đánh giá kết quả công tác tổ chức hạch toán kế toán tại xí nghiệp xây dựng 101

Đây là một doanh nghiệp nhà nớc, trực thuộc Tổng công ty xây dựng Hà Nội do Bộ xây dựng quản lý, đợc thành lập ngày 5 - 8 - 1958 theo Quyết định 117 của Bộ kiến trúc với tên gọi đầu tiên

Phần I Các vấn đề chung về hoạt động kinh doanh và

quản lý của Xí nghiệp xây dựng 101

1 Lịch sử hình thành và phát triển của XNXD 101

Cùng với các Xí nghiệp khác nh XNXD 102, 103, 105 XNXD 101, Công ty xây dựng số1, Tổng Công ty xây dựng Hà Nội Sự hình thành và phát triển của XNXD 101 gắn liền với sự hình thành và phát triển của Công ty xây dựng số 1 Đây là một doanh nghiệp nhà nớc, trực thuộc Tổng công ty xây dựng Hà Nội do Bộ xây dựng quản lý, đợc thành lập ngày 5 - 8 - 1958 theo Quyết định 117 của Bộ kiến trúc với tên gọi đầu tiên là Công ty kiến trúc Hà Nội, đặt trụ sở tại 59 Quang Trung

Thời kỳ Công ty ra đời cũng chính là thời kỳ khôi phục nền kinh tế ở miền Bắc nớc ta sau 9 năm kháng chiến chống thực dân Pháp, cải tạo Xã hội chủ nghĩa, phát triển kinh tế, văn hoá Và để đáp ứng nhiệm vụ thời kỳ này, Công ty tổ chức hơn 1.000 cán bộ nhân viên quản lý, hơn 10.000 công nhân trực tiếp sản xuất, đã xây dựng nhiều công trình cho đất nớc và chủ yếu là Thủ đô Hà Nội Trong đó có khu tập thể Kim Liên, Trung Tự, Trờng ĐH Bách khoa Hà Nội, trờng Đại học Kinh tế Quốc dân Hà Nội

Đến tháng 7 năm 1986, Công ty kiến trúc Hà Nội đợc đổi tên thành Công ty Kiến trúc khu Nam Hà Nội Trong thời kỳ này, miền Bắc nớc ta không ngừng bị đế quốc Mỹ phá hại, nền kinh tế phải chuyển hớng, xây dựng cơ bản bị thu hẹp lại để tập trung sức ngời sức của cho cuộc chiến đấu chống

đế quốc Mỹ Nhiệm vụ chủ yếu của XNXD 101 gắn liền với Công ty xây dựng

số 1 lúc này là xây dựng các công trình phục vụ chiến đấu và phòng tránh bom

đạn Mỹ gồm hầm chỉ huy và làm việc của Bộ t lệnh phòng Không Hà Nội, hầm trú ẩn cho các đồng chí lãnh đạo cấp cao của Đảng và nhà nớc

Sau năm 1975, đất nớc đợc giải phóng Xí nghiệp tiến hành bố trí củng

cố lại lực lợng tuyển thêm nhân công khắc phục hậu quả sau chiến tranh, hoàn thành các công trình dở dang, xây dựng lại các cơ sở y tế vận tải thông tin bị

Mỹ phá hoại nh Bệnh viện Bạch Mai, Ga Hà Nội…

Ngày 18 - 03 - 1977, Công ty Kiến trúc khu Nam Hà Nội đợc đổi tên thành Công ty xây dựng số 1 nh ngày nay Nhiệm vụ thời kỳ này là phát triển

đất nớc, cùng với các đơn vị bạn XNXD 101 đã thực hiện các công trình lớn

nh Cung Văn Hoá lao động Việt Xô, nhà khách Chính phủ, Viện Nhi Thuỵ

Điển

Tháng 12 năm 1986, Đại hội Đại biểu toàn quốc lần thứ VI của Đảng Cộng sản Việt nam đã đánh dấu sự nghiệp đổi mới toàn diện đất nớc ta Nền kinh tế chuyển sang cơ chế thị trờng, kinh tế hàng hoá nhiều thành phần, có sự quản lý của nhà nớc Việc chuyển đổi cơ chế gây cho Xí nghiệp không ít khó khăn đòi hỏi Xí nghiệp phải nâng cao hiệu quả, chất lợng sản xuất và chấp nhận cạnh tranh đấu thầu

Từ năm 1989, Công ty xây dựng số 1 đã phát triển thành một doanh nghiệp lớn khiến cho XNXD 101 cũng trở thành một đơn vị xây lắp mạnh trong lĩnh vực này Một trong những nguyên nhân dẫn tới sự thành công của Công ty và Xí nghiệp là nhạy bén với cái mạnh, cạnh tranh bằng chất lợng, tiến độ thi công, mạnh dạn áp dụng công nghệ và thiết bị tiên tiến, từ đó tạo lập đợc uy tín trên thị trờng và đã đóng góp một phần không nhỏ vào ngân sách nhà nớc, tạo đợc công việc cho ngời lao động, chăm lo đến điều kiện sống và làm việc cho công nhân viên chức

Với những nỗ lực cố gắng trên của XNXD 101 và các đơn vị bạn, là các

đơn vị thành viên, Công ty xây số 1 đã đợc Đảng và nhà nớc khen thởng huân chơng lao động hạng 3 (1978), Huân chơng lao động hạng nhì (1983), Huân chơng lao động hạng Nhất ( 1985) Đặc biệt ngày 24/2/1999, cán bộ công nhân viên trong toàn Công ty đã vinh dự đợc đón nhận huân chơng độc lập, là phần thởng cao quý của nhà nớc nhân dịp kỷ niệm 40 năm ngày truyền thống của Công ty

XNXD 101 hiện nay đặt trụ sở tại 59 Quang Trung, Hà Nội

Mã số thuế: 010 0105782 - 1

Sở giao dịch: Ngân hàng đầu t và phát triển Việt Nam

Số Tài khoản: 7301 - 0239B

Fax: 84 4.8228838

Điện thoại: 8263062

2 Đặc điểm hoạt động sản xuất kinh doanh

XNXD 101 là đơn vị mang đặc thù của ngành xây dựng cơ bản, quá trình sản xuất mang tính liên tục, đa dạng, kéo dài và phức tạp trải qua nhiều giai đoạn khác Sản phẩm là các công trình, hạng mục công trình, những vật kiến trúc có quy mô lớn, kiến trúc phức tạp mang tính đơn chiếc Đặc điểm về sản phẩm của Xí nghiệp là một đặc thù của ngành xây dựng, nó ảnh hởng rất lớn đến công tác quản lý và hạch toán Mỗi công trình đều phải lập dự toán, lấy dự toán làm thớc đo và luôn luôn so sánh với dự toán

Do mỗi công trình có một dự toán, thiết kế và địa điểm thi công riêng nên quy trình sản xuất kinh doanh (xây lắp) của Xí nghiệp là một quá trình liên tục, khép kín từ giai đoạn khảo sát thiết kế đến khi hoàn thiện và đa vào sử dụng

XNXD 101 là một đơn vị trực tiếp sản xuất, thi công thuộc Công ty nên quy mô sản xuất tơng đối lớn với số lợng công nhân trong biên chế hiện nay là

117 ngời và hàng ngàn nhân công thuê ngoài khi tiến hành thi công XNXD

101 với t cách là một đơn vị độc lập có thể trực tiếp đấu thầu nhận công trình hoặc nhận giao thầu qua Công ty xây dựng số 1 nên thị trờng hoạt động của

Xí nghiệp rất linh hoạt, nhng chủ yếu vẫn là Hà Nội và các tỉnh miền Bắc Hiện tại Xí nghiệp đang tiến hành thi công các công trình: Nhà khách ô tô Lạng Sơn, Nhà làm việc Viện Kiểm Sát số 4 Quang Trung, công trình CP 7A (hoàn thiện hệ thống cấp thoát nớc thành phố), công trình 535 Kim Mã, công trình đờng 353 Hải Phòng…

Với đặc điểm hoạt động kinh doanh nh trên thì công tác quản lý và hạch toán của XNXD 101 phải thật hợp lý đảm bảo hoạt động đồng bộ và quản lý chặt chẽ

Dới đây là một số chỉ tiêu lao động và tài chính của XNXD 101 qua 3 năm

2000 - 2002 giúp ta thấy đợc toàn cảnh hoạt động kinh doanh và tài chính của

Xí nghiệp

Bảng số liệu một số chỉ tiêu tài chính của XNXD 101 năm 2000 -2002

Tổng doanh thu Đồng 10.263.422.006 9.509.385.601 16.320.703.571 Tổng lợi tức trớc thuế Đồng 86.715.885 12.109.331 42.102.209 Nộp, ngân sách 27.749.083 3.874.986 13.472.707 Tổng tài sản Đồng 3.032.910.795 7.078.820.894 19.831.418.810 Trong đó: TSCĐ ( Nguyên giá ) Đồng 228.414.010 263.403.520 263.403.520

Qua bảng số liệu trên ta thấy từ năm 2001, mặc dù doanh thu của đơn vị giảm xuống không nhiều thậm chí là tăng lên nh 2002 so với năm 2000 nhng lợi nhuận trớc thuế giảm đi rõ rệt đặc biệt là năm 2001 Nguyên nhân ở đây là

do cơ chế thị trờng yêu cầu cạnh tranh gay gắt, để thắng thầu trong các cuộc

đấu thầu nhận công trình Xí nghiệp buộc phải giảm giá thầu từ 3 - 5% tổng giá trị công trình

Qua phân tích giá trị tài sản của Xí nghiệp tăng nhanh qua 3 năm nhng biến động TSCĐ không đáng kể để thậm chí TSCĐ không đợc đầu t thêm từ năm 2001 đến 2002 Nguyên nhân của sự tăng giá trị tổng tài sản là do chi phí xây lắp dở dang tồn đọng qua các năm tăng từ 2.223.287.286 đồng vào năm

2000 lên 5.694.628.540 đồng (năm 2001) và19.030.841.492 đồng(năm 2002)

Điều này cho thấy XNXD 101 đang đủ sức cạnh tranh để thực hiện những công trình lớn và sẽ đảm bảo đợc doanh thu cũng nh lợi nhuận trong các năm sắp tới và trong tơng lai

Dới đây là một số chỉ tiêu về lao động và thu nhập của ngời lao động tại XNXD 101

Bảng số liệu về lao động và thu nhập của cán bộ công nhân viên

XNXD 101 năm 2001 - 2002.

Chỉ tiêu Đơn vị tính Năm 2001 Năm 2002 Lao động bình quân kỳ báo cáo Ngời 177 248

Tổng thu nhập Đồng 1.934.443.000 2.906.151.000 Thu nhập bình quân 1 ngời/ 1tháng Đồng 910.755 976.300

Bảng số liệu trên cho thấy, XNXD 101 đang tạo đợc ngày càng nhiều việc làm cho ngời lao động ( lao động trong biên chế ổn định còn lao động thuê ngoài tăng từ bình quân 116 ngời năm 2001 lên 186 ngời năm 2002), một lần nữa chứng tỏ đợc sức mạnh cạnh tranh của XNXD 101 đã đạt đợc hiệu quả Thu nhập bình quân của ngời lao động là tơng đối cao so với lao động xã hội và lao động cùng ngành Một ngời lao động trong 1 tháng năm 2002 thu nhập bình quân tăng 65.545 đồng, vào khoảng 7,2% Nguyên nhân là do đơn giá lơng tăng cũng nh khối lợng công việc tăng làm thu nhập của ngời lao

động tăng lên Đây là một dấu hiệu tốt cho Xí nghiệp cũng nh nhân viên của

Xí nghiệp

3 Đặc điểm tổ chức bộ máy quản lý của XNXD 101

* Tổ chức quản lý trong mối quan hệ với các đơn vị khác thuộc Công ty xây dựng số 1.

XNXD 101 cùng với XNXD 102, XNXD 103, XNXD 105 và Ban chủ nhiệm công trình, Xí nghiệp xây lắp nội thất, Xí nghiệp cơ khí là những đơn

vị thành viên trực thuộc Công ty xây dựng số 1, chịu sự quản lý, giám sát của Công ty thông qua hệ thống các phòng ban chức năng của Công ty Bên cạnh

đó, XNXD 101 có quan hệ độc lập với các đơn vị khác thuộc Công ty xây dựng số 1

XNXD 101 chịu sự quản lý trực tiếp của Giám đốc và các phó giám

đốc Công ty xây dựng số 1 ngoài ra còn chịu sự quản lý của các phòng chức năng của công ty

- Phòng Tài chính Kế toán: XNXD 101 định kỳ (tháng, quý có trách nhiệm nộp các báo cáo kế toán theo quy định, hạch toán báo lỗ lãi qua Công

ty, nhận, chuyển tiền qua công ty

- Phòng tổ chức lao động tiền lơng, hành chính y tế:

Theo các quy chế chung của nhà nớc và Công ty, XNXD 101 thực hiện công tác quản lý cán bộ, quản lý tiền lơng và thực hiện các chế độ chính sách với ngời lao động và định kỳ (hàng tháng) có báo cáo cho Công ty thông qua phòng tổ chức lao động-tiền lơng, hành chính, y tế

- Phòng kế hoạch, tiếp thị:

Mọi kế hoạch, chỉ tiêu Công ty giao cho XNXD 101 đều đợc quản lý bởi phòng chức năng này Đồng thời XNXD 101 có thể tiếp cận thị trờng, tìm kiếm

dự án, tham gia đấu thầu, nhận thầu thông qua sự chỉ đạo của phòng kế hoạch tiếp thị Công ty Xây dựng số 1

- Phòng quản lý thi công:

XNXD 101 chịu sự giám sát chất lợng an toàn, tiến độ thi công, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, đào tạo chuyên môn nghiệp vụ thông qua phòng quản lý thi công

Mô hình bộ máy tổ chức quản lý của Công ty xây dựng số 1 mà XNXD

101 là thành viên là mô hình trực tuyến - chức năng, XNXD 101 vừa là một

đơn vị độc lập vừa chịu sự kiểm tra, giám sát chặt chẽ của đơn vị cấp trên

Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý của Công ty xây dựng số 1

* Tổ chức quản lý nội bộ XNXD 101

XNXD 101 có bộ máy quản lý tơng đối gọn nhẹ và cũng thực hiện theo mô hình trực tuyến - chức năng, một mô hình tổ chức quản lý hiện đại đảm bảo phân công, phân nhiệm rõ ràng, vừa chịu sự kiểm soát chặt chẽ từ cấp trên vừa có tính độc lập ở cấp dới, linh hoạt trong điều hành hoạt động

Đứng đầu Xí nghiệp là Giám đốc, có thẩm quyền cao nhất, chịu trách nhiệm chung và có nhiệm vụ quản lý điều hành mọi hoạt động sản xuất kinh doanh của Xí nghiệp

Giám đốc Công ty xây dựng số 1

Kế

toán

trưởng

Phó giám đốc kinh tế

Phó giám đốc kế hoạch & tiếp thị

Phòng kế hoạch và

đầu tư

Phòng kỹ thuật và quản

lý thi công

XNXD

101 XNXD 102 XNXD 103

Ban chủ nhiệm công trình

XN xây lắp mộc nội thất

Xí nghiệp cơ khí

Giúp việc cho Giám đốc có 2 phó Giám đốc phụ trách kỹ thuật và quản

lý thi công vì khối lợng công việc thi công rất lớn nên Xí nghiệp phải có 2 phó giám đốc phụ trách thi công với nhiệm vụ giám sát chất lợng, an toàn tiến độ thi công các công trình, tham gia nghiên cứu tính toán các công trình đấu thầu, chủ trì xem xét các sáng kiến cải tiến, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật, tổ chức hớng dẫn đào tạo chuyên môn, nghiệp vụ cho công nhân trong

Xí nghiệp

Ngoài 2 phó giám đốc phụ trách thi công, giúp việc cho giám đốc còn có:

- Phòng tài chính - kế toán: Chịu trách nhiệm hoàn thành mọi công tác

kế toán tại Xí nghiệp từ việc tập hợp xử lý chứng từ ban đầu cho đến việc lập báo cáo kế toán gửi về Công ty

- Phòng tổ chức lao động - hành chính: có nhiệm vụ lập phơng án, mô hình tổ chức sản xuất, công tác quản lý cán bộ, quản lý lao động tiền lơng, thực hiện các chế độ chính sách đối với ngời lao động

Sơ đồ tổ chức bộ máy quản lý tại XNXD 101

4 Tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh và quy trình công nghệ xây lắp.

XNXD 101là một đơn vị thành viên, trực thuộc Công ty cấp trên trực tiếp tham gia xây lắp tạo sản phẩm tuy nhiên do đặc điểm của ngành xây dựng

Phòng kế toán

Các đội thi công

cơ bản nên tổ chức hoạt động sản xuất kinh doanh của XNXD 101 khá đơn giản.

XNXD 101 đợc chia làm nhiều tổ, đội sản xuất, đứng đầu là các độ ởng Các đội thực hiện công tác thi công theo đúng kế hoạch, thiết kế, kỹ thuật, tiến độ và an toàn lao động mà Xí nghiệp đề ra Các đội trởng có trách nhiệm đôn đốc giám sát việc thực hiện công tác của từng đội và báo cáo cho phụ trxhs công trình và lãnh đạo xí nghiệp Ngoài ra đội trởng còn chịu trách nhiệm thuê lao động bên ngoài cho Xí nghiệp

tr-Mô hình tổ chức hoạt động sản xuất của XNXD 101

Các giai đoạn thực hiện công trình xây dựng của Xí nghiệp đợc tiến hành tuần tự theo các bớc sau:

- Nhận thầu thông qua đấu thầu hoặc giao thầu trực tiếp

- Ký hợp đồng xây dựng với chủ đầu t công trình (Bên A)

- Trên cơ sở hồ sơ thiết kế và hợp đồng xây dựng đã đợc ký kết, Xí nghiệp tổ chức quá trình thi công tạo ra sản phẩm (công trình, hạng mục công trình)

+ San nền, giải quyết mặt bằng thi công, đào đất, làm móng

+ Tổ chức lao động, bố trí máy thi công, cung ứng vậtt

- Công trình đợc hoàn thành với sự giám sát của chủ đầu t công trình về mặt kỹ thuật và tiến độ thi công

XNXD 101

- Bàn giao công trình hoàn thành và quyết toán hợp đồng xây dựng với chủ đầu t.

Sơ đồ quy trình công nghệ xây lắp

Mua vật tư, tổ chức nhân công

thi công

Nghiệm thubàn giao công trình

Lập kế hoạchthi công

Bộ máy kế toán tại đơn vị cơ sở nh XNXD 101 thực hiện công việc kế toán từ thu thập chứng từ, xử lý và hoàn thiện kịp thời các báo cáo làm cơ sở cho kế toán Công ty tổng hợp lập báo cáo chung toàn Công ty.Theo mô hình tổ chức này, Công ty xây dựng số 1 coi các đơn vị trực thuộc nh là các phân xởng sản xuất Tại mỗi phân xởng thực hiện công tác hạch toán kế toán phụ thuộc và

có trách nhiệm tập hợp số liệu lên phòng kế toán của Công ty

Từ ngày 01/01/1995 trở lại đây Công ty xây dựng số 1 đã tiến hành tổ chức công tác hạch toán kế toán theo mô hình tập trung.Tuy nhiên, các Xí nghiệp với mô hình cơ cấu gọn nhẹ, với chức năng quản lý tài chính - kế toán trực tiếp cho Xí nghiệp, hạch toán xuất - nhập vật liệu, công cụ dụng cụ lao

động, hạch toán TSCĐ tínhvà phân bổ chi phí sản xuất chung, ghi chép và theo dõi chi tiết vật liệu, tiền lơng, chi phí sản xuất, giá trị dở dang của công trình tham gia sản xuất bộ máy kế toán XNXD 101 có mô hình hoàn chỉnh, vừa độc lập vừa chịu sự kiểm soát của Công ty xây dựng số 1

XNXD 101 sẽ tổ chức hạch toán kế toán độc lập, tự chịu trách nhiệm về

số lỗ, lãi ở đơn vị mình Hàng quý, xí nghiệp có trách nhiệm nộp các Báo cáo tài chính, Báo cáo quản trị và cac báo cáo kiểm kê cho Công ty Việc nộp thuế thu nhập doanh nghiệp của XNXD 101 đợc thực hiện qua Công ty xây dựng

số 1 Các quỹ xí nghiệp nh quỹ khen thởng phúc lợi, quỹ đầu t phát triển, quỹ

dự phòng trợ cấp mất việc làm của XNXD 101 đều do Công ty trích lập và…

quản lý Cũng nh vậy, Nguồn vốn kinh doanh của XNXD 101 đợc sử dụng thông qua việc cấp vốn của Công ty xây dựng số 1.

Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty xây dựng số 1

Tổ chức kế toán XNXD 101 đợc xây dựng theo phơng thức tập trung Phơng thức tổ chức kế toán tập trung tại XNXD 101 là hợp lý và đúng đắn

Nó phù hợp với quy mô và đặc điểm sản xuất của đơn vị cũng nh đảm bảo đợc

sự lãnh đạo tập trung thống nhất của trởng phòng kế toán và sự lãnh đạo kịp thời sát sao của lãnh đạo Xí nghiệp Phơng thức kế toán này còn đảm bảo điều kiện thuận lợi cho kiểm tra, chỉ đạo nghiệp vụ, học hỏi lẫn nhau và tạo điều kiện cho việc chuyên môn hoá công việc kế toán đối với các nhân viên kế toán

Bộ máy kế toán của XNXD 101 đợc xây dựng theo mô hình trực tuyến, tức là nhân viên của phòng kế toán đều do trởng phòng kế toán trực tiếp lãnh

và tiền gửi ngân hàng

Kế toán tiền lơng

và cáckhoản thanh toán nội bộ

Kế toán thu vốn theo dõi phòngTC-KH

Kế toán tập hợp vật t, TSCĐ kiêm thủ quỹ

Kế toán các xí nghiệp, các đội trực thuộc

đạo Phòng kế toán tại XNXD 101 gồm 6 nhân viên đứng đầu là trởng phòng

kế toán

- Trởng phòng kế toán là ngời có chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, có khả năng tổ chức và lãnh đạo công tác kế toán Trởng phòng kế toán chịu trách nhiệm về các công tác kế toán, tài chính của Xí nghiệp, có nhiệm vụ phân công công việc hợp lý, khoa học cho các kế toán viên và giám sát việc thực hiện công việc trong phòng kế toán Ngoài ra trởng phòng kế toán còn chịu trách nhiệm trớc kế toán Công ty về hoạt động tài chính của đơn vị

Trởng phòng kế toán tại XNXD 101 phụ trách công tác kế toán chung

và thực hiện công tác kế toán chi phí giá thành, lên các báo cáo kế toán cuối

kỳ (bao gồm cả các báo cáo quản trị)

Kế toán thanh toán: có trách nhiệm theo dõi, ghi chép tổng hợp, đối

chiếu tình hình thanh toán với ngời bán, khách hàng, và Công ty cấp trên

Kế toán tiền lơng có trách nhiệm theo dõi, ghi chép, tính toán tổng hợp

và đối chiếu các bảng chấm công, tính ra tiền lơng phải trả, các chế độ chính sách của nhà nớc đối với ngời lao động và tình hình thanh toán lơng cho ngời lao động

Kế toán thuế: theo dõi, ghi chép, tính toán, tổng hợp và đối chiếu các

khoản thuế đợc khấu trừ và phải nộp nhà nớc

Kế toán vật t: theo dõi ghi chép, tính toán, tổng hợp và đối chiếu tình

hình nhập - xuất - tồn nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ lao động và các khoản cha trả ngời bán

Kế toán TSCĐ kiêm thủ quỹ: Có nhiệm vụ theo dõi hạch toán TSCĐ,

tính và phân bổ khấu hao TSCĐ và theo dõi tình hình quỹ tiền mặt của Xí nghiệp

Sơ đồ tổ chức bộ máy kế toán tại XNXD 101

Bộ máy kế toán là một phòng chức năng của XNXD 101 việc xây dựng kế hoạch bộ máy kế toán tập trung theo mô hình trực tuyến là hoàn toàn hợp lý Nếu nh bộ máy quản lý chung của Xí nghiệp phải xây dựng theo mô hình trực tuyến - chức năng để vừa đảm bảo sự lãnh đạo tập trung thống nhất vừa đảm bảo tính linh hoạt trong quản lý nhiều mặt của Xí nghiệp thì bộ máy

kế toán đòi hỏi phải tập trung hoàn toàn Do đặc điểm của công việc kế toán là

có sự đối chiếu giữa các mảng, các phần hành cho nên nếu thiếu sự tập trung công việc sẽ rất khó khăn

2.Vấn đề vận dụng các chế độ kế toán hiện hành tại XNXD 101

Kế toán thanh toán

Kế toán thuế

Kế toán tiền lương

Kế toán TSCĐ kiêm thủ quỹ

Kế

toán

vật

t

- Phiếu nghỉ hởng BHXH

- Bảng thanh toán BHXH

- Phiếu xác nhận công việc hoàn thành

- Phiếu báo làm thêm giờ

- Hợp đồng giao khoán

- Biên bản điều tra tai nạn lao động

Phần vật t

- Phiếu nhập kho

- Phiếu xuất kho

- Phiếu xuất kho kiêm vận ở nội bộ

- Biên bản kiểm nghiệm vật t

- Biên bản giao nhận TSCĐ sửa chữa lớn hoàn thành

- Biên bản đánh giá lại TSCĐ

- Hoá đơn bán hàng

- Hoá đơn giá trị gia tăng

- Hoá đơn tiền điện

điểm khác biệt

 XNXD 101 không sử dụng TK 112 " Tiền gửi ngân hàng" do mọi giao dịch của XNXD 101 với ngân hàng đều không thông qua Công ty cấp trên (Công ty xây dựng số 1) Trên thực tế, XNXD 101 nhận kinh phí, vốn, trả tiền cho ngời bán thông qua Công ty cấp trên Xí nghiệp chỉ trực tiếp dùng tiền mặt để trả lơng công nhân viên và thực hiện một số giao dịch quy mô nhỏ

 Tài khoản tạm ứng TK 141 đợc chia thành 3 tiểu khoản để dễ quản

TK 2115 - Thiết bị dụng cụ quản lý đợc chi tiết :

+ TK 211571: Từ vốn tự bổ sung của thiết bị dụng cụ quản lý đang cần dùng

+ TK 211591:Từ vốn khác thiết bị dụng cụ quản lý đang dùng

Theo đó các TK hao mòn TSCĐ cũng đợc chi tiết theo cụ thể nh sau:

* TK 21413: Hao mòn máy móc thiết bị

+ TK 2141301: Hao mòn máy móc thiết bị vốn ngân sách đang dùng+ TK 2141391: Hao mòn máy móc thiết bị thi công

* Hao mòn thiết bị dụng cụ quản lý TK 21415

+ TK 2141 571: Hao mòn vốn tự bổ sung dụng cụ quản lý đang cần dùng + TK 2141591: Hao mòn thiết bị văn phòng

 Trong TK vay ngắn hạn TK 311, Xí nghiệp chi tiết tiểu khoản

đơn vị cùng cấp khác) đợc hạch toán trực tiếp trên TK 336 của đơn vị

 Do là một đơn vị xây lắp XNXD 101 có sử dụng TK 623 - chi phí máy thi công

 Tài khoản giá vốn hàng bán TK 632 tại đơn vị XNXD 101 đợc chi tiết nh sau:

XNXD 101 không sử dụng các TK loại 4 trừ TK 421 do các quỹ xí nghiệp Công ty xây dựng số1đều quản lý XNXD 101 cũng không sử dụng TK

642 do chi phí quản ký xí nghiệp đợc tập hợp trên TK 627

c Chế độ sổ sách

XNXD 101 lựa chọn và sử dụng các loại sổ sách theo quy định chung

do Bộ tài chính ban hành và dựa theo đặc thù ngành xây lắp, sổ sách kế toán

đợc Xí nghiệp sử dụng với quy trình vào sổ nh sau:

Phần TSCĐ:

Căn cứ vào các chứng từ ban đầu: Biên bản giao nhận TSCĐ, Biên bản thanh lý TSCĐ và biên bản kiểm kê TSCĐ, kế toán ghi thẻ TSCĐ và sổ chi tiết TSCĐ Mỗi TSCĐ đợc ghi vào 01 thẻ TSCĐ và 01 dòng trên sổ chi tiết TSCĐ Các chứng từ này cũng đợc làm căn cứ để ghi sổ cái TK 211

Định kỳ hàng tháng, kế toán Xí nghiệp tính và lập ra Bảng chi tiết khấu hao TSCĐ, Bảng phân bổ khấu hao TSCĐ Từ bảng phân bổ ghi vào sổ chi tiết

và sổ cái TK 623 - Chi phí máy thi công

Phần tiền mặt

Căn cứ vào phiếu thu, phiếu chi, thủ quỹ quản lý việc thu - chi - tồn quỹ bằng cách ghi sổ quỹ và tuỳ mục đích sử dụng tiền (trả lơng, thanh toán với nhà cung cấp ) kế toán của từng phần hành sẽ ghi sổ cho phần hành đó

Phần lao động - tiền l ơng

Ngày cuối tháng, XNXD 101 kiểm tra khối lợng công việc của ngời lao

động về mặt khối lợng và giá cả để làm căn cứ tính lơng Đơn giá lơng là đơn giá thoả thuận giữa chủ nhiệm công trình và ngời lao động

Đối với lao động trong biên chế, chứng từ làm căn cứ tính lơng là hợp

đồng giao khoán kèm bảng nghiệm thu công việc hoàn thành, Bảng chấm công Đối với lao động Xí nghiệp thuê ngoài chứng từ gồm có Hợp đồng lao

động, Hợp đồng giao khoán, Bảng thanh toán khối lợng, Bảng nghiệm thu khối lợng hoàn thành là cơ sở để kế toán lập bảng thanh toán tiền lơng và bảng phân tích tiền lơng Bảng phân tích tiền lơng lập cho từng đối tợng là các công trình bao gồm các nội dung: lơng của công nhân trong biên chế, công nhân thuê ngoài, lơng thời gian, lơng sản phẩm và đối tợng sử dụng trực tiếp hay gián tiếp

Căn cứ vào Bảng thanh toán lơng của các đối tợng kế toán Xí nghiệp tiến hành trích các khoản BHXH, BHYT và KPCĐ tính vào chi phí theo

đúng chế độ và vào bảng phân bổ tiền lơng

Chi phí nhân công trực tiếp phản ánh trên bảng phân bổ lơng sẽ đợc kế toán phản ánh vào sổ Nhật ký chung sau đó vào sổ cái TK 622 và các tài khoản khác có liên quan.

đối chiếu Chứng từ để thủ kho tiến hành ghi thẻ kho là các phiếu nhập, xuất vật t Tại phòng kế toán, kế toán mở sổ mức d theo từng kho (kho công trình

và kho chung của Xí nghiệp) sử dụng cho cả năm trong đó ghi số tồn kho cuối tháng của từng nhóm, loại nguyên, vật liệu theo chỉ tiêu về số lợng và giá trị

Định kỳ, kế toán tiến hành đối chiếu chứng từ với thẻ kho và xác nhận vào thẻ kho

Từ chứng từ ban đầu là phiếu nhập kho, phiếu xuất kho, phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ và phiếu xuất vật t theo hạn mức kế toán lập bảng chi tiết nhập, xuất vật t theo từng tháng đối với từng công trình khác nhau Bảng chi tiết nhập, xuất vật t cho biết các thông tin nhập, xuất vật t theo từng chứng

từ và từng loại vật t Cuối tháng trên số liệu Bảng chi tiết nhập, xuất vật t kế toán lập bảng tổng hợp, xuất vật t Số liệu trên Bảng tổng hợp này đợc tổng hợp theo 2 tài khoản TK 152, TK 153 và tổng hợp theo từng công trình

Cuối tháng kế toán lập Bảng lỹ kế nhập - xuất - tồn vật t dựa trên số liệu của các Bảng tổng hợp nhập, xuất vật t về mặt giá trị

Bảng lỹ kế nhập - xuất - tồn vật t là cơ sở để kế toán đối chiếu số d nguyên vật liệu trên sổ số d của kế toán vật t

Về mặt tổng hợp căn cứ vào các chứng từ ban đầu của vật t, kế toán phản ánh vào sổ Nhật ký chung theo đúng Bản chất Từ đó tiến hành ghi sổ cái

TK 152, TK153 và các Tài Khoản khác có liên quan

Thanh toán với nhà cung cấp:

Đây là phần việc gắn liền với kế toán phần hành vật t do các nhà cung cấp ở đây chủ yếu là các nhà cung cấp nguyên vật liệu Dựa trên các hoá đơn

bán hàng, hoá đơn giá trị gia tăng, kế toán lập bảng chi tiết thanh toán với

ng-ời bán theo từng công trình Đây chính là cơ sở để kế toán lên Bảng tổng hợp thanh toán với ngời bán vào cuối tháng, ghi theo từng công trình và tổng hợp theo từng nhà cung cấp

Cũng từ các chứng từ ban đầu, kế toán phản ánh vào sổ nhật ký chung

và vào sổ chi tiết thanh toán với ngời bán cũng nh sổ cái TK 331

Phần chi phí sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp:

Sổ cái TK 621 là sổ tập hợp chi phí nguyên vật liệu trực tiếp đợc ghi theo từng chứng từ

Sổ cái và sổ chi tiết TK 622, TK 623 là sổ theo dõi hai loại chi phí: chi phí nhân công trực tiếp và chi phí máy thi công

(Quy trình vào sổ các TK 621, TK 622, TK 623 đã đợc trình bày trong các phần trớc)

Riêng chi phí sản xuất chung đợc kế toán quản lý bằng cách ghi sổ cái

và sổ chi tiết của từng loại chi phí sản xuất chung:

- TK 6271: phản ánh tiền lơng nhân viên quản lý đội

- TK 6272: chi phí vật liệu

- TK 6273: chi phí dụng cụ sản xuất

- TK 6274: chi phí khấu hao TSCĐ không phải máy thi công ở các đội

- TK 6277: chi phí dịch vụ mua ngoài

- TK 6278: chi phí bằng tiền khác dùng cho quản lý đội sản xuất

Quy trình ghi sổ các tài khoản này đợc tiến hành nh quy trình ghi sổ các tài khoản TK 621, TK 622 ở trên

Cuối tháng từ các sổ chi tiết chi phí sản xuất kế toán lập bảng tổng hợp chi phí sản xuất trong từng tháng của từng công trình, hạng mục công trình theo 4 khoản mục: chi phí nguyên vật liệu trực tiếp, chi phí nhân công trực tiếp, chi phí máy thi công và chi phí sản xuất chung Chi phí sản xuất của từng công trình cũng đợc luỹ kế theo từng quý và theo từng năm

Sổ cái TK 154 theo dõi việc kết chuyển chi phí sản xuất từ các TK 621,TK 622, TK 623, TK 627 và kết chuyển giá trị công trình khi công trình hoàn thành bàn giao cho chủ đầu t

Sổ chi tiết TK 154 sẽ theo dõi riêng cho từng công trình Nó tập hợp giá trị dở dang của công trình Sổ chi tiết TK 154 sẽ khoá lại khi toàn bộ giá trị công trình đợc kết chuyển (công trình hoàn thành bàn giao cho chủ đầu t).

Cuối kỳ, sau khi xác định giá trị khối lợng xây lắp dở dang, từ đó tính

đợc giá thành thực tế của khối lợng xây lắp hình thành trong kỳ, kế toán phản

ánh thông qua nhật ký chung và lập bảng tổng hợp chi phí của sản xuất và tính giá thành sản phẩm xây lắp

d Chế độ báo cáo kế toán

Theo quy định nhà nớc, XNXD 101 hàng quý lập các báo cáo, Bảng cân

đối kế toán, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh (Phần I: Lổ - lãi) và lập các Bảng thuyết minh các báo cáo tài chính Xí nghiệp không lập báo cáo lu chuyển tiền tệ

Ngoài ra theo yêu cầu quản trị và do đặc thù sản xuất của đơn vị, XNXD 101 còn lập 3 loại báo cáo khác nữa là: Báo cáo chi tiêu tài chính, báo cáo giá trị sản xuất kinh doanh và doanh thu, Báo cáo tổng hợp chi phí và giá thành sản phẩm xây lắp

Các báo cáo này đợc lập và trình lãnh đạo Xí nghiệp và Công ty cấp trên ( Công ty xây dựng 101) hàng quý và hàng năm

Sơ đồ trình tự ghi sổ theo hình thức Nhật ký chung

3 Hạch toán kế toán trên các phần kinh tế kế toán tại XNXD 101.

a Kế toán TSCĐ

TSCĐ là đối tợng ít chịu biến động tại XNXD 101 Thực tế TSCĐ của

Xí nghiệp chỉ bao gồm một số thiết bị văn phòng và máy móc thi công, không

có TSCĐ vô hình và TSCĐ thuê tài chính Ngoài ra Xí nghiệp cũng không có TSCĐ tăng do đầu t xây dựng cơ bản vì nhà cửa văn phòng, kho vật t đều thuộc cấp trên, do cấp trên cho quyền sử dụng, hàng tháng Xí nghiệp nộp tiền thuê văn phòng, kho vật t cho Công ty xây dựng số 1

Tại XNXD 101, TSCĐ đợc quản lý theo nguyên giá và giá trị còn lại Căn

cứ vào loại TSCĐ và nguồn hình thành của tài sản, kế toán hạch toán nh sau:

Hạch toán các nghiệp vụ về tăng TSCĐ

Chứng từ gốc

Sổ quỹ

Thẻ kho

Bảng chi tiết chứng từ

Bảng tổnh hợpchi tiết chứng từ

- TSCĐ tăng do mua sắm không cần qua lắp đặt, kế toán ghi

Nợ TK 211: Nguyên giá không có thuế GTGT

Có TK 341, 342: Vay dài hạn để trả ngời bán

Có TK 336: Mua báo nợ qua Công ty

- TSCĐ mua sắm cần qua lắp đặt, kế toán ghi :

- TSC§ t¨ng do c«ng cô dông cô chuyÓn thµnh

C«ng cô dông cô cßn míi cha sö dông :

Cã TK 142 (1421): Gi¸ trÞ cßn l¹i cha ph©n bæ

H¹ch to¸n c¸c nghiÖp vô gi¶m TSC§

- TSC§ gi¶m do nhîng b¸n thanh lý, kÕ to¸n ghi c¸c bót to¸n sau:Ghi gi¶m TSC§

- TSC§ gi¶m do chuyÓn thµnh c«ng cô dông cô,

NÕu TSC§ míi cha sö dông, kÕ to¸n ghi