Luận văn Th.S hóa hữu cơ, xây dựng hệ thống bài tập hữu cơ 11

Luận văn Th.s. xây dựng hệ thống bài tập hữu cơ 11

Trang 1

Bo Giao duc va Dao tao Trường ĐHSP Hà Nội Giang Thành Trung

Luận văn thạc sĩ khoa học giáo dục XÂY DỰNG VÀ TUYẾN CHON PHAN

BÀI TẬP HÓA HỌC HỮU CƠ LỚP 11 VỚI SỰ HỖ

TRO CUA CONG NGHE THONG TIN

Chuyén nganh : LL & PP day hoc bé mén Hóa học

Mã số chuyên ngành : 60.14.10

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Trung Ninh

Hà Nội - 2009

17/12/2009 Luận văn thạc sĩ PPGD

Trang 3

IV Gia thuyét khoa hoc

V Phương pháp nghiên cứu

VI Những đóng góp mới của đề tài 17/12/2009 Luận văn thạc si PPGD

Trang 4

= a

r Li DO CHỌN ĐÈ TÀI

~ Nhu cầu của xã hội tri thức

_= Nhu cầu đổi mới phương pháp dạy học hiện nay

a _ - Vai tro cua bai tap hoa hoc

- Thực trạng bài tập hóa học hiện nay

II MUC DICH, NHIEM VU CUA DE TAI

1 Su dung cong nghé thong tin để lựa chọn và biên soạn hệ thống J1 các bài tập Hoá học phân Hữu cơ lớp Ï]

2 Sử dụng công nghệ thông tin và các phương tiện kĩ thuật dạy học

hiện đại vào việc dạy học các bài tập Hoá học Hữu cơ lớp IT

3 Thực nghiệm sư phạm: Kiểm nghiệm giá trỊ của việc sử dụng

công nghệ thông tin vào việc dạy học các bài tập hoá học phân Hoá học hữu cơ lớp TT

= Phàm Luận văn thạc sĩ PPGID

Trang 5

KHÁCH THẺ VÀ ĐÓI TƯỢNG NGHIÊN CỨU

` = Khach thể nghiên cứu

— Quá trình dạy học Hoá học ở trường trung học phố thông

— Việt Nam

a 2 Đối tượng nghiên cứu

Hệ thống các câu hỏi và bài tập Hóa học Hữu cơ lớp 11

có thê ứng dụng công nghệ thông tin đê dạy học

IV GIA THUYET KHOA HOC

| Nếu ap dụng hợp lí, linh hoạt công nghệ thông tin vào quá

trình lựa chọn, biên soạn bài tập Hoá học sẽ góp phân nâng

cao hứng thú khoa học của học sinh và sẽ nâng cao được chât

lượng dạy học bộ môn Hoá học ở trường trung học phô thông

= l 2/2009 Luan van thac si PPGD

Trang 6

Pl ay

V,PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CUU

N Đề tài đã sử dụng phối hợp các phương pháp nghiên cứu sau:

- Nhóm phương pháp nghiên cứu lí thuyết

- Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

a _~ Phương pháp xử lí thống kê toán học

VI NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI CỦA ĐÈ TÀI

I Xây dựng, lựa chọn, biên soạn hệ thống các bài tập phần Hoá

học hữu cơ lớp l1 với sự hô trợ của công nghệ thông tin

d ze Đề xuất một số ứng dụng quan trọng của công nghệ thông tin

_và các phương tiện ki thuật dạy học trong VIỆC biên soạn các bài tập Hoá học Hữu cơ nhăm giúp học sinh dê dàng hơn trong

việc nhận thức tri thức và tăng cao hứng thú học tập cho học

sinh

Trang 7

Phan II: NOI DUNG

Chu Leo SO LI LUAN VA THUC TIEN CUA VIEC SU

DUNG BAI TAP HOA HOC CO HO TRO CUA CNTT

I Xu huong d6i mdi phuong pháp dạy học

L1 Thực trạng việc dạy học Hóa học ở các trường PT hiện nay

L2.Xu hướng đối mới phương pháp dạy học trên thế giới và nước ta

1.3 Doi mới phương pháp dạy học theo hướng day học tích cực

1.3.1 Tinh tich cuc trong hoc tap

a Khái niệm dạy học tích cực

—b Tính tích cực trong học tập

| 13.2 Các dâu hiệu đặc trưng của dạy học tích cực

a Day học thông qua tô chức các hoạt động học tập của học sinh

b Dạy và học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học

c Tăng cường hoạt động học tập cá thể phối hợp với học tập hợp tác

Uy 12/2009 Luan van thac si PPGD

Trang 8

Tạ Tp 4 y

dd Két = sự đánh giá của giáo viên với tự đánh giá của học sinh

liệt, : ‘Day học tích cực trong dạy học Hóa hoc

a Quá trình dạy học Hóa học

+b Diém mỚI trong đôi mới mục tiêu dạy học

le i c Đôi mới nội dung dạy học

d Đối mới hoạt động dạy học của giáo viên

e Hoạt động học tập của học sinh

ø Sử dụng phương tiện dạy học

IL Bai tap hoa học

_IL1 Khái niệm bài tập hoá học

H.1.1 Khái niệm bài tập

[1.2 Khái niệm bài tập Hóa học

H2 Phân loại bài tập hoá học

Trang 9

>

fr hs

3 Tác dụng của bài tập hoá học

HI Vai trò của ICT trong dạy học Hóa học

TL! Công nghệ thông tin và truyền thông (ICT)

| II.2 Công nghệ thông tin và dạy học Hóa học

f fii Những điểm cân lưu ý khi sử dụng ICT trong dạy học

HHI.4 Những ưu điểm của việc ung dung ICT vao day hoc I5 Một sô phần mềm để thiết kế bài tập Hóa học

Trang 10

Chuong IT: HE THONG CAU HOL BAI TAP HOA HOC

PHAN HOA HOC HUU CO LOP 11 BAN KHOA HOC TU NHIEN

L Các điểm cân năm vững khi dạy học phần bài tập hóa học hữu

cơ lớp 11

I.1 Cơ sở cần thiết khi giải bài tập hóa học

I.1.1 Một số phương pháp giải bài tập

I.1.2 Cơ sở đề học sinh năm vững và giải bài tập tốt

L.1.3 Các bước giải bài tập trên lớp

I.1.4 Cơ sở thực tiễn

II Các cơ sở lí thuyết cần nắm vững

IL1 Phân đại cương về hóa học hữu cơ

[L2 Hidrocacbon no

[L3 Hidrocacbon không no

Trang 11

( i 4 Hidrocacbon thom

ILS Dẫn xuất halogen — Ancol — Phenol

rll 5.1 Dan xuat halogen

TLL Bài tập về đại cương về hóa học hữu cơ

Ví dụ 1: (Đài tập 5 — Bài tập phần đại cương về hóa học hữu co)

a Định nghĩa và phân loại đồng phân?

b Hãy lập sơ đồ với các ghi chú cần thiết nhằm nêu rõ mối quan

hệ giữa các loại đông phân và sự khác biệt giữa chúng?

ý

Trang 12

Loi giai _ a Định nghĩa đồng phân: Những chất khác nhau nhưng có cùng

_ công thức phân tử là những chất đồng phân

Cùng có cấu tạo hóa học Khác nhau về câu trúc không gian Khác nhau vê câu tạo hóa học

DONG PHAN CAU TAO

Công thức cấu tạo khác nhau

Đồng phân

nhóm chức (Khác nhau

về bản chất nhóm chức)

li 7/ ren

Dong phan

mach C (Khac nhau

về sự phân nhánh mạch

©)

Dong phan

vi tri nhom chire

(Khác nhau

vé vi tri nhom chitc)

DONG PHAN LAP THE

Công thức cầu tạo như nhau Công thức câu trúc khác nhau

Đồng phân hình

học (Khác nhau về

hình học phân tir

- khoảng cách giữa các nguyên

Trang 13

HI.2 Bài tập phan hidrocacbon

Vi du 2: (Bai tap 6 — Bai tap phan hidrocacbon)

Hãy quan sát mô hình phân tử benzen, video mô phỏng sự tạo thành liên kêt trong phân tử benzen Từ những quan sát đó hãy

nêu đặc điêm câu tạo của benzen và dự đoán các tính chât hóa

học của benzen Đê xuât cách thức biêu diên công thức câu tạo

của benzen Thông thường công thức câu tạo được biêu diện như thê nào?

Trang 14

‘ : i ri

7 x (Click vào hình để xem video)

a aS Lời giải

TP Cau tao cua benzen: Sau aaa tu C trong phan tu

benzen đều ở trạng thái lai hóa sp“ Mỗi nguyên tử C dùng 3 obitan lai hóa đề tạo 3 liên kết ỗ VỚI 2 nguyên tử C bên cạnh

nó và l nguyên tử H 6 obitan p thuân khiết của 6 nguyên tử C _xen phủ bên với nhau tạo thành hệ liên hợp a chung cho cả

Trang 15

| 4

Le

Ƒ + Dự đoán tính chất hóa học: Do trong phân tử benzen có chứa

liên kêt x kém bên nên benzen có thê tham gia l sô phản ứng

- Phan tng oxi hoa

+ Đê xuât các cách biêu diện công thức câu tạo:

Cong thirc Ké-ku-lé(1865) Công thức Co-lau(1867)

Trang 16

"` = 4 y

it 3; Bai tập phan dan xuat halogen — ancol — phenol

i! du3: -(Bai tap 3—Bai tap phan dan xuất halosen-ancol_phenol)

Cho sơ đồ kĩ thuật sản xuất vinyl clorua:

xí, Ø

d CH, = CHCl PV

a Hay viét cac phương trình hóa học trong sơ đồ trên (bổ xưng

thêm các điêu kiện nếu cán)

b Ở giai đoạn tách HCI có nên dùng KOH/ancol không, vì sao?

c Vì sao phương pháp trên hiện nay đã được dùng thay thế cho

Re ong phap di tu axetilen?

“4 \ 12/2009 Luận văn thạc sĩ PPGID

Trang 17

b Ở giai đoạn tách HCl không nên dùng KOH/ancol vì lí do kinh

tê (KOH/ancol đăt) và đông thời thải ra môi trường KCI

c Phương pháp trên hiện nay đã được dùng thay thê cho phương pháp đi từ axetilen vì:

Trang 18

_ Chính vì thế phương pháp đi từ etilen sẽ kinh thé hon vi ctilen rẻ hơn nhiêu so với axetilen

_HI 4 Bài tập phan andehit — xeton va axit cacboxylic

} Vị du 4: (Bai tap 10 — Bai tap phan andehit — xeton va axit

a cacboxylic)

l

id

Quan sat video thí nghiệm sau:

(Video thi nghiém phan ung este hoa gitta axit axetic va ancol etilic)

(Click vào hình để xem video)

l “Nêu hiện tượng, giải thích, viết phương trình hóa học và

— nêu tên loại phản ứng xảy ra trong thí nghiệm?

kì

Lời giải

Trang 19

2 Giai thich: Khi thuc hién thi nghiém trén, cho axit axetic

“ “tac dụng với ancol etylic trong môi trường axit sunfurIc, sản

phẩm tạo thành là etyl axetat, chất này không tan trong nước nhưng tan trong ancol etylic Trong quá trình đun hỗn hợp phản ứng thì ancol etylic cũng bay hơi và thoát ra cùng sản phẩm nên trong hỗn hợp sản phâm có lẫn ancol etilic nên ta

M _thây hỗn hợp là một dung dịch trong suốt

A Khi cho dung dich NaCl vao san pham va lac manh, NaCl

tác dụng với ancol etilic, vì sản phâm phản ứng là este tách ra

nhẹ hơn nước nên nôi lên trên và phân thành lớp

= l 2/2009 Luận văn thạc si PPGD

Trang 20

Phương trình hóa học xảy ra:

axit axetic ancol etilic

H,SO,, t®

ee CHạ TQ —O—CzHa? H,O

@ este

Vi sản phẩm của phản ứng giữa ancol va axit tao thanh este nên phản ứng trên gọi là phản ứng este hóa

Trang 21

IV MOT SO GIAO AN GIANG DAY PHAN HOA HOC HỮU CƠ LỚP 11 CÓ ÁP DỤNG BÀI TẠP VỚI SỰ HỖ TRỢ

CỦA CÔNG NGHỆ THÔNG TIN

1 Giáo án 1: Bài 43: ANKIN

2 Giáo án 2: Bài 46: BENZEN VÀ ANKYLBENZEN

17/12/2009 Luận văn thạc sĩ PPGID

Trang 22

_ Chương II: THỰC NGHIEM SU’ PHAM

HL1 Mục đích và nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm

1 Mục đích cúa thực nghiệm sư phạm

- Xác định tính đúng đắn của giả thuyết khoa học của đề tài

; Khang dinh tinh kha thi cua viéc su dung ICT dé hé tro trong việc xây dựng, sắp xếp va day hoc phan bài tập hóa học hữu

cơ lớp 11

- Bước đầu sử dụng ICT trong việc xây dựng, sắp xếp hệ thông _ cầu hỏi và bài tập phân hóa học hữu cơ lớp 11

- ~ Thông qua kết quả thực nghiệm sư phạm nhăm đánh giá tính

hiệu quả của việc sử dụng ICT trong việc xây dựng, sắp xếp câu hỏi và bài tập hóa học hữu cơ lớp 11

17/ 12/2009 Luận văn thạc sĩ PPGID

Trang 23

=5

| 2 Nhiệm vụ của thực nghiệm sư phạm

` - Biên soạn tài liệu thực nghiệm sư phạm, gồm 02 giáo án Hóa

_ học hữu cơ lớp ne

7 - Xây dựng, sắp xếp và dạy học phân bài tập hóa học lớp 11 theo

0 "nội dung của luận văn, từ đó quan sát mức độ tích cực của giáo

| viên và học sinh trong việc ứng dụng ICT

- Tiến hành kiểm tra, xử lí, đánh giá kết quả sau mỗi lần thực

nghiệm nhăm rút ra kết luận

- Rút ra kết luận về cách thức sử dụng có hiệu quả hệ thông câu

d ` và bài tập Hóa học hữu cơ lớp 11 với sự hỗ trợ của ICT

A

4 l 2/2009 Luận văn thạc si PPGD

Trang 24

| III.2 Phương pháp và nội dung thực nghiệm sư phạm

> 1 Phương pháp thực nghiệm sư phạm

N Tìm hiểu, nghiên cứu lí luận, thực tiễn việc ứng dụng ICT tại

— Các trường THPT hiện nay

A + Xây dựng nội dung và kế hoạch thực nghiệm

+ Tiến hành thực nghiệm theo nội dung và kế hoạch đã đặt ra

+ Thu thập thông tin va xử lí số liệu thực nghiệm

+ Phân tích, đánh giá kết quả thực nghiệm

2, Nội dung của thực nghiệm sư phạm

+ Sử dụng hệ thống bài tập đã xây dựng, sắp xếp trong dạy học

+ Đánh giá sự phù hợp về nội dung và mức độ của bài tập

+ Đánh giá hiệu quả của việc sử dụng hệ thống bài tập đã xây

dựng trong việc dạy học hóa học

Trang 25

d a Tiến hành thực nghiệm sư phạm

_HIL.5 Xử lí kết quả thực nghiệm

4 7í 2209 Luận văn thạc sĩ PPGID

Trang 26

Bang 7: Bang phan phoi tân số, tân suat, tan suat luỹ tích

(Bài kiểm tra số ¡ và 2 —Nhom 1, Lop 11Al: DC 11A2: TN - THPT Tông Lệnh)

Số học sinh đạt | %% số học sinh đạt | % số học sinh đạt điểm z

Trang 27

Băng 6: Bàng phân phôi tân số, tan suat, tân suât luỹ tích

(Bài kiểm tra số ¡ và 2 — Nhóm 2, Lớp L1BỊ: ĐC 11B6: TN - THPT Tông Lệnh)

Số học sinh đạt | 3% số học sinh đạt | % sô học sinh đạt điểm

Trang 28

Bang 9: Bang phan phôi tan so, tan suat, tan suat luy tich

(Bai kiém tra số ¡ và 2 - Nhóm 3, Lớp 11E: ĐC 11B: TN - THPT Thuận Châu)

Số học sinh đạt | %% số học sinh đạt | % sô học sinh đạt điểm

diém x điểm x; x ro xudéng

Trang 29

Bang i0: Tong hop phan loai hoc sinh theo kêt quả điểm

Trang 30

Hinh 9: Đô thi bieu dien đường luỹ tích bài kiếm tra sé 1 va 2

(Nhóm 3, Lớp 11E: ĐC 11B: TN - THPT Thuận Châu)

Trang 31

17/12/2009

Bảng! ¡: Tông hợp các tham sô đặc trưng

Lần kiểm tra| Lứp | H§ | X #2 | § | W% | tm | tr

pc | la? | 5631 1.621 1.27 | 22.56 Lan! TN [127 | 6181 1881 137 12247) 22! | 1% : pc | 127 | 598 | 1.561 1.25 | 20.90

LÊN ¿ ™ | iz | 6571 1821 1.35 | 20.55) 7°? | 1%

| be | 254 1 58 | 1.06) 1.29 | 22.21 Tongs [AT 72 [Tạm [18 |17712151 TU |

Luận văn thạc sĩ PPGD

Trang 32

av

ân tích kết quả thực TIM EM) sư phạm

4 Phí

' — Từ kết quả xử lý số liệu TNSP cho thấy: Chất lượng học

N tập của HS ở các nhóm TẢN cao hơn nhóm ĐC tương ứng

Định dạng
Số trang	35
Dung lượng	8,91 MB