thực trạng và giải pháp hạn chế rủi ro từ hoạt động cho vay tiêu dùng tại ngân hàng tmcp sài gòn - hà nội chi nhánh hà nội

Ho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNHTM .... R iăroăt ăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăc aăNHTM ..... TH Că TR NGă R Iă ROă T ă HO Tă NGă CHOă VAYă TIểUă DỐNGăT IăNGỂNăHÀNGăTMCPăSÀIăGọNăậ HÀăN

B ăGIÁOăD Că ÀOăT O

-o0o -

KHịAăLU NăT TăNGHI P

TÀI:

TH CăTR NGăVÀăGI IăPHÁPăH NăCH ă

DỐNGăT IăNGỂNăHÀNG TMCP

SÀIăGọN-HÀăN IăCHIăNHÁNHăSÀIăGọN-HÀăN Iă

MÃăSINHăVIểNăăăăăăăăăăăăăăă : A17451

HÀăN I - 2014

B ăGIÁOăD Că ÀOăT O

-o0o -

KHịAăLU NăT TăNGHI P

TÀI:

TH CăTR NGăVÀăGI IăPHÁPăH NăCH ă

DỐNGăT IăNGỂNăHÀNG TMCPăSÀIăGọNăậ

HÀăN IăCHIăNHÁNHăHÀăN Iă

Giáoăviênăh ngăd n :ăThs.ăLêăTh ăHƠăThu Sinhăviênăth căhi n : Tr năThuăTrang

HÀăN I ậ 2014

L IăC Mă N

L i đ u tiên, em xin g i l i c m n sâu s c t i th y cô tr ng i h c Th ng Long, đ c bi t em xin chân thành c m n s ch b o c a giáo viên h ng d n Th c S

Lê Th Hà Thu Trong su t quá trình làm khóa lu n, cô đã t n tình góp ý, giúp đ đ

em có nh ng đ nh h ng t t h n và hoàn thi n h n cho đ tài mà em đang theo

đu i.Em c ng xin c m n s giúp đ c a các anh ch công tác t i Ngân hàng th ng

m i c ph n Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i đã giúp đ em trong vi c cung c p các s li u và thông tin th c t đ ch ng minh cho các k t lu n trong khóa lu n t t nghi p c a em

Trong quá trình th c hi n, bài làm em còn nhi u thi u sót, vì th em kính mong

s đóng góp c a quý th y cô đ khóa lu n c a em đ c hoàn thi n h n

Em xin chân thành c m n

Hà N i, ngày 27 tháng 6 n m 2014 Sinh viên

Tr n Thu Trang

L IăCAMă OAN

Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do b n thân t th c hi n có s h

tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin đ c s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng

Tôi xin hoàn toàn ch u trách nhi m v l i cam đoan này!

Sinh viên

Tr n Thu Trang

M CăL C

CHOăVAYăTIểUăDỐNGăC AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I 1

1.1 Ho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNHTM 1

1.1.1. Khái ni m và đ c đi m v ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 1

1.1.1.1 Khái ni m ho t đ ng cho vay tiêu dùng 1

1.1.1.2 c đi m c a ho t đ ng cho vay tiêu dùng 2

1.1.2. L i ích c a ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 3

1.1.2.1 L i ích v i NHTM 3

1.1.2.2 i v i ng i vay 4

1.1.2.3 i v i n n kinh t 4

1.1.3. Phân lo i ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 4

1.1.3.1 Phân lo i d a vào m c đích vay 4

1.1.3.2 Phân lo i d a vào ph ng th c hoàn tr 5

1.1.3.3 Phân lo i cho vay tiêu dùng d a vào ngu n g c kho n n 5

1.1.3.4 Cho vay tiêu dùng d a vào tính ch t đ m b o 6

1.2 R iăroăt ăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăc aăNHTM 6

1.2.1. Khái ni m r i ro cho vay tiêu ếùng 6

1.2.2. Nguyên nhân gây r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 7

1.2.2.1 Nguyên nhân khách quan 7

1.2.2.2 Nguyên nhân ch quan 8

1.2.3. Nh n ếi nr i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 9

1.2.3.1 Các lo i r i ro chính trong cho vay tiêu dùng 9

1.2.3.2 M t s d u hi u nh n bi t r i ro ho t đ ng cho vay tiêu dùng 10

1.2.4. ánh giá r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 10

1.2.4.1 Ch tiêu đ nh tính 11

1.2.4.2 Ch tiêu đ nh l ng 12

1.2.5. Ki m soát và x lý r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 17

1.2.5.1 Ki m soát r i ro ho t đ ng cho vay tiêu dùng 17

1.2.5.2 Phân tán r i ro ho t đ ng cho vay tiêu dùng 18

1.2.5.3 X lý r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu dùng 18

CH NG 2. TH Că TR NGă R Iă ROă T ă HO Tă NGă CHOă VAYă TIểUă DỐNGăT IăNGỂNăHÀNGăTMCPăSÀIăGọNăậ HÀăN IăCHIăNHÁNHăHÀăN I20 2.1 Kháiăquátăchungăv ăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiăGònăậ HƠăN iăChiănhánhăHƠăN i20 2.1.1. Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i 20

2.1.1.1 Gi i thi u chung v Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i 20

2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i 21

2.1.2 C c u t ch c và ch c n ng, nhi m v các phòng ban thu c Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i 21

2.1.2.1 Nhi m v c a các phòng ban 21

2.1.2.2 S đ phòng ban 23

2.1.3. Tình hình kinh ếoanh ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà N i Chi nhánh Hà N i 24

2.1.3.1 Ho t đ ng huy đ ng v n 24

2.1.3.2 Ho t đ ng s d ng v n 30

2.1.3.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh 34

2.2 Th cătr ngăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiăGònăậ HƠă N iăChiănhánhăHƠăN iătrongăgiaiăđo nă2011ăậ 2013 36

2.2.1. Quy đ nh chung v nghi p v cho vay tiêu ếùng t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn–Hà N i Chi nhánh Hà N i 36

2.2.1.1 i t ng và đi u ki n vay 36

2.2.1.2 M c cho vay và th i h n cho vay tiêu dùng 37

2.2.1.3 Lãi su t cho vay 37

2.2.1.4 Quy trình cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng SHB Chi nhánh Hà N i 37

2.2.2. Các s n ph m cho vay tiêu ếùng t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i 39

2.2.3. Tình hình ếoanh s cho vay tiêu ếùng c a SHB – Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011 – 2013 41

2.2.4. Tình hình ếoanh s thu n CVTD c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i

Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011-2013 42

2.2.5. Tình hình ế n CVTD c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011 – 2013 44

2.3 Th cătr ngăr iăroăt ăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiă Gònăậ HƠăN iăChiănhánhăHƠăN i 48

2.3.1. Nh n ế ng r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 48

2.3.2. ánh giá r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng c a Chi nhánh Hà N i 50

2.3.2.1 Ch tiêu đ nh tính 50

2.3.2.2 Ch tiêu đ nh l ng 52

2.3.2.3 Tình hình d n cho vay tiêu dùng theo nhóm n 52

2.3.2.4 Tình hình d n quá h n cho vay tiêu dùng 56

2.3.2.5 Tình hình n x u 57

2.3.2.6 Tình hình thu h i n x u 59

2.3.2.7 Trích l p d phòng r i ro 61

2.3.2.8 Vòng quay v n CVTD 62

2.3.3. Ki m soát r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 63

2.3.4. X lý sau r i ro 64

2.3.4.1 Tình hình s món vay tiêu dùng x y ra r i ro 64

2.3.4.2 Chi phí x lý r i ro cho vay tiêu dùng 65

2.4 ánhăgiáăth cătr ngăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiă Gònăậ HƠăN iăChiănhánhăHƠăN iăgiaiăđo nă2011ă-2013 66

2.4.1. K t qu đ t đ c 66

2.4.2. T n t i 68

2.4.3. Nguyên nhân ế n đ n r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu ếùng 69

2.4.3.1 Nguyên nhân khách quan t môi tr ng kinh doanh 69

2.4.3.2 Nguyên nhân ch quan t phía khách hàng vay v n c a Ngân hàng SHB Chi nhánh Hà N i 70

2.4.3.3 Nguyên nhân ch quan đ n t phía Chi nhánh Hà N i 71

CH NG 3. GI IăPHÁPăH NăCH ăR IăROăT ăHO Tă NGăCHOăVAYă TIểUă DỐNGă T Iă NGỂNă HÀNGă TMCPă SÀIă GọNă ậ HÀă N Iă CHIă NHÁNHă

HÀăN I 73

3.1 nhă h ngă ho tă đ ngă c aă Ngơnă hƠngă TMCPă SƠiă Gònă ậ HƠă N iă trongă nh ngăn măt i 73

3.1.1. nh h ng phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu ếùng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i 73

3.1.2. nh h ng phát tri n ho t đ ng cho vay tiêu ếùng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i 73

3.2 Gi iă phápă h nă ch ă r iă roă t ă ho tă đ ngă choă vay tiêuă dùngă t iă ngơnă hƠngă TMCPăSƠiăGònăậ HƠăN iăChiănhánhăHƠăN i 74

3.2.1. Xây ế ng chính sách cho vay tiêu ếùng h p lý 74

3.2.2 T ng c ng ki m tra, giám sát sau khi cho vay 75

3.2.3. Nâng cao công tác th m đ nh khách hàng 76

3.2.4. Nâng cao công tác ki m soát n i b 77

3.2.5. Hoàn thi n quy trình ch m đi m tín ế ng 77

3.2.6. Chính sách x lý khi kho n vay x y ra r i ro 78

3.2.7. S ế ng công c b o đ m ti n vay 79

3.2.8. Nâng cao ch t l ng nhân s 79

DANHăM CăVI TăT T Kíăhi uăvi tăt t Tênăđ yăđ

DANHăM CăB NGăBI U

B ng 2.1 Tình hình huy đ ng v n t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chi nhánh

Hà N i 26

B ng 2.2 Tình hình d n cho vay c a SHB – Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011-2013 32

B ng 2.3 K t qu ho t đ ng kinh doanh c a Chi nhánh Hà N i giai đo n 35

2011 - 2013 35

B ng 2.4 Tình hình doanh s CVTD c a SHB – Chi nhánh Hà N i giai đo n 41

2011 – 2013 41

B ng 2.5 Tình hình doanh s thu n CVTD Chi nhánh SHB Hà N i giai đo n 2011- 2013 43

B ng 2.6 Tình hình d n CVTD Chi nhánh Hà N i giai đo n 2011 – 2013 45

B ng 2.7 Tình hình ho t đ ng cho vay theo nhóm n c a SHB - Chi nhánh Hà N it n m 2011 – 2013 54

B ng 2.8 Tình hình n quá h n cho vay tiêu dùng c a Chi nhánh Hà N it n m 56

2011 – 2013 56

B ng 2.9 Tình hình n x u t ho t đ ng CVTD Chi nhánh Hà N i giai đo n 57

2011 -2013 57

B ng 2.10 Doanh thu thu h i n x u CVTD c a Chi nhánh Hà N i giai đo n 59

2011 – 2013 59

B ng 2.11.Tình hình trích l p d phòng r i ro cho vay c aChi nhánh Hà N i 61

giai đo n 2011 – 2013 61

B ng 2.12 Vòng quayv n CVTD c a SHB -Chi nhánhHà N i giai đo n 62

2011 – 2013 62

B ng 2.13 S món vay tiêu dùng x y ra r i ro c a Chi nhánh Hà N i 64

B ng 2.14 Chi phí x lý r i ro CVTD c a SHB - Chi nhánh Hà N i giai đo n 65

2011 - 2013 65

S đ 2.1 C c u t ch c Chi nhánh Hà N i 23

S đ 2.2 Quy trình cho vay tiêu dùng t i SHB – Chi nhánh Hà N i 38

S đ 2.3 Quy trình ch m đi m tín d ng Ngân hàng SHB - Chi nhánh Hà N i 51

L IăNịIă U

1 Tínhăc păthi tăc aăđ ătƠi

Trong nh ng n m qua, ho t đ ng ngân hàng ngày càng phát tri n v i nhi u ti n

b và thành t a đáng ghi nh n đ i v i n n kinh t Vi t Nam Nhi u s n ph m tài chính

đã ra đ i nh m h tr nhu c u c a ng i dân nh : ti n g i thanh toán, b o hi m ti n

g i, ti n g i ti t ki m, các ho t đ ng cho vay…Trong đó ho t đ ng đang thu hút đ c nhi u chú ý h n c là cho vay tiêu dùng Ho t đ ng cho vay tiêu dùng đ c đánh giá

là m t th tr ng ti m n ng và các nhà kinh t đánh giá cao v tính thi t th c c a ho t

đ ng này đ i v i ngân hàng nói riêng và c n n kinh t nói chung

Trong nh ng n m g n đây, ho t đ ng cho vay tiêu dùng đ c nhi u ngân hàng

m r ng và phát tri n, tr thành m t trong nh ng ho t đ ng tiên phong trên th tr ng bán l Tuy nhiên, ho t đ ng vay tiêu dùng đ c các Ngân hàng th ng m i cho vay còn thi u s ki m soát và nhi u b t c p i u này khi n t l n quá h n c ng nh n

x u liên t c t ng cao và nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng Vì v y,

đ có th th c hi n ho t đ ng cho vay tiêu dùng hi u qu thì công tác qu n tr r i ro là

vô cùng quan tr ng B i l , đi u này có tính nh h ng tr c ti p đ n ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng

Nh n th y đ c tính c p thi t c a vi c h n ch r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng hi n nay C ng nh t m quan tr ng c a vi c đ nh h ng cho ho t đ ng này

đ c tri n khai hi u qu h n, d i s h ng d n c a cô giáo Ths Lê Th Hà Thu, em

đã ch n đ tài “Th c tr ng và gi i pháp h n ch r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i chi nhánh Hà N i” làm

đ tài khóa lu n t t nghi p c a mình

2 M căđíchănghiênăc uăc aăđ ătƠi

- Nghiên c u nh ng v n đ lí lu n c b n c a r i ro th c tr ng ho t đ ng cho vay tiêu dùng

- Phân tích, đánh giá và nh n xét r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chi nhánh Hà N i

- xu t m t s gi i pháp nh m h n ch r i ro c a ho t đ ng cho vay tiêu dùng

t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chi nhánh Hà N i

3 iăt ng, ph măviănghiênăc u

i t ng nghiên c u: R i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng

Ph m vi nghiên c u: R i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng

TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i trong giai đo n n m 2011 – 2013

4 Ph ngăphápănghiênăc u

phù h p v i n i dung phân tích, yêu c u c a đ tài, ph ng pháp nghiên c u

đ c th c hi n g m

Ph ng pháp phân tích, t ng h p, so sánh đánh giá có s k t h p lu n gi i v lý

lu n và ch ng minh th c t S li u đ c thu th p d a trên ngu n thông tin th c p thu

đ c nh ng báo cáo: báo cáo tài chính, báo cáo tín d ng, báo cáo v phân lo i d n , báo cáo n quá h n…t đó đ a ra nh n đ nh và gi i pháp đ h n ch r i ro trong ho t

đ ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chi nhánh Hà N i

Trong quá trình th c t p t i Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chi nhánh Hà

N i h c h i t cán b ngân hàng, phòng ban liên quan, liên h th c t v i ki n th c

1

CH NGă1 C ăS ăLụăLU NăCHUNGăV ăR IăROăTRONGăHO T NGă

CHOăVAYăTIểUăDỐNGăC AăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I

1.1 Ho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNHTM

Khái ni m và đ c đi m v ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

1.1.1.

1.1.1.1 Khái ni m ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Ngân hàng là m t trong nh ng t ch c tài chính quan tr ng có nh h ng l n

đ n n n kinh t , là m t xích trung gian h tr các ho t đ ng giao th ng c a n n kinh

t Các nghi p v chính c a ngân hàng g m 2 m ng l n: ho t đ ng huy đ ng v n và

ho t đ ng c p tín d ng Trong đó, ho t đ ng c p tín d ng là ho t đ ng mang l i ngu n thu ch y u c a ngân hàng, tuy nhiên, đó c ng là ho t đ ng g p nhi u r i ro nh t không ch nh h ng t i b n thân ngân hàng mà còn t i c n n kinh t

Theo Lu t các T ch c tín d ng 2010, ho t đ ng c p tín d ng đ c đ nh

ngh a:”Là vi c th a thu n đ t ch c, cá nhân s d ng m t kho n ti n ho c cam k t cho phép s d ng m t kho n ti n theo nguyên t c có hoàn tr b ng nghi p v cho vay, chi t kh u, cho thuê tài chính, bao thanh toán, b o lãnh ngân hàng và các nghi p v

c p tín d ng khác.”

C ng theo lu t TCTD 2010, ho t đ ng cho vay đ c đ nh ngh a nh sau:“Là

hình th c c p tín d ng, theo đó bên cho vay giao ho c cam k t giao cho khách hàng

m t kho n ti n đ s d ng vào m c đích xác đ nh trong m t th i gian nh t đ nh theo

th a thu n v i nguyên t c có hoàn tr c g c và lãi.”

Trong n n kinh t th tr ng, ho t đ ng cho vay c a NHTM r t đa d ng và phong phú v i nhi u lo i hình tín d ng khác nhau.Ho t đ ng cho vay t i các NHTM đ c chia thành 3 tiêu th c: vay theo m c đích s d ng v n, vay theo th i h n và cho vay theo m c đ tín nhi m c a khách hàng Trong các ho t đ ng cho vay theo m c đích s

d ng v n nh cho vay ph c v s n xu t kinh doanh, cho vay mua bán b t đ ng s n, cho vay s n xu t nông nghi p…thì hi n nay cho vay tiêu dùng đang đ c đ y m nh và phát tri n nh t

Theo Giáo trình “Nghi p v ngân hàng th ng m i” c a tr ng i h c Th ng Long do PGS.TS Mai V n B n ch biên,ho t đ ng cho vay tiêu dùng đ c đ nh ngh a

nh sau:“Cho vay tiêu dùng là lo i cho vay nh m đáp ng nhu c u tiêu dùng c a các

cá nhân và h gia đình”

Tr c đây, ho t đ ng cho vay tiêu dùng không đ c các ngân hàng th ng m i chú tr ng vì nh ng v n đ v chi phí và tính r i ro t ng đ i cao thì hi n nay nó đang

tr thành m t trong nh ng ho t đ ng cho vay m i nh n c a các NHTM V i m c dân

s đ t ng ng 90 tri u ng i, Vi t Nam đang và s tr thành m t th tr ng ti m n ng

cho các Ngân hàng th ng m i Hi n nay, đ i s ng v t ch t ngày m t t ng cao, nhu

c u tiêu dùng h gia đình c ng vì đó mà t ng lên đáng k , trong khi đó, vi c cho vay

và thu h i v i các hàng là doanh nghi p ngày m t khó kh n thì khuy n khích cho vay tiêu dung là m t gi i pháp tuy t v i.Ho t đ ng này s giúp ngân hàng gi i quy t

nh ng t n đ ng v v n và gia t ng l i nhu n không kém so v i nh ng khách hàng là doanh nghi p v a và nh Có th th y, s phát tri n c a cho vay tiêu dùng s đem l i

nh ng l i ích thi t th c không ch ngân hàng nói riêng mà còn có tác đ ng đ i v i

ng i dân và n n kinh t nói chung

1.1.1.2 c đi m c a ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Theo lý thuy t chung, ho t đ ng cho vay tiêu dùng đ c đánh giá là ho t đ ng

ti m n ng Tuy nhiên, th c t không ph i ngân hàng nào c ng m r ng ho t đ ng này

vì tính mâu thu n c a nó mang l i

S l ng kho n CVTD nhi u và quy mô món vay nh : ho t đ ng vay tiêu dùng là

dành cho nh ng cá nhân và các h gia đình nên s l ng h s nhi u, ngân hàng s khó kh n h n trong vi c qu n lý h s c ng nh qu n lý nh ng v n đ liên quan đ n tình hình tr n , th c tr ng c a khách hàng Bên c nh đó, ngân hàng s ph i gia t ng

nh ng v n đ nh chi phí qu n lý, chi phí th m đ nh, ngu n nhân l c đ th c

hi n,… ây là đ c tr ng c b n c a ho t đ ng CVTD và c ng nguyên nhân ch y u khi n m t s ngân hàng ch a th c s ti p nh n lo i hình cho vay này

Lãi su t cao: Các kho n vay đ i v i vay tiêu dùng có m c lãi su t t ng đ i cao

so v i các hình th c cho vay khác Lý gi i cho đi u này là do th i gian, chi phí đ hoàn thành m t b h s t khi b t đ u cho đ n khi thanh lý h p đ ng tr i qua nhi u công đo n b t bu c nh th m đ nh thông tin khách hàng, giám sát, thu n …th ng l n trong khi kho n vay nh và đ chính xác v thông tin không cao Ngoài chi phí dành cho khách hàng, đ kích c u, ngân hàng ph i t ng chi phí nh các ho t đ ng qu ng bá

và cho các b ph n phát tri n s n ph m Do đó, các ngân hàng th ng đ a ra m c lãi

su t cao đ đ m b o doanh thu c ng nh gi m b t r i ro đ i v i nhóm khách hàng này

Ho t đ ng cho vay tiêu dùng r i ro cao: Khách hàng vay tiêu dùng là nhóm

khách hàng cá nhân nên ngu n tr n ch y u c a là d a vào m c thu nh p qua l ng

và thu ngoài Tuy nhiên, hai ngu n thu nh p này đ u d b nh h ng c ng nh ph thu c vào nhi u các y u t ngo i c nh tác đ ng lên nhu là s bi n đ ng c a n n kinh

t , y u t s c kh e Khi n n kinh t có m c t ng tr ng cao thìthu nh p c a ng i dân n đ nh, kh n ng tr n đ c đ m b o Ng c l i, khi kinh t có bi n đ ng x u

nh h ng đ n m c thu nh p và tiêu dùng c a ng i dân thì t đó s d n đ n gi m kh

n ng tr n c a khách hàng c ng nh s nh h ng đ n nhu c u vay v n c a khách

Hình th c cho vay tiêu dùng là m t trong nh ng hình th c cho vay có tác d ng

h u ích nh t hi n nay, đem l i c l i ích cho ngân hàng c ng nh khách hàng và c ng đang là m t trong nh ng hình th c vay đ c các NHTM chú tr ng phát tri n

1.1.2.1 L i ích v i NHTM

Bên c nh hai nh c đi m chính là r i ro và chi phí cao thì vay tiêu dùng là m t

s n ph m h tr r t t t cho ngân hàng th ng m i Nó m ra m t h ng đi m i và phù

h p v i tình hình kinh t th c t v i nh ng l i ích không th ph nh n đ i v i ngân hàng

Th nh t, ho t đ ng cho vay tiêu dùng làm t ng kh n ng c nh tranh gi a các

ngân hàng c ng nh c nh tranh v i các t ch c tín d ng khác V i l ng khách hàng

ti m n ng cùng m t th tr ng r ng m , ho t đ ng CVTD là m t cách th c đ ngân hàng gi i quy t ngu n v n t n đ ng, m r ng m ng l i kinh doanh, gia t ng m i quan h v i khách hàng

Th hai, vay tiêu dùng còn là m t kênh marketing hi u qu c a ngân hàng V i

s l ng khách hàng d i dào t ho t đ ng cho vay tiêu dùng thì đó còn là m t ph ng

th c gián ti p gi i thi u s n ph m vay tiêu dùng t i công chúng và ph bi n hình nh

c ng nh th ng hi u c a ngân hàng Khi CVTD đ c nhi u ng i bi t đ n, hình nh ngân hàng đ c m r ng s thu hút nh ng khách hàng ti m n ng đ n tham gia g i ti n

T đó, vô hình chung CVTD còn t o đ c kênh h tr ho t đ ng huy đ ng v n cho ngân hàng

Th ba, đây còn là ho t đ ng có tác đ ng không ch v i riêng cá nhân vay v n

mà CVTD còn là m t công c kích thích, t o đi u ki n cho ng i dân m r ng vi c buôn bán kinh doanh T đó,ch t l ng s ng c a ng i dân đ c nâng cao và đ ng ngh a v i kh n ng tr n cho ngân hàngs đ c đ m b o, giúp h n ch r i ro trong

ho t đ ng cho vay tiêu dùng Không ch v y, CVTD còn là m t ph ng pháp gián ti p

nh m t o thêm giá tr v t ch t cho n n kinh t

1.1.2.2 i v i ng i vay

Vay tiêu dùng là m t ho t đ ng mang l i nh ng l i ích thi t th c, tác đ ng tr c

ti p đ n cu c s ng c a ng i s d ng v n vay, giúp h nh n nhi u l i ích tr c ti p đ n

cu c s ng Các kho n vay này ch y u h tr khách hàng đang có nhu c u mua s m

nh mua nhà, mua xe, s m s a đ tiêu dùng, h tr các tr ng h p phát sinh đ i v i các v n đ v y t c ng nh giáo d c khi c n thi t ho c là m t ngu n h tr cho các cá

th kinh doanh nh l gia t ng thu nh p c bi t, th i h n cho vay tiêu dùng có c trong ng n h n, trung và dài h n giúp khách hàng linh ho t trong kho n vay và gia

t ng kh n ng tr n Tuy nhiên, khi nh ng kho n vay tiêu dùng b khách hàng l m

d ng ho c s d ng sai m c đích s nh h ng đ n kh n ng thanh toán, mang l i

nh ng r c r i đ i v i không ch ng i vay mà còn nh h ng t i c ngân hàng

1.1.2.3 i v i n n kinh t

Không ch có ý ngh a riêng đ i v i ngân hàng và các cá nhân khách hàng mà nó còn góp m t ph n công s c đ i v i s phát tri n c a n n kinh t nói chung Ho t đ ng cho vay tiêu dùng là m t công c gián ti p giúp thúc đ y quá trình l u thông hàng hóa Trong n n kinh t đang suy thoái, ng i dân c t gi m m c chi tiêu d n t i s t n đ ng

c a hàng hóa gây ra h qu cho doanh nghi p i u này d n t i hàng hóa không đ c tiêu th , t đó doanh nghi p l v n t o thành n x u đ i v i ngân hàng, b n thân doanh nghi p có th phá s n và nhi u ng i tr nên th t nghi p, nh h ng không nh

t i n n kinh t Vi c này s tr thành vòng quay ti p di n nh v y và s xu t hi n c a vay tiêu dùng là m t gi i pháp quan tr ng h tr cho b t c c a doanh nghi p và m

m t l i thoát cho n n kinh t Ho t đ ng cho vay này giúp gia t ng l ng hàng hóa tiêu th trên th tr ng, các doanh nghi p có lãi, gia t ng s n xu t, t o ra công vi c và gia t ng giá tr c a n n kinh t

Tóm l i, ho t đ ng cho vay tiêu dùng có tác d ng t i c ba bên: ngân hàng, khách hàng và n n kinh t Ho t đ ng này đã t o thành m i quan h g n bó m t thi t, kích c u cho hàng hóa n i đ a và t o đi u ki n thúc đ y n n kinh t

Phân lo i ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

1.1.3.

1.1.3.1 Phân lo i ế a vào m c đích vay

Cho vay tiêu dùng d a vào m c đích vay đ c chia thành hai lo i

Cho vay tiêu dùng c trú: cho vay tiêu dùng c trú là các kho n cho vay nh m tài

tr cho nhu c u mua s m, xây d ng ho c c i t o nhà c a khách hàng là cá nhân và

h gia đình

5

Cho vay tiêu dùng phi c trú: là kho n cho vay tài tr cho vi c trang tr i các chi

phí mua s m xe c , v t d ng gia đình ho c s d ng vào vào m c đích giáo d c, gi i trí, du l ch…

1.1.3.2 Phân lo i ế a vào ph ng th c hoàn tr

Theo ph ng th c hoàn tr thì vay tiêu dùng g m ba lo i

Cho vay tiêu dùng tr góp: Là hình th c cho vay mà trong đó ng i đi vay tr n

(bao g m c g c và lãi) cho ngân hàng nhi u l n, theo nh ng kì h n nh t đ nh trong

th i h n cho vay Ph ng th c này th ng đ c áp d ng v i nh ng kho n vay có giá

tr l n ho c thu nh p đ nh kì c a ng i vay không có đ kh n ng thanh toán h t kho n n trong m t l n

Cho vay tiêu dùng phi tr góp: i v i ph ng th c này, ng i đi vay s thanh

toán kho n vay cho ngân hàng m t l n khi đ n h n, áp d ng v i các kho n vay nh và

th i gian ng n

Cho vay tiêu dùng tu n hoàn: Là kho n vay tiêu dùng trong đó ngân hàng cho

phép khách hàng s d ng th tín d ng ho c phát hành lo i séc đ c phép th u chi d a trên tài kho n vãng lai V i ph ng th c này, trong th i h n tín d ng đ c th a thu n

tr c, c n c vào nhu c u chi tiêu và thu nh p t ng kì, khách hàng đ c ngân hàng cho phép th c hi n vi c vay và tr n nhi u kì m t cách tu n hoàn, theo m t h n m c tín d ng

1.1.3.3 Phân lo i cho vay tiêu ếùng ế a vào ngu n g c kho n n

Xu t phát t vi c ngân hàng th ng m i có th th c hi n nh ng kho n cho vay tiêu dùng tr c ti p v i khách hàng xin vay t i ngân hàng, ho c d i hình th c gián ti p

b ng cách mua các phi u tiêu dùng t nh ng ng i bán hàng hóa, ho c cung c p d ch

v tiêu dùng T đó, có th chia làm hai lo i cho vay tiêu dùng d a vào ngu n g c kho n n

Cho vay tiêu ếùng tr c ti p

Cho vay tr theo đ nh kì: Là ph ng th c cho vay trong đó khách hàng vay và tr

tr c ti p cho ngân hàng v i m c tr và th i h n tr m i l n đ c quy đ nh cho vay Khi đ c c p ti n vay, toàn b s ti n vay đ c ghi N tài kho n cho vay và ghi Có tài kho n ti n g i cá nhân ho c giao ti n m t cho khách hàng

Th tín d ng: Là nghi p v tín d ng trong đó ngân hàng phát hành th cho nh ng

ng i có tài kho n ngân hàng đ đi u ki n c p th và n đ nh m c gi i h n tín d ng

t i đa mà ng i có th đ c phép s d ng

Th u chi: là nghi p v cho phép m t khách hàng rút ti n t tài kho n vãng lai

c a h v t quá s d Có, t i m t h n m c đã đ c th a thu n

Cho vay tiêu ếùng gián ti p

Là hình th c cho vay tiêu dùng qua vi c ngân hàng mua các phi u bán hàng t

nh ng ng i bán l hàng hóa, do v y nó chính là hình th c tài tr bán tr góp c a các ngân hàng th ng m i

1.1.3.4 Cho vay tiêu ếùng ế a vào tính ch t đ m b o

Cho vay c m c : Bên đi vay giao tài s n thu c quy n s h u c a mình cho bên

cho vay đ đ m b o ngh a v tr n N u TS B có đ ng ý quy n s h u thì các bên có

th tho thu n bên c m c v n gi tài s n ho c giao cho bên th ba gi ây là hình

th c cho vay an toàn và có tính r i ro th p Trong tr ng h p x y ra r i ro, ngân hàng

có quy n x lý TS B đ thu h i ngu n v n đã m t

Cho vay b ng b o đ m b ng thu nh p (Tín ch p): ây là hình th c ngân hàng

cho khách hàng vay đ trang tr i chi tiêu trên c s khách hàng th ch p b ng thu

nh p Nh ng khách hàng này th ng có thu nh p n đ nh Ngân hàng c n c vào thu

nh p c a khách hàng có xác nh n c a đ n v tr l ng hay thù lao đ xem xét cho vay

M c cho vay tùy thu c kho n thu nh p th ng xuyên c a khách hàng, nhu c u vay

c a khách hàng và theo quy đ nh c a ngân hàng Khách hàng cam k t tr n theo k

h n.Hình th c cho vay này có tính r i ro t ng đ i cao và ngân hàng ph i đ i m t v i

kh n ng m t v n

Cho vay th ch p: có th vay v n c a ngân hàng, khách hàng chuy n các gi y

t nh n s h u các tài s n đ m b o sang cho ngân hàng n m gi trong th i h n cam

k t i v i th ch p b ng tài s n thì nh ng tài s n mang th ch p th ng là b t đ ng

s n nh nhà c a, quy n s d ng đ t…Cho vay th ch p có tính r i ro cao h n so v i cho vay c m c , ngân hàng m t nhi u chi phí đ ti n hành ki m tra, đánh giá l i tài

s n

1.2 R iăroăt ăho tăđ ngăchoăvayătiêuădùngăc aăNHTM

Khái ni m r i ro cho vay tiêu ếùng

1.2.1.

Kinh doanh ngân hàng là kinh doanh ch p nh n r i rođánh đ i l i nhu n.M t khác, r i ro và l i nhu n k v ng c a ngân hàng là hai đ i l ng đ ng bi n v i nhau trong m t ph m vi nh t đ nh (l i nhu n k v ng càng cao, thì r i ro ti m n càng l n)

R i ro là m t y u t khách quan nên không lo i tr hoàn toàn đ c mà ch có th h n

ch s xu t hi n c a chúng c ng nh tác h i do chúng gây ra Trong th i đi m hi n nay, khi các NHTM đang m r ng d n ho t đ ng CVTD thì c ng đ ng ngh a v i vi c ngân hàng ph i ch p nh n nh ng r i ro t ho t đ ng này

Khái ni m v r i ro cho vay đ c đ nh ngh a trong giáo trình “Nghi p v ngân

hàng th ng m i” do giáo s PGS.TS Mai V n B n ch biên đã đ nh ngh a:“R i ro

1.2.2.1 Nguyên nhân khách quan

ây là nh ng nguyên nhân không ph i đ n t phía khách hàng hay ngân hàng mà

do y u t bên ngoài tác đ ng d n t i nh h ng đ n kh n ng tr n và gây ra n quá

h n, n x u

Môi tr ng t nhiên: i u ki n t nhiên là vi c mà con ng i không th đoán

tr c đ c và th ng x y ra b t ng do s bi n đ i khí h u, thiên tai, bão l , đ ng đ t, sóng th n…gây thi t h i không ch v tài s n mà th m chí là c con ng i S tác

đ ng c a y u t t nhiên s gây nh h ng đ n ho t đ ng kinh doanh, công vi c c a khách hàngcá nhân đ c bi t là khi nh ng khách hàng làm trong ngành ngh ph thu c vào y u t t nhiên nh : xây d ng, nông lâm ng nghi p… Do đó, y u t t nhiên có tác đ ng gián ti p làm nh h ng đ n thu nh p c a khách hàng d n đ n t ng nguy c không tr đ c n cho ngân hàng

Môi tr ng kinh t : môi tr ng kinh t luôn luôn bi n đ ng và có nh h ng tr c

ti p đ n không ch ngân hàng mà còn nh h ng t i ng i đi vay S v n đ ng c a

n n kinh t s nh h ng đ n nhu c u mua s m c a khách hàng trong nh ng th i đi m khác nhau Khi kinh t n đ nh, nhu c u con ng i s t ng cao, đòi h i v cu c s ng s

t ng d n t i nhu c u vay tiêu dùng c ng s nhi u h n và kh n ng tr n c ng s cao,

gi m thi u r i ro cho ngân hàng Ng c l i, khi n n kinh t có d u hi u đi xu ng đ ng

th i s nh h ng đ n đ i s ng ng i d n t i c t gi m chi tiêu và gia t ng r i ro không tr đ c n

Môi tr ng chính tr xã h i: đ kinh t phát tri n, cu c s ng đ c đ m b o thì

v n đ v chính tr - xã h i ph i đ c n đ nh S m t cân b ng trong chính tr nh : chi n tranh, bi u tình, b o đ ng… s gây hoang mang trong dân chúng, nh h ng t i

n ng su t lao đ ng d n t i gi m thu nh p c a ng i dân, t đó s gián ti p gây ra r i

ro cho vay đ i v i ngân hàng

Môi tr ng pháp lý: môi tr ng pháp lý là y u t có nh h ng quan tr ng đ n

t t c các cá th trong m t qu c gia Các chính sách pháp lý không đ ng b s d n đ n

nh h ng t i ho t đ ng s n xu t kinh doanh bao g m: h th ng lu t, h th ng các

bi n pháp b o đ m cho pháp lu t đ c th c thi và s ch p hành nghiêm ch nh pháp

lu t c a các ch th tham gia ho t đ ng kinh doanh và các ngành có liên quan Các

y u t này có quan h đan xen và tác đ ng đ n ho t đ ng kinh doanh c ng nh quy n

l i ng i lao đ ng m t cách t ng h p, mang tính đ ng b cao N u nh ng y u t này tách r i s không b o v đ c c ngân hàng l n khách hàng d n t i r i ro cho c hai phía

1.2.2.2 Nguyên nhân ch quan

ây là nh ng nguyên nhân d n t i r i ro CVTD xu t phát t phía khách hàng

ho c do l i c a ngân hàng

Nguyên nhân t phía khách hàng: ây là nguyên nhân ch y u d n t i r i ro

CVTD c a ngân hàng V i t ng đ i t ng khách hàng khác nhau s có nh ng nguyên nhân, m c đích khác nhau d n t i vi c ch m tr n cho ngân hàng nh : ng i vay s

d ng v n sai m c đích; tình hình tài chính y u kém và thi u minh b ch; vay v n nhi u

t các TCTD khác nhau, có ý đ l a đ o chi m đo t tài s n…ho c do m t s nguyên nhân b t ng nh x y ra v n đ v s c kh e, gia đình bi n đ ng ho c khách hàng t m

th i b th t nghi p…

Nguyên nhân t phía ngân hàng: nh ng nguyên nhân t phía ngân hàng c ng là

m t trong nh ng lý do x y ra r i ro trong cho vay tiêu dùng Chính sách cho vay không h p lý, quy trình, đi u ki n cho vay c a ngân hàng còn nhi u s h d n t i khách hàng có th tr c l i chi m đo t kho n vay Bên c nh đó còn là v n đ v đ o

đ c, nhân ph m và trách nhi m, n ng l c c a cán b tín d ng Trong quá trình th m

đ nh, qu n lý gi m sát kho n vay, các cán b ngân hàng thi u n ng l c th m đ nh, xét duy t cho vay b t c n, cho vay đ i v i khách hàng không kh thi, vay v t t l an toàn, thi u tài s n đ m b o… Ho c tr ng h p cán b tín d ng thông đ ng v i khách hàng l p h s gi nh m chi m đo t tài s n c a ngân hàng Ngoài ra, v n đ còn v

9

giám sát, qu n lý kho n vay sau khi gi i ngân và công ngh thông tin còn y u c ng là

nh ng nguyên nhân d n t i r i ro trong cho vay tiêu dùng

Nguyên nhân t v n đ b o đ m kho n vay: Trong cho vay tiêu dùng, vi c đ m

b o tài s n cho các kho n vay đ c đ nh giá g c và ký k t gi a ngân hàng cho vay và khách hàng vay R i ro có th x y ra do ngân hàng không đánh giá đúng giá tr tài s n

đ m b o ho c giá tr tài s n th ch p có bi n đ ng theo chi u h ng x u

Tóm l i, r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng đ n t nhi u nguyên nhân V y nên ngân hàng c n có s ki m tra ch t ch , xác đ nh đ c các nguyên nhân đ có th

h n ch r i ro trong kho n vay

Nh n ếi nr i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

1.2.3.

1.2.3.1 Các lo i r i ro chính trong cho vay tiêu ếùng

R i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng là đi u không th tránh kh i cho dù ngân hàng đó có m nh ho c đ i ng cán b tín d ng gi i Tuy nhiên, ngân hàng có th

nh n bi t đ c nh ng r i ro trong cho vay tiêu dùng và gi m thi u nh ng r i ro m t cách t i đa đ không nh h ng đ n h th ng ngân hàng Các lo i r i ro chính trong vay tiêu dùng g m có:

R i ro thanh toán ti n vay: khi ng i đi vay không thanh toán ho c không thanh

toán đ y đ khi đ n h n do n n kinh t bi n đ ng nh h ng đ n công vi c c a khách hàng T đó, ng i đi vay g p khó kh n d n đ n m t kh n ng thanh toán t m th i

ho c v nh vi n Trong m t s tr ng h p, r i ro thanh toán x y ra khi ng i đi vay có

ý đ x u chi m d ng v n c a ngân hàng

S ti n thu v (c g c và lãi) không bù đ p đ c kho n l c a ngân hàng: là sau

khi thanh lý h p đ ng, s ti n mà ngân hàng thu v không có lãi, trong nhi u tr ng

h p còn bù l do chi phí b ra ho c nh ng tác đ ng trên th tr ng nh l m phát, các chính sách c a nhà n c d n t i đ ng ti n m t giá gây ra kho n l cho ngân hàng

R i ro v lãi su t: m c lãi su t c a cho vay tiêu dùng c a các NHTM đ c xác

đ nh d a trên m c lãi su t bình quân th tr ng và m c lãi su t c ng bù r i ro c a t ng ngân hàng M c lãi su t này đ c áp d ng trong su t quá trình khách hàng vay theo

h p đ ng vì v y khi lãi su t bình quân th tr ng bi n đ ng s nh h ng t i doanh thu c ng nh kh n ng c nh tranh gi a các NHTM

R i ro v tài s n đ m b o: r i ro này th ng x y ra đ i v i s bi n đ ng giá c

trên th tr ng (tùy thu c vào t ng th i đi m c a n n kinh t ) ho c khi tài s n đ m b o

b thay đ i, chi m đo t ho c m t tr m….đi u này s gây ra khó kh n đ i v i ngân hàng khi ti n hành phát m i tài s n đ bù đ p kho n vay

1.2.3.2 M t s ế u hi u nh n bi t r i ro ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Nh n di n r i ro là quá trình xác đ nh liên t c thông qua ho t đ ng kinh doanh

c a ngân hàng Nh n di n r i ro tín d ng có th bao g m công vi c theo dõi, xem xét, nghiên c u môi tr ng ho t đ ng và toàn b m i ho t đ ng c a ngân hàng nh m th ng

kê t t c các nguyên nhân gây ra r i ro tín d ng, k t đó có các bi n pháp phù h p

gi m thi u r i ro tín d ng

V i ho t đ ng cho vay tiêu dùng, các kho n vay tuy không quá l n nh đ i v i khách hàng doanh nghi p ho c khách hàng vay v i m c đích kinh doanh khác nh ng

l i ch a đ ng nh ng nguy c khá cao R i ro CVTD là r i ro mang tính đ c thù, ng i

đi vay ch u s tác đ ng m nh m c a n n kinh t V y nên, khi n n kinh t di n bi n

x u khi n nhi u kho n vay cùng g p r i ro thì s nh h ng không nh t i ho t đ ng chung c a ngân hàng Vì v y, đ có th đ m b o ho t đ ng c a ngân hàng, cán b tín

d ng c n th ng xuyên ki m tra kho n vay đ nh n di n m t s d u hi u r i ro T

Trong quá trình vay, khách hàng đ ngh gia h n, đi u ch nh các kho n n nhi u

l n không rõ lý do i u này th hi n kh n ng tài chính c a khách hàng có v n đ , có

d u hi u gian d i đ tránh vi c th c hi n ngh a v tr n v i ngân hàng

Xu t hi n n quá h n do khách hàng không có kh n ng hoàn tr

Khách hàng có m c đ vay th ng xuyên gia t ng Vi c vay th ng xuyên này không đúng v i tính ch t c a ho t đ ng cho vay tiêu dùng ây là d u hi u cho th y khách hàng có ý đ nh s d ng sai m c đích ngu n v n vay

Tài s n đ m b o không đ tiêu chu n, giá tr tài s n đ m b o gi m sút so v i

đ nh giá cho vay, có d u hi u cho ng i khác thuê, bán ho c trao đ i

ánh giá r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

1.2.4.

có th có nh ng đánh giá chính xác c ng nh nh ng ph ng pháp h n ch

m c nh h ng t r i ro cho vay tiêu dùng đem l i c n có s k t h p đ n t hai phía là

11

khách hàng và ngân hàng Vi c đánh giá r i ro t ho t đ ng cho vay này có th đánh giá qua hai nhóm ch tiêu: ch tiêu đ nh tính và ch tiêu đ nh l ng

1.2.4.1 Ch tiêu đ nh tính

M căđ ătuơnăth ăcácăquyđ nhăchoăvayăc aăNHNN

S tuân th các quy đ nh c a NHTM v ho t đ ng c p tín d ng tiêu dùng theo quy đ nh c a NHNN v i nh ng quy đ nh b t bu c v h s , th t c vay v n, đi u ki n cho vay, th i gian vay, lãi su t t i thi u so v i m c lãi su t c b n,…Vi c tuân th đúng nh ng yêu c u c a NHNN giúp h n ch ph n nào r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu dùng

C h păhƠnhăvƠătuơnăth ăth ăt căchoăvay

Vi c khách hàng và ngân hàng ch p hành theo đúng quy trình, th t c cho vay có tác d ng ki m soát ch t ch thông tin khách hàng và h n ch r i ro đ n t kho n vay

i u này đ m b o cho ngân hàng đánh giá đúng khách hàng, kho n vay t đó có th

nh h ng m t ph n đ n quy t đ nh có cho vay hay không

Côngăngh ăthôngătinătrongăngơnăhƠng

Hi n nay, công ngh thông tin đang là m t trong nh ng b ph n quan tr ng c a ngân hàng Nh nh ng k thu t tin h c, công ngh phát tri n có th giúp ngân hàng nhanh chóng ki m tra kho n vay c a khách hàng, n m b t đ c tình hình tr n c ng

nh phân tích đ c các kh n ng vay v n c ng nh kh n ng thanh toán c a khách hàng đó T đó, ngân hàng s ti t ki m th i gian, nâng cao nghi p v , làm vi c hi u

qu h n và có th gi m thi u r i ro khi cho vay

oăđ căcánăb ăngơnăhƠng

ây là m t y u t không nh có nh h ng đ n ch t l ng kho n vay nói riêng

và nh h ng đ n ngân hàng c ng nh hình nh c a ngân hàng đ n v i khách hàng Vì

v y, m i cán b ngân hàng c n có trình đ chuyên môn c ng nh n ng l c và kinh nghi m t t t đó có th đ a ra nh ng phân tích, đánh giá đ n ch t l ng kho n vay t

đó có nh ng quy t đ nh đúng đ n, h n ch r i ro t kho n vay

Ho tăđ ngăki măsoátăn iăb ăngơnăhƠng

N i b ngân hàng c n có s th ng nh t và nh t quán đ c bi t là đ i v i nghi p v cho vay nhi u r i ro và chi phí Công tác ki m soát, đánh giá th ng xuyên, phát hi n,

ng n ch n k p th i và có h ng gi i quy t, qu n lý r i ro phù h p S th ng nh t trong

n i b ngân hàng s giúp gi m thi u r i ro khi cho vay

Ch măđi mătínăd ngăđ iăv iăkháchăhƠngăcáănhơn

ch m đi m tín d ng, ngân hàng s d a vào các thông tin tài chính và phi tài chính có s n c a khách hàng T đó CBTD đánh giá xác su t r i ro c a khách hàng và

đ nh giá các kho n vay ho c các kho n n m t cách chính xác Qua ph ng pháp này ngân hàng còn có th xác đ nh m c nh h ng c a các nhân t r i ro cho vay tiêu dùng, có c n c đ sàng l c, ch n h s cho vay

ây là mô hình ch m đi m đ n gi n và có th th c hi n hoàn toàn t đ ng Các khách hàng c ng u thích s thu n ti n, nhanh chóng khi nh ng yêu c u tín d ng đ c

x lý thông qua h th ng ch m đi m t đ ng Các y u t quan tr ng liên quan đ n khách hàng s d ng trong mô hình cho đi m tín d ng tiêu dùng bao g m: h s tín

d ng, tu i, tr ng thái tài s n, s ng i ph thu c, s h u nhà, thu nh p, đi n tho i c

đ nh, s tài kho n cá nhân, Nh vi c t đ ng hóa, mô hình đem l i hi u qu ng

d ng to l n, mang tính khách quan h n, không ph thu c quá nhi u vào ý ki n ch quan c a cán b tín d ng, rút ng n th i gian ra quy t đ nh cho vay

Qua các ch tiêu đ nh tính, có th đánh giá, đo l ng m t ph n r i ro t ho t

đ ng cho vay tiêu dùng tuy m i khái quát và ch a th có k t lu n chính xác t nh ng

ch tiêu trên có th đánh giá r i ro hoàn thi n khi k t h p v i ch tiêu đ nh l ng

t đó đ a ra kh n ng đo l ng r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu dùng

1.2.4.2 Ch tiêu đ nh l ng

Bên c nh ch tiêu đ nh tính thì ch tiêu đ nh l ng là y u t quan tr ng nh

h ng đ n kh n ng cho vay c a kho n vay c ng nh xác đ nh đ c m c r i ro mà

nh ng kho n vay này tác đ ng lên ngân hàng t đó đ có nh ng bi n pháp h n ch r i

ro

Doanhăs ăthuăn ăchoăvayătiêuădùng

Doanh s thu n CVTD là t ng s ti n ngân hàng đã thu đ c t khách hàng trong m t th i kì nh t đ nh ây là ch tiêu gián ti p nh ng c n thi t giúp cán b ngân hàng đo l ng, đánh giá đ c m c đ r i ro c a các kho n vay

Doanh s ăchoăvayătiêuădùng

Doanh s CVTD là m c t ng ngu n v n ngân hàng đã cho các cá nhân, h gia đình vay trong m t th i kì nh t đ nh ây là ch tiêu ph n ánh m c đ m r ng c a ngân hàng, kh n ng t ng l i nhu n đ ng th i c ng là ch tiêu gián ti p liên quan đ n

kh n ng r i ro c a ngân hàng

D ăn ăchoăvayătiêuădùng

Ch tiêu này ph n ánh s v n ngân hàng CVTD t i m t th i đi m c th Cùng

v i ch tiêu doanh s cho vay, ch tiêu này c ng đánh giá m c đ t ng tr ng CVTD

c a ngân hàng và có th xác đ nh r i ro c a ngân hàng cho vay tiêu dùng cao hay th p

N u d n quá t p trung vào m t s lo i hình ho c m t s l nh v c nh t đ nh s có r i

ro l n do m c đ t p trung v n cho vay cao Nh v y, d a vào k t c u d n cho vay

13

tiêu dùng theo lo i hình, m c đích…k t h p v i vi c phân tích các y u t liên quan

đ n khách hàng có th đánh giá r i ro cao hay là th p

H ăs ăthuăn ăCVTD

H s thu n CVTD ph n ánh hi u qu trong vi c thu n c a ngân hàng trong

m t th i kì doanh s cho vay thu đ c bao nhiêu đ ng v n Ch tiêu này giúp ngân hàng theo dõi và xác đ nh m c đ r i ro t các kho n vay

H s thu n CVTD =

Doanh s thu n CVTD Doanh s CVTD

N ăquáăh n CVTD

N quá h n CVTD là nh ng kho n cho vay đ n h n mà khách vay tiêu dùng không tr đ c ho c tr không đ y đ s ti n theo nh h p đ ng đã kí N quá h n

th ng bao g m nh ng kho n n có quá th i h n l n t n nhóm 2 cho t i nhóm 5

i v i ngân hàng vi c duy trì các ch tiêu này v i t l cao trong báo cáo tài chính là

đi u khó ch p nh n Các ngân hàng th ng c g ng gi m ch tiêu này và cách duy

nh t đ gi m là truy thu các kho n vay

đ m b o qu n lý ch t ch , theo Quy t đ nh 493 và quy t đ nh 18 c a NHNN chia n quá h n thành các nhóm sau:

Nhóm 1 (N đ tiêu chu n): n quá h n d i 10 ngày, đ c đánh giá có kh

n ng thu h i đ y đ n g c và lãi quá h n, có kh n ng thu h i c g c và lãi còn l i đúng h n

Nhóm 2 (N c n chú ý): n quá h n t 10 đ n 90 ngày, có kh n ng thu h i Nhóm 3 (N d i tiêu chu n): n quá h n t 91 đ n 180 ngày, có kh n ng t n

th t m t ph n g c và lãi

Nhóm 4 (N nghi ng ): quá h n t 181 đ n 360 ngày

Nhóm 5 (N có kh n ng m t v n): quá h n trên 360 ngày

N quá h n là th c đo quan tr ng nh t đánh giá s lành m nh th ch Nó tác

đ ng t i t t c các l nh v c ho t đ ng chính c a ngân hàng

T ăl ăn ăquáăh năCVTD

T l n quá h n CVTD còn ph n ánh kh n ng thu h i v n c a ngân hàng đ i

v i các kho n vay tiêu dùng.Theo quy đ nh c a NHNN hi n nay, ch tiêu này không

đ c v t quá 5%

T l n quá h n CVTD = N quá h n CVTD

T ng d n CVTD

T l này cho th y quy mô các kho n vay có v n đ c a ngân hàng N u t l này

l n cho th y ch t l ng các h p đ ng cho vay kém, đ an toàn th p, ngân hàng ph i xem xét kh n ng, đánh giá l i quy trình, th t c cho vay, đ c bi t là xem xét l i kh

n ng th c hi n nhi m v c a cán b tín d ng Trong tr ng h p, t l n quá h n cao

và có xu h ng t ng ch ng t ch t l ng cho vay kém, công tác qu n tr r i ro ch a

t t Tuy nhiên, n u t l n quá h n cao và có xu h ng gi m ph n ánh công tác qu n

tr r i ro đang đ c c i thi n Có th nói, n quá h n ch a ph i là t n th t c a ngân hàng th ng m i, đây ch là tiêu chí gián ti p do không ph i t t c kho n n quá h n

đ u d n đ n t n th t

N ăx uăchoăvayătiêuădùng

N x uhayn khó đòilà các kho n n thu c nhóm 3,4,5 b nghi ng v kh

n ng tr n l n kh n ng thu h i v n c a ch n N x u g m các kho n n quá h n

tr lãi ho c g c th ng quá ba tháng c n c vào kh n ng tr n c a khách hàng đ

h ch toán các kho n vay vào các nhóm thích h p ây là kho n n các ngân hàng không h mong mu n vì nó nh h ng không ch đ n ho t đ ng chung mà còn nh

h ng đ n hình nh và v th c a ngân hàng

T ăl ăn ăx uăchoăvayătiêuădùng

T l n x u cho vay tiêu dùng= N x u cho vay tiêu dùng

T ng d n cho vay tiêu dùng

T l n x u CVTD cho bi t, trong 100 đ ng t ng d n cho vay tiêu dùng thì bao nhiêu đ ng là n x u Vì v y, t l n x u là m t trong nh ng tiêu chí rõ ràng nh t

ch ra r i ro c a kho n vay T l n x u CVTD trên t ng d n ph n ánh t tr ng c a

n x u CVTD trên t ng d n CVTD T l này càng cao thì ph n nh r i ro trong cho vay tiêu dùng càng l n và ng c l i V y nên các ngân hàng luôn ph i tìm cách gi m

t l này đ n m c th p nh t có th b ng nhi u bi n pháp khác nhau t gia h n n cho

t i phát m i tài s n đ m b o…

T ăl ăn ăx uăCVTDătrênăn ăquáăh năCVTDă

T l này cho bi t 100 đ ng n quá h n CVTD thì có bao nhiêu đ ng n x u CVTD Nó ph n ánh chi ti t nh t tình hình n x u CVTD có nguy c mang l i r i ro cao cho ngân hàng, chi m bao nhiêu trong n quá h n, t đó ngân hàng có th đ a ra các ph ng án x lý n x u h p lý Khi t l này càng cao ch ng t hi u qu các kho n vay và m c an toàn c a ngân hàng càng th p

T l n x u CVTD trên n quá h n CVTD = T l n x u CVTD

N quá h n CVTD

15

N ăđƣăx ălỦăr iăro

N đã x lý r i ro b n ch t là nh ng kho n n thu c nhóm 5 đ a ra theo dõi ngo i b ng Nh ng kho n n này đã đ c ngân hàng x lý b ng cách s d ng trích l p

d phòng r i va đ c theo dõi t i tài kho n ngo i b ng và có các bi n pháp đ thu h i

Là nh ng kho n n đã đ c x lý r i ro, theo dõi trên tài kho n ngo i b ng trong

5 n m r t khó thu h i Khi đó, các kho n n này s b x p vào lo i n b m t tr ng

T ăl ăthuăh iăn ăCVTDăm tătr ng

l này càng cao càng ch ng t công tác thu h i n c a ngân hàng càng hi u qu

T ăl ăchiăphíăx ălỦăd ăphòngăr iăroătiêuădùng

ây là ch tiêu đánh giá m c chi phí mà ngân hàng ph i b cho vi c x lý d phòng r i ro tiêu dùng trên t ng chi phí c a ho t đ ng này T l này ch ra trong 100

đ ng chi phí cho vay tiêu dùng thì có bao nhiêu đ ng ph i b ra đ x lý r i ro H s này càng l n, càng th hi n m c chi phí mà ngân hàng b ra đ x lý r i ro càng nhi u Qua đó s đánh giá đ c ch t l ng c a ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng

T l chi phí x lý DPRR CVTD = Chi phí x lý d phòng r i ro tiêu dùng

T ng chi phí ho t đ ng cho vay tiêu dùng

T ăl ăs ăv ăx yăraăr iăroăchoăvayătiêuădùng

T l s v x y ra r i ro CVTD =

S v x y ra r i ro trong CVTD

T ng s v cho vay tiêu dùng

T l v x y ra r i ro CVTD cho bi t c trong 100 kho n vay tiêu dùng thì có bao nhiêu kho n vay x y ra r i ro Ch tiêu này đánh giá ch t l ng cho vay c ng nh kh

n ng qu n lý r i ro cho vay c a ngân hàng N u ch tiêu này l n, đi u đó ch ng t ngân hàng ch a có chính sách cho vay h p lý, ch t l ng kho n vay th p và công tác

h n ch r i ro còn kém

Vòngăquayăv năt choăvayătiêuădùng

Vòng quay v n cho vay tiêu dùng= Doanh s thu n CVTD

l i nhu n, công tác qu n tr r i ro cho vay hi u qu ng th i, tiêu chí này l n và

t ng nhanh còn cho th y t c đ luân chuy n v n nhanh, ngân hàng tham gia vào nhi u chu k s n xu t và l u thông hàng hóa

Trích l păd ăphòngăr iăroăCVTD

Theo Quy t đ nh 493/2005/Q -NHNNvà Thông t 02/NHNN/2013, trích l p d phòng r i ro là kho n ti n đ c trích l p đ d phòng cho nh ng t n th t có th x y ra

do khách hàng c a t ch c tín d ng không th c hi n ngh a v theo cam k t D phòng

r i ro đ c tính theo d n g c và h ch toán vào chi phí ho t đ ng c a t ch c tín

d ng D phòng r i ro bao g m: D phòng c th và D phòng chung

T l trích l p và duy trì d phòng chung b ng 0,75 % t ng giá tr c a các kho n

n t nhóm 1 đ n nhóm 4

T l trích l p qu d phòng c th đ i v i 5 nhóm n nh sau: Nhóm 1: 0%; Nhóm 2: 5%; Nhóm 3: 20%; Nhóm 4: 50%; Nhóm 5: 100%

1.2.5.1 Ki m soát r i ro ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Ki m soát r i ro ho t đ ng cho vay tiêu dùng là m t quá trình nh m bi n đ i, h n

ch r i ro c a ngân hàng th p nh t có th thông qua nh ng k thu t, công c và chi n

l c Ngân hàng c n đ u t và có nh ng sách l c đ đ m b o đ c ho t đ ng này có

hi u qu

có th ki m soát r i ro CVTD, ngân hàng c n ph i có s giám sát kho n vay trong su t quá trình: tr c khi cho vay, trong khi vay và sau khi vay

Tr c khi cho vay: CBTD có trách nhi m ki m tra và ch ng th c thông tin khách

hàng cung c p Vi c ch ng th c đ c th c hi n thông qua công ch ng gi y t ho c có xác nh n c a ng i có trách nhi m Ngân hàng c n thu th p đ y đ nh ng thông tin c

b n v khách hàng, xác minh đ c thu nh p và ngu n tr n , yêu c u khách hàng

ch ng minh đ c m c đích s d ng v n Bên c nh đó, c n ki m soát ch t ch các quy trình, th t c, ch m đi m tín d ng đ có th xác đ nh m c đ r i ro mà kho n vay có

th mang l i Nh ng th t c c n chu n b tr c khi cho vay c n có s ki m tra và giám sát c n th nvì đây là nh ng nguyên nhân có th d n đ n r i ro trong cho vay tiêu dùng Trong khi cho vay: khi khách hàng đã đ đi u ki n đ c vay, CBTD c n ki m tra

l ih s vay v n và nh ng gi y t liên quan và h p đ ng tín d ngđ m b o tính h p l

và h p pháp, trung th c đ h n ch r i ro trong quá trình cho khách hàng vay Trong

th i gian vay, ngân hàng và khách hàng c n có th a thu n v k ho ch tr n , đ m b o

kh n ng thu h i v n c a ngân hàng c ng nh phù h p v i k ho ch chi tiêu, sinh ho t

c a gia đình khách hàng

Sau khi cho vay: sau khi ti n hành gi i ngân, ngân hàng c n ki m tra m c đích s

d ng v n c a khách hàng, theo dõi vi c th c hi n các đi u kho n đã quy đ nh trong

h p đ ng đ t đó có th phát hi n nh ng vi ph m t đó có nh ng cách x lý thích

h p, tránh đ tình tr ng món n chuy n sang nhóm 3, đi u này s gây khó kh n trong

vi c x lý và thu h i n c a ngân hàng

H th ng ki m soát n i b : có trách nhi m theo dõi và ghi nh n vi c th c hi n

quy trình tín d ng c a các b ph n ho c cá nhân có liên quan H th ng này s giúp ngân hàng ki m soát, đ m b o ho t đ ng cho vay đ c th c hi n đúng theo quy đ nh

T đó, khi x y ra v n đ , CBTD có th nh n bi t r i ro đ n t quy trình nào và có

ph ng th c x lý

1.2.5.2 Phân tán r i ro ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Hi n nay, đ ki m soát r i ro thông th ng s có 2 cách chính đang đ c các NHTM áp d ng g m có:

a d ng hóa r i ro: ngân hàng s có nh ng m c h tr cho vay v i các lo i s n

ph m cho vay tiêu dùng khác nhau không có m i liên h ch t ch v i nhau đ gi m

v thanh toán v i ngân hàng i v i khách hàng vay ti n, ngân hàng

s yêu c u mua b o hi m đ h n ch r i ro kho n vay

- Bán r i ro: đây là hình th c ngân hàng chuy n đ i r i ro khi nh n th y kho n vay nhi u r i ro mà khi x y ra thì ngân hàng không có kh n ng

ch u đ c Khi đó ngân hàng s tr thành trung gian chuy n qua cho ngân hàng l n h n ho c t ch c tài chính khác và h ng phí hoa h ng

- ng tài tr : là hình th c nhi u ngân hàng cùng cho m t khách hàng vay v i cùng m t d án V i hình th c này, r i ro đ i v i ngân hàng s

gi m đi đ ng th i v n đ m b o đ c ph n l i nhu n thu v

1.2.5.3 X lý r i ro t ho t đ ng cho vay tiêu ếùng

Trong tr ng h p x y ra r i ro, cán b tín d ng ngân hàng c n có nh ng cách x

lý linh ho t và phù h p v i t ng tr ng h p M t s ph ng án đ x lý r i ro nh :

C c u th i h n tr n : đ i v i khách hàng không tr n đúng h n, ngân hàng s

Chuy n sang nhóm n quá h n: đ n th i đi m cu i cùng c a h p đ ng, khách

hàng v n ch a thanh toán đ c n , khi đó, ngân hàng s ti n hành chuy n kho n vay sang nhóm n quá h n đ theo dõi

S d ng qu d phòng r i ro: đ i v i nh ng kho n vay b x p vào n nhóm 5,

khách hàng b tr n, tr c l i v n c a ngân hàng thì khi đó, Chi nhánh s s d ng qu

d phòng r i ro đ bù đ p t n th t

Ti n hành t ch thu và phát m i tài s n th ch p: sau khi đã s d ng qu d

phòng r i ro nh ng v n không bù đ p đ c kho n vay, khi đó, ngân hàng s ti n hành

t ch thu đ ng th i phát m i tài s n th ch p Ngân hàng có th bán đ u giá TS B, bán công khai trên th tr ng đ thu h i l i v n

Xoá n : ây là nh ng kho n vay c a khách hàng đang trong h n ho c h t h n,

ngân hàng đã s d ng 2 bi n pháp trên nh ng khách hàng không th tr n hay cùng

Ch ng 1 là nh ng lý lu n c b n v ho t đ ng cho vay tiêu dùng trong NHTM

Khái quát nh ng v n đ c b n xung quanh ho t đ ng cho vay tiêu dùng nh : khái

ni m, đ i t ng, đ c đi m, vai trò trong cho vay tiêu dùng, phân lo i cho vay tiêu dùng và qu n tr r i ro Song song v i đó, ch ng 1 c ng trình bày c s lý lu n đ

h n ch r i ro trong ho t đ ng cho vay tiêu dùng đã và đang đ c các NHTM áp d ng

V n đ c th v th c tr ng cho vay tiêu dùng và gi i pháp h n ch r i ro t ho t đ ng cho vay này s đ c trình bày c th trong ch ng sau

CH NGă2 TH Că TR NGă R Iă ROă T HO Tă NGă CHOă VAYă TIểUă

DỐNGă T Iă NGỂNă HÀNGă TMCPă SÀIă GọNă ậ HÀă N Iă CHIă NHÁNHăHÀăN I

2.1 Kháiăquátăchungăv ăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiăGònăậ HƠăN iăChiănhánhăHƠăN i

Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i

2.1.1.

Chi nhánh Hà N i

2.1.1.1 Gi i thi u chung v Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i

- Tên đ y đ : Ngân hàng Th ng m i c ph n Sài Gòn – Hà N i

- Tên giao d ch qu c t : Sai Gon – Ha Noi Commercial Joint Stock Bank

 Kinh doanh ti n t : US Dolla, Euro, Yên nh t (JYP), …

 Kinh doanh ngo i t , ngo i h i

Ngày 20/1/2006, Th ng đ c Ngân hàng Nhà N c Vi t Nam đã ký Quy t đ nh

s 93/Q -NHNN v vi c ch p thu n cho SHB chuy n đ i mô hình ho t đ ng t Ngân hàng Th ng m i C ph n Nông thôn sang Ngân hàng TMCP, t đó t o đ c thu n

l i cho ngân hàng có đi u ki n n ng l c v tài chính, m r ng m ng l i ho t đ ng kinh doanh, đ s c c nh tranh và phát tri n, đánh d u m t giai đo n phát tri n m i c a SHB và đây là Ngân hàng TMCP đô th đ u tiên có tr s t i Thành ph C n Th – trung tâm tài chính ti n t c a khu v c đ ng b ng sông C u Long n n m 2008, Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i chuy n tr s chính ra Hà N i

Sau 20 n m hình thành và phát tri n, hi n nay Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà

N i đang là m t trong nh ng ngân hàng l n t i Vi t Nam v i m ng l i t ng tài s n

21

120.000 t đ ng cùng v i s gia t ng v các chi nhánh và phòng giao d ch SHB hi n đang ph n đ u và c g ng đ tr thành m t Ngân hàng bán l hi n đ i, đa n ng hàng

đ u Vi t Nam và là m t T p đoàn tài chính n m 2015

2.1.1.2 Quá trình hình thành và phát tri n Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i

Hi n t i, chi nhánh SHB Hà N i đang là m t trong nh ng chi nhánh quan tr ng

c a toàn h th ng chi m 14,5% t ng tài s n Chi nhánh đang ho t đ ng d i s qu n

lý c a ông Nguy n Huy Tài – Phó t ng giám đ c Ngân hàng SHB Bên c nh các ho t

đ ng giao d ch, chi nhánh còn có các ho t đ ng chính là b o qu n h s TSB cho

kh i d ch v ngân hàng và tài chính cá nhân, ho t đ ng thanh toán qu c t và thu ti n

h cho m t s doanh nghi p thu c chi nhánh khác

C c u t ch c và ch c n ng, nhi m v các phòng ban thu c Ngân hàng

2.1.2.

TMCP Sài Gòn – Hà N i Chi nhánh Hà N i

2.1.2.1 Nhi m v c a các phòng ban

Ban giám đ c: g m Giám đ c và 2 Phó giám đ c Giám đ c đi u hành m i ho t

đ ng c a chi nhánh, 2 phó giám đ c có nhi m v h tr giám đ c trong vi c phân công ho t đ ng, đi u hành các phòng ban Ban giám đ c có trách nhi m xét duy t n i dung kho n vay đ đ a ra quy t đ nh cho vay, bi n pháp x lý n , gia h n n , đi u

ch nh kì h n n đ i v i khách hàng vay Ban giám đ c c ng ng i đ ng ra kí h p

đ ng và ch u trách nhi m cao nh t tr c pháp lu t

Phòng Hành chính nhân s : phòng có nhi m v qu n lý nhân s t i chi nhánh và

t i các phòng giao d ch tr c thu c Ch u trách nhi m v l ng và trình bày các yêu c u

v m t nhân s , m c l ng lên giám đ c

Phòng Khách hàng cá nhân: phòng ch u trách nhi m t ch c và qu n lý đ i ng

phát tri n kinh doanh và bán hàng đ i v i s n ph m KHCN: tín d ng, huy đ ng v n,

th … ng th i thi t l p, phát tri n các kênh phân ph i s n ph m, xây d ng, khai thác khách hàng ti m n ng và gi m i quan h đ i v i KHCN

Phòng Khách hàng doanh nghi p: Chuyên viên thu c phòng KHDN ch u trách

nhi m các ho t đ ng liên quan đ n kh i khách hàng doanh nghi p v a và nh , đ khai

thác v n b ng VN và ngo i t Th c hi n các chính sách xây d ng khách hàng, các nghi p v liên quan đ n tín d ng theo th l c a Ngân hàng SHB

Phòng H tr tín d ng: Cán b h tr tín d ng có trách nhi m ph i h p v i các

Chuyên viên QHKH đ h ng d n khách hàng l p h s vay v n, hoàn ch nh, th m

đ nh h s , tài s n b o đ m, kh n ng tr n , trình phê duy t kho n vay Bàn giao h

s đã đ c duy t cho qu n lý tín d ng đ ti n hành gi i ngân Th c hi n qu n lý các KHCN c , ph i h p v i chuyên viên qu n lý tín d ng ki m tra sau vay

Phòng Thanh toán qu c t : phòng có nhi m v th c hi n các tác nghi p tài tr

th ng m i ph c v các giao d ch thanh toán xu t nh p kh u cho khách hàng trên c

s các h n m c, kho n vay, b o lãnh, th tín d ng đã đ c phê duy t M các th tín

d ng có kí qu 100% c a khách hàng Th c hi n nhi m v đ i ngo i v i các ngân hàng n c ngoài, cung c p thông tin đ i ngo i

Phòng Tái th m đ nh: Phòng có ch c n ng xây d ng và th c hi n k ho ch tái

th m đ nh tín d ng, ki m soát các báo cáo tái th m đ nh theo quy đ nh: h ng d n tái

th m đ nh, ra soát h s tín d ng, đánh giá và b sung báo cáo; T v n, h ng d n

khách hàng v ho t đ ng tái th m đ nh

Phòng D ch v khách hàng: Phòng có nhi m v ki m soát các nghi p v giao

d ch phát sinh hàng ngày t i Trung tâm D ch v Khách hàng Luôn đ m b o ch t

l ng d ch v ph c v khách hàng các m ng nghi p v sau: d ch v qu n lý ti n m t – kho qu , d ch v tài kho n, d ch v Ngân hàng tr c tuy n, d ch v thanh toán qu c t

Phòng Ti n t kho qu : là phòng nghi p v qu n lý an toàn kho qu , qu n lý qu

ti n m t theo quy đ nh c a NHNN và Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà N i; ng thu

ti n cho các Qu ti t ki m

Phòng K thu t: ch u trách nhi m ki m tra, duy tu v máy móc, trang thi t b đ

đ m b o hi u qu ho t đ ng c a c Chi nhánh

Phòng Marketing: nhân viên phòng maketing c n xây d ng và tri n khai các

chính sách Marketing Nghiên c u th tr ng, các chính sách Marketing c a đ i th

c nh tranh, l p k ho ch Marketing, xây d ng các ch ng trình khuy n m i, truy n thông, cho các s n ph m d ch v th theo đ nh h ng th tr ng, khách hàng và m c tiêu kinh doanh c a SHB trong t ng th i k

Phòng X lý n : Trách nhi m c a phòng x lý n là theo dõi các v n đ phát

sinh liên quan đ n công tác qu n lý và x lý n c a Chi nhánh, đ xu t các gi i pháp

x lý, tr l i các v ng m c c th v nghi p v x lý n , đánh giá các kho n n , c nh báo nh ng r i ro hi n h u và ti m n; Nghiên c u, đ xu t đ nh h ng x lý n trong

t ng giai đo n Ki m soát phân lo i n , trích l p d phòng r i ro tín d ng, tr c ti p tham gia x lý n

23

Phòng ki m toán n i b : Phòng có nhi m v rà soát, đánh giá đ c l p, khách

quan v m c đ đ y đ , tính thích h p, hi u l c và hi u qu các phòng ban trong n i

b Chi nhánh Hà N i Phát hi n và ng n ch n hành vi vi ph m pháp lu t; nâng cao

hi u qu qu n lý, đi u hành và ho t đ ng c a Chi nhánh

Các Phòng giao d ch tr c thu c: Phòng Giao d ch có ch c n ng th c hi n các

nghi p v : huy đ ng v n, c p tín d ng, cung c p các s n ph m d ch v ngân hàng

2.1.2.2 S đ phòng ban

S ăđ ă2.1ăC ăc uăt ăch căChiănhánhăHƠăN i

(Ngu n: Phòng Hành Chính – T ng H p Chi nhánh Hà N i)

Giám đ c Chi nhánh

Phó giám đ c

Phòng Khách hàng doanh nghi p

Phòng Khách hàng cá nhân

Phòng H tr tín

d ng Phòng X lý n

Phòng Tái th m

đ nh

Phòng thanh toán qu c t

Phòng

Marketing

Phòng K toán

Phòng D ch v khách hàng c a

17 PGD

Tình hình kinh ếoanh ho t đ ng c a Ngân hàng TMCP Sài Gòn - Hà N i

ch ng trình khuy n m i l n nh m thu hút l ng ti n nhàn r i trong dân chúng

ánhăgiáăchung

Xét chung, tình hình huy đ ng v n trong 3 n m 2011, 2012, 2013 c a Chi nhánh không n đ nh M c huy đ ng c a n m 2013 t ng thêm 937.903 tri u đ ng t ng ng 44,9% so v i n m 2012 và đ t 3.024.698 tri u đ ng Trong khi n m 2012 s v n huy

đ ng đ t đ c d ng m c 2.086.795 tri u đ ng, t ng thêm 346.263 tri u đ ng so v i

n m 2011 Và trong n m 2011, Chi nhánh ch huy đ ng đ c 1.740.532 tri u đ ng Có

th th y, m c huy đ ng v n t n m 2011 đ n n m 2013 t ng g n g p 3 l n S t ng

tr ng này là do s bi n đ ng c a kinh t th tr ng có d u hi u t t d n lên qua t ng

n m, các chính sách c a Chính ph và NHNN áp d ng hi u qu và có nh ng tác đ ng tích c c Bên canh đó, Ngân hàng SHB đã có nh ng chính sách a đãi dành cho khách hàng g i ti n, m r ng đ c hình nh c a ngân hàng ra công chúng Nh ng y u t này

đã góp ph n tích c c giúp cho ho t đ ng huy đ ng ti n g i c a Chi nhánh t ng tr ng

t t trong giai đo n 2011 – 2013

ThỀo đ i t ng

Trong b ng 2.1 ta có th th y rõ trong 3 nhóm đ i t ng: ti n g i t các TCKT,

ti n g i t dân c và ti n g i khác thì ti n g i đ n t dân c chi m s l ng l n nh t,

ti p đ n là ti n g i t TCKT và cu i cùng là nhóm khác

N m 2011, l ng ti n g i t dân c là 1.132.605 tri u đ ng chi m 65,07% N m

2012 l ng ti n g i đ n t nhóm này t ng thêm 365.553 tri u đ ng t ng ng v i

m c t ng tr ng 32,27% và t ng s ti n g i thu đ c là 1.398.158 tri u đ ng chi m 67% Sang đ n n m 2013, con s này ti p t c t ng thêm 558.805 tri u đ ng v i m c

t ng tr ng là 39,96% so v i n m 2012 và t ng s ti n g i t dân c là 1.956.963 tri u

đ ng t ng đ ng v i 64,69% Nguyên nhân là do Chi nhánh n m t i trung tâm th đô

Hà Nôi, t p trung dân c đông đúc, thu nh p c a ng i dân t ng đ i cao và n đ nh

ng th i Chi nhánh c ng đã có nhi u ch ng trình và ho t đ ng marketing nh m thu hút l ng ti n g i đ n t dân c H n n a, trong b i c nh kinh t còn nhi u khó kh n,

ng i dân có xu h ng c t gi m chi tiêu, không dám đ u t m o hi m mà thay vào đó

là g i ti t ki m t i Ngân hàng – n i đ c coi là an toàn nh t Qua s ti n huy đ ng

ng v i m c t tr ng là 4,46% và s ti n huy đ ng t TCKT t i Chi nhánh là 420.284 tri u đ ng Tuy kinh t có d u hi u ph c h i nh ng t c đ còn ch m, s s t gi m c a kinh t th gi i nh h ng đ n các ho t đ ng kinh doanh, nhi u doanh nghi p, nh t là doanh nghi p nh và v a ph i thu h p s n xu t, d ng ho t đ ng ho c gi i th H n

n a, Chi nhánh t p trung vào huy đ ng ngu n v n t nhóm khách hàng cá nhân do có tính n đ nh cao h n nhóm khách hàng t TCKT Sang n m 2013, s ti n Chi nhánh huy đ ng t TCKT đã có nh ng d u hi u gia t ng đáng k T tr ng ti n g i t nhóm khách hàng này t ng 228,630 tri u đ ng t ng ng v i 54,39%, s ti n mà Chi nhánh huy đ ng đ c là 648.914 tri u đ ng Lý gi i s gia t ng này do s n đ nh v m t kinh t v mô t chính sách th t ch t c a Chính ph , các doanh nghi p đã thích ng

đ c v i chính sách này, ho t đ ng s n xu t kinh doanh đã vào gu ng quay, ho t đ ng

g i ti n l i đ c g i vào Chi nhánh ng th i, các ho t đ ng thúc đ y ti n g i t nhóm các TCKT đã đ c chú tr ng, Chi nhánh c ng đã t o d ng nhi u đi u ki n h p

đ c duy trì đ ng đ u qua các n m

B ngă2.1ăTìnhăhìnhăhuyăđ ngăv năt iăNgơnăhƠngăTMCPăSƠiăGònăậ HƠăN iăchiănhánhăHƠăN i

27

ThỀo k h n

Qua b ng s li u 2.1, có th nh n th y ngu n ti n g i không k h n chi m t

tr ng l n nh ng đang có xu h ng gi m trong kho ng th i gian t n m 2011 đ n n m

t ng l ng ti n huy đ ng trong n m S gia t ng này do nh ng d u hi u kh quan c a

n n kinh t v mô ph n nào đ c kh c ph c v i nh ng tín hi u kh quan Ng i g i có nhu c u v v n nhi u h n nên s l ng ti n g i không kì h n t ng lên đ thu n ti n trong vi c rút ti n Nhìn chung, dù có s t ng gi m không n đ nh vì tình hình kinh t

nh ng ti n g i không k h n t i Chi nhánh v n luôn chi m t tr ng cao Bên c nh các

y u t ph c h i c a n n kinh t Chi nhánh luôn tích c c tìm ki m các khách hàng m i,

th c hi n các chính sách u đãi đ i v i khách hàng đ n g i ti n, đ c bi t là các doanh nghi p, t ch c, cá nhân có nhu c u g i ti n vào ngân hàng nh m m c đích thanh toán, chuy n kho n chi tr các ho t đ ng mua bán hàng hóa, d ch v Bên c nh đó, Chi

nhánh còn tích c c liên k t các doanh nghi p đ tr l ng cho nhân viên qua tài kho n ATM, m th thanh toán cá nhân v i chi phí u đãi và d ch v nhanh chóng Ngu n

v n không k h n t o ra nhi u l i th cho Chí Nhánh vì lãi su t huy đ ng th p, tuy nhiên tính n đ nh không cao, t ng gi m th t th ng ph thu c vào nhu c u c a ng i

c u vay v n, ph c v chuyên nghi p… Và nh ng chính sách này c ng đã t o đà cho

s chuy n d ch c c u c a ti n g i có kì h n gia t ng trong n m 2012 Sang đ n n m

2013, ti n g i có k h n ti p t c t ng 422.723 tri u đ ng, t ng 52,23% so v i n m

2012 và đ t 1.231.949 tri u đ ng S gia t ng này do Ngân hàng TMCP Sài Gòn – Hà

N i đã t o d ng đ c uy tín và s tin t ng ngày càng t t đ i v i khách hàng qua

chính sách d ch v khách hàng, ch ng trình khuy n m i tri ân khách hàng giúp duy trì n đ nh thanh kho n toàn h th ng

ThỀo lo i ti n

Gi a hai lo i ti n là n i t và ngo i t có th th y ngu n v n n i t luôn chi m

m t t tr ng l n trong c c u ngu n v n và liên t c t ng tr ng trong 3 n m t n m

2011 đ n n m 2013 N m 2011, s v n huy đ ng đ c t VND là 1.528.421 tri u

đ ng chi m 87,81% trên t ng ngu n v n huy đ ng N m 2012, con s này t ng lên thành 1.751.639 tri u đ ng chi m 83,93%, m c t ng tr ng là 14,6% ng v i 223.218 tri u đ ng so v i n m 2011 Sang đ n n m 2013, ngu n v n huy đ ng b ng VND ti p

t c t ng lên là 2.375.372 tri u đ ng chi m 78,53% Có th nh n th y, trong n m 2013

b ng n i t có xu h ng gi m d n

C ng theo b ng 2.1, l ng ti n huy đ ng b ng ngo i t liên t c t ng tr ng đ u

và n đ nh qua các n m N m 2011, s ti n huy đ ng đ c b ng ngo i t là 212.111 tri u đ ng chi m 13,8% Sang n m 2012, m c t ng tr ng đ t 58,01% t ng ng v i 123.045 tri u đ ng nâng m c huy đ ng t ngo i t thành 335.156 tri u đ ng chi m 16.06% Ti p t c t i n m 2013, s ti n huy đ ng đ c t ngo i t là 649.326 tri u

đ ng chi m 21,6% v i m c t ng tr ng m nh m c 93,73% t ng ng v i 314.170 tri u đ ng Qua nh ng s li u này, có th th y l ng ti n huy đ ng b ng ngo i t có

xu h ng t ng nhanh do trong 3 n m t 2011 đ n n m 2013 Theo báo cáo c a T ng

c c Th ng kê, t giá ngo i t trong 3 n m có xu h ng t ng gi m không n đ nh, n m

2012, ch s giá USD gi m 0,96% so v i n m 2011 thì sang n m 2013, ch s này l i

t ng thêm 1,09% Dù v y, nhi u ng i g i v n tin vào s n đ nh c a đ ng ngo i t , lo

l ng đ ng n i t có nguy c m t giá cao Bên c nh đó, Chi nhánh đã ch đ ng t ng

c ng ho t đ ng thu hút ngo i t b ng các m c lãi su t h p d n, trung bình trong kho ng 5%/n m đ i v i USD H n th , Chi nhánh còn có u đi m khi n m trên con

ph Ngô Quy n – thu c trung tâm thành ph và là n i có nhi u du khách n c ngoài qua l i nên d thu hút khách hàng Nhìn chung, t l t ng c a ngu n ngo i t qua các

n m ch ng t Chi nhánh c ng đang d n quan tâm t i các nhu c u ngo i t và có h ng phát tri n kinh doanh rõ ràng trên m ng th tr ng này, có đ kh n ng đáp ng nhu