nh ng thu t
ng này cho phù h p Tuy nhiên v c b n thì các n c đ u quan ni m r ng: Cho thuê
Trang 18tài s n là m t giao d ch h p đ ng gi a 2 ch th là Bên ch s h u tài s n (bên cho thuê) và bên s d ng tài s n (bên thuê) Theo đó , Bên cho thuê chuy n giao quy n s
d ng tài s n cho bên thuê trong 1 th i gian nh t đ nh và bên thuê ph i thanh toán ti n
m t v i bên cho thuê
Cho thuê tài s n có 2 lo i chính là cho thuê v n hành (Operating leases) và cho thuê tài chính (Finance leases)
- Cho thuê v n hành là hình th c cho thuê tài s n, là lo i cho thuê ng n h n, theo
đó bên thuê s d ng tài s n thuê c a bên cho thuê trong m t th i gian nh t đ nh và s
tr l i tài s n đó cho bên cho thuê khi k t thúc th i h n thuê Bên cho thuê gi quy n s
h u tài s n cho thuê và nh n ti n cho thuê theo h p đ ng cho thuê Bên thuê có th h y
b h p đ ng và bên cho thuê có trách nhi m b o trì, đóng b o hi m và thuê tài s n
- Cho thuê tài chính hay còn g i là cho thuê v n (capital leases): là lo i cho thuê dài h n, bên thuê không đ c h y b h p đ ng Bên thuê ch u trách nhi m b o trì, đóng b o hi m và thu tài s n.Ph n l n các h p đ ng cho thuê tài chính bên thuê đ c quy n gia h n h p đ ng thuê ho c đ c quy n mua đ t tài s n sau khi th i h n h p
đ ng thuê k t thúc.Th c ch t cho thuê tài chính là m t hình th c tài tr v n, bên cho thuê ti n hành mua tài s n và chuy n giao cho bên thuê s d ng
Trong đ i s ng th c t ng i ta có th v n d ng h t s c linh ho t, vì v y nhi u lúc ranh gi i gi a hai lo i cho thuê này không rõ ràng Xu t phát t tình hình th c t nói trên mà các c quan qu n lí Nhà n c th ng ban hành các tiêu chu n đ làm c
s phân bi t gi a giao d ch cho thuê v n hành và cho thuê tài chính Hi n nay, ph n
l n các n c đư đ a ra các tiêu chu n do y ban chu n m c k toán qu c t (International Accounting Standards Committee – IASC) đư quy đ nh đ xác đ nh m t
h p đ ng giao d ch đ c g i là h p đ ng cho thuê v n hành hay h p đ ng cho thuê tài chính Theo quy đ nh c a IASC, b t c m t giao d ch cho thuê nào th a mưn ít nh t
m t trong b n tiêu chu n sau đ c g i là cho thuê tài chính:
+ Quy n s h u tài s n đ c chuy n giao khi ch m d t th i h n h p đ ng;
+ H p đ ng có quy đ nh quy n ch n mua;
+ Th i h n h p đ ng cho thuê m t lo i tài s n ít nh t b ng 60% th i gian c n thi t đ kh u hao tài s n thuê;
Trang 196
+ Hi n giá c a các kho n ti n thuê l n h n ho c t ng đ ng giá tr c a tài s n
t i th i đi m kí h p đ ng
Vi t Nam, trong các v n b n pháp lỦ hi n hành đư quy đ nh rõ:
Cho thuê tài chính là ho t đ ng tín d ng trung và dài h n thông qua vi c cho thuê máy móc, thi t b , ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác trên c s h p đ ng cho thuê gi a bên cho thuê v i bên thuê Bên cho thuê cam k t mua máy móc, thi t b ,
ph ng ti n v n chuy n và các đ ng s n khác theo yêu c u c a bên thuê và n m gi quy n s h u đ i v i các tài s n cho thuê Bên thuê s d ng tài s n thuê và thanh toán
ti n thuê trong su t th i h n thuê đư th a thu n
1.2.2 c đi m cho thuê tài chính
Xét v m t b n ch t, giao d ch cho thuê tài chính có nh ng đ c đi m n i b t sau:
- Khác v i các hình th c thuê tài s n thông th ng khác theo quy đ nh c a pháp
lu t dân s , trong ho t đ ng cho thuê tài chính, bên cho thuê th ng ch gi quy n s
h u “danh ngh a” đ i v i tài s n cho thuê; là lo i cho thuê có kh n ng chuy n d ch v
c b n t t c nh ng r i ro và l i ích g n li n v i quy n s h u tài s n
- Cho thuê tài chính là ph ng th c c p tín d ng v i đ i t ng là m t tài s n c
th T ch c tín d ng chuy n giao cho khách hàng (bên thuê) m t tài s n c th (máy móc, dây chuy n s n xu t, ph ng ti n v n t i, đ ng s n) đ bên thuê s d ng trong
m t th i gian nh t đ nh Bên thuê có ngh a v tr toàn b ti n thuê theo th a thu n Tính ch t thanh toán tr n v n c a giao d ch cho thuê tài chính cho th y b n ch t tín
d ng c a ho t đ ng này.T ch c tín d ng đ c b o đ m v kh n ng hoàn tr c a khách hàng đ i v i kho n tín d ng đư chuy n giao thông qua quy n nh n ti n thuê
C ng t ng t nh pháp lu t m t s qu c gia trên th gi i, pháp lu t Vi t Nam ghi
nh n cho thuê tài chính là hình th c c p tín d ng trung và dài h n, nh m phù h p v i
đ c đi m c a đ i t ng cho thuê là nh ng đ ng s n có giá tr l n, th i gian c n thi t
đ kh u hao th ng t 1 n m tr lên
1.2.3 Các hình th c cho thuê tài chính
Các hình th c cho thuê tài chính c b n
Hình th c cho thuê tài chính 3 bên
Hình th c cho thuê tài chính 3 bên còn đ c g i là hình th c cho thuê tài chính thu n (net lease) Theo hình th c này, bên cho thuê ch th c hi n vi c mua tài s n t bên
Trang 20s n
NHÀ CUNG C P (SUPPLIER)
cung c p theo yêu c u c a bên thuê và đư đ c hai bên th a thu n theo h p đ ng thuê
ây là hình th c cho thuê áp d ng ph bi n nh t vì có u đi m l n Bên cho thuê không ph i mua tài s n tr c, nh v y vòng quay v n nhanh h n vì không ph i d tr kho.Vi c chuy n giao tài s n đ c th c hi n tr c ti p gi a bên cung c p và bên thuê,
gi a h ch u trách nhi m tr c ti p v tình tr ng ho t đ ng c a tài s n c ng nh th c
hi n vi c b o hành và b o d ng tài s n Nh v y bên cho thuê trút b đ c gánh
n ng v tình tr ng ho t đ ng c a tài s n, h n ch r i ro liên quan đ n vi c t ch i nh n hàng c a bên thuê do nh ng sai sót k thu t
S đ 1.1: Quy trình cho thuê tài chính ba bên
Hình th c cho thuê tài chính 2 bên
Theo hình th c này, tr c khi th c hi n nghi p v cho thuê, tài s n cho thuê đư thu c quy n s h u c a bên cho thuê b ng cách mua tài s n ho c t xây d ng Hình
th c tài tr này th ng do các công ty kinh doanh b t đ ng s n và các công ty s n xu t máy móc thi t b th c hi n, ch ng h n nh : các nhà đ u t xây d ng cao c v n phòng, các chung c sau đó kí các h p đ ng cho thuê v i khách hàng Các ngân hàng
và t ch c tài chính r t ít áp d ng hình th c tài tr này
Trang 218
S đ 1.2: Quy trình cho thuê tài chính hai bên
1.2.3.1 Các hình th c cho thuê tài chính đ c bi t
Hình th c bán và tái thuê (Sale and lease-bank)
Trong ho t đ ng kinh doanh có nhi u doanh nghi p thi u v n l u đ ng đ khai thác tài s n c đ nh hi n có, nh ng l i không đ uy tín đ vay v n l u đ ng các ngân hàng.Trong tr ng h p đó h bu c ph i bán l i m t ho c m t s tài s n c đ nh cho
ng i cho thuê, sau đó thuê l i tài s n này đ s d ng và nh v y s có thêm ngu n tài chính đ đáp ng nhu c u v n l u đ ng ôi lúc các đ nh ch tài chính c ng s d ng hình th c này nh m t cách th c chuy n n quá h n mà không dùng đ n bi n pháp thanh lí hay đ ngh tuyên b phá s n doanh nghi p
H p đ ng
cho thuê tài chính
Giao tài s n và quy n s h u
Trang 22S đ 1.3: Hình th c bán và tái thuê
Hình th c cho thuê tài chính giáp l ng (Under lease)
Cho thuê tài chính giáp l ng là hình th c mà trong đó, thông qua s đ ng Ủ c a bên cho thuê, bên thuê th nh t cho bên thuê th hai thuê l i tài s n mà bên thuê th
nh t đư thuê c a bên cho thuê.Trên th c t bên thuê th nh t ch là trung gian gi a bên cho thuê và bên thuê th hai (do bên thuê th hai không đáp ng đ c yêu c u c a bên cho thuê ho c không bi t đ n bên cho thuê).V i hình th c này, m c dù không đ điêu
ki n đ tr c ti p đi thuê, bên thuê v n có đ c tài s n đ s d ng cho s n xu t kinh doanh
Th a thu n mua bán tài s n
BÊN CHO THUÊ (LESSOR)
Trang 2310
S d 1.4: Hình th c cho thuê tài chính giáp lung
Hình th c cho thuê tài chính liên k t
Hình th c cho thuê tài chính liên k t là hình th c g m nhi u bên tài tr cho m t bên thuê S liên k t này có th x y ra theo chi u ngang hay chi u d c tùy theo tính
ch t c a lo i tài s n hay kh n ng tài chính c a nhà tài tr Trong tr ng h p tài s n có giá tr l n, nhi u đ nh ch tài chính hay các nhà ch t o cùng nhau h p tác đ cùng tài
tr cho bên thuê thì hình thành s liên k t theo chi u ngang, ho c các nhà ch t o l n giao tài s n cho chi nhánh c a h th c hi n giao d ch tài tr cho khách hàng thì hình thành s liên k t theo chi u d c
BÊN CHO THUÊ
H p đ ng mua tài s n
Tr ti n mua tài s n
Quy n s h u tài s n
BÊN THUÊ TH 1
(LESSEE 1)
BÊN THUÊ TH 2 (LESSEE 2)
Giao tài
1c
Trang 24S đ 1.5: Hình th c cho thuê tài chính liên k t
Hình th c cho thuê tài chính h p tác (Leveraged lease)
Hình th c cho thuê tài chính h p tác còn đ c g i là hình th c cho thuê tài chính
b c c u.Trong cho thuê tài chính h p tác bên cho thuê s vay ph n l n v n t các ngân hàng ho c các đ nh ch tài chính khác đ mua tài s n cho thuê i v i tài s n cho thuê có giá tr l n, m t bên cho thuê không đ v n đ tài tr ho c s r i ro vì t p trung
v n quá l n vào m t khách hàng, nên m t ho c m t s bên cho thuê h p tác v i m t hay nhi u bên cho vay khác đ cùng tài tr , trong đó bên cho thuê v n là trái ch trong quan h cho thuê, bên cho vay là trái ch c a bên ch a thuê
V n vay th ng chi m t tr ng l n trong t ng s ti n tài tr , kho ng 60-80% và kho n cho vay đ c đ m b o b ng chính tài s n cho thuê và cam k t chuy n nh ng
h p đ ng cho thuê và các kho n ti n thuê.Ng i cho vay đ c hoàn tr ti n cho vay t các kho n ti n thuê.Sau khi h t món n vay s ti p t c hoàn tr cho ng i cho thuê Thông th ng bên cho vây bao g m: các ngân hàng, công ty b o hi m, qu đ u t Còn bên cho thuê là các t ch c khác h p tác v i t ch c cho thuê.Trong tr ng h p
có nhi u bên cho thuê thì h y thác cho 1 t ch c đ kí k t h p đ ng và qu n lí v n,
n u có nhi u bên cho vay c ng có th làm t ng t
Quy n s h u tài s n
Tr ti n thuê
Các m i quan h t ng t cho thuê tài chính c b n
Trang 2512
S đ 1.6: Hình th c cho thuê tài chính h p tác
1.2.3 Quy trình cho thuê tài chính
1.2.3.1 Các y u t c u thành trong m t giao d ch cho thuê tài chính
- Bên cho thuê: Là các công ty cho thuê tài chính có t cách pháp nhân, ng i s thanh toán toàn b giá tr mua bán tài s n theo th a thu n gi a ng i thuê v i nhà s n
xu t hay nhà cung ng và là ch s h u v m t pháp lỦ c a tài s n mà ng i thuê s
d ng Trong tr ng h p cho thuê tài s n c a chính h thì ng i cho thuê là nhà cung
c p thi t b
- Bên thuê: Th ng là doanh nghi p và cá nhân, ng i có quy n s d ng tài s n,
h ng nh ng l i ích và gánh ch u nh ng r i ro liên quan đ n tài s n, có ngh a v tr
nh ng kho n ti n thuê và đ c quy n mua l i ho c ti p t c thuê l i tài s n thuê theo
Tr ti n mua tài s n
NHÀ CUNG C P
(SUPPLIER)
BÊN THUÊ (LESSEE)
Giao tài
Quy n
s h u tài s n
1d
3a 2c 1a
Trang 26- Nhà cung c p: Là ng i cung c p tài s n, thi t b theo th a thu n v i ng i thuê
và theo các đi u kho n trong h p đ ng mua bán tài s n đư kí k t v i ng i cho thuê
- Tài s n cho thuê: Là đ ng s n có th i gian s d ng lâu dài nh : máy móc thi t
nh ng kho n ti n thuê cho ng i cho thuê đ đ c quy n s d ng tài s n ây là th i
h n mà t t c các bên không đ c quy n h y ngang h p đ ng n u không có s ch p
nh n c a bên kia
+ Th i h n gia h n tùy ch n (Optional renewal Period): Trong giai đo n này
ng i thuê có th ti p t c thuê thi t b tùy theo nhu c u Ti n thuê trong su t giai đo n này th ng th p h n so v i ti n thuê trong th i h n c b n, th ng chi m t l 1-2%
t ng s v n đ u t ban đ u và th ng ph i tr tr c vào đ u m i kì thanh toán
- Thanh toán ti n thuê: Ti n thuê đ c thanh toán theo tháng, quỦ ho c n m
trong su t th i h n thuê Giá tr ti n thuê ph i tr ph thu c vào các y u t sau: Giá tr
c a tài s n, lưi su t bên cho thuê quy đ nh, th i h n thuê, m c đ tín nhi m tín d ng
c a bên đi thuê, giá tr c tính c a thi t b thuê cu i th i h n thuê, các kho n ti n thuê ph i thanh toán có th c đ nh trong su t th i h n thuê, ho c có th thay đ i theo thay đ i c a lưi su t th tr ng
- Các l a ch n khi k t thúc th i h n thuê: Là m t ph n quan tr ng trong m i h p
đ ng thuê, khách hàng có quy n l a ch n mua l i tài s n ho c ti p t c thuê tài s n v i
ti n thuê gi m đáng k
- Quy n ch n mua: Là s cho phép ng i thuê có quy n mua tài s n thuê vào
cu i th i h n h p đ ng v i giá th p h n giá tr còn l i c a tài s n nh ng không b t
bu c ph i làm đi u đó Quy n này đ c th a thu n trong h p đ ng cho thuê tài chính,
có th là: Mua theo giá tr còn l i, mua theo giá tr th tr ng h p lí, mua theo giá tr danh ngh a ho c t đ ng chuy n giao tài s n cho bên đi thuê sau khi nh n đ c kho n thanh toán ti n thuê cu i cùng
Trang 2714
1.2.3.1 Quy trình cho thuê tài chính
B c 1: Ti p c n khách hàng và nh n h s
- Cán b cho thuê nh n h s đ ngh thuê tài chính c a khách hàng, bao g m:
H s pháp lỦ, H s kinh t , H s thuê tài chính, ki m tra danh m c c a h s , tính
h p lí, h p pháp c a b h s g i đ n
- Cán b cho thuê tr c ti p trao đ i, th a thu n và th ng nh t các n i dung, đi u
ki n v cho thuê tài chính v i khách hàng
T ng Giám đ c/Giám đ c, ho c H i đ ng cho thuê (trong tr ng h p v t quy n phán quy t c a ng i đ c y quy n)
B c 3: Phê duy t, thông báo và kí k t h p đ ng
- Trong th i h n quy đ nh k t ngày nh n đ h s , bên cho thuê ph i thông báo
r ng v n b n cho bên thuê v quy t đ nh cho thuê ho c không cho thuê N u không cho thuê, bên cho thuê ph i nêu rõ lí do t ch i và thông báo cho bên thuê bi t
- Bên cho thuê cùng khách hàng tính toán, th a thu n và th ng nh t các n i dung trong h p đ ng cho thuê nh : lưi su t cho thuê, th i h n, thanh toán ti n thuê, ti n đ t
c c, kí c c, giao nh n tài s n và b o hi m tài s n cho thuê Sau đó kí k t h p đ ng cho thuê tài chính C n c vào h p đ ng cho thuê tài chính và v n b n th a thu n l a
ch n tài s n c a bên thuê v i bên cung ng, bên cho thuê v i bên cung ng kí h p
đ ng mua bán tài s n
B c 4: Th c hi n h p đ ng
- Bên thuê ch u trách nhi m tr c ti p ki m tra và ti p nh n tài s n t bên cung
ng theo th a thu n trong h p đ ng cho thuê tài chính và h p đ ng mua bán tài s n
Trang 28- Bên cho thuê ph i h p v i bên thuê và bên cung ng th c hi n các th t c đ ng
kí s h u tài s n theo quy đ nh và đ ng kí tài s n cho thuê t i Trung tâm đ ng kí giao
d ch có b o đ m theo quy đ nh c a pháp lu t
- Bên cho thuê th c hi n ki m tra đ nh kì ho c đ t xu t tài s n sau khi cho thuê, bao g m ki m tra s d ng tài s n thuê, ki m tra tình hình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a bên thuê, thanh toán ti n thuê (g c, lưi) M i l n ki m tra ph i l p biên b n,
đ xu t các bi n pháp x lí (n u có)
1.2.4 R i ro trong ho t đ ng cho thuê tài chính
1.2.4.1 Khái ni m r i ro
R i ro là m t khái ni m luôn song hành cùng v i t t c các l nh v c.Trong ho t
đ ng tín d ng, r i ro là m t ph m trù r t quan tr ng mà cho thuê tài chính c ng không
ph i ngo i l Có nhi u quan ni m v r i ro và nh ng h u qu mà r i ro gây ra, tuy nhiên khái ni m chung nh t v r i ro có th đ a ra nh sau: “R i ro là b t c đi u gì không ch c ch n có th nh h ng t i k t qu so v i nh ng gì ta mong đ i”
L nh v c tài chính nói chung, tài chính ngân hàng nói riêng không ch là l nh
v c then ch t trong n n kinh t mà còn là m t trong nh ng l nh v c nh y c m nh t v
r i ro Ho t đ ng tín d ng chi m t 60-70% các ch s trong ho t đ ng tài chính ngân hàng Do đó nói đ n r i ro trong linh v c tài chính, r i ro tín d ng đ c quan tâm nhi u nh t Vi t Nam, quy t đ nh s 493/2005/Q -NHNN ban hành ngày 22/4/2005: “R i ro tín d ng là kh n ng x y ra t n th t trong ho t đ ng ngân hàng c a
t ch c tín d ng do khách hàng không th c hi n ho c không có kh n ng th c hi n ngh a v c a mình theo cam k t” T khái ni m v r i ro tín d ng và xu t phát t đ c
thù ho t đ ng cho thuê tài chính, có th hi u: “R i ro ho t đ ng cho thuê tài chính là
nh ng t n th t mà công ty cho thuê tài chính ph i gánh ch u khi bên thuê không th c
hi n đ y đ ngh a v c a minh theo cam k t t i h p đ ng cho thuê tài chính”
1.2.4.2 Các lo i r i ro trong ho t đ ng cho thuê tài chính
R i ro trong ho t đ ng cho thuê tài chính t n t i khách quan cùng v i s t n t i
c a ho t đ ng này V b n ch t, cho thuê tài chính là m t ho t đ ng tín d ng trung và
dài h n, vì v y ho t đ ng cho thuê tài chính có nh ng r i ro gi ng nh ho t đ ng tín
d ng nói chung, đ ng th i có nh ng r i ro đ c thù
Trang 29kh n ho c công ty b m t v n Khi r i ro này x y ra, thi t h i đ i v i công ty cho thuê tài chính không nh Bên thuê không tr ti n thuê khi đ n h n do 2 lí do chính Th
nh t, bên thuê không đ kh n ng thanh toán ti n thuê khi đ n h n do tình hình tài chính, t nh hình s n xu t kinh doanh y u kém Doanh nghi p r i vào tình tr ng nh
v y có th do tình hình kinh t , môi tr ng kinh doanh ho c do n ng l c qu n tr c a chính doanh nghi p S không đ kh n ng thanh toán này có th x y ra t m th i ho c
v nh vi n tùy vào m c đ y u kém và kh n ng ph c h i c a ng i thuê Trong tr ng
h p này, các công ty cho thuê tài chính có th tham gia h tr doanh nghi p b ng các
bi n pháp gia h n n , c c u n , tài tr thêm máy móc thi t b c n thi t, khuy n ngh
v cách th c s n xu t, đ nh h ng th tr ng đ ng i thuê có th v t qua tình hình khó kh n tr c m t, ph c h i s n xu t- kinh doanh đ ti p t c th c hi n các ngh a v hoàn tr trong th i gian ti p theo Th hai, bên thuê có Ủ đ nh l a đ o Tài s n thuê
v n khai thác có hi u qu nh ng bên thuê không tr n mà l y ngu n thu t d án dùng vào m c đích khác V i nguyên nhân này, khi các kho n thuê b t đ u phát hi n
có v n đ , công ty cho thuê tài chính c n ph i có bi n pháp m nh d t khoát ngay t
đ u bu c bên thuê th c hi n ngh a v c a mình
Bên thuê và bên cho thuê x y ra vi ph m h p đ ng cho thuê tài chính d n t i tranh ch p, ph i t t ng t i các c quan ch c n ng, d n t i trì tr ho t đ ng s n xu t, tài s n thuê ph i ng ng ho t đ ng, không đ c b o d ng và b xu ng c p d n t i giá
tr thu h i th p Ngoài ra, công ty cho thuê tài chính tài tr khách hàng v i lưi su t c
đ nh trong khi ph i huy đ ng v n v i lưi su t th n i Khi lái su t huy đ ng v n trên
th tr ng bi n đ ng theo chi u h ng t ng lên thì lưi su t cho thuê thu v không đ
bù đ p cho chi ph b ra đ có s v n tài tr ban đ u gây thi t h i v n cho công ty
Trang 30R i ro ho t đ ng
R i ro h at đ ng là nh ng r i ro liên quan tr c ti p t i quá trình th c hi n cho thuê, bao g m:
- R i ro v d án đ u t : Ho t đ ng cho thuê tài chính g n li n v i quá trình th c
hi n d án đ u t c a bên thuê Vì v y hi u qu c a d án đ u t quy t đ nh đ n kh
n ng tr ti n thuê c a bên thuê tài chính
- R i ro trong quá trình kí k t và th c hi n h p đ ng cho thuê tài chính, h p đ ng mua tài s n, h p đ ng b o hi m tài s n H p đ ng cho thuê tài chính là v n b n pháp lí cao nh t xác đ nh giao d ch thuê tài chính gi a bên thuê và bên cho thuê Các r i ro pháp lí th ng g p trong quá trình kí k t và th c hi n h p đ ng, có th là: ng i kí
h p đ ng không đúng quy đ nh, lo i tài s n thuê trong h p đ ng không đúng v i tài
s n thuê trong th c t , hay m t s đi u kho n th a thu n không đúng quy đ nh c a pháp lu t Các r i ro v pháp lí trong quá trình kí k t và th c hi n h p đ ng mua tài
s n có th là do nhà cung c p tài s n không có th c ho c đư phá s n gi i th trong khi
đư chuy n ti n mua tài s n Có tr ng h p các đi u kho n trong h p đ ng không phù
h p v i thông l qu c t (tr ng h p tài s n nh p kh u), mô t v tài s n, giao nh n, giá c , b o hi m, b o hành, b o trì, … không rõ ràng, khi x y ra tranh ch p gây thi t
h i cho bên thuê C ng nh v y, các r i ro v pháp lí trong quá trình kí k t và th c
hi n h p đ ng b o hi m tài s n có th là do các đi u kho n không đ c xác đ nh rõ
ràng d n đ n bên b o hi m t ch i b i th ng ho c ch b i th ng m t ph n thi t h i,
r i ro đ i v i tài s n thuê không thu c ph m vi b o hi m, …
- R i ro v tài s n cho thuê: Lo i r i ro này liên quan đ n giá tr còn l i (giá tr thu h i) c a tài s n cho thuê, nguyên nhân có th liên quan đ n ch t l ng tài s n thuê Tài s n sau khi cho thuê b l i th i, h h ng, m t ph m ch t ho c tài s n thu c lo i hàng chuyên dùng, đ c ch ng nên không chuy n nh ng, cho thuê l i ho c bán đi
đ c.Tài s n thuê b m t ho c không đ c mua b o hi m nên khi r i ro x y ra v i tài
s n làm tài s n h h ng không có ngu n bù đ p N u tài s n do nhà cung c p giao cho
ng i cho thuê không đúng theo h p đ ng thì không đ c phép kinh doanh Ho c nguyên nhân có th do phía nhà cng c p c Ủ l a đ o, chi m d ng v n c a công ty cho thuê Có nhi u cách đ nhà cung cáp th c hi n Ủ đ c a mình nh ng đi n hình nh t
Trang 3118
v n là thông đ ng v i ng i thuê đ làm sai l ch giá tài s n so v i th tr ng, gây thi t
h i cho công ty cho thuê tài chính
R i ro khác
R i ro do môi tr ng kinh doanh bi n đ ng: Tình hình kinh t nh h ng tr c
ti p đ n ho t đ ng cho thuê tài chính Kinh t lâm vào suy thoái, m t n đ nh làm cho
vi c s n xu t b trì tr , các doanh nghi p s gi m nhu c u thuê máy móc, thi t b , kh
n ng tr lưi cho thuê c ng gi m do l i nhu n c a các doanh nghi p gi m
R i ro do ti n b khoa h c k thu t: Khoa h c k thu t ngày càng phát tri n, n u không k p th i đ i m i, tài s n cho thuê s tr nên l c h u ho c ngày càng suy gi m
Các kho n thu bao g m thu lưi cho thuê, thu lưi ti n g i,…
Các kho n chi bao g m chi tr lưi ti n vay, chi d phòng, chi ho t đ ng, …
L i nhu n sau thu
L i nhu n sau thu = L i nhu n tr c thu x (1- thu su t)
Trong đó:
L i nhu n tr c thu = Doanh thu - Chi phí
Thu su t thu TNDN c a Vi t Nam là 25%
T su t sinh l i
T ng s l i nhu n là m t th c đo hi u qu đ đánh giá hi u qu s d ng v n
c a doanh nghi p Tuy nhiên, khi so sánh hi u qu ho t đ ng c a nhi u doanh nghi p
c n ph i tính đ n quy mô c a doanh nghi p v v n, chi phí, doanh thu,… cho nên khi phân tích đánh giá hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p các nhà phân tích th ng
s d ng ch tiêu ROE và ROA
Trang 32Ch tiêu ROA- T su t sinh l i trên t ng tài s n (Return on Assets)
ROA = L i nhu n ròng
x 100%
T ng giá tr tài s n
H s này có Ủ ngh a : V i 1 đ ng tài s n c a công ty thì s mang l i bao nhiêu
đ ng l i nhu n M t công ty đ u t tài s n ít nh ng thu đ c l i nhu n cao s là t t
h n so v i công ty đ u t nhi u vào tài s n mà l i nhu n thu đ c l i th p H s ROA
th ng có s chênh l ch gi a các ngành Nh ng ngành đòi h i ph i có đ u t tài s n
l n vào dây chuy n s n xu t, máy móc thi t b , công ngh nh các ngành v n t i, xây
d ng, s n xu t kim lo i…, th ng có ROA nh h n so v i các ngành không c n ph i
đ u t nhi u vào tài s n nh ngành d ch v , qu ng cáo, ph n m m…
Ch tiêu ROE- T su t sinh l i trên v n ch s h u (Return on Equity)
ROE = L i nhu n ròng
x 100%
V n c đông
ROE là th c đo chính xác nh t đ đánh giá m t đ ng v n b ra và tích l y
đ c t o ra bao nhiêu đ ng l i ây c ng là m t ch s đáng tin c y v kh n ng m t công ty có th sinh l i trong t ng lai Thông th ng, ROE càng cao càng ch ng t công ty s d ng hi u qu đ ng v n c a c đông, có ngh a là công ty đư cân đ i m t cách hài hòa gi a v n c đông v i v n đi vay đ khai thác l i th c nh tranh c a mình trong quá trình huy đ ng v n, m r ng quy mô
1.2.5.2 Theo hi u qu cho thuê
D n cho thuê/ T ng ngu n v n
ánh giá m c đ t p trung v n tín d ng c a công ty cho thuê tài chính qua các
n m.Ch tiêu càng cao thì m c đ ho t đ ng c a công ty càng n đ nh và có hi u qu
D n cho thuê/ V n huy đ ng
Ch tiêu ph n ánh kh n ng công ty cho vay đ c bao nhiêu so v i ngu n v n huy đ ng.Ch tiêu l n th hi n v n huy đ ng tham gia vào d n ít, kh n ng huy đ ng
v n ch a t t
H s thu n
H s thu n = Doanh s thu n
Doanh s cho thuê
Trang 33Ch tiêu này cho th y kh n ng thu h i v n c a các Công ty đ i v i các kho n cho vay, đánh giá ch t l ng tín d ng c ng nh r i ro tín d ng t i Công ty cho thuê tài chính T l n quá h n càng cao th hi n ch t l ng tín d ng c a t ch c tín d ng nói chung và c a công ty cho thuê tài chính nói riêng càng kém H u h t các t ch c đánh giá tín d ng đ u đ a ra m c gi i h n t l n x u d i 5% là m c an toàn
Theo Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNN phân lo i n thành 5 nhóm, bao g m: + Nhóm 1: N đ tiêu chu n, bao g m n trong h n đ c đánh giá có kh n ng thu h i đ g c và lưi đúng h n và các kho n n có th phát sinh trong t ng lai nh các kho n b o lưnh, cam k t cho vay, ch p nh n thanh toán
+ Nhóm 2: N c n chú Ủ, bao g m n quá h n d i 90 ngày và n c c u l i th i
h n tr n
+ Nhóm 3: N d i tiêu chu n, bao g m n quá h n t 90 ngày t i 180 ngày và
n c c u l i th i h n tr n quá h n d i 90 ngày
+ Nhóm 4: N nghi ng , bao g m n quá h n t 181 ngày đ n 360 ngày và n c
c u l i th i h n tr n quá h n t 90 ngày t i 180 ngày
+ Nhóm 5: N có kh n ng m t v n, bao g m n quá h n trên 360 ngày, n c
c u l i th i h n tr n trên 180 ngày và n khoanh ch chính ph x lí
Trong 5 nhóm, các kho n n thu c t nhóm 3 đ n nhóm 5 đ c xem là n x u
T l n x u (%) = N x u x 100%
T ng d n cho thuê
Trang 341.3 Cácănhơnăt ă nhăh ngăt iăhi uăqu ăho tăđ ngăchoăthuêătƠiăchính
Ho t đ ng cho thuê tài chính c a các công ty cho thuê tài chính ch u nh h ng
b i nhi u nhân t , bao g m c nhân t ch qu n và nhân t khách quan sau đây
1.3.1 Nhân t ch quan
Th nh t, s n l c và tính chuyên nghi p c a công ty cho thuê tài chính trong
ho t đ ng cho thuê tài chính: Có nh h ng không nh đ n hình nh và uy tín c a
công ty đ i v i khác hàng thuê, t đó nh h ng đ n kh n ng ti p c n và m r ng th
tr ng cho thuê Do v y, các công ty cho thuê tài chính ph i luôn chu n hóa các ho t
đ ng c a mình, trong quá trình tác nghi p cho thuê ph i th hi n m t cách chuyên nghi p, nh m đáp ng t t nh t, nhanh nh t các yêu c u c a khác hàng, t o d ng đ c
ni m tin và hình nh t t đ i v i khách hàng
Th hai, cách th c t ch c tri n khai ho t đ ng cho thuê c a công ty cho thuê
tài chính: Có nh h ng r t l n đ n hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính Do v y, các công ty cho thuê tài chính c n ph i chú tr ng đ n các m t nh b máy t ch c công ty, chính chuyên môn hóa, ch t l ng d ch v khách hàng, l i th c nh tranh, kh n ng ngu n v n tài tr , trình đ chuyên môn c a đ i ng cán b , chi n l c ho t đ ng cho
ho t đ ng cho thuê và tình hình tài chính c a công ty cho thuê tài chính đ c t t h n
Do v y, các công ty cho thuê tài chính c n ph i quan tâm hoàn thi n các khâu trong quá trình th m đ nh, đào t o nâng cao trình đ c a đ i ng cán b th m đ nh d án cho thuê tài chính
Th t , ch t l ng tài s n cho thuê: Có nh h ng đ n kh n ng khai thác hi u
qu tài s n cho thuê, t đó nh h ng t i vi c thanh toán ti n thuê c a khách hàng thuê, đ ng th i nó c ng gây ra r i ro v giá c a tài s n cho thuê Vì v y, khi th c hi n nghi p v cho thuê tài chính, các công ty cho thuê tài chính c n ph i đánh giá chính
xác ch t l ng tài s n cho thuê, đánh giá đ c n ng l c c a nhà cung c p, nh m tránh
Trang 3522
mua ph i nh ng tài s n có ch t l ng kém, quá l c h u, hi u n ng khai thác tài s n không t t
Th n m, Chi n l c và bi n pháp t o v n c a công ty cho thuê tài chính: Ho t
đ ng cho thuê tài chính ch có th t n t i và phát tri n đ c khi có m t chi n l c và
bi n pháp t o v n thích h p, hi u qu , đó là m t trong nh ng đi u ki n tiên quy t giúp cho các công ty cho thuê tài chính m r ng quy mô ho t đ ng cho thuê c a mình Do
v y, các công ty cho thuê tài chính c n ph i chú tr ng đ n vi c đ i m i ph ng th c huy đ ng v n, nh m đ m b o quy mô và ch t l ng ngu n v n n đ nh, đáp ng đ
v n cho ho t đ ng kinh doanh c a mình
Th sáu, Công tác qu n tr r i ro: Công tác qu n tr r i ro t t giúp cho công ty
thuê tài chính gi m thi u đ c nh ng r i ro trong ho t đ ng, b o toàn đ c v n ho t
đ ng kinh doanh Do v y, các công ty thuê tài chính c n ph i quan tâm đúng m c đ i
v i công tác này
1.3.2 Nhân t khách quan
Th nh t, đi u ki n và môi tr ng kinh t pháp lý: Có nh h ng r t l n đ n vi c
thúc đ y ho t đ ng cho thuê tài chính Do v y, Nhà n c c n ph i gi i quy t t t m t
s v n đ v đi u ki n và môi tr ng kinh t pháp lỦ đ t o đi u ki n thu n l i cho
ho t đ ng cho thuê tài chính phát tri n
Th hai, Chính sách c a Nhà n c đ i v i ho t đ ng cho thuê tài chính: Có nh
h ng không nh đ n ho t đ ng cho thuê tài chính Do v y, Nhà n c c n ph i có chính sách rõ ràng, xác đ nh đ c m c đ và các quan đi m đ phát tri n ho t đ ng cho thuê tài chính trong n c
Th ba, vi c s d ng hi u qu máy móc, thi t b thuê tài chính c a các doanh nghi p Hi u qu ho t đ ng cho thuê tài chính rõ ràng không ch ph thu c vào chính
sách cho thuê tài chính, môi tr ng kinh t pháp lỦ….mà còn ph thu c r t l n vào
vi c s d ng máy móc thi t b thuê tài chính c a các doanh nghi p, b i l các doanh nghi p này là nh ng ng i tr c ti p s d ng và khai thác tài s n thuê, vi c s d ng có
hi u qu tài s n thuê s giúp cho các doanh nghi p có ngu n thu, t đó có kh n ng thanh toán và kh n ng chi tr đ y đ và đúng h n ti n thuê cho các công ty cho thuê tài chính ây là m t trong nh ng y u t quan tr ng đ nâng cao và m r ng hi u qu cho thuê tài chính c a các công ty cho thuê tài chính
Trang 36CH NGă2
CHO THUÊ TÀI CHÍNH I- NGỂNăHÀNGăNỌNGăNGHI Pă
VÀăPHÁTăTRI NăNỌNGăTHỌNăVI TăNAM 2.1 T ngăquanăv ăCôngătyăchoăthuêătƠiăchínhăI- NgơnăhƠngăNôngănghi păvƠăPhátă tri năNôngăthônăVi tăNam
2.1.1 Gi i thi u chung v công ty
- Tên đ y đ : Công ty Cho thuê tài chính I- Ngân hàng Nông nghi p và Phát tri n Nông thôn Vi t Nam
- Tên giao d ch qu c t : Financial Leasing Company I of Viet Nam Bank for Agriculture and Rural Development
- Ngày thành l p: 14/7/1998 (theo Quy t đ nh s 238/1998/Q -NHNN5 c a
Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam)
- Gi y phép ho t đ ng s 06/GP-CTCTTC ngày 27/08/1998 c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam
- ng kí kinh doanh s 0106000597 vào ngày 02/06/1998 ng kí thay đ i l n
th 4 vào ngày 13/12/2005
- Tr s giao d ch:
+ Ngày 01/01/2006 đ c phép c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam,
y ban nhân dân Thành ph Hà N i và quy t đ nh c a T ng giám đ c, tr s c a Công ty đ c chuy n t 141 Lê Du n- Qu n Hoàn Ki m v đ a ch s 4 Ph m Ng c
Trang 3724
2.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n
Theo các tài li u l ch s c a Công ty, ti n thân c a công ty cho thuê tài chính I- NHNo&PTNT Vi t Nam ngày nay là Công ty thuê mua và t v n đ u t tr c thu c NHNo&PTNT Vi t Nam có tr s đ t t i Hà N i Công ty thuê mua và t v n đ u t
ra đ i n m 1994 trong b i c nh c n c đang trong quá trình chuy n đ i t n n kinh t
k ho ch hóa t p trung sang c ch th th ng Tr c nguy c t t h u c a n n kinh t ,
s gia t ng dân s , t l th t nghi p cao, đòi h i ng, Nhà n c và Chính ph ph i đ
ra nh ng đ nh h ng chi n l c và chính sách thích h p nh m chuy n bi n m nh m
s t ng tr ng và phát tri n c a n n kinh t
thúc đ y s n xu t kinh doanh, đ i m i và chuy n d ch c c u kinh t , đi u
ki n tiên quy t là ph i có v n nh ng do m i thoát kh i c ch c nên ngu n l c tài chính c a các doanh nghi p lúc b y gi h n h p, trong khi nhu c u c a các doanh nghi p v đ u t m r ng, đ u t chi u sâu cho ngu n nhân l c, thi t b , máy móc, công ngh , công tác qu n tr l i r t cao M t doanh nghi p khi thi u v n l th ng
ph i đi vay ngân hàng nh ng ngu n v n ngân hàng không ph i lúc nào c ng có th
ti p c n, do đó ngoài kênh c p v n ph bi n t ngân hàng thì đòi h i c n ph i có thêm nhi u kênh c p v n khác n a b sung cho th tr ng tài chính và cho thuê tài chính là
m t trong nh ng kênh nh v y Ho t đ ng cho thuê tài chính đư và đang có xu h ng phát tri n và ngày càng chi m v trí quan tr ng trong th tr ng tài chính, m ra m t
t ng lai h a h n cho các doanh nghi p khi c n tìm ki m ngu n tài tr v n ph c v
ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a mình.T tình hình th c t đó, NHNo&PTNT Vi t Nam đư xúc ti n nghiên c u ho t đ ng này và áp d ng vào th c t Ngày 28/9/1994 Công ty thuê mua và t v n đ u t thu c NHNo&PTNT Vi t Nam đ c thành l p theo quy t đ nh s 130/Q -NHNo c a T ng giám đ c NHNo&PTNT Vi t Nam Công ty thuê mua và t v n đ u t là đ i di n pháp nhân và h ch toán kinh t n i b , có các nhi m v sau: đ c y quy n t p trung các ngu n v n đ u t , góp v n liên doanh, liên
k t theo y quy n c a T ng giám đ c NHNo&PTNT Vi t Nam; th c hi n các nghi p
v cho thuê Sau khi có Ngh đ nh s 64/CP ngày 09/10/1995 c a Chính ph cùng v i thông t s 03/TT-NH5 c a NHNN Vi t Nam h ng d n th c hi n Ngh đ nh s 64/CP và qua kinh nghi m c a m t s công ty cho thuê tài chính trong và ngoài n c thì Công ty thuê mua và t v n đ u t đư đ c t ch c l i đ có th ho t đ ng kinh doanh có hi u qu cao h n Do đó, NHNo&PTNT Vi t Nam đư quy t đ nh thành l p 2
Trang 38công ty cho thuê tài chính tr c thu c, trong đó Công ty cho thuê tài chính I đ c thành
l p theo quy t đ nh s 238/1998/Q -NHNN5 ngày 14/7/1998 c a Th ng đ c NHNN
Vi t Nam; v i m c v n đi u l 65 t đ ng, đ n tháng 08/2002 t ng lên 100 t đ ng,
đ n tháng 1/2004 đư t ng lên 150 t đ ng và đ n tháng 10/2007 đư t ng lên 200 t
k t ngày đ c c p gi y phép ho t đ ng Vi c gia h n th i gian ho t đ ng c a Công
ty do H QT Công ty quy t đ nh và ph i đ c Th ng đ c NHNN Vi t Nam ch p thu n b ng v n b n M i l n gia h n không quá 50 n m
2.1.3 c đi m ngành ngh c a Công ty(Ban hành kèm theo Quy t đ nh s 02/Q
-H QT-CTCTTCI)
Công ty th c hi n các nghi p v sau theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c:
- Cho thuê tài chính;
- T v n cho khách hàng v nh ng v n đ có liên quan đ n nghi p v cho thuê tài chính;
- D ch v y thác: Công ty cho khách hàng thuê theo ch đ nh c a bên y thác và
đ c h ng phí y thác cho thuê M i r i ro trong quá trình y thác cho thuê do bên
y thác ch u Công ty nh n y thác b ng máy móc, thi t b đ cho thuê tài chính đ i
v i khách hàng; nh n y thác b ng ti n t các t ch c, cá nhân trong và ngoài n c đ
nh p máy móc, thi t b cho thuê tài chính đ i v i khách hàng; …
- Th c hi n các d ch v qu n lí tài s n liên quan t i cho thuê tài chính;
- Th c hi n các d ch v b o lưnh liên quan đ n cho thuê tài chính theo h ng d n
c a Ngân hàng Nhà n c;
- Cho thuê v n hành
- Mua và cho thuê l i theo hình th c cho thuê tài chính;
- Bán các kho n ph i thu t h p đ ng cho thuê tài chính cho t ch c, cá nhân
- Cho thuê tài chính h p v n;
- Th c hi n ho t đ ng ngo i h i theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c;
Trang 3926
- Th c hi n các nghi p v khác khi đ c Ngân hàng Nhà n c cho phép
Công ty đ c huy đ ng v n t các ngu n:
- Nh n ti n g i có kì h n t 1 n m tr lên c a các t ch c cá nhân
- Vay v n ng n, trung và dài h n c a các t ch c tín d ng trong, ngoài n c
- Phát hành các lo i gi y t có giá, bao g m: Trái phi u, ch ng ch ti n g i, kì phi u, tín phi u và gi y t có giá khác có kì h n trên 1 n m đ huy đ ng v n c a t
ch c và cá nhân trong n c theo quy đ nh c a Th ng đ c Ngân hàng Nhà n c v
vi c phát hành gi y t có giá c a t ch c tín d ng đ huy đ ng v n trong n c Trái phi u, ch ng ch ti n g i và gi y t có giá khác có kì h n trên 1 n m đ huy đ ng v n
c a t ch c và cá nhân ngoài n c khi đ c Ngân hàng Nhà n c ch p thu n
- Ti p nh n các ngu n v n khác theo quy đ nh c a Ngân hàng Nhà n c
Các phó T ng Giám đ c
K toán tr ng
Các phòng ban chuyên môn nghi p v :
- Hành chính nhân s
- Tài chính k toán
- Kinh doanh
- K ho ch t ng h p
Trang 40Mô hình t ch c c a Công ty bao g m:
- H i đ ng qu n tr : 3 thành viên, trong đó g m: 1 Ch t ch H QT, 1 thành viên
H QT kiêm T ng giám đ c, 1 thành viên H QT kiêm Tr ng Ban ki m soát
- Ban Ki m soát: 3 thành viên, trong đó g m: 1 Tr ng ban, 2 thành viên chuyên trách
- B ph n giúp vi c H QT: 1 thành viên Th kí H QT
- Ban đi u hành g m: 1 T ng Giám đ c (TG ); 3 Phó T ng Giám đ c (PTG ) (1 PTG ph trách kinh doanhm 1 PTG ph trách k toán, hành chính, 1 PTG ph trách k ho ch ngu n v n); 1 K toán tr ng
- T ch c oàn th : ng b , oàn thanh niên, Công đoàn, Ban n công
- Kh i v n phòng Công ty g m 5 phòng ban nghi p v : Phòng Hành chính- Nhân s ; Phòng tài chính- k toán; Phòng kinh doanh, Phòng k ho ch- T ng h p; Phòng ki m tra ki m soát n i b
H th ng t ch c c a Công ty bao g m tr s chính và các chi nhánh, v n phòng
đ i di n, công ty tr c thu c Vi c m r ng và ch m d t các ho t đ ng c a các chi nhánh, v n phòng đ i di n, công ty tr c thu c do H QT NHNo&PTNT Vi t Nam quy t đ nh sau khi đ c NHNN Vi t Nam ch p thu n T ng s lao đ ng hi n có c a Công ty (đ n ngày 31/12/2012) là 97 ng i, trong đó có 46 n m và 51 n Hi n t i, Công ty có 2 chi nhánh bao g m: Chi nhánh Công ty cho thuê Tài chính I t i H i Phòng và Chi nhánh Công ty cho thuê tài chính I t i Qu ng Ninh
2.2 K tăqu ăho tăđ ngăkinhădoanhăt iăCôngătyăchoăthuêătƠiăchínhăI- Ngân hàng Nôngănghi păvƠăPhátătri năNôngăthônăVi tăNam
2.2.1 Tình hình t o v n và s d ng v n
2.2.1.1 Tình hình ngu n v n