1. Lí do chọn đề tài 1.1. Trong thời đại hiện nay, khi xã hội ngày càng tiến lên, cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang phát triển mạnh mẽ thì nhiệm vụ đặt ra cho nhà trường nói chung và trường tiểu học nói riêng là phải giáo dục cho học sinh phát triển một cách toàn diện, hài hoà, đầy đủ các mặt tri thức, đạo đức, thẩm mĩ và thể chất. Theo Quyết định số 2994QDBGDĐT đã ban hành và triển khai cho giáo viên được tập huấn giáo dục kĩ năng sống trong một số môn học và hoạt động giáo dục của các cấp học đặc biệt chú ý đến bậc tiểu học. Tiểu học là bậc học nền tảng đặt nền móng vững chắc cho giáo dục. Mỗi môn học ở trường tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con người Việt Nam. Trong các môn học ở tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có vai trò vô cùng quan trọng vì Toán học là môn học cung cấp các kiến thức co bản, hệ thống kĩ năng, kĩ xảo thực hành qua đó rèn tư duy logic, bồi dưỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thế giới khách quan về mặt số liệu và hình dáng như trừu tượng hoá, phân tích tổng hợp nhờ đó biết cách hoạt động có hiệu quả trong cuộc sống 1.2. Trong quá trình phát triển giáo dục với sự nỗ lực chung của đội ngũ giáo viên, các phương pháp dạy học truyền thống đã được vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể của nhà trường tiểu học Việt Nam và có những đóng góp đáng kể trong việc nâng cao chất lượng giáo dục nói chung, chất lượng giáo dục qua môn toán nói riêng. Hiện nay ở tất cả các bậc học từ bậc mầm non đến bậc đại học đã và đang đổi mới nội dung chương trình và phương pháp giảng dạy ở tất cả các môn học. Trong việc đổi mới phương pháp dạy họcvới tư cách chủ đạo được thể hiện dưới nhiều hình thức khác nhau như: Lấy người học làm trung tâm, Phát huy tính tích cực , Phương pháp dạy học tích cực, Tích cực hoá hoạt động,... Những ý tưởng này đều bao hàm yếu tố tích cực, có tác dụng thúc đẩy phương pháp dạy học nhằm nâng ca hiệu quả đào tạo. 1.3. Trường tiểu học Hùng Vương được thành lập ngày 2071992. Đây là một trong những ngôi trường đầu tiên của thị xã Phú Thọ đạt danh hiệu trường chuẩn quốc gia. Đây là ngôi trường có bề dày thành tích về giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh. Trường có nhiều giáo viên giỏi quốc gia và là ngôi trường dẫn đầu chất lượng học sinh giỏi trong toàn thị xã Phú Thọ.Trường không chỉ dẫn đầu về học tập mà ở những hoạt động khác trường cũng có rất nhiều thành tích đáng kể như trong các cuộc thi: thể dục thể thao, tổng phụ trách giỏi…. Khối lớp 4 trường tiểu học Hùng Vương gồm có nhiều học sinh, các em đến từ rất nhiều các phường khác nhau trên địa bàn thị xã Phú thọ: Trường Thịnh, Âu Cơ, Văn Lung,...Tuy cả khối 4 chỉ có một lớp chọn nhưng phần lớn các em học sinh đều rất ngoan và có ý thức học tập tốt. Có nhiều em đã đạt dan hiệu học sinh giỏi và tham gia cuộc thi viết chữ đẹp. Hầu hết các em đều có ý thức học môn toán nhưng bên cạnh đó vẫn có nhiều em chưa có hứng thú với môn học này.Vì vậy nên chất lượng học môn toán của học sinh vẫn chưa thực sự tốt. Có rất nhiều nguyên nhân chi phối đến hứng thú cũng như kết quả học môn toán của các em: Do môn toán lớp 4 bao gồm cả phần số học và phần hình học, kiến thức rất rộng nên các em chưa tiếp thu được hết. Số lượng bài tập nhiều, khó nên các em vẫn còn ngại làm vì vậy các em cảm thấy sợ hơn làcó hứng thú. Do giáo viên chưa điều khiển tốt quá trình dạy học của mình. Số lượng học sinh đông vì vậy giáo viên không thể quan tâm hết đến các em học sinh mà chỉ bảo, uấn nắn cho tất cả các em được. Do phụ huynh học sinh phần nhiều bận bịu với công việc, chưa quan tâm nhiều đến con em mình, cho các em đi học thêm tràn lan dẫn đến việc các em mệt mỏi, chán nản. Học sinh vẫn chưa ý thức được hết tầm quan trọng của việc học môn toán vì vậy các em vẫn mải chơi, chưa thực sự có hứng thú với môn học này. Vì vậy, để nâng cao chất lượng học môn toán của học sin lớp 4 trường tiểu học Hùng Vương thị xã Phú Thọ ta cần tìm hiểu hứng thú học tập môn toán của học sinh. Xuất phát từ lí do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: Tìm hiểu hứng thú học toán của học sinh lớp 4 Trường tiểu học Hùng Vương Thị xã Phú Thọ.
Trang 1Mục lục.
1 Lý do chọn đề tài ……… ………… 2
2 Mục đích nghiên cứu ……… … 4
3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu ……… … 4
4 Giả thuyết khoa học ……… 4
5 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu ……… 4
5.1Nhiệm vụ nghiên cứu ……… 4
5.2Phạm vi nghiên cứu ……… 4
6 Phơng pháp nghiên cứu ……… 5
7 Dự thảo nội dung nghiên cứu ……… 5
Chơng I : cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài ……… 5
1 Lịch sử nghiên cứu vấn đề ……… 5
2 Cơ sở lý luận ……… 5
2.1Cơ sở tâm lý học … ………
5
…………
2.2Lý luận chung về hứng thú và hứng thú học tập …… 8
3 Cơ sở thực tiễn ……… 10
3.1Mục đích điều tra ………
10
………
3.2Đối tợng điều tra …… ……… ……… .
10 3.3Nội dung điều tra ………… ………… ……… .
11
… 4 Kết luận chơng 1 ……… 11
Chơng 2 : tìm hiểu hứng thú học toán của học sinh lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng thị xã Phú Thọ ……… 12
1 Đặc điểm của môn toán lớp4 ……… …… 12
2 Vị trí của toán trong chơng trình tiểu học ……… 13
3 Các phơng pháp dạy học nâng cao hứng thú học môn toán cho học sinh lớp 4 ……… 13
3.1Phơng pháp dạy học trò chơi toán học ……… …… …… …… 13
3.2Phơng pháp dạy học hợp tác nhóm nhỏ … ……… … 15
3.3Phơng pháp trực quan ……… ……… 16
3.4Phơng pháp thục hành luyện tập …… ………
17 Chơng 3 Kết luận và kiến nghị s phạm ……… 17
1 Kết luận s phạm ……… 17
2 Kiến nghị s phạm ……… … ……… 17
Tài liệu tham khảo …… ……… 19
Trang 21 Lí do chọn đề tài
1.1 Trong thời đại hiện nay, khi xã hội ngày càng tiến lên, cuộc cách mạng khoa học công nghệ đang phát triển mạnh mẽ thì nhiệm vụ đặt ra cho nhà trờng nói chung và tr-ờng tiểu học nói riêng là phải giáo dục cho học sinh phát triển một cách toàn diện, hài hoà, đầy đủ các mặt tri thức, đạo đức, thẩm mĩ và thể chất
Theo Quyết định số 2994/QD-BGDĐT đã ban hành và triển khai cho giáo viên
đ-ợc tập huấn giáo dục kĩ năng sống trong một số môn học và hoạt động giáo dục của các cấp học đặc biệt chú ý đến bậc tiểu học Tiểu học là bậc học nền tảng đặt nền móng vững chắc cho giáo dục Mỗi môn học ở trờng tiểu học đều góp phần vào việc hình thành và phát triển những cơ sở ban đầu rất quan trọng của nhân cách con ngời Việt Nam
Trong các môn học ở tiểu học, cùng với môn Tiếng Việt, môn Toán có vai trò vô cùng quan trọng vì Toán học là môn học cung cấp các kiến thức co bản, hệ thống
kĩ năng, kĩ xảo thực hành qua đó rèn t duy logic, bồi dỡng và phát triển những thao tác trí tuệ cần thiết để nhận thức thế giới khách quan về mặt số liệu và hình dáng nh trừu tợng hoá, phân tích tổng hợp nhờ đó biết cách hoạt động có hiệu quả trong cuộc sống
1.2 Trong quá trình phát triển giáo dục với sự nỗ lực chung của đội ngũ giáo viên, các phơng pháp dạy học truyền thống đã đợc vận dụng vào hoàn cảnh cụ thể của nhà tr-ờng tiểu học Việt Nam và có những đóng góp đáng kể trong việc nâng cao chất lợng giáo dục nói chung, chất lợng giáo dục qua môn toán nói riêng
Hiện nay ở tất cả các bậc học từ bậc mầm non đến bậc đại học đã và đang đổi mới nội dung chơng trình và phơng pháp giảng dạy ở tất cả các môn học Trong việc
đổi mới phơng pháp dạy họcvới t cách chủ đạo đợc thể hiện dới nhiều hình thức khác nhau nh: " Lấy ngời học làm trung tâm", Phát huy tính tích cực" , "Phơng pháp dạy học tích cực", " Tích cực hoá hoạt động", Những ý tởng này đều bao hàm yếu tố tích cực, có tác dụng thúc đẩy phơng pháp dạy học nhằm nâng ca hiệu quả đào tạo
1.3 Trờng tiểu học Hùng Vơng đợc thành lập ngày 20-7-1992 Đây là một trong những ngôi trờng đầu tiên của thị xã Phú Thọ đạt danh hiệu trờng chuẩn quốc gia Đây
là ngôi trờng có bề dày thành tích về giảng dạy của giáo viên và học tập của học sinh Trờng có nhiều giáo viên giỏi quốc gia và là ngôi trờng dẫn đầu chất lợng học sinh giỏi trong toàn thị xã Phú Thọ.Trờng không chỉ dẫn đầu về học tập mà ở những hoạt
động khác trờng cũng có rất nhiều thành tích đáng kể nh trong các cuộc thi: thể dục thể thao, tổng phụ trách giỏi…
Trang 3Khối lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng gồm có nhiều học sinh, các em đến từ rất nhiều các phờng khác nhau trên địa bàn thị xã Phú thọ: Trờng Thịnh, Âu Cơ, Văn Lung, Tuy cả khối 4 chỉ có một lớp chọn nhng phần lớn các em học sinh đều rất ngoan và có ý thức học tập tốt Có nhiều em đã đạt dan hiệu học sinh giỏi và tham gia cuộc thi viết chữ đẹp Hầu hết các em đều có ý thức học môn toán nhng bên cạnh đó vẫn có nhiều em cha có hứng thú với môn học này.Vì vậy nên chất lợng học môn toán của học sinh vẫn cha thực sự tốt
Có rất nhiều nguyên nhân chi phối đến hứng thú cũng nh kết quả học môn toán của các em:
- Do môn toán lớp 4 bao gồm cả phần số học và phần hình học, kiến thức rất rộng nên các em cha tiếp thu đợc hết Số lợng bài tập nhiều, khó nên các em vẫn còn ngại làm vì vậy các em cảm thấy sợ hơn làcó hứng thú
- Do giáo viên cha điều khiển tốt quá trình dạy học của mình Số lợng học sinh
đông vì vậy giáo viên không thể quan tâm hết đến các em học sinh mà chỉ bảo, uấn nắn cho tất cả các em đợc
- Do phụ huynh học sinh phần nhiều bận bịu với công việc, cha quan tâm nhiều đến con em mình, cho các em đi học thêm tràn lan dẫn đến việc các em mệt mỏi, chán nản
- Học sinh vẫn cha ý thức đợc hết tầm quan trọng của việc học môn toán vì vậy các
em vẫn mải chơi, cha thực sự có hứng thú với môn học này
Vì vậy, để nâng cao chất lợng học môn toán của học sin lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng- thị xã Phú Thọ ta cần tìm hiểu hứng thú học tập môn toán của học sinh
Xuất phát từ lí do trên tôi mạnh dạn nghiên cứu đề tài: "Tìm hiểu hứng thú học
toán của học sinh lớp 4 Trờng tiểu học Hùng Vơng - Thị xã Phú Thọ".
2 Mục đích nghiên cứu
Mục đích nghiên cứu của đề tài này là tìm hiểu thực trạng hứng tú học toán của học sinh lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng để từ đó có thể đa ra những phơng pháp dạy học hợp lí nhằm nâng cao chất lợng học toán cho học sinh
3 Khách thể và đối tợng nghiên cứu
- Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng- thị xã Phú Thọ
- Đối tợng nghiên cứu: Hứng thú học tập môn toán của học sinh
4 Giả thuyết khoa học
Nếu biết đợc thực trạng , nguyên nhân hứng thú học môn toán của học sinh lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng - thị xã Phú Thọ thì có thể tìm đợc phơng hớng, giải pháp phù hợp, hiệu quả nhằm nâng cao chất lợng học toán cho học sinh
Trang 45 Nhiệm vụ và phạm vi nghiên cứu
5.1 Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt đợc mục đích điều tra tôi xác địng một số nhiệm vụ cơ bản sau:
5.1.1 Cơ sở lí luận của đề tài
- Hứng thú là gì?
- Cấu trúc của hứng thú?
- Các loại hứng thú?
- Vai trò của hứng thú?
- Thái độ của học sinh đối với việc học môn toán?
5.1.2 Tìm hiểu thực trạng học toán của học sinh
5.2 Phạm vi nghiên cứu
Do điều kiện và thời gian nghiên cứu có hạn nên tôi chỉ nghiên cứu và tìm hiểu hứng thú học môn toán của học sin lớp 4 trờng tiểu học Hùng Vơng nhằm thấy đợc những mặt mạn, mặt yếu của các em để từ đó nâng cao chất lợng học môn toán cho các em học sinh
6 Phơng pháp nghiên cứu
- Phơng pháp lí luận: Phơng pháp này hệ thống hoá các lí thuyết có liên quan , lựa chọn các lí thuyết phù hợp với vấn đề nghiên cứu Tìm ra các ứng dụng của chúng để biết sử dụng cho nội dung nghiên cứu Sử dụng các phơng pháp phân tích lí thuyết để phân tích các vấn đề liên quan đến việc tìm hiểu hứng thú học tập môn toán của học sinh Đồng thời tổng hợp các lí thuyết làm sáng tỏ các vấn đề cơ sở khoa học
- Phơng pháp tổng kết kinh nghiệm
- Phơng pháp điều tra, khảo sát
- Phơng pháp quan sát
- Phơng pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động
- Phơng pháp trò chuyện
7 Dự thảo nội dung nghiên cứu
Chơng 1 : Cơ sở lí luận và thực tiễn của để tài
1 Lịch sử vấn đề nghiên cứu
Toán học là một môn học vô cùng quan trọng và cần thiết Vì vậy vấn đề dạy học môn toán cũng nh việc rèn luyện các kĩ năng về môn toán cho học sinh tiểu học từ
tr-ớc đến nay đã có nhiều nhà s phạm quan tâm Bên cạnh đó hứng thú học tập môn toán của học sinh là vô cùng quan trọng Nó có tác dụng quyết định đến chất lợng học tập
Trang 5của học sinh Vì vậy giáo viên nên có nhiều phơng pháp dạy học để gây hứng thú học tập cho học sinh
Với đề tài này tôi mong muốn xây dựng tài liệu cơ bản thân để sau khi ra trờng làm tốt nhiệm vụ giảng dạy của mình Đồng thời tôi cũng mong muốn những phơng pháp tôi đa ra để gây hứng thú cho học sinh học tập tốt môn toán sẽ đợc dùng làm tài liệu tham khảo để từ đó góp phần nâng cao hiệu quả cũng nh chất lợng học tập môn toán của học sinh
2 Cơ sở lí luận
2.1 Cơ sở tâm lí học
2.1.1 Đặc điểm và cơ chế nhận thức của học sinh tiểu học
Lứa tuổi tiểu học bớc đầu diễn ra sự phát triển toàn diện về các quá trình nhận thức Nhu cầu nhận thức của học sinh tiểu học chính là biểu hiện sinh động nhất đánh dấu sự chuyển biến cả về chất và lợng so với học sinh mẫu giáo Nhu cầu nhận thức phát triển nh động cơ thôi thúc trẻ học tập, tìm hiểu, khám phá thế giới xung quanh Mặc dù trong những hoàn cảnh, điều kiện sống khác nhau nhng trẻ đều có những khả năng phát triển về nhận thức, nổi bật nhất là sự phát triển của tri giác, chú ý, trí nhớ, tởng tợng và t duy:
- Tri giác mang tính đại thể, toàn bộ, ít đi sâu vào chi tiết (lớp 1,2), tuy nhiên trẻ cũng bắt đầu có khả năng phân tích tách dấu hiệu, chi tiết nhỏ của một đối tợng nào
đó Ví dụ: Trẻ khó phân biệt đợc cây mía với cây sậy
Tri giác thờng gắn liền với hành động, với hoạt động thực tiễn: trẻ phải cầm, nắm,
sờ mó sự vật thì tri giác sẽ tốt hơn
Tri giac đánh giá không gian, thời gian còn hạn chế, tri giác cha chính xác độ lớn của những vật quá lớn hoặc quá nhỏ Tri giác thời gian còn hạn chế hơn
- T duy của trẻ mới đến trờng là t duy cụ thể mang tính hình thức, dựa vào đặc
điểm bên ngoài Nhờ hoạt động học tập, t duy dần mang tính khái quát Khi khái quát, học sinh tiểu học thờng dựa vào chức năng và công dụng của sự vật, hiện tợng trên cơ
sở này chúng tiến hành phân loại, phân hạng Hoạt động phân tích tổng hợp còn sơ
đẳng Việc học tập Tiếng Việt và Toán sẽ giúp các em biết phân tích và tổng hợp Trẻ thờng gặp khó khăn trong việc thiết lập mối quan hệ nhân quả
- Tởng tợng của học sinh tiểu học còn tản mạn, ít có tổ chức, hình ảnh tởng tợng còn đơn giản, hay thay đổi Tởng tợng tái tạo từng bớc đã đợc hoàn thiện Ngoà ra
"nói dối" là hiện tợng gắn liền với sự phát triển tởng tợng của trẻ
Trang 6- Chú ý: ở học sinh tiểu học chú ý không chủ định vẫn phát triển, chú ý có chủ định còn yếu và thiếu bền vững Sự phát triển của chú ý gằn kiền với sự phát riển của hoạt
động học tập
- Trí nhớ: Học sinh tiểu học trí nhớ trực quan hình tợng phát triển hơn trí nhớ từ ngữ logic Nhiều học sinh tiểu học còn cha biết tổ chức việc ghi nhớ có ý nghĩa mà có khuynh hớng phát triển trí nhớ máy móc Ghi nhớ gắn với mục đích đã giúp trẻ nhớ nhanh hơn, lâu hơn và chính xác hơn
2.1.2 Đặc điểm nhân cách của học sinh tiểu học
+ Tính cách của học sinh tiểu học
Nét tính cách của học sinh tiểu học mới hình thành nên cha ổn định Hành vi của trẻ mang tính xung động cao (bột phát) và ý chí còn thấp Tính cách điển hình của trẻ
là hồn nhiên và cả tin, trẻ thích bắt trớc hành vi của mọi ngời xung quanh hay trong phim ảnh Học sinh tiểu học ở Việt Nam sớm có thái độ và thói quen tốt với lao động + Nhu cầu nhận thức
Nhu cầu nhận thức của học sinh tiểu học đã phát triển khá rõ nét: từ nhu cầu tìm hiểu nhứng sự vật, hiện tợng riêng lẻ (lớp1,2) đến nhu cầu phát hiện những nguyên nhân, quy luật, các mối liên hệ và quan hệ (lớp 3,4,5) Nhu cầu đọc sách phát triển cùng với sự phát triển kĩ thuật đọc Cần hình thành nhu cầu nhận thức cho trẻ từ rất sớm
+ Đặc điểm đời sống tình cảm
Đối tợng gây cảm xúc cho học sinh tiểu học thờng là sự vật, hiện tợng cụ thể nên xúc cảm, tình cảm của các em thờng gắn liền với đặc điểm trực quan, hình ảnh cụ thể Học sinh tiểu học rất dễ xúc cảm, xúc động và khó kìm hãm xúc cảm của mình Tình cảm của học sinh tiểu học còn mong manh, cha bền vững, cha sâu sắc Sự chuyển hoá cảm xúc nhanh
Việc hiểu đặc điểm tâm lí học sinh giữ vai trò quan trọng trong quá trình dạy học Nếu chúng ta tác động vào đối tợng mà không hiểu tâm lí của chúng thì cũng nh đập búa trên một thanh sắt nguội
Chính vì vậy,trong quá trình dạy học giáo viên cần dựa vào những đặc điểm tâm lí
đối tợng để lựa chọn và xây dựng những phơng pháp, phơng tiện và hình thức dạy học phù hợp
2.1.3 Hoạt động học của học sinh tiểu học
- Với học sinh tiểu học thì hoạt động học là hoạt động chủ đạo Theo nhà tâm lí học D.B.Elconin thì : "Hoạt động học là hoạt động có ý thức nhằm thay đổi bản thân chủ thể của hoạt động học" Trong hoạt động này, các phơng thức chung của việc thực
Trang 7hiện hoạt động đợc học sinh ý thức và phân biệt với kết quả của hoạt động Nh vậy hoạt động học không chỉ đợc xem xét dới góc độ nhờ nó học sinh lĩnh hội đợc cái gì, bằng cách nào, trên cơ sở nh thế nào mà còn đợc xem xét sự biến đổi của bản thân chủ thể hoạt động
- Đối tợng của hoạt động học là tri thức, khái niệm khoa học, kĩ năng , kĩ xảo, Đích của hoạt động học hớng tới là bằng hoạt động của mình, học sinh chiếm lĩnh tri thức, khái niệm, hệ thống kĩ năng, kĩ xảo tơng ứng Hoạt động học làm thay
đổi chính bản thân của chủ thể hoạt động (học sinh) Nó là hoạt động có tính tự giác cao, đợc điều khiển một cách có ý thức nhằm lĩnh hội nền văn minh nhân loại
Vì vậy, giáo viên tiểu học không chỉ dạy tri thức khoa học,dạy kĩ năng mà còn phải dạy học sinh cách chiếm lĩnh tri thức đó một cách có hiệu quả Đồng thời việc hình thành hoạt động học phải đợc giáo viên ý thức và phải xem là một trong những mục
đích quan trọng của hoạt động dạy
-Theo các nhà tâm lí học tiểu học, hoạt động học của học sinh tiểu học bao gồm các thành tố: Nhiệm vụ học tập,các hoạt động học, động cơ học tập và nhu cầu học tập
Tóm lại hoạt động học là hoạt động chủ đạo của học sinh tiểu học Trong quá trình học tập của học sinh chỉ đạt đợc kết quả khi học sinh thực sự tham gia vào hoạt động học Trong quá trình dạy học ở tiểu học, giáo viên phải tổ chức cho học sinh tham gia các hoạt động học một cách tích cực, chủ động Để làm đợc điều đó giáo viên cần có
sự kết hợp đồng thời giữa nội dung dạy học, phơng pháp dạy học và các hình thức tổ chức dạy học
2.2 Lí luận chung về hứng thú và hứng thú học tập
2.2.1 Khái niệm về hứng thú
- Nguyễn Quang Uẩn trong tâm lí học đại cơng đã co ra đời một khái niệm tơng
đối thống nhất: " hứng thú là thái độ đặc biệt của cá nhân đối với đối tợng nào đó, vừa
có ý nghĩa đối với cuộc sống, vừa có khả năng mang lại khoái cảm cho cá nhân trong quá trình hoạt động Khái niẹm này vừa nêu đợc bản chất của hứng thú, vừa gắn hứng thú với hoạt động của cá nhân
2.2.2 Cấu trúc của hứng thú
-Tiến sĩ tâm lí học N.GMavôzôva: Ông đã dựa vào3 biểu hiện để đa ra quan niệm của mình về cấu trúc của hứng thú:
+ Cá nhân hiểu rõ đợc đối tợng đã gây ra hứng thú
+ Có cảm xúc sâu sắc với đối tợng gây ra hứng thú
+ Cá nhân tiến hành những hành động để vơn tới chiếm lĩnh đối tợng đó
Trang 8Ba thành tố trên có quan hệ chặt chẽ với nhau trong hứng thú cá nhân Để có hứng thú với đối tợng nào đó cần phải có các yếu tố trên,nó có quan hệ mật thiết với nhau,
t-ơng tác lẫn nhau trong cấu trúc hứng thú, sự tồn tại của từng mặt riêng lẻ không có ý nghĩa đối với hứng thú,khônhnói lên mức độ của hứng thú
2.2.4 Vai trò của hứng thú
-Đối với hoạt động nói chung:
+Trong quá trình hoạt động của con ngời,cùng với nhu cầu,hứng thú kích thích hoạt động làm cho con ngời say mê hoạt động đem lại hiệu quả cao trong hoạt động của mình Hứng thú hình thành và phát triển dẫn đến nhu cầu trong lĩnh vực đó phát triển dê dàng hơn Nhu cầu và hứng thú có quan hệ mật thiết với nhau, nhu cầu là tiền
đề, cơ sở của hứng thú, khi có hứng thú với một cái gì thì cá nhân sẽ hoạtđộng tích cực chiếm lĩnh đối tợng để thoả mãn nhu cầu trong cuộc sống lúc đó xuất hiện nhu cầu mới cao hơn
+Công việc nào có hứng thú thi ngời thực hiện nó một cách dễ dàng, có hiệu quả cao tạo ra xúc cảm dơng tính mạnh mẽ đối với ngời tiến hành hoạt động đó, và họ sẽ tìm thấy niềm vui trong công việc, công việc trổ nên nhẹ nhàng, ít tốn công sức hơn,
có sự tập trung cao
- Đối với hoạt động nhận thức:
Hứng thú là động lực giúp con ngời tiến hành hoạt động nhận thức đạt hiệu quả, hứng thú tạo ra dộng cơ quan trọng của hoạt động
Hứng thú làm tích cực hoá các quá trình tâm lý ( tri giác,trí nhớ,t duy,tởng tơng ) -Đối với năng lực:
Khi chúng ta dợc làm việc phù hợp với hứng thú, thì dù phải vợt qua muôn ngàn khó khăn, ngời ta vẫn cảm thấy thoả mái, làm cho năng lực trong lĩnh vực hoạt động
ấy dễ dàng hình thành, phát triển
" Năng lực phụ thuộc vào sự luyện tập, nhng chỉ cá hứng thú mới cho phép ngời ta say xua làm một việc gì đó tơng đối lâu dài không mệt mỏi mà không sớm thoả mãn
mà thôi Hứng thú làm cho năng khiếu thêm sắc bén."
Đối với ngời học việc hình thành năng lực phụ thuộc vào nhìêu yếu tố trong đó có hứng thú của ngời học đối với môn học là rất quan trọng, trong quá trình giảng dạy giáo viên phải thu hút đợc ngời học vào bài giảng làm cho ngời học có hứng thú đối với môn học
Hứng thú là yếu tố quyết định đến sự hình thành và phát triển năng lục cá nhân Hứng thú và năng lực có quan hệ biện chứng với nhau, cái này làm tiền đề cho cái kia
và ngợc lại
Trang 9Đối với ngời học hứng thú học tập có vai trò quan trọng Nó tạo ra động cơ chủ đạo của hoạt động học tập, đối với ngời học, vì vậy việc hình và phát triển hứng thú nói chung, hứng thú học tập nói riêng của ngời học, là mục đích gần của ngời giáo viên
3.Cở sở thực tiễn
ở việt nam có rất nhiều công trình nghiên cứu về hứng thú nh: Trơng Tuấn Anh (1960), Đặng Trờng Thanh(1980) Trên cơ sở đó tôi nhận thấy đây là một đề tài rất hấp dẫn, có tính thực tiễn, tính giáo dục cao
3.1 Mục đích điều tra
Bớc đầu tìm hiểu thực trạng việc dạy học môn toán và hứng thú học môn toán của học sinh lớp 4 Trờng Tiểu học Hùng Vơng - Thị xã Phú Thọ
3.2 Đối tợng điều tra
Giáo viên trực tiếp chủ nhiệm và giảng dạy khối lớp 4 và học sinh lớp 4 Trờng Tiểu học Hùng Vơng - Thị xã Phú Thọ
3.3 Nội dung điều tra
- Đối với giáo viên cần điều tra:
+ Mức độ sử dụng một số phơng pháp dạy học môn toán
+Quan niệm của giáo viên về tầm quan trọng của mỗi phơng pháp trong dạy học môn toán lớp 4
+ Quan niệm của giáo viên về số lợng các bài tập toán trong sách giáo khoa cũng
nh sách nâng coa lớp 4
+ Tầm quan trọng của việc gây hứng thú học toán cho học sinh lớp 4
- Đối với học sinh
Thông qua các bài kiểm tra cũng nh quá trình học tập trên lớp để phát hiện hứng thú học tập môn toán củ học sinh
4 Kết luận chơng 1
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận chúng tôi tiến hành tìm hiểu thực trạng dạy học môn toán lớp 4 và hứng thú học tâp môn toán của học sinh lớp 4 Trờng Tiểu học Hùng
V-ơng - Thị xã Phú Thọ
Qua nghiên cứu và điều tra tôi thấy chất lợng học môn toán của học sinh lớp 4 Tr-ờng Tiểu học Hùng Vơng - Thị xã Phú Thọ rất tốt Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn rất nhiều học sinh có chất lợng cha tốt và nhiều em vẫn cha có hứng thú học tập môn học này Điều này do một số nguyên nhân sau:
- Do đặc điểm tâm lý và trình độ nhận thức của học sinh tiểu học còn hạn chế, kiến thức toán học 4 về số học và hình học là mạch kiến thức khó, trìu tợng
Trang 10- Do mới tiếp cận việc đổi mới nội dung trơng trình và phơng pháp dạy học nên giáo viên còn lúng túng trong phơng pháp tổ chức cho học sinh khám phá kiến thức
- Học sinh tiếp thu các kiến thức về yếu tố hình học và số học một cách thgụ động,
lệ thuộc vào giáo viên Các em chỉ tiếp thu kiến thức có sẵn trong sách giáo khoa, ghi nhớ thông tin và làm theo mẫu cha tự giác làm bài, cha thực sự có hứng thú đối với việc học môn toán
- Các em vẫn mải chơi cha hiểu đợc tầm quan trọng của việc học nên các em vẫn cha có đợc hứng thú học tập
- Do gia đình vẫn chua quan tâm cha tạo điều kiện thuận lợi để các em có đợc hứng thú với môn học này
Chơng 2 : Tìm hiểu hứng thú học môn toán của học sinh lớp 4 Trờng Tiểu học Hùng Vơng - Thị xã Phú Thọ.
1 Đặc điểm của môn toán lớp 4
- Nội dung môn toán lớp 4 đã bổ xung, hoàn thiện và có tính khái quát, hệ thống hoá các kiến thức hơn ở các lớp dới phù hợp với đặc điểm của giai đoạn học tập mới
- Môn toán lớp 4 gồm 2 phần: Số học và hình học
+ Số học học sinh sẽ đợc học các bài về: Số tự nhiên, bảng đơn vị đo khối lợmg, các phép cộng, trừ, nhân,chia với các số tự nhiên, dấu hiệu chia hết cho 2, 3, 5, 9, phân
số, các phép toán về phân số, tỉ số- các bài toán liên quan đến tỉ số, tỉ lệ bản đồ
+ Phần hình học, các em học sinh sẽ đợc học các bài về:
Góc nhọn, góc tù, góc bẹt
Hai đờng thẳng vuông góc, hai đờng thẳng song song
Cách vẽ hai đờng thẳng vuông góc, hai đờng thẳng song song
Thực hành vẽ hình chữ nhật, hình vuông
Giới thiệu hình bình hành, diện tích hình bình hành
Giới thiệu hình thoi,diện tích hình thoi
Nội dung dạy học môn toán lớp 4 có cấu trúc hợp lý, sắp xếp đan xen với các mạch kiến thức làm nổi rõ mạch kiến thức số học, hình học và hỗ trợ học tốt các mạch kiến thức khác phù hợp với tng giai đoạn phát triẻn học tập của học sinh
Nội dung dạy học trong chơng trình toán học 4 đã thể hiện đúng mức độ, yêu cầu cơ bản về kiến thức, kĩ năng phù hợp trình độ chuẩn của mạch kiến thức đó, đồng thời nội dung của chơng trình toán tiểu học 4 cũng quan tâm tới phát triển năng lực cá nhân của học sinh nh hình thành trí tởng tợng không gian trong phần hình học( nhận dạng hình bình hành, hình thoi, ) biết cách đo lờng các đơn vị trong phần số học,