Ch tăl ngăchoăvayătiêuădùngăc aăngơnăhƠngăth ngăm i.. Tình hình doanh s cho vay tiêu dùng .... Tình hình doanh s thu n cho vay tiêu dùng ..... Hoàn thiên công ngh ngân hàng ..... Choăvay
Trang 1M I C PH NăX NGăD U PETROLIMEX
Trang 2CHIăNHỄNHăB C NINH
Giáoăviênăh ng d n : Ths Ph m Th B o Oanh Sinhăviênăth c hi n : Nguy n Th Huy n
HÀăN I ậ 2014
Trang 3L I C Mă N
hoàn thành ch ng trình h c đ i h c và vi t khóa lu n này, em đã nh n
đ c s giúp đ và h ng d n nhi t tình c a quỦ th y cô Tr ng i h c Th ng Long
Em xin chân thành c m n quỦ th y cô, đ c bi t là nh ng th y cô đã t n tình gi ng d y cho em trong th i gian em h c tr ng, giúp em có nh ng ki n th c v chuyên môn
và nh ng bài h c th c t đ giúp em có th có công vi c t t h n sau khi em ra tr ng
Em xin g i l i bi t n sâu s c đ n ThS.Ph m Th B o Oanh, ng i tr c ti p
h ng d n em làm khóa lu n này Em xin chân thành c m n cô đã dành r t nhi u th i gian và tâm huy t đ ch b o t n tình cho em, giúp em hoàn thành khóa lu n t t nghi p
m t cách t t nh t
M c dù, em đã c g ng hoàn thi n khóa lu n nh ng do n ng l c còn h n ch nên khóa lu n không tránh kh i nh ng sai sót Em r t mong nh n đ c s góp Ủ c a các th y cô đ khóa lu n c a em đ c hoàn thi n h n
Em xin chân thành c m n!
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n
có s h tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên
c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n là có ngu n g c và đ c trích d n rõ ràng
Tôi xin ch u hoàn toàn trách nhi m v l i cam đoan này!
Sinh viên
Nguy n Th Huy n
Trang 5M C L C
CH NGă1.C ăS LụăLU N V CHOăVAYăTIểUăDỐNGăC AăăNGỂNă
HÀNGăTH NGăM I 1
1.1 M t s v năđ c ăb n v choăvayătiêuădùngăc aăngơnăhƠngăth ngăm i 1
1.1.1. Khái ni m v cho vay tiêu dùng 1
1.1.2. c đi m c a cho vay tiêu dùng 2
1.1.3. Vai trò c a cho vay tiêu dùng 4
1.1.4. Nguyên t c và đi u ki n c a cho vay tiêu dùng 7
1.1.4.1.Nguyên t c cho vay tiêu dùng 7
1.1.4.2 i u ki n cho vay tiêu dùng 8
1.1.5. Các bi n pháp đ m b o ti n vay 9
1.1.6. Quy trình cho vay tiêu dùng 10
1.1.7. Phân lo i cho vay tiêu dùng 12
1.1.7.1 C n c vào th i h n cho vay 12
1.1.7.2 C n c vào m c đích vay 13
1.1.7.3 C n c vào ph ng th c hoàn tr 13
1.1.7.4 C n c vào hình th c đ m b o ti n vay 13
1.1.7.5 C n c vào ngu n g c c a kho n n 14
1.2 Ch tăl ngăchoăvayătiêuădùngăc aăngơnăhƠngăth ngăm i 16
1.2.1. Khái ni m v ch t l ng cho vay tiêu dùng 16
1.2.2. Ý ngh a c a nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng 17
1.2.3 Ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng 19
1.2.3.1Ch tiêu đ nh tính 19
1.2.3.2Ch tiêu đ nh l ng 20
1.2.4.Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i ầầầầầầ 24
1.2.4.1 Nhân t khách quan 24
1.2.4.2 Nhân t ch quan 26
K T LU NăCH NGă1 29
CH NGă2.TH C TR NGăCHOăVAYăTIểUăDỐNGăT IăNGỂNăHÀNGă TH NGăM I C PH NăX NGăD UăPETROLIMEXăCHIăNHỄNHăăăăăăăăăăăăăăăăăăăă B C NINH 30
2.1.ăKháiăquátăv NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năX ngăD u Petrolimex ChiănhánhăB c Ninh 30
2.1.1 L ch s ra đ i 30
2.1.2. Quá trình phát tri n 31
Trang 62.2 M t s quyăđ nh v choăvayătiêuădùngăc aăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n
X ngăD u Petrolimex ậ Chiănhánh B c Ninh 31
2.2.1. i t ng cho vay 31
2.2.2. Ph ng pháp cho vay 32
2.2.3. Quy trình cho vay 32
2.2.4. Các s n ph m cho vay tiêu dùng 35
2.3.ăTìnhăhìnhăchoăvayătiêuădùngăt iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph năX ngăD u Petrolimex ậ ChiănhánhăB căNinhăgiaiăđo năn mă2011-2013 40
2.3.1. Tình hình doanh s cho vay tiêu dùng 40
2.3.2. Tình hình doanh s thu n cho vay tiêu dùng 41
2.3.3. Tình hình d n cho vay tiêu dùng 42
2.4.ăTìnhăhìnhăch tăl ngăchoăvayătiêuădùngăc a NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n X ngăD u Petrolimex ậ ChiănhánhăB căNinhăgiaiăđo năn mă2011-2013 46
2.4.1. Các ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh 46
2.4.1.1 Ch tiêu đ nh tính 46
2.4.1.2 Ch tiêu đ nh l ng 48
2.4.2. ánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh 51
2.4.2.1 Nh ng k t qu đ t đ c 51
2.4.2.2 H n ch còn t n t i 53
2.4.2.3 Nguyên nhân c a h n ch 54
K T LU NăCH NGă2 57
CH NGă3 M T S GI IăPHỄPăNỂNGăCAOăCH TăL NG CHO VAY TIểUăDỐNGăT IăNGỂNăHÀNGăTH NGăM I C PH NăX NGăD U PETROLIMEXăCHIăNHỄNHăB C NINH 58
3.1.ă nhăh ngăchoăvayătiêuădùngăc a NgơnăhƠngăth ngăm i c ph năX ngăD u Petrolimex - ChiănhánhăB c Ninh 58
3.1.1. nh h ng kinh doanh t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex - Chi nhánh B c Ninh 58
3.1.2. nh h ng nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex chi nhánh B c Ninh 59
3.2 M t s nhómăgi iăphápăc ăb n nh mănơngăcaoăch tăl ngăchoăvayătiêuădùngă t i N gơnă hƠngă th ngă m i c ph nă X ngă D u Petrolimex ậ Chiă nhánhă B c Ninh ầầầ 60
3.2.1. C s đ xu t gi i pháp 60
3.2.2.1 Nâng cao tính c nh tranh c a s n ph m cho vay tiêu dùng 60
Trang 73.2.2.2 Nâng cao ch t l ng ngu n nhân l c 62
3.2.2.3 C n quan tâm, đ u t đúng m c công tác nghiên c u th tr ng 63
3.2.2.4 T ng c ng ho t đ ng marketing 64
3.2.2.5 Hoàn thiên công ngh ngân hàng 65
3.2.2.6 Nâng c p c s v t ch t, trang thi t b 66
3.3 Ki n ngh 66
3.3.1 Ki n ngh v i Chính ph , các b ngành liên quan 66
3.3.2 Ki n ngh v i Ngân hàng Nhà n c 67
3.3.3 Ki n ngh v i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex 68
K T LU NăCH NGă3 70
K T LU N 71
TÀIăLI U THAM KH O
Trang 8DANH M C VI T T T
Tênăvi t t t Tênăđ yăđ
Trang 9DANH M C S ă , B NG BI U
S đ 1.1: Mô hình các b c ti n hành cho vay tiêu dùng tr c ti p 14
S đ 1 2: Mô hình các b c ti n hành cho vay tiêu dùng gián ti p 15
S đ 2.1 Quy trình cho vay tiêu dùng 32
B ng 2.1 Tình hình doanh s cho vay tiêu dùng t i chi nhánh B c Ninh giai đo n 2011-2013 40
B ng 2.2 Tình hình doanh s thu n cho vay tiêu dùng t i chi nhánh B c Ninh giai đo n n m 2011-2013 41
B ng 2.3 D n cho vay tiêu dùng t i chi nhánh B c Ninh 43
B ng 2.4 D n cho vay tiêu dùng theo th i gian 44
B ng 2.5 C c u d n tiêu dùng theo ph ng th c BTV 45
B ng 2.6 Tình hình n quá h n và n x u trong t ng d n cho vay tiêu dùng 48
B ng 2.7 Vòng quay v n tín d ng cho vay tiêu dùng t i chi nhánh B c Ninh 49
B ng 2.8 L i nhu n t ho t đ ng cho vay tiêu dùng t i chi nhánh B c Ninh 50
Trang 10L I M U
1 Tínhăc p thi t c aăđ tƠi
Theo báo cáo m i nh t c a y ban Giám sát Tài chính Qu c gia, kinh t đã thoát đáy trong quỦ 3/2013 và đang tr l i qu đ o t ng tr ng m c dù m c t ng còn ch m, thu nh p c a ng i dân t ng lên và nhu c u v đ i s ng c a con ng i ngày càng cao
và đa d ng h n Vì th , nhu c u tiêu dùng c a h ngày càng nhi u, nh t là l p ng i lao đ ng tr Bên c nh đó, khi n n kinh t phát tri n thì s n ph m hàng hóa s t ng lên
và đa d ng h n i u đó s khi n cho xu h ng tiêu dùng ngày càng t ng ây là xu
h ng không ch riêng Vi t Nam mà c ng là xu h ng chung c a nh ng n c đang trong th i k phát tri n
Tuy nhiên, m t trái c a v n đ cho vay tiêu dùng là r i ro r t l n N x u t đ u
n m đ n nay t ng h n nhi u so v i cùng k n m ngoái i u này đ n t nhi u nguyên nhân Trong đó ph i k đ n vi c nhi u cá nhân khi đ c cho vay tiêu dùng đã không
s d ng đúng m c đích và không hoàn tr l i ngân hàng, gây nên s r i ro l n v tín
d ng tiêu dùng cá nhân Do đó, ch t l ng cho vay tiêu dùng là v n đ các ngân hàng
c n ph i chú tr ng đ n nhi u h n
Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh nói riêng c ng nh các ngân hàng th ng m i nói chung c ng không n m ngoài quy lu t
phát tri n chung đó N m b t đ c nhu c u và b i c nh kinh t hi n t i, NgơnăhƠngă
th ngăm i c ph n X ngăD u Petrolimex ậ ChiănhánhăB c Ninh đã nh n th c
đ c t m quan tr ng c a vi c thi t l p quan h v i khu v c khách hàng vay tiêu dùng
t i đ a bàn.Tuy nhiên, cho đ n nay, ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a chi nhánh v n còn nhi u ti m n ng c n khai thác và v n còn t n t i nhi u h n ch V i ph ng châm đáp
ng s hài lòng t i đa nh t c a khách hàng, NgơnăhƠngăth ngăm i c ph n X ngă
D u Petrolimex ậ ChiănhánhăB c Ninh đã và đang c g ng n l c nh m nâng cao
ch t l ng cho vay tiêu dùng t i chi nhánh
T nh ng yêu c u th c ti n trên, tôi quy t đ nh ch n đ tài: ắGi iăphápănơngă cao ch tăl ngăchoăvayătiêuădùngăt iăNgơnăhƠngăth ngăm i c ph n X ngăD u
Petrolimex - ChiănhánhăB c Ninh”ălàm đ tài cho khóa lu n t t nghi p ch ng trình đào
t o b c đ i h c c a mình
2 M cătiêuănghiênăc u:
tài t p trung làm rõ ba m c tiêu:
- Làm rõ c s lỦ lu n v cho vay tiêu dùng và ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i
Trang 11- Làm rõ th c tr ng và ch t l ng cho vay tiêu dùng c a Ngân hàng th ng m i
c ph n X ng D u Petrolimex- Chi nhánh B c Ninh, t đó tìm ra h n ch còn t n t i
và nguyên nhân c a h n ch
- Tìm ra đ c các gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex- Chi nhánh B c Ninh
3 iăt ngăvƠăph măviănghiênăc u:
tiêu dùng t i ngân hàng th ng m i
- Ph m vi nghiên c u: Ho t đ ng cho vay tiêu dùng và ch t l ng cho vay tiêu
dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh giai đo n n m 2011-2013
4 Ph ngăphápănghiênăc u:
Tuân th và theo đu i tính khoa h c, th c t và khách quan, bài vi t đi t c s
lỦ thuy t r i đ c p đ n nh ng gì đang di n ra th c t , rút ra nh ng gi i pháp nh m nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh Do đó, đ tài s d ng k t h p nhi u ph ng pháp nghiên c u, trong đó t p trung vào các ph ng pháp sau: Ph ng pháp th ng kê các s
li u, ph ng pháp so sánh và đ i chi u, ph ng pháp phân tích t ng h p ho t đ ng kinh t
5 K t c u c aăđ tƠi:
Ngoài l i m đ u và k t lu n, danh m c các t vi t t t, b ng bi u, đ th cùng
ph l c liên quan thì đ tài có k t c u g m ba ch ng:
Ch ng 1: C s lý lu n v cho vay tiêu dùng và ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i
Ch ng 2: Th c tr ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng th ng m i c ph n X ng
D u Petrolimex – Chi nhánh B c Ninh
Ch ng 3: M t s gi i pháp nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng t i Ngân hàng
th ng m i c ph n X ng D u Petrolimex - Chi nhánh B c Ninh
Trang 12CH NGă1 C ăS LụăLU N V CHOăVAYăTIểUăDỐNGăC A
NGỂNăHÀNGăTH NGăM I
1.1 M t s v năđ c ăb n v choăvayătiêuădùngăc aăngơnăhƠngăth ngăm i
1.1.1 Khái ni m v cho vay tiêu dùng
B t k m t s n ph m nào đ c s n xu t ra thì m c tiêu cu i cùng luôn là đ tiêu dùng S n xu t và tiêu dùng là hai b ph n không th tách r i c a m t quá trình th ng
nh t, có tác d ng h tr , kích thích l n nhau S n xu t t o ra s n ph m đ ph c v nhu
c u tiêu dùng, còn tiêu dùng có tác đ ng kích thích t ng tr ng s n xu t Do đó, v i
m t n n kinh t đang trong giai đo n phát tri n thì nhu c u v v n s ngày càng cao, không ch c n v n cho s n xu t kinh doanh mà v n ph c v cho m c đích tiêu dùng
c ng là m t nhu c u không th thi u B i khi ngân hàng cho các nhà s n xu t vay v n
đ s n xu t ra s n ph m mà kh n ng chi tiêu hi n th i c a ng i tiêu dùng không th đáp ng thì các s n ph m đó s b t n đ ng, do v y kh n ng tr n cho ngân hàng c a các nhà s n xu t c ng s gi m, đ ng th i mong mu n đ c tiêu dùng c a dân c s không đ c đáp ng và tình tr ng thi u phát c a n n kinh t s x y ra Tr c tình hình
đó, đ kích c u n n kinh t , các ngân hàng đã phát tri n m t lo i hình cho vay m i, đó
là cho vay tiêu dùng V y, th nào là cho vay tiêu dùng?
Có r t nhi u khái ni m v cho vay tiêu dùng v i nh ng cách nhìn nh n, di n
gi i khác nhau Theo cu n “Nghi p v ngân hàng th ng m i”do TS Lê V n T Biên
so n và NXB th ng kê xu t b n(2007) thì: “Cho vay tiêu dùng là kho n cho vay đ
ph c v nhu c u chi tiêu c a ng i tiêu dùng, bao g m các các nhân và h gia đình”
đ c chi tiêu, s d ng nh ng lo i hàng hóa và d ch v mong mu n nh nhà ,
ph ng ti n đi l i, du l ch, y t ,… tr c khi có kh n ng chi tr thì ng i tiêu dùng
ph i tuân th nh ng th a thu n đã kỦ k t v i ngân hàng (v s ti n c p, th i gian c p, lãi su t ph i tr ,…) Ngân hàng cung c p d ch v cho vay tiêu dùng này giúp ng i tiêu dùng có cu c s ng đ y đ và sung túc h n (th ng kê theo ph n h i c a ng i tiêu
dùng tr c ti p s d ng d ch v này) Hay trong giáo trình “ Nghi p v ngân hàng
th ng m i” c a tr ng i h c Th ng Long do PGS.TS Mai V n B n làm ch biên
đ nh ngh a: “Cho vay tiêu dùng là lo i cho vay nh m đáp ng nhu c u c a các cá
nhân và h gia đình”
Tóm l i, cho vay tiêu dùng là nghi p v trong đó ngân hàng cho khách hàng
là các cá nhân, h gia đình vay v n nh m đáp ng nhu c u chi tiêu cho cu c s ng trên nguyên t c ng i đi vay cam k t hoàn tr c g c và lãi trong kho ng th i gian xác đ nh đã th a thu n trong h p đ ng cho vay nh m giúp ng i vay s d ng hàng hóa, d ch v tr c khi h có kh n ng cho tr , t o đi u ki n cho h nâng cao ch t
l ng cu c s ng
Trang 131.1.2 c đi m c a cho vay tiêu dùng
iăt ngăchoăvayălƠăcácăcáănhơn,ăh giaăđình: M c đích c a cho vay tiêu
dùng là ph c v nhu c u chi tiêu, mua s m, sinh ho t hàng ngày c a ng i tiêu dùng
nên khách hàng vay th ng là các cá nhân và h gia đình
T h ng nh y c m v i chu k c a n n kinh t : M c đích vay nh m ph c v
nhu c u c a cá nhân, h gia đình, không ph i xu t phát t m c đích kinh doanh nên
n n kinh t phát tri n hay suy thoái có tác đ ng vô cùng l n đ n chi tiêu c a khách hàng Khi n n kinh t phát tri n, m i ng i kì v ng thu nh p c a mình s t ng trong
t ng lai và có xu h ng chi tiêu nhi u h n hi n t i hi n t i thì thu nh p c a h không đáp ng đ c nhu c u chi tiêu nên h có xu h ng vay tiêu dùng nhi u h n và
kì v ng s tr đ c kho n vay này nhanh chóng trong t ng lai ây c ng là c h i đ ngân hàng phát tri n d ch v CVTD đ y ti m n ng c a mình Ng c l i, trong th i k
n n kinh t suy thoái, nhu c u vay c a ng i dân c ng nh nhu c u cho vay c a ngân hàng c ng b thu h p
Quyă môă m iămónăvayă nh nh ngă t ng s mónăvayă l i r t l n: Do khách
hàng vay đ mua s m các v t d ng nên s ti n vay th ng nh , th m chí là r t nh , không gi ng v i các món vay kinh doanh Giá tr c a kho n vay mà khách hàng mu n vay th ng t ng ng v i giá tr hàng hóa, d ch v mà khách hàng đang có nhu c u mua Tuy nhiên giá tr c a kho n vay c ng có th là m t ph n trong t ng nhu c u c a khách hàng do khách hàng đã có m t kho n ti n tích l y cho nhu c u này t tr c đó
Do s l ng cá nhân và h gia đình có nhu c u vay l n, nhu c u đa d ng và ho t đ ng CVTD ph bi n v i m i t ng l p dân c nên quy mô m i món vay tuy nh nh ng t ng
d n CVTD l i t ng đ i l n
Chiă phíă choă vayă cao: Do các kho n vay tiêu dùng có quy mô nh (tr các
kho n vay đ mua b t đ ng s n) d n đ n chi phí cho vay cao ng th i nó c ng ti m
n nhi u r i ro nh h ng đ n s an toàn c a ngân hàng nên lãi su t CVTD th ng cao h n lãi su t cho vay th ng m i M c lãi su t này có th giúp ngân hàng h n ch
r i ro, n đ nh thu nh p trong tr ng h p s c ngoài Ủ mu n x y ra
Lƣiăsu tăCVTDăth ng c ng nh c: Vì nó ph thu c vào s thay đ i c a lãi
su t huy đ ng v n đ u vào ch không gi ng các kho n cho vay kinh doanh, lãi su t
đ c n đ nh d a trên s th a thu n và lãi su t c a th tr ng
Ng iătiêuădùngăth ngăkémănh y c m v iălƣiăsu t: Ta có th th y nhu c u
vay tiêu dùng c a h h u nh ít co dãn v i lãi su t Khách hàng vay tiêu dùng th ng
ch quan tâm đ n nh ng ti n ích mà vay tiêu dùng mang l i đ th a mãn nhu c u h n
là nh ng chi phí ph i tr cho kho n vay đó Vì giá tr kho n vay nh , lãi tr đ nh k nên không nh h ng l n đ n thu nh p c a khách hàng
Trang 14Lãi su t cho vay tiêu dùng = Chi phí huy đ ng v n + Chi phí huy đ ng khác + R i ro t n th t
d ki n + Ph n bù k h n v i các kho n cho vay dài h n + L i nhu n c n biên
C hoăvayătiêuădùngăch n nhi u r i ro:
+ R i ro v lãi su t: Nh đã nói trên, lãi su t CVTD th ng c ng nh c và c
đ nh nên khi lãi su t trên th tr ng t ng lên ngân hàng s ph i bù đ p lãi su t huy
đ ng v n mà không đ c thay đ i lãi su t CVTD
+ R i ro v tín d ng: Ngu n tài chính đ chi tr cho kho n vay tiêu dùng c a
khách hàng không ph thu c l i nhu n do kho n vay đó mang l i mà nó ph thu c vào thu nh p c a khách hàng trong t ng lai Do đó nó bao g m c r i ro khách quan và
ch quan Ví d v r i ro khách quan nh n n kinh t suy thoái, thiên tai, d ch b nh,… hay nh ng r i ro ch quan nh tình tr ng s c kh e, tai n n, công vi c không n
đ nh,… đ u nh h ng đ n thu nh p c a ng i đi vay và đ ng nhiên s đe d a ngu n
tr n c a ngân hàng
+ R i ro xu t phát t ý th c c a khách hàng:
Ch t l ng thông tin khách hàng cung c p không cao: i v i khách hàng cá nhân, h gia đình, thông tin cung c p đ ngân hàng quy t đ nh có cho vay hay không
là r t quan tr ng Thông tin v ngh nghi p, đ tu i, tình tr ng s c kh e, n i c trú,…
c ng m t ph n quy t đ nh giá tr kho n vay Thông tin này th ng mang tính ch quan, m t chi u không đ c ki m toán, ki m soát nh khách hàng doanh nghi p nên
v i các kho n cho vay khác Ngoài ra, h u nh không có s co dãn c a c u tiêu dùng khi lãi su t thay đ i vì m c đích c a CVTD là th a mãn nhu c u chi tiêu, sinh ho t ch không ph c v cho vi c kinh doanh nên khách hàng không ph i tính l i nhu n lãi hay
l c a kho n vay Vì v y, m c dù lãi su t CVTD cao nh ng v n đ c khách hàng ch p
nh n nên ngân hàng có th kì v ng l i nhu n mang l i s m c cao h n
Trang 151.1.3 Vai trò c a cho vay tiêu dùng
(1) i v iăngơnăhƠngăth ngăm i
Giúp gia t ng tính c nh tranh trên th tr ng:
Trong nh ng n m g n đây, hình th c cho vay tiêu dùng ngày càng phát tri n
m nh m , đ c bi t là các ngân hàng m i thành l p, quy mô nh và ch a có uy tín trên
th tr ng Vi c các ngân hàng này c nh tranh v i các ngân hàng lâu n m và uy tín
d ng nh là không th n u c ti n hành các ho t đ ng truy n th ng là nh n ti n g i (ho t đ ng huy đ ng v n t ti n g i) và s d ng kho n ti n đó đ th c hi n các hoat
đ ng kinh doanh (ho t đ ng s d ng v n) Do đó, vi c đa d ng các danh m c đ u t , phát tri n các d ch v ti m n ng nh CVTD s giúp các ngân hàng này t n t i và phát tri n M c dù kho n tài tr CVTD có quy mô nh , chi phí l n, r i ro cao nh ng n u thành công thì nó s giúp ngân hàng có m t v th nh t đ nh trên th tr ng H n n a ngay c v i các ngân hàng lâu n m, có quy mô l n thì vi c m r ng danh m c đ u t , phát tri n s n ph m d ch v là vô cùng c n thi t vì khi mà cu c c nh tranh giành th
ph n trên th tr ng tr lên kh c li t, các ngân hàng không ch ph i c nh tranh v i các ngân hàng trong h th ng, mà còn ph i c nh tranh v i các t ch c tài chính phi ngân hàng đã khi n th ph n trên th tr ng c a các ngân hàng b thu h p Phát tri n CVTD giúp t ng kh n ng c nh tranh, thu hút đ c khách hàng m i, m r ng quan h t t đ p
v i khách hàng Khách hàng s bi t đ n ngân hàng nhi u h n, hình nh c a ngân hàng
c ng t t đ p h n trong m t khách hàng Vì v y, CVTD đã d n tr lên ph bi n trong các NHTM, là m t lo i s n ph m mang l i thu nh p t ng đ i cao trong t ng doanh thu c a các ngân hàng Theo th ng kê c a B K ho ch và u t , tính đ n cu i tháng 9/2013, t ng tr ng tín d ng toàn qu c đ t 6.8%, ch b ng m t n a ch tiêu đ ra cho
c n m V i t c đ t ng tr ng nh v y, các ngân hàng s khó đ t đ c l i nhu n k
v ng nên các ngân hàng đang đ y m nh CVTD C ng theo m t chuyên gia kinh t phân tích: Trong b i c nh hi n nay, vi c các ngân hàng chuy n h ng sang “ch m sóc” ng i tiêu dùng là hoàn toàn h p lỦ b i dân s Vi t Nam hi n r t đông lên đ n 90 tri u ng i, nhu c u s d ng ti n vào các vi c nh l nh mua s m, s a ch a nhà c a
và đ c bi t là mua xe, mua nhà tr góp là r t l n N u ch m t ph n m i dân s , t c là
9 tri u ng i vay và m i ng i vay bình quân 30 tri u đ ng/n m, thì t ng s ti n cho vay ra đã đ t m c 270 ngàn t đ ng, m t con s vô cùng l n và con s này s mang l i
l i nhu n cao nh k v ng c a các ngân hàng
(Ngu n: dddn.com.vn (2012), Khó cho vay doanh nghi p ngân hàng chuy n
h ng cho vay tiêu dùng, “T p chí tài chính”, B Tài Chính)
Giúp ngân hàng gia t ng thu nh p:
Trang 16M c dù các kho n tài tr theo hình th c CVTD nh nh ng v i s l ng các kho n này l i r t l n (đ i t ng CVTD là t t c các thành ph n trong xã h i), vì th
t ng quy mô tài tr là r t l n Bên c nh đó, lãi su t c a các kho n tài tr theo hình
th c này l i r t cao (b i ng i nh n tài tr h ch quan tâm đ n th a mãn nhu c u
tr c m t mà h đ c h ng, h không m y quan tâm đ n lãi su t ph i tr ) nên đã mang l i cho ngân hàng m t t su t l i nhu n t ng đ i l n trong t ng l i nhu n c a ngân hàng C th là m c lãi su t CVTD đ c h u h t các ngân hàng áp d ng là t 12%-15% cao h n r t nhi u so v i các kho n cho vay thông th ng
(Ngu n: dantri.com.vn (2012), Quy mô cho vay tiêu dùng,“Tài chính và đ u
t ”, Hà N i)
Giúp ngân hàng thu hút khách hàng s d ng d ch v s n ph m c a ngân hàng:
Cho vay tiêu dùng c ng là m t công c marketing r t hi u qu , nhi u ng i bi t
đ n ngân hàng h n, ngân hàng s huy đ ng đ c nhi u ngu n ti n g i t dân c Nhu
c u c a con ng i là không có gi i h n theo th i gian, theo s phát tri n c a n n kinh
t đang d n h i nh p v i th gi i Khi đ t đ c nhu c u này r i h l i v n t i m t nhu c u cao h n khác Chính vì v y các ngân hàng liên t c đ y m nh CVTD đ n khách hàng nh c ng i đ n t n nhà đ t v n tr c ti p, gi i đáp nh ng th c m c, làm th t c giúp khách hàng vay ti n đ c thu n l i Cho vay tiêu dùng thu h p kho ng cách gi a ngân hàng và khách hàng, làm khách hàng có nh ng n t ng t t
đ p v ngân hàng, nh đó hình nh c a ngân hàng đ c qu ng bá r ng rãi mà không
c n ph i thông qua các ph ng ti n truy n thông
Giúp ngân hàng đa d ng hóa s n ph m, phân tán r i ro:
Cho vay tiêu dùng t o đi u ki n m r ng danh m c đ u t s n ph m d ch v nâng cao thu nh p và phân tán r i ro cho ngân hàng i t ng c a CVTD là các cá nhân và h gia đình nh l nên các kho n vay th ng không l n nh ng s l ng các kho n vay l i l n Th c t , chi phí trong ho t đ ng cho vay nh l , cá nhân và tiêu dùng là r t l n, nh ng bù l i khi cho vay phân tán, chênh l ch lãi su t gi a đ u vào và
đ u ra t ng đ i t t Ngân hàng có th dùng l i nhu n này đ bù cho nh ng kho n khác, đ ng th i khi cho vay phân tán, tính an toàn th ng cao h n đ i v i kho n vay
Trang 17c p bách nh nhu c u chi tiêu cho giáo d c y t Nh ng nhu c u v hàng hóa xa x nh nhà c a, ô tô, gi i trí, du l ch,… đ u đòi h i ngu n tài chính l n mà không ph i ai
c ng có th đáp ng đ c Do v y, h tìm đ n các ngân hàng đ đáp ng t i u nh ng yêu c u đó, giúp cho mình, b n bè, ng i thân có m t cu c s ng hoàn thi n h n
Có th nói r ng b t c m t ng i nào đ u mong mu n đ c th a mãn nh ng nhu c u c a riêng mình b t đ u t nh ng hàng hóa t t y u đ n hàng hóa xa x h n Tuy nhiên trên th c t là m t ng i tr l i ch a có đ kh n ng chi tr cho nh ng nhu
c u c a mình do đó h c n th i gian tích l y ti n, ng i tiêu dùng s khéo léo ph i
h p gi a th a mãn hi n t i v i kh n ng thanh toán t ng lai Có th nói r ng
ng i tiêu dùng là ng i đ c h ng tr c ti p và nhi u nh t l i ích mà hình th c cho vay này mang l i trong đi u ki n h không l m d ng chi tiêu vào nh ng vi c không chính đáng vì khi đó s làm gi m kh n ng ti t ki m và chi tiêu trong t ng lai
(3) i v iăng i s n xu t
Kích thích ng i s n xu t cung c p ngày càng nhi u m t hàng cho xã h i:
Có th nói CVTD gián ti p kích thích ng i s n xu t cung c p ngày càng nhi u
m t hàng có nhi u l i ích cho xã h i Hình th c cho vay này làm cho ng i s n xu t
có th yên tâm ph n nào vào th tr ng ti m n ng mà h đã d đoán Vì khi CVTD
đ c đ y m nh đ ng ngh a v i vi c khách hàng có đ kh n ng thanh toán cho nh ng hàng hóa, d ch v mà h đang có nhu c u làm cho c u tiêu dùng t ng i u đó đã kích thích các nhà s n xu t vì m c tiêu t i đa hóa l i nhu n c a mình mà cung c p ra th
tr ng nhi u m t hàng m i, ch t l ng, phù h p và có ích cho xã h i
M c tiêu c a các công ty bán l là t i đa hóa l i nhu n c a công ty v i các hàng hóa, s n ph m đ c bán ra trên th tr ng, do đó h tìm m i cách đ bán đ c nhi u hàng hóa, s n ph m nh t Th nh ng không ph i lúc nào khách hàng c ng có đ ngu n
l c tài chính đ chi tr cho nh ng hàng hóa mà h mu n mua Hàng hóa đã s n xu t ra thì thì không th đ mãi trong kho s d n đ n tình tr ng đ ng v n, s n xu t kinh doanh trì tr Vì v y, hình th c CVTD ra đ i đáp ng c nhu c u tiêu dùng c a khách hàng và nhu c u bán hàng c a công ty Công ty có th bán hàng hóa nhanh h n, thu
h i v n nhanh h n và có th m r ng s n xu t kinh doanh do kh n ng thanh toán c a khách hàng linh ho t h n
Trang 18n ng thanh toán Vi c phát tri n CVTD c a các NHTM s làm t ng đáng k nh ng nhu c u có kh n ng thanh toán, kh i thông lu ng chuy n d ch hàng hóa Hay nói cách khác đây chính là m t gi i pháp kích c u hi u qu qua đó làm cho n n kinh t tr lên
n ng đ ng h n
em l i l i ích cho c ba bên: ngân hàng – doanh nghi p – xã h i:
Quá trình s n xu t và l u thông hàng hóa n u nh không có tiêu dùng s d n
đ n t c ngh n, hàng hóa đ ng, doanh thu gi m d n đ n quá trình s n xu t không th
ti p t c Vai trò c a ngân hàng lúc này quan tr ng h n bao gi h t Ngân hàng cho
ng i tiêu dùng vay ti n đ chi tiêu tr c khi có kh n ng thanh toán Khi có ti n
ng i tiêu dùng tìm đ n doanh nghi p mua hàng hóa, doanh nghi p bán đ c hàng hóa s có kh n ng tr n cho ngân hàng H n n a, doanh nghi p l i ti p t c tìm đ n ngân hàng vay đ m r ng s n xu t kinh doanh Nh v y, ngân hàng CVTD s đem l i
l i ích cho c ba bên: ngân hàng – doanh nghi p – khách hàng hay chính là có l i cho
c nh tranh hàng hóa trong n c, thúc đ y n n kinh t phát tri n Bên c nh đó, nhà
n c c ng đ t đ c các m c tiêu kinh t - xã h i khác nh gi i quy t đ c công n
vi c làm cho ng i lao đ ng, t ng thu nh p, gi m b t các t n n xã h i, c i thi n và nâng cao ch t l ng cu c s ng cho ng i dân
1.1.4 Nguyên t c và đi u ki n c a cho vay tiêu dùng
1.1.4.1 Nguyên t c cho vay tiêu dùng:
S d ng v năvayăđúngăm căđíchăđƣăth a thu n trong h păđ ngătínăd ng:
Vi c s d ng v n vay vào m c đích gì do hai bên, ngân hàng và khách hàng
th a thu n và ghi vào trong h p đ ng tín d ng m b o s d ng v n vay đúng m c đích th a thu n nh m đ m b o hi u qu s d ng v n vay và kh n ng thu h i n sau này Do v y, v phía ngân hàng tr c khi cho vay c n tìm hi u rõ m c đích vay v n
c a khách hàng, đ ng th i ph i ki m tra xem khách hàng có s d ng v n vay đúng
nh m c đích đã cam k t hay không i u này r t quan tr ng vì vi c s d ng v n vay đúng m c đích hay không có nh h ng r t l n đ n kh n ng thu h i n vay sau này
Vi c khách hàng s d ng v n vay không đúng m c đích d d n đ n th t thoát và lãng phí khi n cho c ngân hàng và khách hàng đ u g p khó kh n
V phía khách hàng, vi c s d ng v n vay đúng m c đích góp ph n nâng cao
hi u qu s d ng v n vay, đ ng th i khách hàng c ng đ m b o kh n ng hoàn tr n
Trang 19cho ngân hàng T đó, nâng cao uy tín c a khách hàng đ i v i ngân hàng và c ng c quan h vay v n gi a khách hàng và ngân hàng sau này
Ph iăhoƠnătr g căvƠălƣiăđúngăh n:
Hoàn tr n g c và lãi v n vay là m t nguyên t c không th thi u trong ho t
đ ng cho vay i u này xu t phát t tính ch t t m th i nhàn r i c a ngu n v n mà ngân hàng s d ng đ cho vay i đa s ngu n v n mà ngân hàng s d ng đ cho vay
là v n huy đ ng t khách hàng g i ti n, do đó, sau khi cho vay trong m t th i gian
nh t đ nh, khách hàng vay ti n ph i hoàn tr l i cho ngân hàng đ ngân hàng hoàn tr
l i cho khách hàng g i ti n
Ngoài ra, trong quá trình th c hi n các nghi p v tín d ng c a mình, ngân hàng
ph i bù đ p các chi phí nh : tr lãi ti n g i, chi phí n ch , tr l ng cán b công nhân viên, n p thu …Do đó, ngân hàng ph i thu thêm kho n chênh l ch ngoài s v n g c cho vay
H n n a, b n ch t c a quan h tín d ng là quan h chuy n nh ng t m th i quy n s d ng v n vay nên sau m t th i gian nh t đ nh v n vay ph i đ c hoàn tr , c
g c và lãi
1.1.4.2 i u ki n cho vay tiêu dùng
Cho vay tiêu dùng là m t trong các hình th c c p tín d ng c a ngân hàng, do đó
mu n đ c ngân hàng cho vay tiêu dùng thì khách hàng tr c h t ph i th a mãn t t c các đi u ki n vay v n mà lu t pháp Vi t Nam yêu c u, bao g m:
Th nh t, khách hàng ph i có n ng l c pháp lu t dân s , n ng l c pháp lu t dân s và ch u trách nhi m dân s theo quy đinh c a pháp lu t
Do quan h tín d ng gi a ngân hàng và khách hàng đ c pháp lu t b o v nên
m i quan h này ph i đ c l p trên c s lu t pháp Khách hàng đi vay v n ngân hàng
mu n đ m b o quan h vay m n là h p pháp thì tr c h t khách hàng phái có đ y đ
n ng l c pháp lu t dân s , hành vi dân s theo quy đ nh
M c đích s d ng v n c a khách hàng ph i đ c xác đ nh phù h p v i cam k t trong đ n xin vay v n Theo Lu t các T ch c tín d ng n m 2010, ngân hàng s không cho khách hàng vay v n đ mua s m các tài s n mà pháp lu t c m mua bán, chuy n
nh ng, chuy n đ i H n n a, n u khách hàng vi ph m đi u ki n này c ng có ngh a là
vi ph m nguyên t c s d ng ti n vay đúng m c đích trong cho vay c a ngân hàng Do
v y, v i tr ng h p khách hàng s d ng v n vay sai m c đích, ngân hàng ph i áp
d ng các bi n pháp ch tài thích h p đ x lỦ Bên c nh đó, m c đích s d ng v n vay
c a khách hàng c ng ph i đ c xác đ nh là kh thi, phù h p v i ngu n v n mà ngân hàng có th cho khách hàng vay, đ ng th i phù h p v i kh n ng tài chính c a khách
Trang 20hàng, đ m b o khách hàng tr n đúng h n và đ y đ n g c, lãi V i tr ng h p khách hàng có m c đích s d ng v t quá kh n ng cho phép, ngân hàng ph i kiên quy t t ch i, bên c nh đó có th đ a ra nh ng ph ng án khác kh thi h n đ khách hàng cân nh c và l a ch n
h n cam k t
Khi đ c p đ n kh n ng tài chính c a khách hàng vay v n tiêu dùng, thông
th ng ngân hàng chú tr ng đ n các ngu n thu nh p hi n t i c a khách hàng đó ây
là đi u ki n t t y u nh m đ m b o nguyên t c hoàn tr trong cho vay c a ngân hàng
B i thông th ng, n u khách hàng có thu nh p cao và n đ nh thì kh n ng hoàn tr n đúng h n cho ngân hàng s cao h n, gi m thi u t i đa kh n ng ngân hàng có th g p
ph i, đ m b o quan h tín d ng gi a Ngân hàng – Khách hàng là lành m nh
ây là y u t mà m i ngân hàng đ u quan tâm vì đ m b o ti n vay là công c
b o đ m trong vi c th c hi n trách nhi m và ngh a v c a khách hàng trong quan h vay v n Do đó, ngu n thu n th nh t t thu nh p b ng l ng c a khách hàng có nhi u r i ro, không đ m b o ch t l ng cho ngân hàng thu đ c đ y đ n g c và lãi Chính vì th , khi cá nhân, h gia đình quy t đ nh đi vay v n ngân hàng luôn yêu c u khách hàng ph i th c hi n đ y đ quy đ nh v đ m b o ti n vay
1.1.5 Các bi n pháp đ m b o ti n vay
Ho t đ ng cho vay luôn ti m n r i ro, đ đ m b o an toàn hi u qu trong cho vay và tránh r i ro Lu t pháp đã qui đ nh nh ng v n đ v nguyên t c cho vay, các h n
ch đ đ m b o an toàn tín d ng, h p đ ng tín d ng, xét duy t cho vay, ki m tra vi c
s d ng v n vay ho t đ ng cho vay c a ngân hàng đ c lành m nh và có hi u
qu , các NHTM ph i làm t t vi c ki m tra, đánh giá kh n ng hoàn tr v n vay c a
ng i vay v n
m b o ti n vay là h th ng các bi n pháp do ngân hàng cho vay đ nh m
Trong đó cho vay có đ m b o b ng tài s n là vi c ngân hàng cho khách hàng
vay và yêu c u khách hàng ph i có tài s n đ m b o cho ngh a v tr n t i ngân hàng Cho vay có đ m b o b ng tài s n th ng áp d ng các bi n pháp BTV nh : C m c tài s n, th ch p, b o lãnh C th :
C m c tài s n:C m c tài s n là vi c m t bên (g i là bên c m c ) giao tài s n thu c quy n s h u c a mình cho bên kia (g i là bên nh n c m c ) đ b o đ m th c
hi n ngh a v dân s Tài s n c m c g m: Vi t Nam đ ng, ngo i t , s d trên tài
Trang 21kho n ti n g i, trái phi u, tín phi u, th ng phi u, k phi u, S ti t ki m, ch ng ch
ti n g i và các gi y t khác có giá tr nh ti n; máy móc, thi t b , ph ng ti n v n t i, nguyên v t li u, hàng tiêu dùng, kim khí quỦ, đá quỦ và các v t có giá khác (là tài s n không ph i là b t đ ng s n); tài s n hình thành trong t ng lai Tr ng h p tài s n
c m c đ c b o hi m thì kho n b o hi m c ng thu c tài s n c m c
Th ch p tài s n: Là vi c m t bên (ng i vay, bên th ba) dùng tài s n thu c
s h u ho c quy n s d ng đ t c a mình đ b o đ m th c hi n ngh a v tr n mà không chuy n giao tài s n cho ngân hàng qu n lỦ Trong tr ng h p th ch p toàn b
b t đ ng s n, đ ng s n có v t ph thì v t ph c a b t đ ng s n, đ ng s n đó c ng thu c tài s n th ch p Tài s n th ch p g m: tài s n là b t đ ng s n; tài s n là đ ng
s n; tài s n là hoa l i, l i t c, tài s n hình thành trong t ng lai
ba cam k t b o đ m khi ph i th c hi n ngh a v tr n thay ng i vay, bao g m các tài
s n theo quy đ nh v vi c c m c tài s n ho c th ch p tài s n nêu trên
Cho vay không có đ m b o b ng tài s n là vi c ngân hàng cho khách hàng vay song không yêu c u khách hàng ph i có tài s n đ m b o cho ngh a v tr n mà ch
d a trên uy tín c a khách hàng vay Trong đó, tín ch p: là hình th c cho vay d a trên uy
tín khách hàng mà không c n tài s n đ m b o Hình th c cho vay này đ c áp d ng v i khách hàng có uy tín cao v i ngân hàng
1.1.6 Quy trình cho vay tiêu dùng
Quy trình cho vay là t ng h p các công vi c c th mà các cán b tín d ng và các phòng ban có liên quan trong ngân hàng ph i th hi n khi c p v n cho khách hàng chu n hóa ti p xúc, phân tích, cho vay và thu n , m i NHTM th ng xây d ng cho mình m t quy trình cho vay Gi a các ngân hàng, các quy trình y có th có s khác
bi t, tùy thu c vào đ c đi m và kh n ng t ch c qu n lỦ c a ngân hàng Tuy nhiên, nhìn chung đ u bao g m 6 b c sau:
B c 1 Nh n h s ătínăd ng: Khách hàng có nhu c u vay v n đ n ngân hàng
làm th t c xin vay T i đây, cán b tín d ng h ng d n cho khách hàng l p h s đ y
đ và đúng quy đ nh H s tín d ng th ng bao g m: H s pháp lỦ, h s kho n vay và
h s đ m b o ti n vay Trong đó:
- H s pháp lý là các gi y t ch ng minh cho n ng l c pháp lu t dân s và
n ng l c hành vi dân s c a khách hàng nh : CMTND/ H chi u, gi y đ ng ký k t hôn/ gi y ch ng nh n đ c thân, s h kh u…
- H s kho n vay là nh ng gi y t , tài li u ch ng minh cho m c đích s d ng
v n c a khách hàng , n ng l c tr n c a khách hàng, bao g m: H p đ ng mua bán
Trang 22ký v i nhà cung c p, hóa đ n mua hàng, h p đ ng lao đ ng, gi y xác nh n thu nh p,
b ng kê chi ti t l ng…
- H s đ m b o ti n vay là nh ng gi y t , tài li u xác nh n quy n s h u ho c
quy n s d ng h p pháp c a khách hàng vay v n v i nh ng tài s n mà khách hàng
cam k t s d ng làm tài s n đ m b o trong quá trình đi vay
B c 2 Th măđ nhătínăd ng: ây là khâu quan tr ng trong quá trình cho vay
tiêu dùng, quy t đ nh đ n ch t l ng tín d ng Cán b tín d ng sai s đ a ra quy t đ nh sai Qúa trình th m đ nh bao g m:
- Th m đ nh đ c đi m ngu n vay
- Th m đ nh m c đích s d ng v n vay
- Th m đ nh tình hình tài chính và kh n ng thanh toán c a khách hàng
- Th m đ nh tài s n đ m b o
B c 3 Xétăduy tăvƠăquy tăđ nh cho vay: Sau quá trình th m đ nh, cán b tín
d ng thông báo l i v i c p trên đ trình lên h i đ ng xét duy t, đua ra quy t đ nh cho vay Sau khi quy t đ nh, ngân hàng ph i l p v n b n thông báo cho khách hàng bi t rõ
n i dung (n u không cho vay ph i cho bi t lỦ do)
B c 4.ăHoƠnăt t th t căphápălỦăvƠăti năhƠnhăgi iăngơn:ă
Sau khi xét duy t và quy t đ nh cho vay, ngân hàng và khách hàng ti n hành kí
k t h p đ ng tín d ng
Các y u t ch y u c a m t h p đ ng tín d ng là:
- Khách hàng: H tên, đ a ch , t cách pháp nhân (n u có)
- M c đích s d ng: Khách hàng ph i ghi rõ kho n vay đ c s d ng đ làm gì
- S ti n ho c h n m c tín d ng mà ngân hàng cam k t c p cho khách hàng
- Lãi su t áp d ng: M c lãi su t mà khách hàng ph i tr , lãi su t c đ nh hay thay
đ i, các đi u ki n thay đ i lãi su t
- M c phí đ có cam k t tín d ng t ngân hàng, tính theo t l ph n tr m trên h n
Trang 23Các đi u ki n khác: ki m soát v t th ch p, ki m soát ho t đ ng kinh doanh c a
ng i vay, đi u ki n phát m i tài s n, ph t vi ph m h p đ ng…
Sau khi kỦ k t h p đ ng tín d ng, ngân hàng ti n hành gi i ngân cho khách hàng
B c 5 Ki mătraătrongăquáătrìnhăchoăvay: Sau khi gi i ngân cho khách hàng,
ngân hàng ph i ki m soát xem khách hàng có s d ng ti n vay đúng m c đích hay không Vi c thu th p thông tin v khách hàng:
T t c thông tin ph n nh theo chi u h ng t t th hi n ch t l ng tín d ng đang đ c đ m b o
N u ch t l ng kho n vay đang b đe d a c n có bi n pháp x lỦ k p th i Ngân hàng có quy n thu h i n tr c h n, ng ng gi i ngân n u bên đi vay vi
ph m h p đ ng tín d ng
B c 6 Thu h i n ho căđ aăraăquy tăđ nhătínăd ng m i: Khi khách hàng
đã tr h t n g c và lãi đúng h n, quan h tín d ng gi a ngân hàng và khách hàng s
k t thúc Tuy nhiên, bên c nh các kho n tín d ng an toàn, v n t n t i các kho n tín
d ng mà đ n th i đi m hoàn tr khách hàng không tr đ c n Cho nên ngân hàng
ph i tìm hi u nguyên nhân và đ a ra quy t đ nh m i: có cho khách hàng gia h n n hay là bán tài s n đ m b o đ bù đ p r i ro
Tóm l i, quy trình c n đ c xây d ng cho phù h p v i các quy đ nh c a pháp
lu t, v i t ng nhóm khách hàng và v i t ng lo i cho vay c a ngân hàng Quy đ nh cho vay ph i đ m b o đ ngân hàng có đ các thông tin c n thi t nh ng không gây phi n
hà cho khách hàng M t quy trình cho vay đ c xây d ng h p lỦ s làm t ng hi u qu
ho t đ ng, gi m thi u r i ro và nâng cao l i nhu n c a ngân hàng
1.1.7 Phân lo i cho vay tiêu dùng
Có nhi u cách phân lo i cho vay tiêu dùng khác nhau, tùy theo tiêu th c mà chúng ta l a ch n thì cho vay tiêu dùng đ c phân chia thành:
1.1.7.1 C n c vào th i h n cho vay
Cho vay ng n h n: Là các kho n ngân hàng cho cá nhân, h gia đình vay v n tiêu dùng có th i h n t i 12 tháng
Cho vay trung h n: Là nh ng kho n ngân hàng cho cá nhân, h gia đình vay v n tiêu dùng có th i h n trên 12 tháng đ n 60 tháng
ChoăvayădƠiăh n: Là nh ng kho n ngân hàng cho cá nhân, h gia đình vay v n
tiêu dùng có th i gian trên 60 tháng
(Ngu n: Nguy n V n Ti n (2013), “Tín d ng ngân hàng”, NXB Th ng Kê )
Trang 241.1.7.2 C n c vào m c đích vay
Choă vayă tiêuă dùngă c ă trú:ă Là kho n vay tài tr cho nhu c u mua s m, xây
d ng ho c c i t o nhà c a khách hàng cá nhân ho c h gia đình c đi m c a kho n vay này th ng có quy mô l n và th i gian tài tr dài
Chiăphíătiêuădùngăphiăc ătrú: Là kho n vay đ c tài tr đ trang tr i cho chi
phí mua s m xe c , đ dùng gia đình, chi phí h c hành, gi i trí, du l ch,… c đi m
c a kho n vay này th ng có quy mô nh và th i gian tài tr ng n
(Ngu n: Nguy n V n Ti n (2013), “Tín d ng ngân hàng”, NXB Th ng Kê)
1.1.7.3 C n c vào ph ng th c hoàn tr :
Choăvayătiêuădùngătr góp: Theo hình th c tài tr này thì ng i đi vay tr n
cho ngân hàng (g m c g c và lãi) theo nhi u l n, theo nh ng k h n nh t đ nh do ngân hàng quy đ nh (tháng, quỦ,…) Hình th c này áp d ng cho các kho n vay có giá
tr l n ho c nh ng khách hàng mà thu nh p đ nh k c a h không đ đ thanh toán h t
m t l n s n vay i v i lo i cho vay này thì ngân hàng ph i chú Ủ đ n nh ng v n
đ nh : Lo i tài s n đ c tài tr , s ti n ph i tr tr c, đi u kho n thanh toán
Choăvayătiêuădùngăphiătr góp: ây là hình th c tài tr mà theo đó s ti n vay
c a khách hàng s đ c thanh toán m t l n khi h p đ ng tín d ng đ n h n c đi m
c a các kho n tín d ng này th ng có quy mô nh , th i h n cho vay ng n Ngân hàng
áp d ng hình th c này b i đây là bi n pháp giúp ngân hàng không m t nhi u th i gian
nh khi ph i ti n hành thu n nhi u k Trên th c t thì kho n CVTD theo hình th c này là r t ít
Choăvayătiêuădùngătu năhoƠn: Là kho n vay mà ngân hàng cho phép khách
hàng dùng th tín d ng ho c ngân hàng phát hành lo i séc cho phép th u chi d a trên
s ti n trên tài kho n vãng lai c a khách hàng Theo ph ng th c này, trong th i h n
đ c th a thu n tr c, c n c vào chi tiêu và thu nh p ki m đ c t ng k , khách hàng
đ c ngân hàng cho vay và tr n nhi u k m t cách tu n hoàn theo m t h n m c tín
d ng
(Ngu n:Mai V n B n (2009), “Nghi p v ngân hàng th ng m i”, NXB Tài Chính )
1.1.7.4 C n c vào hình th c đ m b o ti n vay
Cho vay c măđ : Nó c ng là m t hình th c ngân hàng cho khách hàng vay đ
nh m m c đích tiêu dùng cho khách hàng nh ng đi u ki n đ hình th c vay này đ c
th c hi n là khách hàng ph i th ch p tài s n cho ngân hàng đ đ m b o ngh a v ph i
Trang 25tr n c a mình Danh m c các lo i tài s n và đi u ki n các lo i tài s n đ c c m c ,
th ch p c ng đ c ngân hàng quy đ nh c th d a trên c s quy đ nh c a pháp lu t
và chính sách tín d ng c a ngân hàng Thông th ng thì tài s n dùng đ th ch p s có giá tr l n h n giá tr kho n vay c a khách hàng
Cho vay th ch păl ng: Cho vay th ch p l ng th ng đ c áp d ng cho
khách hàng có vi c làm n đ nh, thu nh p n đ nh ngoài vi c chi cho các kho n
th ng xuyên hàng tháng thì còn tích l y đ c đ tr n cho kho n vay (th c hi n ngh a v tr n cho ngân hàng) S ti n đ c vay s d a trên nhu c u mu n vay, thu
nh p th ng xuyên c a khách hàng c ng nh gi i h n cho vay t i đa c a ngân hàng
Do đó khi xét duy t h s xin vay c a khách hàng, ngân hàng c n ph i thu th p nh ng thông tin c th và chính xác v thu nh p c ng nh chi tiêu hàng tháng c a khách hàng
đ có nh ng quy t đ nh cho vay đúng đ n
Choăvayăcóăđ m b o t tƠiăs năhìnhăthƠnhăt ti n vay: Nó th ng đ c áp
d ng đ i v i nh ng kho n vay tiêu dùng có giá tr l n, th i gian s d ng lâu dài nh vay đ mua nhà, mua xe, b t đ ng s n,…Tùy thu c vào kh n ng tài chính và tr n
c a khách hàng, giá tr kho n mua s m mà m c cho vay có th là t 50-60% giá tr tài
s n đó (m c cho vay này tùy thu c vào chính sách tín d ng c a t ng ngân hàng quy
đ nh)
(Ngu n: Mai V n B n (2009), “Nghi p v ngân hàng th ng m i”, NXB Tài Chính )
1.1.7.5 C n c vào ngu n g c c a kho n n :
Choăvayătiêuădùngătr c ti p: Là hình th c ngân hàng tr c ti p cho vay, ti p
xúc v i khách hàng, vi c thu n c ng đ c ti n hành tr c ti p b i ngân hàng
S ăđ 1.1:ăMôăhìnhăcácăb c ti năhƠnhăchoăvayătiêuădùngătr c ti p
(Ngu n: Nguy n V n Ti n (2013), “Tín d ng ngân hàng”, NXB Th ng Kê)
Trong đó:
(1): Ngân hàng và ng i tiêu dùng kỦ k t h p đ ng vay
Ng i tiêu dùng 1
5
3
2
4
Trang 26(2): Ng i tiêu dùng tr tr c m t ph n tài s n cho công ty bán l
(3): Ngân hàng thanh toán ph n tài s n còn thi u cho công ty bán l
(4): Công ty bán l giao tài s n cho ng i tiêu dùng
(5): Ng i tiêu dùng thanh toán ti n cho ngân hàng
Choăvayă tiêuădùngă giánăti p: Là hình th c cho vay trong đó các ngân hàng
mua các kho n n phát sinh do các công ty bán l đã bán ch u hàng hóa, d ch v cho
(2): Công ty bán l và ng i tiêu dùng kỦ h p đ ng mua bán ch u Thông
th ng thì ng i tiêu dùng ph i tr tr c m t ph n giá tr hàng hóa
(3): Công ty bán l giao hàng hóa cho ng i tiêu dùng
(4): Công ty bán l bán b ch ng t hàng hóa cho ngân hàng
(5): Ngân hàng thanh toán cho công ty bán l
(6): Ng i tiêu dùng thanh toán tr góp cho ngân hàng
Choăvayătiêuădùngăgiánăti păđ c th c hi năquaăcácăcáchăth c sau:
Tài tr truy đòi toàn b : Theo ph ng th c này, khi bán các kho n n c a ng i
tiêu dùng đã mua ch u cho ngân hàng, các công ty bán l cam k t s thanh toán cho ngân hàng toàn b các kho n n đ n h n n u ng i tiêu dùng không thanh toán đ c cho ngân hàng
Ng i tiêu dùng 6
4
5
2
3
Trang 27Tài tr truy đòi h n ch : theo ph ng th c này, trách nhi m c a công ty bán l
đ i v i các kho n n c a ng i tiêu dùng mua ch u khi đã bán cho ngân hàng là h u
h n N u đ n h n mà ng i tiêu dùng không thanh toán đ c cho ngân hàng thì công
ty bán l ch có ngh a v v i kho n n đó m t ch ng m c nh t đ nh, tùy thu c vào các đi u kho n đã đ c th a thu n t tr c gi a ngân hàng và công ty bán l
Tài tr mi n truy đòi: Theo ph ng th c này, sau khi bán các kho n n t ng i
tiêu dùng cho ngân hàng, công ty bán l không ph i ch u b t k trách nhi m nào v kho n n có đ c thanh toán hay không Ph ng th c này ch a đ ng nhi u r i ro nên phí c a kho n vay đ c mua theo ph ng th c này s cao h n các ph ng th c trên
và các kho n vay đ c mua c ng đ c ngân hàng tính toán k tr c khi quy t đ nh mua Ngoài ra, ch có nh ng công ty bán l r t uy tín v i ngân hàng m i áp d ng
ph ng th c này
Tài tr có mua l i: Theo ph ng th c này, Sau khi th c hi n cho vay tiêu dùng
gián ti p v i hình th c mi n truy đòi ho c truy đòi m t ph n, n u có r i ro x y ra
ng i tiêu dùng không tr đ c n thì ngân hàng bu c ph i thanh lỦ tài s n đ thu h i
n Trong tr ng h p này, n u có th a thu n tr c thì ngân hàng có th bán l i các kho n n cho công ty bán l ph n n mình ch a đ c thanh toán kèm theo tài s n đã
đ c ng i tiêu dùng s d ng trong m t th i gian nh t đ nh
1.2 Ch tăl ngăchoăvayătiêuădùngăc aăngơnăhƠngăth ngăm i
1.2.1 Khái ni m v ch t l ng cho vay tiêu dùng
Qua nh ng l i ích mà CVTD mang l i, ta có th th y r ng ch t l ng cho vay tiêu dùng là m t t t y u và khách quan mà các ngân hàng th ng m i c n chú tr ng
B i CVTD không ch mang l i l i ích cho chính ngân hàng, cho ng i tiêu dùng, cho nhà s n xu t mà còn thúc đ y s phát tri n và t ng tr ng kinh t Chính vì tri n v ng
do l i nhu n c a ho t đ ng này mang l i mà m c dù ngân hàng ph i đ i m t v i nhi u
r i ro nh ng các ngân hàng v n luôn h ng s quan tâm vào ho t đ ng này Nó đ c coi nh m t chi n l c kinh doanh c a ngân hàng trong th i gian t i
nghi c a ngân hàng th ng m i v i s thay đ i c a môi tr ng bên ngoài, th hi n s c
m nh c a ngân hàng trong quá trình c nh tranh đ t n t i và phát tri n Nó đ c xác
đ nh qua các y u t nh : Thu hút đ c nhi u khách hàng t t, th t c đ n gi n, thu n
ti n, m c đ an toàn v n tín d ng, kh n ng t o ra l i nhu n cho ngân hàng Ch t
l ng tín d ng không t nhi n sinh ra, đây là k t qu c a m t quá trình k t h p ho t
đ ng gi a nh ng con ng i trong m t t ch c, gi a các t ch c v i nhau trong m t ngân hàng vì m t m c đích chung
Trang 28Xétă trênă ph ngă di nă lƠă m tă khách hƠng: Khi nhìn nh n v ch t l ng
CVTD c a ngân hàng h th ng đánh giá thông qua nhi u y u t C th ch t l ng cho vay là th hi n các kho n vay đ c đáp ng k p th i, đ y đ nhu c u s d ng v n
c a khách hàng v i lãi su t h p lỦ và có s c c nh tranh Các kho n vay v n t NHTM giúp cho khách hàng có đ ti n đ th a mãn nhu c u v tiêu dùng, nâng cao ch t l ng
cu c s ng
Xétătrênăph ngădi n c aăngơnăhƠng:ăCh t l ng cho vay tiêu dùng th hi n
vi c t o ra l i nhu n t cho vay tiêu dùng đ trang tr i các chi phí liên quan và bù
đ p các r i ro trong cho vay, đáp ng k p th i và đ y đ nhu c u v n c a khách hàng, làm th a mãn nhu c u c a khách hàng
hi u qu s d ng v n c a ng i vay tiêu dùng Khách hàng s d ng v n vay đúng
m c đích, đ t đ c nhu c u tiêu dùng thông qua s tài tr c a ngân hàng Ch t l ng cho vay tiêu dùng t t giúp ngân hàng thu h i đ c g c và lãi, bù đ p chi phí và thu
đ c l i nhu n Ch t l ng c a kho n CVTD đ c nâng cao th hi n vi c đa d ng hóa đ i t ng cho vay, đa d ng hóa m c đích c p tín d ng, đ a ra nhi u hình th c cho vay linh ho t, đ ng th i l i nhu n c a CVTD liên t c t ng, chi phí đ c gi m t i m c
t i thi u, t l n quá h n trong CVTD m c th p i u này có ngh a là ngân hàng
v a t o ra hi u qu kinh t v a t o ra đ c hi u qu xã h i, tác đ ng r t tích c c đ n
s phát tri n c a kinh t Tuy nhiên, vay v n ngân hàng v n đang là khó kh n l n c a
ng i tiêu dùng Không k ngu n vay l n t i ngân hàng, đ tho mãn và nâng cao ch t
l ng tiêu dùng, ng i tiêu dùng th ng ph i vay m n t nh ng ngu n không chính
th c Ngu n v n này mang tính ch p vá, không n đ nh và chi phí cao gay nh h ng
t i đ i s ng c a ng i tiêu dùng và tác đ ng x u đ n n n kinh t Chính vì v y, v n đ quan trong hi n nay là làm th nào đ nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i
k p th i nhu c u s d ng v n c a khách hàng, t o ni m tin cho khách hàng, góp
b o ho t đ ng kinh doanh c a ngân hàng an toàn, lành m nh và sinh l i
1.2.2 Ý ngh a c a nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng
Các kho n cho vay tiêu dùng mang l i cho ngân hàng m t ngu n thu nh p l n, tuy nhiên hình th c cho vay này luôn g p nh ng r i ro tín d ng m c đ cao, do đó các ngân hàng luôn giành s chú Ủ đ c bi t trong vi c ki m soát c ng nh nh ng bi n pháp h n ch r i ro tín d ng M t trong nh ng bi n pháp h u hi u là nâng cao ch t
l ng cho vay tiêu dùng Ho t đ ng này mang l i l i ích cho c ngân hàng, khách
Trang 29hàng nói riêng và t ng th n n kinh t nói chung Xét riêng v phía b n thân ngân hàng, nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng có nh ng Ủ ngh a quan tr ng sau:
(1) i v i NHTM:
hàng
Trong tình hình c nh tranh ngày càng gay g t, b n thân ngân hàng mu n t n t i
và phát tri n ph i t o ra s khác bi t v i các ngân hàng khác Hi n nay h u h t các NHTM đ u đã tri n khai cho vay tiêu dùng, vì v y hình th c cho vay này đã không còn m i m đ i v i khách hàng Ch t l ng cho vay tiêu dùng đ c nâng cao không
ch giúp khách hàng c i thi n đ c ch t l ng cu c s ng mà còn đóng góp cho ngân hàng ngu n thu nh p đáng k do lãi su t cho vay tiêu dùng cao Do v y, vi c nâng cao
ch t l ng cho vay tiêu dùng s góp ph n đ m b o s an toàn và giúp gia t ng l i nhu n cho ngân hàng
Hai là, góp ph n nâng cao kh n ng thu h i n đ y đ và đúng h n Nh đó,
ngân hàng có đi u ki n m r ng kh n ng cung c p tín d ng c ng nh các d ch v ngân hàng khác do t o đ c thêm ngu n v n t vi c t ng vòng quay v n tín d ng
Ba là, giúp cho ngân hàng thu hút đ c nhi u khách hàng h n Khi ch t
l ng cho vay đ c nâng cao t c là ngân hàng đã đáp ng đ c ph n l n nhu c u c a khách hàng, t đó, t o ra m t hình nh t t v bi u t ng và uy tín c a ngân hàng, do
v y thu hút đ c nhi u khách hàng h n
tr , gi m chi phí nghi p v , chi phí qu n lỦ và các chi phí thi t h i do không thu h i
đ c v n đã cho vay
(2) i v i doanh nghi p:
Quá trình s n xu t và l u thông hàng hóa n u nh không có tiêu dùng s d n
đ n t c ngh n, hàng hóa đ ng, doanh thu gi m d n đ n quá trình s n xu t không th
ti p t c Vai trò c a ngân hàng lúc này quan tr ng h n bao gi h t Ngân hàng cho
ng i tiêu dùng vay ti n đ chi tiêu tr c khi có kh n ng thanh toán Khi có ti n
ng i tiêu dùng tìm đ n doanh nghi p mua hàng hóa, doanh nghi p bán đ c hàng hóa s có kh n ng tr n cho ngân hàng H n n a, doanh nghi p l i ti p t c tìm đ n ngân hàng vay đ m r ng s n xu t kinh doanh Nh v y, ngân hàng cho vay tiêu dùng s đem l i l i ích cho c ba bên: ngân hàng – doanh nghi p – khách hàng hay chính là có l i cho n n kinh t
(3) i v iăng i vay: Ng i vay s có c h i ti p c n vay v n tiêu dùng d dàng,
thu n ti n h n đáp ng nhu c u tiêu dùng m t cách nhanh chóng, k p th i h n
Trang 30(4) i v i n n kinh t : Ch t l ng cu c s ng cao h n tr c khi có kh n ng t tài tr
Khi s c mua c a ng i tiêu dùng t ng lên th tr ng hàng hóa tiêu dùng c ng theo đó mà tr lên sôi đ ng h n, góp ph n quan tr ng trong vi c nâng cao kh n ng
c nh tranh hàng hóa trong n c, thúc đ y n n kinh t phát tri n Bên c nh đó, nhà
n c c ng đ t đ c các m c tiêu kinh t - xã h i khác nh gi i quy t đ c công n
vi c làm cho ng i lao đ ng, t ng thu nh p, gi m b t các t n n xã h i, c i thi n và nâng cao ch t l ng cu c s ng cho ng i dân
Nh ng Ủ ngh a nói trên cho th y vi c nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng s góp ph n c i thi n tình hình tài chính c a ngân hàng, t o th m nh cho ngân hàng trong quá trình c nh tranh Vì v y, vi c nâng cao ch t l ng tín d ng nói chung và nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng nói chung là m t t t y u khách quan vì s t n
t i và phát tri n lâu dài c a b n thân ngân hàng Xu t phát t nh ng lỦ do đó, có th
th y vi c nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng là vô cùng c n thi t và là m t v n đ quan tr ng hi n nay đ i v i các ngân hàng th ng m i
1.2.3 Ch tiêu đánh giá ch t l ng cho vay tiêu dùng
1.2.3.1 Ch tiêu đ nh tính
i v iăngơnăhƠng:
Th nh t, th c hi n t t vai trò c a ho t đ ng tín d ng ph i đ m b o đ ngân
hàng th c hi n đ c ch c n ng mà nhà n c đã giao, đ ng th i ph i mang l i thu
nh p cho ngân hàng đ đ trang tr i các kho n phí liên quan va h n ch th p nh t nguy c r i ro nh không thu h i đ c v n vay ho c thu h i ch m Nh v y, n n kinh
t th c hi n t t vai trò tín d ng c a ngân hàng c ng ph n nào cho th y ch t l ng CVTD
c a ngân hàng là t t và ng c l i
Th hai, kh n ng đáp ng t t nhu c u c a khách hàng: Nói cách khác, đ i
v i khách hàng vay thì đi u này tr c h t bi u hi n ch th t c đ n gi n, thu n ti n .cung c p v n đ y đ , nhanh chóng, k p th i đáp ng nhu c u c a khách hàng vay
v n Bên c nh đó c n cung c p nhi u lo i s n ph m cho vay tiêu dùng đ có th đáp
ng nhi u nhu c u c a kh h n Tuy nhiên, v n ph i đ m b o nh ng nguyên t c an toàn
c n thi t và theo nh ng quy đ nh nh t đ nh Qua đó khách hàng s ti t ki m đ c các chi phí giao d ch, ti t ki m th i gain và nh t là c i thi n đ c ch t l ng cu c s ng
c a mình Nh v y, ngân hàng đã t o s hài lòng cho khách hàng làm cho ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng t t Nh v y, n n kinh t th c hi n t t vai trò đáp
ng t t nhu c u vay v n c a khách hàng c a ngân hàng c ng ph n nào cho th y ch t
l ng CVTD c a ngân hàng là t t và ng c l i
Trang 31Th ba, thái đ ph c v t t: Bên c nh vi c thu h i c v n l n lãi thì n t ng
trong lòng khách hàng sau m i kho n vay c ng h t s c quan tr ng N u ngân hàng có thái đ ph c v kh t t thì s thu hút đ c khách hàng, khách hàng s hài lòng và đ n vay v n nhi u h n i u này s nâng cao các kho n vay tiêu dùng và nâng cao v th
c ng nh s c h p d n c a ngân hàng Nh v y, n n kinh t th c hi n t t vai trò có thái
đ ph c v t t c ng ph n nào cho th y ch t l ng CVTD c a ngân hàng là t t và ng c
l i
dùng c a ngân hàng: Ch tiêu này ph n ánh vi c sau khi khách hàng vay v n tiêu dùng
c a ngân hàng thì m c đ s n sàng quay tr l i vay các món vay m i và m r ng s
d ng các s n ph m d ch v khách c a ngân hàng Sau khi khách hàng vay v n c a ngân hàng mà h c m th y hài lòng và có th nâng cao ch t l ng cu c s ng c a mình cùng v i chi n l c maketing, qu ng cáo thì khách hàng s quay tr l i s d ng d ch
v c a ngân hàng T đó h có th lôi kéo thêm nhi u khách hàng n a đ n v i ngân hàng i u này s nâng cao đ c v th c ng nh ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng Nh v y, n n kinh t th c hi n t t vai trò thu hút khách hàng quay tr l i
s d ng d ch v CVTD c a ngân hàng c ng ph n nào cho th y ch t l ng CVTD c a ngân hàng là t t và ng c l i
i v iăkháchăhƠng
quan tr ng, trong các nhi m v t ti p c n, ch m sóc khách hàng đ n th m đ nh và cho vay, n u ngân hàng làm t t thì khách hàng m i có đ hài lòng cao Do đó, n u khách hàng hài lòng khi đ n vay v n tiêu dùng t i ngân hàng ph n nào ph n ánh ch t
l ng CVTD c a ngân hàng là t t và ng c l i
Khi ngân hàng đáp ng t t nhu c u vay v n c a khách hàng thì h có th s c i thi n đ c m c s ng hi n t i N u m c s ng t t h n khách hàng s hài lòng và t đó nâng cao đ c uy tín c a ngân hàng Bên c nh đó s hài lòng c ng nh vi c c i thi n
cu c s ng c a khách hàng sau khi đ n xin vay v n c a ngân hàng c ng giúp gia t ng
Trang 32nó qua các n m cho th y ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng đang đ c m
r ng và ch t l ng cho vay tiêu dùng đang đ c c i thi n
D ăn choăvayăvƠădoanhăs choăvayăđ i v iăcácăkho năchoăvayătiêuădùng:
D n là s ti n mà ngân hàng đang cho vay vào th i đi m cu i k Doanh s cho vay
là t ng s ti n ngân hàng đã cho vay ra trong k D n là ch tiêu tích lu qua các th i
k , tính theo công th c:
DNCVTD k này = DNCVTD k tr c + DSCVTD trong k - DS thu n CVTD trong k
ây là ch tiêu ph n nh khá rõ ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng
N u d n cho vay tiêu dùng k này l n h n k tr c, có th th y, hình th c cho vay tiêu dùng đang đ c m r ng i u này có th là do ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng t t, do v y, ngân hàng m r ng cho vay tiêu dùng nh m gia t ng l i nhu n, góp ph n gi m thi u r i ro trong ho t đ ng tín d ng chung c a ngân hàng
N u d n cho vay tiêu dùng k này so v i k t c không đ i, th m chí gi m sút, có th nói, cho vay tiêu dùng đang có xu h ng b thu h p Có nhi u nguyên nhân
d n đ n vi c cho vay tiêu dùng c a ngân hàng b thu h p, có th do ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng đi xu ng, do v y, ngân hàng ph i thu h p cho vay tiêu dùng
đ t ng c ng kh n ng qu n lỦ và gi m r i ro trong ho t đ ng này Nh v y, ch tiêu
d n cho vay tiêu dùng c ng ph n nào ph n nh ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng
- T căđ t ngătr ngăd ăn choăvayătiêuădùng:
DNCVTD k này – DNCVTD k tr c
T c đ t ng tr ng d n CVTD = ×100%
DNCVTD k tr c
ây là ch tiêu ph n nh t c đ t ng tr ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng
N u nh ch tiêu t ng d n qua các n m thì t c đ t ng tr ng cho vay tiêu dùng ngày càng nâng cao hay ngân hàng đang có xu h ng m r ng cho vay tiêu dùng
- T tr ngăd ăn choăvayătiêuădùng trong t ng d n cho vay c a ngân hàng
th ng m i:
D n CVTD
T tr ng d n CVTD = ×100%
T ng d n cho vay
S t ng lên c a con s này cho th y cho vay tiêu dùng ngày càng chi m t
tr ng l n h n trong t ng d n cho vay ch ng t ngân hàng đang có xu h ng m
r ng cho vay tiêu dùng Bên c nh đó, đi u này c ng ph n nào th hi n ch t l ng cho
Trang 33vay tiêu dùng đ c quan tâm, chú tr ng, nâng cao h n, do v y, d n cho vay tiêu dùng t ng Ng c l i, n u t tr ng d n cho vay tiêu dùng gi m có th do ngân hàng
gi m t c đ t ng tr ng tín d ng tiêu dùng đ t p trung phát tri n các s n ph m cho vay kinh doanh khác Song, c ng có th do ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng gi m sút nên ngân hàng gi m d n cho vay tiêu dùng Nh v y, t tr ng d n cho vay tiêu dùng gi m c ng ph n nào ph n ánh ch y l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng đang có xu h ng đi xu ng
- Ch tiêuăn quáăh n choăvayătiêuădùng:
N quá h n là kho n n đ n h n tr mà khách hàng không có kh n ng tr n ,
ph n ánh s v n c a ngân hàng có kh n ng m t Theo quy đ nh c a Nhà n c, c th
là theo thông t s 13/2010/TT-NHNN, t l n quá h n > 5% là y u kém, d i 5% thì
ch t l ng tín d ng đ c đánh giá cao
Ngân hàng luôn h ng đ n m c tiêu thu đ g c và lãi khi đ n h n Nh ng không ph i kho n vay nào c ng th c hi n đ c m c tiêu đó Trong ho t đ ng CVTD
c ng v y, t l n quá h n th ng r t cao do tính ch t r i ro c a nó T l n quá h n
là ch tiêu đánh giá khá đ y đ v ch t l ng CVTD c a m t ngân hàng T l n quá
th p thì ch t l ng kho n cho vay càng cao Vì v y, m t ngân hàng duy trì đ c t l
n quá h n m c h p lỦ và th p ch ng t s phát tri n c a ho t đ ng CVTD c a ngân hàng đó b n v ng và n đ nh
- T l n x uătrênăn quáăh n: Khi khách hàng không tr đ c n đ n h n,
bi n pháp ngân hàng th ng làm là gia h n tr n cho khách hàng, t o đi u ki n cho khách hàng và c ng là t o đi u ki n cho mình đ có th thu h i kho n v n c a mình
Th i gian gia h n đã h t nh ng khách hàng v n không tr đ c n thì ngân hàng s
x p kho n vay này vào nhóm n x u (n thu c nhóm 3, 4, 5) Kh n ng m t v n cao
Ch tiêu này giúp ngân hàng đánh giá chi ti t h n v đ an toàn tín d ng c a ngân hàng
Trang 34N x u CVTD
T l n x u CVTD = × 100%
T ng d n
Ch tiêu này đánh giá khá rõ ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng Vì
v y, n u ch tiêu này cao, ch ng t ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng t t và
ng c l i N u ch tiêu này th p có ngh a là ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng kém N u ch tiêu này không đ i, có th th y ngân hàng đã có nh ng bi n pháp
ki m soát n x u, ng n ch n s gia t ng c a các kho n n x u, do v y ch t l ng cho vay tiêu dùng c ng n đ nh
Ngoài ra, ng i ta còn xem xét ch tiêu n x u trên n quá h n đ đánh giá ch t
l ng cho vay tiêu dùng:
v y, c n có nh ng bi n pháp thu h i n nh m xóa b n x u Ng c l i, n u h s này
th p có th th y r ng n x u chi m t tr ng nh trong t ng n quá h n, ch ng t vi c
ki m soát n x u c a ngân hàng là t ng đ i t t Tuy nhiên, trong công tác qu n lỦ n không đ c ch quan l là, c ng c n ph i có nh ng bi n pháp đ lo i b hoàn toàn n
x u, nâng cao h n n a ch t l ng cho vay tiêu dùng
- Ch tiêuăquayăvòng v năchoăvayătiêuădùng
Vòng quay v n CVTD = Doanh s tr n trong k / D n bình quân trong k
Ch tiêu này ph n ánh s v n ngân hàng thu đ c do khách hàng tr n đúng k
h n, nó đ m b o ch t l ng tín d ng c a kho n vay Vòng quay v n càng l n ch ng t
s v n ngân hàng thu đ c đúng h n càng nhi u, t n su t s d ng kho n v n này đ tái đ u t l n ng th i, vòng quay v n càng l n thì n quá h n trong k càng nh , ngân hàng tránh đ c nhi u r i ro m t v n, đ m b o l i nh n trong k c a mình M t ngân hàng có vòng quay v n l n ch ng t ch t l ng CVTD t t và phát tri n t ng
đ i n đ nh B i vì ngân hàng ho t đ ng hi u qu khi m t đ ng v n CVTD đ c đ m
b o b ng 1 ho c nhi u đ ng v n thu v t khách hàng t i m t th i đi m nh t đ nh nên vòng quay v n > 1 là t t, < 1 là không t t
Trang 35Ngoài ra, ta có th s d ng các ch tiêu khác đ đánh giá ch t l ng c a kho n tín d ng nh : Chi tiêu c c u tín d ng, ch tiêu v t l an toàn v n t i thi u,… đánh giá đ c toàn di n ch t l ng tín d ng m t các chi ti t và t m , ngân hàng c n có chính sách đ xem xét các ch tiêu đánh giá ch t l ng m t cách t ng quát và khách quan nh t
- L i nhu n t choăvayătiêuădùng:
L i nhu n t cho vay tiêu dùng ch y u là thu nh p t lãi c a kho n cho vay
đ nh giá đ c ch t l ng cho vay tiêu dùng qua ch tiêu l i nhu n, ph i có s so sánh gi a s thu lãi t cho vay tiêu dùng v i toàn b thu nh p t lãi cho vay c a ngân hàng thông qua ch tiêu t trong thu lãi cho vay tiêu dùng Ch tiêu này đ c xác đ nh
b ng công th c:
Thu lãi CVTD
T ng thu lãi cho vay
Ch tiêu này bao g m vi c xem xét m c t ng l i nhu n t cho vay tiêu dùng và
m c t ng l i nhu n đó trong t ng l i nhu n t ho t đ ng tín d ng Nhìn vào ch tiêu này, chúng ta có th th y đ c ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng qua các
n m, các th i k N u t tr ng này t ng qua các n m ch ng t ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng đ c nâng cao và ng c l i
Tóm l i, s t ng hay gi m c a nh ng ch tiêu trên cho bi t ch t l ng cho vay tiêu dùng đang đ c c i thi n hay gi m sút Tuy nhiên, k t lu n rút ra ch chính xác khi có s k t h p c a t t c các ch tiêu trên
1.2.4 Các nhân t nh h ng đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng c a
ngân hàng th ng m i:
1.2.4.1 Nhân t khách quan
(1) Nh ngănhơnăt t phíaăkháchăhƠng
Nhu c u vay v n tiêu dùng c a khách hàng: Trong n n kinhh t th tr ng,
khi nhu c u v m t lo i hàng hoá nào đó t ng lên thì vi c t ng cung đ đáp ng nhu
c u đó là h t s c c n thi t Trong l nh v c tín d ng, đi u này c ng hoàn toàn đúng
Ng i tiêu dùng có nhu c u l n v v n tiêu dùng s thúc đ y ngân hàng nâng cao ch t
l ng cho vay tiêu dùng, qua đó thu hút đông đ o h n l ng khách hàng đ n v i ngân hàng Vì th , c u v v n tiêu dùng c a khách hàng là nhân t khách quan tác đ ng đ n
ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i
c nh: N ng l c tài chính và tài s n đ m b o c a khách hàng Các y u t này quy t đ nh
đ n vi c h có đ c vay v n hay không?
Trang 36Phân tích tr c khi c p tín d ng là khâu không th thi u trong ho t đ ng cho vay
c a ngân hàng th ng m i Thông qua đó, ngân hàng n m đ c n ng l c và tình hình tài chính c a khách hàng c n vay v n Tình hình và n ng l c c a khách hàng càng m nh thì
kh n ng đáp ng các đi u ki n cho vay càng l n
Cho vay tiêu dùng là ho t đ ng tín d ng hàm ch a nhi u r i ro nên ngân hàng luôn yêu c u tài s n đ m b o cho các kho n vay Tài s n đ m b o là c n c đ ngân hàng xác đ nh m c cho vay đ i v i khách hàng N u khách hàng không có tài s n đ m
b o, không có ng i b o lãnh ho c giá tr tài s n đ m b o th p, không đ tiêu chu n thì khó vay đ c v n c a ngân hàng
Nh v y, tình hình tài chính, n ng l c tài chính và tài s n đ m b o là nh ng y u t quy t đ nh t i kh n ng đáp ng đi u ki n vay c a khách hàng vay tiêu dùng Các ch s
đó càng t t, ch t l ng cho vay tiêu dùng s đ c c i thi n h n và ng c l i
(2) Nh ngănhơnăt t phíaămôiătr ng kinh doanh:
Th c tr ng c a n n kinh t : Ho t đ ng ngân hàng có liên quan t t c các l nh
v c trong n n kinh t Vì th , nh ng bi n đ ng c a n n kinh t s tác đ ng t i ho t đ ng
c a ngân hàng, đ c bi t là ho t đ ng cho vay C th , khi n n kinh t t ng tr ng, nhu
c u c a ng i dân t ng lên Các ngân hàng th ng m i có xu h ng nâng cao ch t
l ng tín d ng cho vay tiêu dùng, qua đó thu hút đ c nhi u khách hàng, m r ng l nh
v c đ u t
Môi tr ng pháp lý: Cho vay tiêu dùng là m t trong nh ng ho t đ ng r i ro nh t
c a ngân hàng, song l i r t quan tr ng đ i v i n n kinh t Vì th , nó ch u s ki m soát
r t ch t ch c a pháp lu t N u h th ng pháp lu t càng quy đ nh rõ ràng, ch t ch , chi
ti t, đ ng b thì s t o ra môi tr ng c nh tranh lành m nh gi a các ngân hàng, đ ng
th i c i thi n m i quan h gi a ngân hàng và khách hàng h n do th a mãn l i ích c a hai bên Ho t đ ng CVTD vì th mà c ng phát tri n h n N u m t h th ng pháp lu t
l ng l o, quy đ nh chung chung thì s đ t ngân hàng tr c nh ng nguy c c nh tranh
m i và s t o khe h d n d n r i ro không đáng k gi a ngân hàng và khách hàng Môi
Trang 37t kém phát tri n, đ i s ng c a ng i dân không đ c quan tâm, ho t đ ng c a ngân hàng trì tr
Tóm l i, ch t l ng cho vay tiêu dùng không ch ch u nh h ng t nh ng nhân t bên trong ngân hàng th ng m i mà còn t nhi u nhân t khách quan khác
1.2.4.2 Nhân t ch quan
Nh ng nhân t ch quan thu c v phía các ngân hàng th ng m i có tác đ ng
l n đ n nâng cao hay gi m sút ch t l ng cho vay tiêu dùng Có n m nhân t nh sau:
m t chính sách tín d ng h p lỦ và hi u qu thì không th thi u đ c nh ng thông tin tín d ng chính xác và k p th i V c b n, n i dung c a chính sách tín d ng bao g m chính sách khách hàng, chính sách marketing, chính sách v quy mô và gi i h n tín
d ng, chính sách lãi su t và th i h n tín d ng, chính sách v các kho n đ m b o…
Chính sách khách hàng
Ngân hàng th ng ti n hành phân lo i khách hàng Nh ng khách hàng truy n
th ng, khách hàng m c tiêu, khách hàng đ c x p h ng cao th ng đ c h ng nhi u
u đãi c a ngân hàng th ng m i M t chính sách khách hàng h p d n, chính sách marketing h ng t i nhóm khách hàng là khách hàng vay tiêu dùng s thúc đ y ng i tiêu dùng đ n vay v n t i ngân hàng T đó ch t l ng cho vay tiêu dùng đ c nâng cao và ng c l i
Quy mô và gi i h n tín d ng
Bên c nh các quy đ nh c a pháp lu t v gi i h n cho vay, m i ngân hàng
th ng có quy đ nh riêng v quy mô và các gi i h n đ i v i t ng khách hàng c th
Chính sách lãi su t
Lãi su t cho vay c a ngân hàng th ng m i có tác đ ng t i nhu c u vay v n
c a khách hàng vay tiêu dùng M t m c lãi su t cao s h n ch Ủ mu n vay m n c a
Trang 38khách hàng Ng c l i, ngân hàng s áp d ng m c lãi su t cho vay th p khi mu n nâng cao ch t l ng cho vay đ i v i khách hàng vay tiêu dùng Chi phí v n th p góp
ph n gi m gánh n ng chi phí cho khách hàng Khi đó, nhi u khách hàng tìm đ n ngân hàng đ vay v n cho nhu c u tiêu dùng S l ng khách hàng vay tiêu dùng t i ngân hàng t ng lên ngh a là ch t l ng cho vay tiêu dùng đ c c i thi n và ng c l i
Quyătrìnhăchoăvay:
M t quy trình cho vay r m rà, ph c t p, t n th i gian nhi u khi làm nh
h ng đ n nhu c u tiêu dùng c a khách hàng Do đó, quy trình th t c cho vay c a ngân hàng c n ph i đ n gi n, h p lỦ, v a đ m b o đ ngân hàng có đ c nh ng thông tin c n thi t, v a không gây phi n hà cho khách hàng Vi c xây d ng m t quy trình CVTD h p lỦ và hi u qu có Ủ ngh a r t l n trong công tác ng n ng a và h n ch r i
ro, đ ng th i nó còn gây đ c c m tình v i khách hàng và thu hút nhi u khách hàng
h n
QuyămôăvƠăc ăc u t ch c c aăngơnăhƠngăth ngăm i:
ây là nhân t nh h ng r t l n đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng V i l ng
v n d i dào, ngân hàng s d dàng h n đ i v i các chính sách tín d ng nh m m r ng cho vay Ng c l i, n u ho t đ ng huy đ ng v n c a ngân hàng g p khó kh n thì ngân hàng s không đáp ng đ nhu c u vay c a khách hàng Tình tr ng thi u v n khi n ngân hàng t ng lãi su t huy đ ng, t đó lãi su t cho vay c ng ph i t ng lên Khi đó,
s c c nh tranh c a ngân hàng gi m đi và ch t l ng cho vay tiêu dùng b h n ch
Bên c nh đó, c c u ngu n v n c a ngân hàng c ng nh h ng đ n ch t l ng cho vay tiêu dùng N u t tr ng ngu n v n ng n h n quá l n, ngân hàng không đ ngu n trung dài h n đ tài tr cho các nhu c u v n dài h n c a khách hàng Vì v y,
ch t l ng cho vay tiêu dùng ph n nào đó b nh h ng
iăng ăcánăb nhơnăviênăăc aăngơnăhƠngăth ngăm i:
Ngành d ch v có đ c đi m n i b t là ch t l ng d ch v ph thu c r t nhi u vào y u t con ng i Ngân hàng là doanh nghi p cung c p d ch v tài chính Nhân viên ngân hàng th ng xuyên ti p xúc v i khách hàng, do đó, là hình nh đ i di n cho ngân hàng trong m t khách hàng i ng nhân viên có trình đ , có tác phong chuyên nghi p, thái đ ph c v chu đáo, nhi t tình s đ l i cho khách hàng n t ng t t S hài lòng c a khách hàng s giúp cho vi c nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i thu n l i h n
M ngăl iăchiănhánh vƠăc ăs v t ch t thi t b c aăngơnăhƠngăth ngăm i:
S l ng và s phân b chi nhánh c a ngân hàng c ng tác đ ng t i ch t l ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i Khách hàng th ng giao d ch v i ngân hàng có v trí đ a lỦ g n đ a bàn ho t đ ng c a mình đ gi m chi phí v th i gian và
Trang 39ph ng ti n đi l i Vì th , vi c nâng cao ch t l ng cho vay tiêu dùng s đ t hi u qu
h n n u nh ngân hàng th ng m i có m ng l i chi nhánh dày và r ng, tr s , phòng giao d ch khang trang, l ch s …
Trang 40K T LU NăCH NGă1
Toàn b ch ng 1 cho ta hi u đ c m t cách toàn di n th nào là ngân hàng
th ng m i, ho t đ ng c a ngân hàng th ng m i và h n h t là ho t đ ng cho vay tiêu dùng c a ngân hàng th ng m i T nh ng v n đ khái quát đ n nh ng v n đ c th
c a CVTD nh : khái ni m, hình th c, đ c đi m, phân lo i, vai trò c ng nh cách phát tri n, các nhân t nh h ng và qu n tr r i ro c a nó trong ho t đ ng c a ngân hàng