hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác định kết quả bán hàng tại công ty cổ phần đầu tư thương mại và dịch vụ bạn đồng hành

Bằng sự dìu dắt của cô giáo GV Nguyễn Thanh Huyền và các anh chị kế toán viên, em ñã có thể hiểu sâu sắc hơn về một trong những phần hành quan trọng của một doanh nghiệp kinh doanh thươn

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

SINH VIÊN THỰC HIỆN : NGÔ NGỌC MAI

HÀ NỘI – 2014

BỘ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG

L I CẢM N

Trải qua thời gian 4 tháng làm khóa luận tốt nghiệp vừa qua, ñể hoàn thành ñược bản khóa luận này, em xin trân thành cảm ơn sự giúp ñỡ, chỉ bảo hết sức nhiệt tình của cô giáo Th.s Nguyễn Thanh Huyền cùng với ban giám ñốc và nhân viên phòng Kế toán Tài vụ công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành Bằng sự dìu dắt của cô giáo GV Nguyễn Thanh Huyền và các anh chị kế toán viên, em ñã có thể hiểu sâu sắc hơn về một trong những phần hành quan trọng của một doanh nghiệp kinh doanh thương mại ñó chính là công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng Qua ñó giúp em hoàn thiện hơn trong kiến thức và tích lũy kinh nghiệm thực tế về công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng ñể có thể hoàn thiện ñược bản khóa luận ñầy ý nghĩa này

Một lần nữa, em xin trân thành cảm ơn!

Hà Nội, ngày 6 tháng 7 năm 2014

Sinh viên thực hiện Ngô Ngọc Mai

MỤC LỤC

L I MỞ ĐẦU

CHƯƠNG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG

VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP

THƯƠNG MẠI 1

1.1 KHÁI QUÁT CHUNG VỀ CÔNG TÁC BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 1

1.1.1 Bán hàng hóa và các phương thức bán hàng hàng hóa 1

1.1.1.1 Bán hàng hóa 1

1.1.1.2 Các phương thức bán hàng hàng hóa 1

1.1.1.2.1 Bán buôn 1

1.1.1.2.2 Bán lẻ 2

1.1.2 Kết quả bán hàng và các yếu tố cấu thành liên quan ñến xác ñịnh kết quả bán hàng 3

1.1.3 Nhiệm vụ và vai trò của kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng 5

1.2 KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG 6

1.2.1 Chứng từ và hệ thống tài khoản kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng 6

1.2.1.1 Chứng từ sử dụng 6

1.2.1.2 Tài khoản sử dụng 6

1.2.2 Các phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho trong doanh nghiệp thương mại 10

1.2.3 Kế toán nghiệp vụ bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng 12

1.2.3.1 Kế toán bán hàng theo phương pháp kê khai thường xuyên 12

1.2.3.1.1 Bán buôn 13

1.2.3.1.2 Bán lẻ 15

1.2.3.2 Kế toán bán hàng theo phương pháp kiểm kê ñịnh kì 16

1.2.3.3 Kế toán chi phí quản lí kinh doanh và xác ñịnh kết quả bán hàng 17

1.2.3.3.1 Kế toán chi phí quản lí kinh doanh 17

1.2.3.3.2 Kế toán xác ñịnh kết quả bán hàng 18

1.2.4 Tổ chức sổ kế toán trong bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng 18

1.2.4.1 Hình thức Nhật kí Sổ cái 18

1.2.4.2 Hình thức Nhật kí chung 19

1.2.4.3 Hình thức Chứng từ ghi sổ 20

1.2.4.4 Hình thức Kế toán trên máy vi tính 21

2.1.2.1 Cơ c;u t9 ch"c b< máy qu-n lý 22 2.1.2.2 Cơ c;u t9 chứ c b< máy kế toán 24 2.1.2.3 Nh=ng thông tin cơ b-n vể kế toán tại công ty Cổ phần ñầu tư thương mại

và dịch vụ Bạn Đồng Hành 25

QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ BẠN NG HÀNH 26 2.2.1 Kế toán bán hàng hàng hóa tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành 26

2.2.1.1 Phương pháp tính giá hàng hóa tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành 26 2.2.1.2 Kế toán chi tiết bán hàng hàng hóa tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành 32

2.2.2 Kế toán chi phí quản lí kinh doanh và xác ñịnh kết quả bán hàng tại Công

ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành 48

2.2 KẾ TOÁN TỔNG HỢP NGHIỆP VỤ BÁN HÀNG HÀNG HÓA VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ BẠN NG HÀNH 56 CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC

KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ BẠN

NG HÀNH 64

ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ BẠN NG HÀNH 64 3.1.1 Ưu ñiểm 64

3.1.1.1 Tổ chức bộ máy kế toán 64

3.1.1.2 Công tác kế toán bán hàng và xác 5nh kết qu
bán hàng 64

3.1.2 Nh ng h n chế còn tồn tại 65

3.1.2.1 Hệ thống chứng từ và sổ kế toán 65

3.1.2.2 Các khoản trích theo lương 65

3.1.2.3 Cách tính lương cho nhân viên bán hàng 65

3.2 MỘT SỐ KIẾN NGHỊ NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ DỊCH VỤ BẠN NG HÀNH 66

3.2.1 Hoàn thiện hệ thống sổ sách kế toán 66

3.2.2 Thay ñổi trong cách trích lập KPCĐ 70

3.2.3 Áp dụng chế ñộ tiền lương hoa hồng 73

DANH MỤC S

Sơ ñồ 1.1: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn quan kho 13

Sơ ñồ 1.2: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán 13

Sơ ñồ 1.3: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn vận chuyển thẳng không tham gia thanh toán 13

Sơ ñồ 1.4: Kế toán bán hàng theo phương thức gửi ñại lý Bên giao ñại lý) 14

Sơ ñồ 1.5: Kế toán bán hàng theo phương thức gửi ñại lý Bên nhận ñại lý) 14

Sơ ñồ 1.6: Kế toán bán hàng theo phương thức bán lẻ hàng hoá 15

Sơ ñồ 1.7: Kế toán bán hàng theo phương thức bán trả góp 15

Sơ ñồ 1.8: Kế toán bán hàng theo phương pháp kiểm kê ñịnh kì 16

Sơ ñồ 1.9: Kế toán chi phí quản lý kinh doanh 17

Sơ ñồ 1.10: Kế toán nghiệp vụ xác ñịnh kết quả bán hàng 18

Sơ ñồ 1.11: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký – Sổ cái 18

Sơ ñồ 1.12: Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức Nhật ký chung 19

Sơ ñồ 1.13:Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán chứng từ ghi sổ 20

Sơ ñồ 1.14: trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán máy vi tính 21

Sơ ñồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty 22

Sơ ñồ 2.2: Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty 24

Sơ ñồ 2.3: Sơ ñồ trình tự ghi sổ theo hình thức nhật ký chung tại công ty 26

DANH MỤC BẢNG BIỂU

Bảng 2.1 Hóa ñơn mua hàng số 0000252 28

Bảng 2.2: Phiếu nhập kho 29

Bảng 2.3: Hóa ñơn vận tải tại công ty Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành 30

Bảng 2.4: Sổ chi tiết hàng hóa sản phẩm MIHP1100 31

Bảng 2.5: Phiếu xuất kho bán buôn hàng hóa ngày 05/05 33

Bảng 2.6: Hóa ñơn GTGT bán buôn hàng hóa ngày 05/05 34

Bảng 2.7: Phiếu báo có thu tiền bán hàng ngày 05/05 35

Bảng 2.8: Phiếu xuất kho bán hàng hóa trực tiếp ngày 12/05 36

Bảng 2.9: Hóa ñơn GTGT bán hàng trực tiếp ngày 12/05 37

Bảng 2.10: Phiếu thu bán hàng trực tiếp ngày 12/05 38

Bảng 2.11: Phiếu xuất kho bán hàng thu tiền trả sau ngày 15/05 39

Bảng 2.12: Hóa ñơn GTGT bán hàng trả tiền sau ngày 15/05 40

Bảng 2.13: Sổ chi tiết thanh toán với người mua ng Phương) 41

Bảng 2.14: Phiếu xuất kho bán lẻ hàng hóa ngày 22/05 42

Bảng 2.15: Bảng kê bán lẻ hàng hóa, dịch vụ trực tiếp cho người tiêu dùng 43

Bảng 2.16: Hóa ñơn GTGT bán lẻ hàng hóa ngày 22/05 44

Bảng 2.17: Sổ chi tiết giá vốn hàng bán 45

Bảng 2.18: Sổ chi tiết doanh thu 46

Bảng 2.19: Sổ tổng hợp doanh thu bán hàng hóa 47

Bảng 2.20: Bảng chấm công nhân viên trong tháng 49

Bảng 2.21: Bảng thanh toán lương nhân viên quản lí kinh doanh tháng 05/2013

50

Bảng 2.22: Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội 51

Bảng 2.23: Hóa ñơn GTGT mua công cụ dụng cụ 52

Bảng 2.24: Bảng tính và phân bổ khấu hao tháng 05 53

Bảng 2.25: Hóa ñơn dịch vụ mua ngoài 54

Bảng 2.26: Sổ chi tiết chi phí quản lí kinh doanh 55

Bảng 2.27: Trích sổ nhật kí chung 56

Bảng 2.28: Sổ cái tài khoản 632 58

Bảng 2.29: Sổ cái tài khoản 511 59

Bảng 2.30: Sổ cái tài khoản 642 60

Bảng 2.31: Sổ cái tài khoản 911 61

Bảng 3.1: Sổ nhật ký thu tiền mặt 66

Bảng 3.2: Sổ nhật ký thu tiền gửi ngân hàng 67

Bảng 3.3: Sổ nhật ký bán hàng 67

Bảng 3.4: Sổ chi tiết tài khoản 642 ản kiến nghị) 69

Bảng 3.5: Bảng phân bổ tiền lương và bảo hiểm xã hội 71

Bảng 3.6: Sổ cái tài khoản 642 72

Bảng 3.7: Sổ cái tài khoản 911 73

L I MỞ ĐẦU

Từ một quốc gia có nền kinh tế lạc hậu, kém phát triển, khủng hoảng và lạm phát cao, ñến nay nền kinh tế Việt Nam ñã có bước phát triển vượt bậc Có ñược thành quả này không thể không nhắc tới sự ñóng góp rất lớn của tất cả các doanh nghiệp thuộc ñủ nọi thành phần kinh tế, trong ñó các doanh nghiệp thương mại là một trong những thành phần cơ bản của hệ thống các doanh nghiệp Doanh nghiệp thương mại ñóng vai trò là một mắt xích quan trọng trong nền kinh tế, là cầu nối giữa sản xuất và tiêu dùng

Quá trình kinh doanh của công ty thương mại có thể hiểu là quá trình dự trữ và bán ra các loại hàng hóa, dịch vụ Bán hàng là khâu cuối cùng và có tính quyết ñịnh ñến hiệu quả của quá trình kinh doanh Nó giúp doanh nghiệp thu hồi ñược lượng vốn

bỏ ra và tìm kiếm ñược lợi nhuận Trong quá trình ñó, doanh nghiệp ñã góp phần nâng cao ñời sống của người lao ñộng và góp phần ñóng góp thuế xây dựng ñất nước Hơn thế nữa, ñối với công ty thương mại thì tiêu thụ sản phẩm ảnh hưởng quyết ñịnh tới sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp

Bên cạnh ñó, trong ñiều kiện môi trường kinh tế vĩ mô và vi mô luôn biến ñộng,

sự cạnh tranh ngày càng gay gắt ñã khiến cho tiêu thụ hàng hóa của doanh nghiệp ngày càng gặp nhiều khó khăn thử thách Do ñó, ñể có thể ñứng vững trên thị trường, các doanh nghiệp phải tổ chức tốt công tác bán hàng, có chiến lược tiêu thụ thích hợp ñể công ty chủ ñộng thích ứng và nắm bắt thị trường, huy ñộng mọi nguồn lực ñầu tư ñể

có thể thu ñược lợi nhuân cao nhất Trong ñó, công tác kế toán bán hàng là một công

cụ sắc bén và quan trọng hàng ñầu trong quá trình tiến hành quản lý hoạt ñộng kinh tế Chính vì vậy, việc hạch toán công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng

là yêu cầu hết sức cần thiết của doanh nghiệp thương mại

Qua thời gian thực tập tại công ty Cổ phần Đầu tư Thương Mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành, từ những kiến thức ñã học và thực tế hoạt ñộng tại doanh nghiệp và ñược

sự hướng dẫn tận tình của giảng viên Th.s Nguyễn Thanh Huyền, em ñã lựa chọn, thực hiện hoàn thành ñề tài: “Hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng tại công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành” Với mục ñích là làm rõ cơ sở lý luận và thực hiện của công tác hạch toán kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng, từ ñó tìm hiểu quy trình nghiệp vụ và tầm quan trọng của

nó trong doanh nghiệp, quy trình hạch toán của công ty Từ ñó ñưa ra nhận xét ñánh giá và những kiến nghị ñối với doanh nghiệp về công tác bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng tại công ty

Ngoài lời mở ñầu và lời kết, khóa luận gồm 03 chương:

Chương 1: Lý luận chung về công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Chương 2: Thực trạng công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Chương 3: Phương hướng hoàn thiện công tác kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Do thời gian thực tập và kiến thức còn hạn chế, khóa luận không trách khỏi nhiều sai sót Em rất mong nhận ñược những ý kiến ñóng góp của các thầy cô và các anh chị trong phòng kế toán ñể cho khóa luận ñược hoàn thiện hơn Em xin cảm ơn sự

hướng dẫn nhiệt tình của cô giáo Th.s Nguyễn Thanh Huyền ñể em có thể hoàn

thành bài khóa luận này

Em xin chân thành cảm ơn!

1

CH NG 1: LÝ LUẬN CHUNG VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG

VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP

THƯƠNG MẠI

QUẢ BÁN HÀNG TẠI DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI

1.1.1 Bán hàng hóa và các phương thức bán hàng hàng hóa

1.1.1.1 Bán hàng hóa

Khái niệm “hàng hóa”: Là các sản phẩm có hình thái vật chất, doanh nghiệp

mua về với mục ñích ñể bán

Khái niệm “bán hàng hóa”: Là quá trình bán các hàng hóa mà trước ñó doanh

nghiệp ñã mua vào cho khách hàng, ñược khách hàng thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán

Xét trên góc ñộ kinh tế, bán hàng chính là quá trình chuyển giao hàng hóa của ñơn vị bán cho ñơn vị mua và nhận ñược thanh toán của họ Như vậy, dù theo ñịnh nghĩa nào, bán hàng có những ñặc ñiểm chung sau:

+ Có sự thỏa thuận trao ñổi giữa người bán và người mua, người bán ñồng ý bán, người mua ñồng ý mua và chấp nhận thanh toán

+ Có sự thay ñổi quyền sở hữu về hàng hóa giữa người bán và người mua: người bán mất quyền sở hữu hàng hóa và người mua có quyền sở hữu hàng hóa ñã mua + Trong quá trình bán hàng, người bán cung cấp cho khách hàng một khối lượng hàng hóa nhất ñịnh và ñược nhận lại một khoản tiền từ khách hàng – ñược gọi là doanh thu bán hàng Số tiền này sẽ là cơ sở ñể doanh nghiệp xác ñịnh kết quả bán hàng

1.1.1.2 Các phương thức bán hàng hàng hóa

Hoạt ñộng bán hàng hóa của các doanh nghiệp thương mại có thể thực hiện qua hai phương thức: bán buôn và bán lẻ Trong ñó, bán buôn là bán hàng cho các ñơn vị sản xuất kinh doanh ñể tiếp tục quá trình lưu chuyển hàng hóa, còn bán lẻ là bán hàng cho người tiêu dùng, chấm dứt quá trình lưu chuyển hàng hóa

1.1.1.2.1 Bán buôn

Đối với bán buôn thì có ba hình thức chủ yếu, ñó là bán buôn qua kho, bán buôn không qua kho (bán buôn vận chuyển thẳ và bán hàng thông qua ñại lý

Bán buôn qua kho

Phương thức bán buôn hàng hoá qua kho: Bán buôn hàng hoá qua kho là phương thức bán buôn hàng hoá mà trong ñó, hàng bán phải ñược xuất từ kho bảo quản của doanh nghiệp Bán buôn hàng hoá qua kho có thể thực hiện dưới hai hình thức:

+ Bán buôn hàng hoá qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình

thức này, bên mua cử ñại diện ñến kho của doanh nghiệp thương mại ñể nhận hàng Doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá giao trực tiếp cho ñại diện bên mua Sau khi ñại diện bên mua nhận ñủ hàng, thanh toán tiền hoặc chấp nhận nợ, hàng hoá ñược xác ñịnh là tiêu thụ

+ Bán buôn hàng hóa qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức

này, căn cứ vào hợp ñồng kinh tế ñã ký kết hoặc theo ñơn ñặt hàng, doanh nghiệp thương mại xuất kho hàng hoá, dùng phương tiện vận tải của mình hoặc ñi thuê ngoài, chuyển hàng ñến kho của bên mua hoặc một ñịa ñiểm nào ñó bên mua quy ñịnh trong hợp ñồng Hàng hoá chuyển bán vẫn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại, chỉ khi nào ñược bên mua kiểm nhận, thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì số hàng chuyển giao mới ñược coi là bán, người bán mất quyền sở hữu về số hàng ñã giao Chi phí vận chuyển do doanh nghiệp thương mại chịu hay bên mua chịu là do sự thoả thuận từ trước giữa hai bên Nếu doanh nghiệp thương mại chịu chi phí vận chuyển, sẽ ñược ghi vào chi phí bán hàng Nếu bên mua chịu chi phí vận chuyển,

sẽ phải thu tiền của bên mua

Bán buôn vận chuyển thẳng

+ Bán buôn vận chuyển thẳng có tham gia thanh toán: Theo hình thức này ở

doanh nghiệp thương mại vừa phát sinh nghiệp vụ bán hàng, vừa phát sinh nghiệp vụ mua hàng Doanh nghiệp thương mại có thể chuyển thẳng hàng ñến kho của người mua hoặc giao hàng tay ba tại kho của người bán

+ Bán buôn vận chuyển thằng không tham gia thanh toán: Theo hình thức

này doanh nghiệp thương mại chỉ ñóng vai trò trung gian môi giới trong quan hệ mua bán giữa người mua và người bán Doanh nghiệp thương mại ủy quyền cho người mua trực tiếp ñến nhận hàng và thanh toán tiền hàng cho bên bán theo ñúng hợp ñồng ñã ký kết với bên bán Tùy vào hợp ñồng kinh tế ñã ký kết mà doanh nghiệp thương mại ñược hưởng một khoản tiền hoa hồng do bên mua hoặc bên bán trả Trong trường hợp trên doanh nghiệp thương mại không phát sinh nghiệp vụ mua bán hóa mà chỉ là người

tổ chức cung cấp hàng cho bên mua

Gửi bán ñại lý: Đây là phương thức mà bên giao ñại lý (bên bá xuất hàng giao

cho bên nhận ñại lý ñể bán hàng cho doanh nghiệp Bên nhận ñại lý sẽ bán hàng thay cho bên giao theo giá bán quy ñịnh và nhận ñược thù lao dưới hình thức hoa hồng Đối với bên giao ñại lý thì hoa hồng sẽ ñược tính vào chi phí bán hàng

1.1.1.2.2 Bán lẻ

Bán lẻ thu tiền tập trung: Theo phương thức này, nhân viên bán hàng chỉ

phụ trách việc giao hàng, còn việc thu tiền sẽ có người chuyên trách làm công việc này.Tại một khu riêng có quầy thu ngân, mỗi quầy có một nhân viên thu ngân, chuyên

3

thu ti n, xuất hóa ñơn, kê mua hàng cho khách hàng ñể khách ñến nhận hàng do nhân viên bán hàng giao Cuối ca, cuối ngày nhân viên bán hàng kiểm kê hàng tồn kho ñể xác ñịnh số lượng bán ra trong ngày và lập báo cáo bán hàng Nhân viên thu ngân kiểm tiền, nộp tiền hàng cho thủ quỹ và làm giấy nộp tiền

Bán lẻ thu tiền trực tiếp: Theo phương thức này, người bán trực tiếp tiêu thụ

và thu tiền của khách Cuối ca, cuối ngày nhân viên bán hàng kiểm tra hàng tồn ñể xác ñịnh lượng hàng tiêu thụ, lập báo cáo tiêu thụ ñồng thời nộp lại tiền cho thủ quỹ và lập giấy nộp tiền ñể ghi sổ

Bán trả góp: Bán hàng trả chậm, trả góp là phương thức bán hàng thu tiền

nhiều lần, người mua thanh toán lần ñầu ngay tại thời ñiểm mua Số tiền còn lại ñược người mua trả thành nhiều lần, thời ñiểm và số tiền mỗi lần trả ñược quy ñịnh rõ ràng trong hợp ñồng mua bán giữa người mua và người bán Bên cạnh việc trả tiền hàng, người mua trả thêm một khoản tiền – gọi là lãi trả chậm, trả góp Định kì, khoản tiền này ñược phân bổ vào doanh thu hoạt ñộng tài chính của doanh nghiệp

Nhận ñại lý ký gửi: Theo phương thức này, doanh nghiệp nhận làm ñại lý

bán hàng cho nhà cung cấp Doanh nghiệp thương mại nhận hàng hóa bán hàng và trực tiếp bán cho khách hàng Khi số lượng hàng ñược coi là ñã bán, doanh nghiệp xuất hóa ñơn bán hàng và trả toàn bộ tiền hàng trên hóa ñơn cho nhà cung cấp Căn cứ vào hợp ñồng kinh tế ñã ký kết từ trước và số lượng hàng hóa bán ñược, doanh nghiệp nhận ñược một khoản tiền hoa hồng từ nhà cung cấp

1.1.2 Kết quả bán hàng và các yếu tố cấu thành liên quan ñến xác ñịnh kết quả

bán hàng

Kết quả bán hàng là chi tiêu phản ánh kết quả cuối cùng về bán hàng hóa của doanh nghiệp Đây là phần chênh lệch giữa một bên là doanh thu thuần của hoạt ñộng bán hàng với một bên là toàn bộ chi phí ñã bỏ ra, số chêch lệch sẽ là chỉ tiêu kết quả bán hàng của doanh nghiệp

Thông qua chỉ tiêu kết quả bán hàng, kế toán xác ñịnh ñược kết quả từ hoạt ñộng kinh doanh của doanh nghiệp Từ ñó, các nhà lãnh ñạo có thể tìm ra hướng phát triển ngành nghề, có chính sách ưu ñãi hay hạn chế sự phát triển ñối với từng hoạt ñộng kinh doanh trên từng lĩnh vực cụ thể

Kết quả bán hàng ñược xác ñịnh như sau:

Doanh thu thuần = Doanh thu bán hàng – Các khoản giảm trừ doanh thu Lợi nhuận gộp = Doanh thu thuần – Giá vốn hàng bán

Kết quả bán hàng = Lợi nhuận gộp – Chi phí quản lí kinh doanh

Trong 0ó:

Doanh thu bán hàng: Là tổng các lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu ñược trong

kì kế toán Nó là toàn bộ số tiền bán hàng (chưa có VAT ñối với doanh nghiệp tính

thuế GTGT theo ph ng pháp khấu trừ và có VAT ñối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp , bao gồm cả phụ thu và phí thu thêm ngoài giá bán

(nếu c mà cơ sở kinh doanh ñược hưởng

Doanh thu bán hàng = Số lượng x Đơn giá bán

Các khoản giảm trừ doanh thu:

+ Hàng bán bị trả lại: Là số hàng ñã ñược coi là tiêu thụ nhưng bị người mua từ chối, thường là do một số lý do như hàng hóa kém phẩm chất, quy cách, giao hàng không ñúng thời gian ñịa ñiểm trong hợp ñồng, không ñáp ứng ñúng yêu cầu của khách hàng

+ Giảm giá hàng bán: Là số tiền giảm trừ cho khách ngoài hóa ñơn hay hợp ñồng cung cấp do các nguyên nhân ñặc biệt như hàng kém phẩm chất, quy cách, giao hàng không ñúng thời gian ñịa ñiểm trong hợp ñồng

+ Chiết khấu thương mại: Là khoản doanh nghiệp giảm giá niêm yết cho khách hàng mua với khối lượng lớn sau khi xuất hóa ñơn bán hàng

+ Thuế GTGT (phương pháp trực tiế : Là thuế gián thu tính trên một khoản giá trị tăng thêm của hàng hóa, dịch vụ phát sinh trong quá trình từ sản xuất lưu thông ñến tiêu dùng và do người tiêu dùng cuối cùng chịu

+ Thuế tiêu thụ ñặc biệt: Là thuế gián thu tính trên một số loại hàng hóa, dịch vụ ñặc biệt do nhà nước quy ñịnh nhằm mục ñích hướng dẫn tiêu dùng, ñiều tiết thu nhập của người có thu nhập cao và góp phần bảo vệ nền sản xuất nội ñịa ñối với một số hàng nhất ñịnh

+ Thuế xuất khẩu: Là loại thuế ñánh vào các mặt hàng chịu thuế xuất khẩu khi xuất khẩu ra nước ngoài

Giá vốn hàng bán: Phản ánh giá trị gốc của hàng hóa ñã thực sự bán ñược trong

kỳ Khi hàng hóa ñã tiêu thụ và ñược phép xác ñịnh doanh thu thì ñồng thời giá trị thực tế của hàng ñã bán cũng ñược phản ánh theo giá vốn hàng bán ñể xác ñịnh kết quả Do vậy xác ñịnh ñúng giá vốn hàng bán có ý nghĩa quan trọng vì từ ñó doanh nghiệp xác ñịnh ñúng ñược kết quả kinh doanh

Chi phí quản lý kinh doanh: Bao gồm chi phí bán hàng và chi phí quản lý

doanh nghiệp, là các khoản chi phí mà doanh nghiệp bỏ ra có liên quan ñến hoạt ñộng bán các hàng hóa trong kỳ, hoặc liên quan ñến toàn bộ hoạt ñộng quản lý của doanh nghiệp

+ Chi phí nhân viên bán hàng, nhân viên quản lý: Bao gồm toàn bộ lương chính, lương phụ và các khoản phụ cấp có tính chất lương và các khoản trích quỹ BHXH, BHYT, KPCĐ, BHTN

5

+ Chi phí v t liệu bao bì: Bao gồm các chi phí vật liệu sử dụng trong quá trình bán hàng như vật liệu bao gói, vật liệu dùng cho sửa chữa quầy hàng, sử dụng trong quá trình quản lí doanh nghiệp…

+ Chi phí ñồ dùng, công cụ: Phản ánh chi phí công cụ dụng cụ phục vụ quá trình bán hàng hoặc cho công tác quản lý

+ Chi phí khấu hao TSCĐ: Chi phí hao mòn TSCĐ như khấu hao nhà kho, cửa hàng, phương tiện vận tải hàng hóa, máy móc, thiết bị văn phòng…

+ Chi phí bảo hành hàng hóa: Là chi phí chi cho hàng hóa trong thời gian ñược bảo hành theo hợp ñồng

+ Chi phí thuế, phí, lệ phí: thuế môn bài, thuế nhà ñất…

+ Chi phí dịch vụ mua ngoài: Là các chi phí dịch vụ mua ngoài sửa chữa TSCĐ, tiền thuê kho bãi, cửa hàng vận chuyển bốc hàng tiêu thụ, tiền hoa hồng cho ñại lý bán hàng, chi phí ñiện, nước, ñiện thoại phục vụ bán hàng, quản lý doanh nghiệp

+ Chi phí bằng tiền khác: Là các chi phí khác phát sinh trong khi bán hàng ngoài các chi phí kể trên, như chi phí tiếp khách ở bộ phận bán hàng, chi phí giới thiệu sản phẩm, hàng hóa, quảng cáo chào hàng, chi phí khác thuộc quản lý chung của doanh nghiệp như hội nghị, tiếp khách, công tác phí, chi phí dự phòng phải thu khó ñòi…

1.1.3 Nhiệm vụ và vai trò của kế toán bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng

Kế toán bán hàng là quá trình cập nhật, xử lý và cung cấp thông tin về hoạt ñộng bán hàng nhằm quản lý, kiểm tra, ñánh giá toàn bộ hoạt ñộng ñó trong các kỳ kinh doanh của doanh nghiệp

Trong mỗi kỳ kinh doanh, kế toán bán hàng có vai trò thu thập những thông tin

về hoạt ñộng bán hàng một cách ñầy ñủ, kịp thời, chính xác và có hệ thống Trong ñó bao gồm những thông tin về doanh thu bán hàng, tất cả các khoản chi phí phát sinh trong kỳ ñể phục vụ cho quá trình bán hàng Cụ thể kế toán phải phản ánh kịp thời số lượng hàng hóa xuất nhập tồn trong kỳ, số lượng hàng hóa ñã giao và tiêu thụ trong

kỳ ở các cửa hàng và ñại lý, tình hình bán hàng với các hàng hóa gửi bán, tình hình thanh toán nợ của khách hàng tránh hiện tượng vốn bị chiếm dụng bất hợp lý, các khoản chi phí hợp lý phát sinh liên quan ñến quá trình bán hàng và quản lý doanh nghiệp Cuối mỗi kỳ kinh doanh dựa trên những số liệu ñã cập nhật trong kỳ, kế toán bán hàng tiến hành xác ñịnh kết quả bán hàng và lập báo cáo kết quả bán hàng báo cáo cho nhà quản trị làm cơ sở cho việc ñánh giá hiệu quả kinh doanh cũng như nghĩa vụ ñối với Nhà nước

Ngoài ra kế toán bán hàng cần phải theo dõi và kiểm tra việc thực hiện kế hoạch bán hàng thông qua các chỉ tiêu ñã ñề ra Qua ñó kịp thời ñưa ra những biện pháp và ñiều chỉnh hợp lý nhằm ñẩy mạnh tiến ñộ bán hàng sao cho ñạt ñược mục tiêu về kết

quả bán hàng theo kế hoạch Thường xuyên thực hiện việc kiểm kê hàng hóa ñối chiếu

số lượng thực tế và số lượng trên sổ sách nhằm ngăn ngừa các hiện tượng lãng phí, bòn rút và thiếu trách nhiệm trong việc bảo quản hàng hóa

Như ñã khẳng ñịnh ở trên, bán hàng và kết quả bán hàng luôn là mối quan tâm hàng ñầu, ñóng vai trò vô cùng quan trọng, mang tính sống còn ñối với sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp do vậy vai trò kế toán bán hàng và kết quả bán hàng càng trở nên quan trọng ñối với quá trình quản lý của doanh nghiệp

Hóa ñơn GTGT (ñối với DN tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ Hóa ñơn bán hàng thông thường (ñối với DN tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiế

Phiếu xuất kho kiêm vận chuyển nội bộ

Phiếu xuất kho kiêm hàng gửi bán ñại lý

Bảng kê bán lẻ hàng hóa

Hóa ñơn cước phí vận chuyển

Hóa ñơn thuê kho, thuê bãi, bốc dỡ hàng hóa trong quá trình bán hàng

Hợp ñồng kinh tế

Báo cáo bán hàng

1.2.1.2 Tài khoản sử dụng

v Tài khoản 156 – “Hàng hóa”: Phản ánh giá trị hiện có và tình hình biến ñộng

tăng, giảm của các loại hàng hóa của doanh nghiệp bao gồm hàng hóa tại các kho hàng, quầy hàng Tài khoản ñược chi tiết theo từng kho hàng, từng quầy hàng, loại, nhóm hàng hóa

7

Nợ TK 156 – Hàng hóa Có

Trị giá mua của hàng hóa nhập kho

Trị giá hàng hóa thuê gia công, chế biến

xong nhập kho(gồm giá mua vào và chi phí

Chi phí thu mua hàng hóa thực tế phát

sinh liên quan tới khối lượng hàng hóa mua

Trị giá hàng hóa phát hiện thiếu khi kiểm kê

Kết chuyển trị giá hàng tồn kho ñầu kỳ (KKĐK

Dư nợ:Trị giá mua vào và chi phí thu mua

của hàng hóa tồn kho cuối kỳ

Tài khoản 157 – “Hàng gửi bán”: Phản ánh giá trị thực tế của hàng hóa ñã gửi

hoặc chuyển ñến cho khách hàng, hàng hóa ký gửi, ñại lý chưa chấp nhận thanh toán Tài khoản này ñược chi tiết theo từng mặt hàng hóa, từng nghiệp vụ gửi ñi và ñược theo dõi từ khi hàng hóa ñược xuất kho ñến khi ñược khách hàng chấp nhận thanh

Dư nợ: Trị giá hàng hóa gửi bán chưa ñược

chấp nhận thanh toán tồn cuối kỳ

Tài khoản 511 – “Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ”: Tài khoản này

dùng ñể phản ánh doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ của doanh nghiệp trong một kỳ kế toán của hoạt ñộng SXKD từ các giao dịch và các nghiệp vụ bán hàng, cung

cấp dịch vụ

TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ có 4 tài khoản cấp 2:

+ TK 5111 – Doanh thu bán hàng hóa: Phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng hàng hóa ñược xác ñịnh là ñã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp

+ TK 5112 – Doanh thu bán các thành phẩm: Phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng sản phẩm (thành phẩm, bán thành phẩm ñược xác ñịnh là ñã bán trong một kỳ kế toán của doanh nghiệp

+ TK 5113 – Doanh thu cung cấp dịch vụ: Phản ánh doanh thu và doanh thu thuần của khối lượng dịch vụ ñã hoàn thành, ñã cung cấp cho khách hàng và ñược xác ñịnh

là ñã bán trong một kỳ kế toán

+ TK 5118 – Doanh thu khác: Phản ánh về doanh thu cho thuê hoạt ñộng, nhượng bán, thanh lý bất ñộng sản ñầu tư, các khoản trợ cấp, trợ giá của Nhà nước,…

Nợ TK 511 – Doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ Có

Số thuế phải nộp tính trên doanh thu bán

hàng trong kỳ (thuế TTĐB, thuế XNK,

thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

CKTM, giảm giá hàng bán và doanh thu

hàng bán bị trả lại kết chuyển trừ vào

doanh thu

Kết chuyển số doanh thu thuần về tiêu thụ

sang TK 911 vào cuối kỳ

- Tổng số doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ phát sinh trong kỳ

- Tài khoản 521 – “Các khoản giảm trừ doanh thu”: Tài khoản này dùng ñể

phản ánh toàn bộ số tiền giảm trừ cho người mua hàng ñược tính giảm trừ vào doanh thu hoạt ñộng kinh doanh Các khoản giảm trừ bao gồm: Chiết khấu thương mại, giá

trị hàng bán bị trả lại và các khoản giảm giá cho người mua trong kỳ hoạch toán

TK521 có 3 tài khoản cấp 2 :

+ Tài khoản 5211 – Chiết khấu thương mại

+ Tài khoản 5212 – Hàng bán bị trả lại

+ Tài khoản 5213 – Giảm giá hàng bán

9

Nợ TK 521 – Các khoản giảm trừ doanh thu Có

S CKTM, doanh thu hàng bán bị trả lại,

khoản giảm giá cho khách hàng trong kỳ

Cuối kỳ kết chuyển số CKTM, doanh thu hàng bán bị trả lại và khoản giảm giá hàng bán cho khách hàng sang TK511 ñể xác ñịnh doanh thu thuần

- Tài khoản 611 – “Mua hàng”: Phản ánh giá trị nguyên liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ, hàng hóa (hàng tồn kho) mua vào, nhập kho hoặc ñưa vào sử dụng trong kỳ

Nợ TK 611 – Mua hàng Có

- Kết chuyển giá gốc hàng hóa, nguyên

liệu, vật liệu, công cụ, dụng cụ tồn kho ñầu

kỳ

- Giá gốc hàng hóa, nguyên liệu, vật liệu,

công cụ, dụng cụ mua vào trong kỳ, hàng

hóa bán ra bị trả lại,…

- Kết chuyển giá gốc hàng hóa nguyên vật liệu, công cụ dụng cụ, tồn kho cuối kỳ

- Giá gốc hàng hóa, nguyên vật liệu, công

cụ, dụng cụ xuất sử dụng trong kỳ hoặc giá gốc hàng hóa xuất bán

- Giá gốc hàng hóa mua vào trả lại cho người bán hoặc giảm giá

- Tài khoản 632 – “Giá vốn hàng bán”: Tài khoản này dùng ñể phản ánh trị giá

vốn của hàng hóaxuất bán trong kỳ

Nợ TK 632 – Giá vốn hàng bán Có

- Giá vốn hàng hóa ñã bán trong kì - Giá vốn hàng hóa ñã bán bị khách hàng

trả lại

- Các khoản hao hụt, mất mát của hàng

tồn kho sau khi trừ ñi phần bồi thường do

trách nhiệm cá nhân gây ra

- Hoàn nhập số chênh lệch dự phòng giảm giá hàng tồn kho cuối năm trước lớn hơn mức cần lập cuối năm nay

- Chênh lệch giữa mức dự phòng giám giá

hàng tồn kho phải lập cuối năm nay lớn

hơn khoản ñã lập dự phòng cuối năm

trước

- Kết chuyển về TK 911 – Xác ñịnh kết quả kinh doanh

A

- Tài khoản 642 – “Chi phí quản lý kinh doanh”:

TK 642 g m có 2 tài khoản cấp 2:

+ TK 6421 – Chi phí bán hàng

+ TK 6422 – Chi phí quản lý doanh nghiệp

Nợ TK 642 – Chi phí quản lý kinh doanh Có

Tập hợp các chi phí quản lý kinh doanh

- Tài khoản 911 – “Xác ñịnh kết quả kinh doanh”: Tài khoản này dùng ñể xác

ñịnh kết quả hoạt ñộng kinh doanh trong các doanh nghiệp theo từng kì kế toán

Nợ TK 911 – Xác ñịnh kết quả kinh doanh Có

- Trị giá vốn hàng hóa, thành phẩm ñã

tiêu thụ trong kì

- Doanh thu thuần về tiêu thụ và CCDV trong kì

- Chi phí quản lí kinh doanh - Doanh thu hoạt ñộng tài chính

- Chi phí tài chính - Thu nhập khác

- Chi phí khác - Kết chuyển lỗ từ hoạt ñộng kinh doanh

- Chi phí thuế TNDN hiện hành

- Kết chuyển lãi từ hoạt ñộng kinh doanh

A

1.2.2 Các phương pháp tính giá vốn hàng xuất kho trong doanh nghiệp thương

mại

- Giá thực tế ñích danh: Theo phương pháp này hàng hóa xuất ra thuộc lần

nhập nào thì phải lấy giá nhập của lần nhập ñó làm giá xuất kho Phương pháp này

tuân thủ tuyệt ñối nguyên tắc phù hợp của kế toán

+ Ưu ñiểm của nó là công tác tính giá xuất kho ñược thực hiện kịp thời và thông qua việc tính giá xuất kho hàng hóa kế toán theo dõi ñược thời hạn bảo quản của hàng

hóa

+ Song phương pháp này cũng bộc lộ nhiều nhược ñiểm như ñòi hỏi khắt khe là công ñoạn dán nhãn, nếu áp dụng ñại trà thì việc dán nhãn cho từng hàng hóa rất tốn thời gian và mất công sức Do vậy phương pháp này chỉ áp dụng tốt nhất cho doanh

11

=

nghiệp kinh doanh các sản phẩm ñặc thù có giá trị lớn, những doanh nghiệp kinh

doanh có ít loại mặt hàng, hàng tồn kho có giá trị lớn, mặt hàng ổn ñịnh và loại hàng

tồn kho nhận diện ñược thì mới có thể áp dụng ñược phương pháp này

- Giá giả ñịnh

+ Phương pháp nhập trước xuất trước IFO): Phương pháp này ñược thực

hiện theo giả ñịnh hàng hóa nhập trước sẽ ñược xuất bán trước Do vậy khi sử dụng

phương pháp này kế toán viên căn cứ giá trị của hàng hóa tồn kho ñầu kỳ ñể làm giá

xuất kho, khi xuất hết số lượng của lô hàng trước mới sử dụng giá của lô hàng nhập

sau làm giá xuất kho

Phương pháp này giúp cho chúng ta có thể tính ñược ngay trị giá vốn hàng xuất kho từng lần xuất hàng, do vậy ñảm bảo cung cấp số liệu kịp thời cho kế toán ghi chép

các khâu tiếp theo cũng như cho quản lý Trị giá vốn của hàng tồn kho sẽ tương ñối sát

với giá thị trường của mặt hàng ñó Vì vậy chỉ tiêu hàng tồn kho trên báo cáo kế

toán có ý nghĩa thực tế hơn

Tuy nhiên, phương pháp này có nhược ñiểm là làm cho doanh thu hiện tại không phù hợp với những khoản chi phí hiện tại Theo phương pháp này, doanh thu

hiện tại ñược tạo ra bởi giá trị hàng hoá ñã có ñược từ cách ñó rất lâu Bên cạnh ñó,

nếu số lượng chủng loại mặt hàng nhiều, phát sinh nhập xuất liên tục dẫn ñến những

chi phí cho việc hạch toán cũng như khối lượng công việc sẽ tăng lên rất nhiều

+ Phương pháp nhập sau xuất trước LIFO): Phương pháp này ñược thực hiện

theo giả ñịnh hàng ñược mua về sau sẽ ñược xuất bán trước Do vậy khi sử dụng

phương pháp này kế toán viên căn cứ theo giá trị của hàng nhập kho gần nhất làm giá

xuất kho, sau khi xuất hết số lượng của lô hàng nhập gần nhất mới sử dụng giá của lô

hàng nhập trước ñó làm giá xuất kho

Phương pháp này có ưu ñiểm là giúp cho kế toán viên có thể tính giá xuất kho hàng hóa nhanh chóng và giúp chi phí giá vốn của doanh nghiệp phản ứng kịp thời với

giá thị trường của hàng hóa.Việc thực hiện phương pháp này sẽ ñảm bảo ñược yêu cầu

của nguyên tắc phù hợp trong kế toán Tuy nhiên, trị giá vốn của hàng tồn kho cuối kỳ

có thể không sát với giá thị trường của hàng hóa ñó

+ Phương pháp giá bình quân

Tr6 giá thực t xuất kho  S lượng hàng xuất kho * Giá >VBQ

Phương pháp bình quân cả kì dự trữ: Khi sử dụng phương pháp này, vào

cuối kỳ kế toán bán hàng mới xác ñịnh ñơn giá xuất kho hàng bán

Giá >VBQ Trị giá thực tế hàng t@n u kA + Trị giá thực tế hàng nhập trong kỳ

c) kỳ dự trữ Số lượng t@n kho  u kỳ + Số lượng hàng thực tế nhập trong kỳ

Phương pháp này thích hợp với những doanh nghiệp có ít danh mục hàng hóa

nhưng số lần nhập, xuất của mỗi danh mục nhiều

=

Ưu ñiểm: n giản, dễ làm, chỉ cần tính toán một lần vào cuối kỳ

Nhược ñiểm: Độ chính xác không cao, hơn nữa, công việc tính toán dồn vào

cuối tháng gây ảnh hưởng ñến tiến ñộ của các phần hành khác Ngoài ra, phương pháp này chưa ñáp ứng yêu cầu kịp thời của thông tin kế toán ngay tại thời ñiểm phát sinh nghiệp vụ

Phương pháp bình quân sau mỗi lần nhập: Khi áp dụng phương pháp này,

sau mỗi lần nhập kho hàng hóa kế toán bán hàng phải xác ñịnh lại giá trị thực tế của hàng tồn kho, số lượng thực tế của hàng tồn kho và tính giá ñơn vị bình quân

Giá ĐVBQ Trị giá thực tế hàng sau mỗi l$n nhập

sau mỗi lần nhập Số lượng hàng sau mỗi lần nhập

Phương pháp này có ưu ñiểm là khắc phục ñược những hạn chế của phương pháp trên nhưng việc tính toán phức tạp, nhiều lần, tốn nhiều công sức Do ñặc ñiểm trên

mà phương pháp này ñược áp dụng ở các doanh nghiệp có ít chủng loại hàng tồn kho,

có lưu lượng nhập xuất ít

1.2.3 Kế toán nghiệp vụ bán hàng và xác ñịnh kết quả bán hàng

Các phương pháp hạch toán hàng tồn kho

- Phương pháp kê khai thường xuyên: Theo dõi và phản ánh thường xuyên

liên tục có hệ thống tình hình Nhập - Xuất - Tồn kho hàng tồn kho trên sổ kế toán

Điều kiện áp dụng: Phương pháp kê khai thường xuyên thường ñược áp dụng

cho các doanh nghiệp sản xuất công nghiệp, doanh nghiệp xây lắp và các doanh

nghiệp thương mại kinh doanh những mặt hàng có giá trị lớn: máy móc, thiết bị

- Phương pháp kiểm kê ñịnh kỳ: à phương pháp hạch toán căn cứ vào kết quả

kiểm kê thực tế ñể phản ánh giá trị hàng hoá tồn kho cuối kỳ trên sổ kế toán, từ ñó xác

ñịnh giá trị hàng hoá xuất kho trong kỳ theo công thức :

Trị giá hàng hóa

xuất trong kì = Trị giá hàng hóa

tồn kho ñầu kì

Trị giá hàng hóa nhập trong kì -

Trị giá hàng hóa tồn cuối kì

Điều kiện áp dụng: Phương pháp KKĐK thường áp dụng ở các doanh nghiệp

kinh doanh mặt hàng có giá trị thấp, số lượng lớn, nhiều chủng loại, quy cách… Theo phương pháp này khối lượng công việc kế toán dồn vào cuối kỳ lớn nên có thể gặp nhiều sai sót và khó ñiều chỉnh

1.2.3.1 Kế toán bán hàng theo phương pháp kê khai thường xuyên

v Đối với doanh nghiệp nộp thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ

=

13

. .3.. án buôn

Sơ ñồ 1.1: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn qua kho

Sơ ñồ 1.2: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn vận chuyển thẳng

có tham gia thanh toán

Sơ ñồ 1.3: Kế toán bán hàng theo phương thức bán buôn vận chuyển thẳng

không tham gia thanh toán

TK 111, 112, 131

Giá bán chưa có thuế GTGT

TK 3331

Thuế GTGT phải nộp

K/c doanh thu thuần

TK 521

K/c các khoản giảm trừ DT

Giá bán chưa

có thuế GTGT

Thuế GTGT phải nộp

Sơ ñồ 1.4: Kế toán bán hàng theo phương thức gửi ñại lý

Bên giao ñại lý)

Sơ ñồ 1.5: Kế toán bán hàng theo phương thức gửi ñại lý

Hoa hồng ñại

lý

Thuế GTGT

Đại lý thanh toán tiền

K/c doanh thu Số tiền bán hàng thu

ñược phải trả cho bên giao ñại lý

Doanh thu hoa hồng chưa thuế

Thuế GTGT phải nộp

Thanh toán số tiền phải trả cho bên giao ñại lý

15

.3. . án lẻ

Sơ ñồ 1.6: Kế toán bán hàng theo phương thức bán lẻ hàng hoá

- Bán trả góp

Sơ ñồ 1.7: Kế toán bán hàng theo phương thức bán trả góp

v Đối với doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp

Đối với các doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp trực tiếp thì phương pháp hạch toán nghiệp vụ bán hàng tương tự như doanh nghiệp tính thuế GTGT theo phương pháp khấu trừ Chỉ khác là, doanh thu bán hàng bao gồm cả thuế GTGT ñầu ra phải nộp

Nợ TK 111, 112, 131: Doanh thu bán hàng (bao gồm cả thuế GTGT)

Có TK 511: Doanh thu bán hàng (bao gồm cả thuế GTGT) Khi này, số thuế GTGT phải nộp sẽ là một khoản giảm trừ doanh thu Cuối kỳ, khi xác ñịnh số thuế GTGT ñầu ra phải nộp, kế toán ghi:

Ghi nhận GVHB K/c GVHB K/c doanh thu Giá bán trả ngay chưa thuế

Thuế GTGT phải nộp

 ãi trả góp, trả chậm

Định kì phân

bổ tiền lãi trả góp, trả chậm

Số tiền khách hàng còn nợ

..3. Kế toán bán hàng theo phương pháp kiểm kê ñịnh kì

Trình tự và phương pháp kế toán bán hàng ñối với các nghiệp vụ ghi nhận doanh thu, các trường hợp giảm trừ doanh thu, chiết khấu thanh toán của phương pháp KKĐK tương tự như kế toán bán hàng ở các DN thương mại hạch toán theo phương pháp KKTX Hai phương pháp này chỉ khác nhau ở bút toán xác ñịnh giá vốn cho hàng bán ra trong kì

Sơ ñồ 1.8: Kế toán bán hàng theo phương pháp kiểm kê ñịnh kì

17

..3.3 Kế toán chi phí qun lí kinh doanh và xác ñịnh kết qu bán hàng

..3.3. Kế toán chi phí qun lí kinh doanh

Sơ ñồ 1.9: Kế toán chi phí quản lý kinh doanh

TK 133

Tiền lương, phụ cấp và các khoản trích

theo lương của nhân viên bộ phận quản

lý DN và bộ phận bán hàng

Trích lập các khoản dự phòng phải trả

TK 911

Phân bổ dần và trích trước CCDC, chi phí

sửa chữa TSCĐ vào chi phí quản lý kinh

K/c CP Q  DN phát sinh trong kỳ

Trích lập dự phòng nợ phải thu khó ñòi

Hoàn nhập quỹ dự phòng nợ phải thu khó ñòi

Chứng từ gốc (Hóa ñơn, Phiếu xuất kho, phiếu thu, sổ phụ,…)

Báo cáo tài chính

Đối chiếu, kiểm tra

Hình thức này có ưu ñiểm là mẫu sổ ñơn giản, dễ ghi chép, thuận tiện cho phân công nhiệm vụ trong phòng kế toán Nhưng có nhược ñiểm là ghi chép trùng lắp nhiều Hình thức nhật ký chung ñược sử dụng rộng rãi ở các doanh nghiệp, các ñơn vị sự nghiệp có quy mô lớn, ñặc biệt là các doanh nghiệp sử dụng máy vi tính trong công tác

kế toán

Chứng từ gốc (Hóa ñơn, Phiếu xuất kho, Phiếu thu, sổ phụ,…)

Sổ quỹ Nhật ký ñặc biệt Nhật ký chung

Bảng cân ñối số phát sinh

Báo cáo tài chính

%.'.(.3. *ình th+c Ch+ng t. ghi s/

Sơ ñồ 1.13:Trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán chứng từ ghi sổ

Chú thích:

Ghi hàng ngày Ghi cuối kì Đối chiếu, kiểm tra Hình thức ghi sổ này ñòi hỏi cần có chứng từ ghi sổ, sổ ñăng kí chứng từ ghi sổ,

sổ cái và các sổ, thẻ kế toán chi tiết Chính vì vậy, hình thức này có ưu ñiểm rất lớn là ñơn giản, dễ ghi chép, thuận lợi cho việc phân công lao ñộng bộ phận kế toán Nhưng nhược ñiểm lớn nhất của hình thức này là ghi chép nghiệp vụ trùng lắp, khối lượng công việc lớn và việc kiểm tra ñối chiếu cuối kỳ sẽ rất khó khăn Hình thức này thích hợp với mọi loại hình ñơn vị, thuận tiện cho việc áp dụng máy tính Tuy nhiên, việc ghi chép bị trùng lặp nhiều nên việc lập báo cáo dễ bị chậm trễ nhất là trong ñiều kiện thủ công

Chứng từ gốc (Hóa ñơn, Phiếu xuất kho, phiếu thu, sổ phụ,…)

Chứng từ ghi sổ

Sổ ñăng kí

ghi sổ

Bảng cân ñối số phát sinh

Báo cáo tài chính

21

3.7.8.8: ?ình thCc Kế toán trên máy vi tính

Sơ ñồ 1.14: trình tự ghi sổ kế toán theo hình thức kế toán máy vi tính

Chú thích:

Ghi hàng ngày

Ghi cuối kì

Đối chiếu, kiểm tra

Đặc trưng cơ bản của hình thức kế toán trên máy vi tính là công việc kế toán ñược thực hiện theo một chương trình phần mềm kế toán trên máy vi tính Phần mềm

kế toán ñược thiết kế theo nguyên tắc của một trong bốn hình thức kế toán hoặc kết hợp các hình thức kế toán trong quy ñịnh trên Phần mềm kế toán không hiển thị ñầy

ñủ quy trình ghi sổ kế toán, nhưng phải in ñược ñầy ñủ sổ kế toán và báo cáo tài chính

theo quy ñịnh

Các loại sổ của hình thức kế toán trên máy vi tính: Phần mềm kế toán ñược thiết kế theo hình thức kế toán nào sẽ có các loại sổ của hình thức kế toán ñó nhưng không bắt buộc hoàn toàn giống mẫu sổ kế toán ghi thủ công

- Báo cáo tài chính

- Báo cáo kế toán (TK

511, 512, 521, 632, 642)

Sổ kế toán (Sổ tổng hợp, Sổ chi tiết các TK

156, 157, 3331, 511,

521, 632, 642, 911)

CH NG 2: TH C TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN BÁN HÀNG VÀ XÁC ĐỊNH KẾT QUẢ BÁN HÀNG TẠI CÔNG TY CỔ PHẦN

2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ

- Tên giao dịch Quốc tế: THE PARTNERS SERVICE AND TRADING

INVESTMENT JOINT STOCK COMPANY

- Mã số thuế: 0102787192

- Địa chỉ trụ sở kinh doanh: Số 149B phố Yên Phụ, phường Yên Phụ, quận Tây

Hồ, thành phố Hà Nội

- Giám ñốc: Khiếu Việt Dũng

2.1.2 Cơ cấu tổ chức bộ máy tại Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch

vụ Bạn Đồng Hành

D.E.D.EF Cơ cấu tJ chKc bộ máy quản lý

Sơ ñồ 2.1: Cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý tại Công ty

(Nguồn: Phòng TJ chức Nhân sựM

Chức năng nhiệm vụ của các bộ phận:

- Đại hội ñồng cổ ñông: Thông qua các báo cáo tài chính hàng năm; bầu, bãi

miễn và thay thế thành viên Hội ñồng quản trị và Ban kiểm soát; bổ sung và sửa ñổi Điều lệ Công ty; chia, tách, hợp nhất, sáp nhập hoặc chuyển ñổi Công ty; tổ chức lại

và giải thể (thanh lý) Công ty và chỉ ñịnh người thanh lý; kiểm tra và xử lý các vi phạm của Hội ñồng quản trị hoặc Ban kiểm soát gây thiệt hại cho Công ty và các cổ ñông của Công ty

Ban kiểm soát Hội ñồng quản trị

Ban giám ñốc

Phòng Tổ chức Nhân sự

Phòng Kỹ thuật Phòng Kế hoạch

23

- Hội ñồng quản trị: Quyết ñịnh kế hoạch phát triển sản xuất kinh doanh và

ngân sách hàng năm; xác ñịnh các mục tiêu hoạt ñộng trên cơ sở các mục tiêu chiến lược ñược Đại hội ñồng cổ ñông thông qua; lựa chọn công ty kiểm toán; quyết ñịnh cơ

cấu tổ chức của Công ty

- Ban kiểm soát: Kiểm tra tính hợp lý, hợp pháp, tính trung thực và mức ñộ cẩn

trọng trong quản lý, ñiều hành hoạt ñộng kinh doanh, trong tổ chức công tác kế toán, thống kê và lập báo cáo tài chính; thẩm ñịnh báo cáo tình hình kinh doanh, báo cáo tài chính hằng năm và sáu tháng của công ty, báo cáo ñánh giá công tác quản lý của Hội

ñồng quản trị; trình báo cáo thẩm ñịnh báo cáo tài chính

- Ban giám ñốc: Thực hiện các Nghị quyết của Hội ñồng quản trị và Đại hội

ñồng cổ ñông, kế hoạch kinh doanh và kế hoạch ñầu tư của Công ty ñã ñược Hội ñồng quản trị và Đại hội ñồng cổ ñông thông qua;thay mặt công ty ký kết các hợp ñồng tài chính và thương mại, tổ chức và ñiều hành hoạt ñộng sản xuất kinh doanh thường nhật của Công ty; soạn thảo các quy chế hoạt ñộng, quy chế quản lý tài chính, chi tiêu nội bộ

của Công ty trình Hội ñồng quản trị phê duyệt

- Phòng Kế toán Tài vụ: ập dự toán và thẩm tra dự toán của các ñơn vị trình

Giám ñốc duyệt Giám sát sử dụng kinh phí thu,Thanh toán kịp thời các khoản chi thường xuyên cho các hoạt ñộng của Công ty - thu, nộp các khoản thuế, tiền thuê nhà, ñiện, nước và các khoản thu hợp pháp, kiểm soát các hồ sơ mua sắm, sửa chữa thường xuyên, sửa chữa lớn, thực hiện ñúng và ñầy ñủ nhiệm vụ công tác kế toán theo các quy

ñịnh của Nhà nước

- Phòng Kế hoạch Kinh doanh: Xây dựng chiến lược phát triển sản xuất kinh

doanh của Công ty trong từng giai ñoạn; Tham mưu xây dựng kế hoạch ñầu tư và thực hiện lập các dự án ñầu tư;Chủ trì lập kế hoạch SXKD của Công ty trong từng tháng, quý, năm và kế hoạch ngắn hạn, trung hạn, dài hạn theo yêu cầu của lãnh ñạo Công ty; Thống kê, tổng hợp tình hình thực hiện các công việc sản xuất kinh doanh của Công ty

và các công tác khác ñược phân công theo quy ñịnh; Hướng dẫn cho các ñơn vị trực

thuộc xây dựng kế hoạch năm của mỗi ñơn vị

- Phòng Kỹ thuật: Xây dựng, áp dụng hệ thống quản lý chất lượng theo tiêu

chuẩn phù hợp mà Công ty chọn Duy trì hệ thống quản lý chất lượng có hiệu quả Tổ chức ñánh giá nội bộ hệ thống quản lý chất lượng nhằm duy trì và cải tiến hệ thống ập

kế hoạch và quản lý, giám sát công tác kỹ thuật và chất lượng trong các dự án do công

ty làm chủ ñầu tư và thực hiện

O.P.O.OQ Cơ cấu tR chSc bộ máy kế toán

Sơ ñồ 2.2: Tổ chức bộ máy kế toán tại Công ty

Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp

(Tguồn: Phòng Kế toán Tài vụU

- Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp: Kế toán trưởng của công ty có nhiệm

vụ tổ chức công tác kế toán và bộ máy kế toán phù hợp với tổ chức kinh doanh của công ty, chịu trách nhiệm trực tiếp trước giám ñốc công ty về các công việc thuộc phạm vi trách nhiệm và quyền hạn của Kế toán trưởng, thực hiện các quy ñịnh của pháp luật về kế toán, tài chính trong ñơn vị kế toán, tổ chức ñiều hành bộ máy kế toán theo quy ñịnh của ật Kế toán và phù hợp với hoạt ñộng của công ty và lập Báo cáo

tài chính

- Phó phòng kế toán kiêm kế toán TSCĐ kế toán Thuế: Có nhiệm vụ theo dõi

chi tiết tình hình TSCĐ của Công ty và khấu hao TSCĐ cho từng bộ phận, phòng ban; hàng tháng tính và xác ñịnh số thuế phải nộp choNhà nước; theo dõi từng khoản chi phí và lệ phí ñã nộp

- Kế toán hàng tồn kho kiêm kế toán tiền lương các khoản trích theo lương:

Có nhiệm vụ theo dõi tình hình mua hàng hóa, mở sổ chi tiết cho từng loại hàng tồn kho, tính lương và các khoản trích theo lương cho từng nhân viên, từng bộ phận, phòng ban trong công ty

- Kế toán bán hàng và kế toán công nợ: Kế toán các nghiệp vụ bán hàng, theo

dõi các sổ chi tiết doanh thu của từng khách hàng, theo dõi công nợ phải thu, công nợ phải trả ñối với khách hàng và nhà cung cấp và lên sổ kế toán

25

- Kế toán ngân hàng và kế toán tiền mặt: Phụ trách toàn bộ việc thu chi, giao

dịch qua ngân hàng ñồng thời theo dõi thu chi qua chứng từ gốc và các nghiệp vụ có liên quan ñến tiền mặt, theo dõi tiền mặt tại quỹ

- Thủ kho: Theo dõi tình hình nhập – xuất – tồn hàng tồn kho, ñối chiếu thường

xuyên với Kế toán hàng tồn kho

- Thủ quỹ: Có trách nhiệm làm nhiệm vụ thu chi tiền mặt, căn cứ vào các chứng

từ gốc hợp lệ ghi sổ quỹ phần thu – chi, bảo quản toàn bộ tiền của công ty

V.W.V.3 Những thông tin cơ bXn vể kế toán tại công ty CY phần ñầu tư thương mại và dịch vụ Bạn Đồng Hành

Căn cứ vào chức năng, quy mô của Công ty, Công ty ñã xây dựng và áp dụng hình thức kế toán và các phương pháp kế toán phù hợp với ñặc ñiểm của Công ty, áp dụng ñúng các quy ñịnh của chuẩn mực kế toán Việt Nam ñã ñược ban hành với các quyết ñịnh và kế toán hiện hành như sau:

- Hiện nay công ty sử dụng các chứng từ kế toán hiện hành theo quyết ñịnh 48/2006/QĐ- BTC do Bộ tài chính ban hành

- Niên ñộ kế toán bắt ñầu từ ngày 01 tháng 01 và kết thúc vào ngày 31 tháng 12 hàng năm

- Kỳ hạch toán và báo cáo: Công ty tổ chức hạch toán theo tháng, cuối niên ñộ kế toán công ty tiến hành lập báo cáo tài chính theo quy ñịnh

- Phương pháp kế toán tài sản cố ñịnh:

+ Nguyên tắc ñánh giá TSCĐ theo nguyên tắc giá phí

+ Phương pháp khấu hao TSCĐ theo phương pháp khấu hao ñường thẳng

- Phương pháp hạch toán hàng tồn kho: Công ty theo dõi hàng tồn kho theo phương pháp kê khai thường xuyên, tính giá vốn hàng xuất kho theo phương pháp bình quân cả kỳ dự trữ, hạch toán chi tiết hàng tồn kho theo phương pháp thẻ song song

- Hình thức sổ kế toán của công ty ñược tổ chức theo hình thức Nhật kí chung

Sơ ñồ 2.3: Sơ ñồ trình tự ghi sổ theo hình thức nhật ký chung tại công ty

Chú thích:

Ghi hàng ngày Ghi cuối kì Đối chiếu, kiểm tra

dụ là Máy in HP 1100 (ký hiệu: MIHP1100)

2.2.1.1 Phương pháp tính giá hàng hóa tại Công ty CZ phần Đầu tư Thương mại và

[ịch vụ Bạn Đồng Hành

Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành cung cấp dịch

vụ ñiện tử và kinh doanh các thiết bị ñiện tử và tiến hành tính giá xuất kho theo

Bảng cân ñối số phát sinh

Báo cáo tài chính

Sổ quỹ

27

ph ng pháp bình quân cả kỳ dự trữ Cách tính giá xuất kho của công ty ñược thể hiện

cụ thể thông qua ví dụ sau:

Ví dụ: Ngày 3/5/2013, công ty nhập kho hàng hóa (PNK160) với giá trị là

276.935.000 ñồng Chi phí thu mua hàng hóa (HĐ0000290) có giá trị là 1.670.000 ñồng Trong ñó công ty nhập 25 chiếc Máy in HP 1100 (MIHP1100) có ñơn giá là 4.250.000 ñồng Đầu kỳ, công ty còn lại 3 chiếc với ñơn giá bình quân của kỳ trước là 4.298.783 ñồng Đơn giá xuất kho của Máy in HP 1100 ñược xác ñịnh như sau:

- Bước 1: Phân bổ chi phí thu mua hàng hóa cho Máy in MIHP1100

Chi phí thu mua của từng mặt hàng ñược tính theo công thức sau:

Chi phí thu mua

từng mặt hàng

Tổng giá trị mua vào hàng hóa ñó x Tổng chi phí thu mua

Tổng giá trị hóa ñơn nhập mua hàng hóa Chi phí thu mua phân

ñầu kỳ Trị giá thực tế nhập trong kỳ

Số lượng tồn kho ñầu kỳ Số lượng hàng thực tế nhập

trong kỳ Trong ñó:

Số lượng tồn kho ñầu kỳ = 3 chiếc

Số lượng hàng thực tế nhập trong kỳ = 25 chiếc

Giá ñơn vị của

Bảng 2.1: Hóa ñơn mua hàng số 0000252 Công Ty Cổ Phần Kinh Doanh Tổng Hợp Thiết Bị Điện Tử

Số 63 Ngõ 25 P Vũ Ngọc Phan Đống Đa Hà Nội

iên 2: Giao khách hàng Ngày 03 tháng 05 n m 2013

H và tên ng i mua hàng: ê Thị Minh

Tên ñơn vị: Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại và Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Mã số thuế: 0102787192

Địa chỉ: Số 149B phố Yên Phụ, phường Yên Phụ, Tây Hồ, Hà Nội

STT Tên hàng hóa, dịch vụ Đơn vị tính Số lượng Đơn giá Thành tiền

4 aptop Dell Ins 7537

HAD15 140 5563 Silver

Tổng cộng tiền thanh toán: 304.628.500

Số tiền viết bằng chữ: \a trăm linh tư tri]u sáu trăm hai mươi tám nghìn năm trăm ñồng chẵn./

Người mua hàng (Ký, ghi rõ họ tên)

Người bán hàng (Ký, ghi rõ họ tên)

^Nguồn_ Phòng Kế toán – Tài vụ`

2.1 TỔNG QUAN VỀ CÔNG TY CỔ PHẦN ĐẦU TƯ THƯƠNG MẠI VÀ

- Tên giao dịch Quốc tế:... CZ phần Đầu tư Thương mại

[ịch vụ Bạn Đồng Hành

Công ty Cổ phần Đầu tư Thương mại Dịch vụ Bạn Đồng Hành cung cấp dịch

vụ ñiện tử kinh... chSc máy kế tốn

Sơ đồ 2.2: Tổ chức máy kế tốn Cơng ty

Cổ phần Đầu tư Thương mại Dịch vụ Bạn Đồng Hành

Kế toán trưởng kiêm kế toán tổng hợp