V nălƠăm tătrongăs ănh ngătiêuăth căđ ăphơnălo iăquiămôăc aăDN,ăx pălo iă DNăvƠoălo iăl n,ănh ăhayătrungăbìnhăvƠălƠăm tătrongănh ngăti măn ngăquanătr ngă đ ăDNăs ăd ngăhi uăqu ăcácăngu n
Trang 3L I C ỄMă N
Tr c tiên, em xin đ c bƠy t lòng bi t n chơn thƠnh vƠ sơu s c nh t t i giáo viên h ng d n - Th.S Chu Th Thu Th y Cô giáo không ch lƠ ng i đư tr c ti p
gi ng d y em m t s môn h c chuyên ngƠnh trong th i gian h c t p t i tr ng, mƠ còn
lƠ ng i luôn bên c nh, t n tình ch b o, h ng d n, h tr cho em trong su t th i gian nghiên c u vƠ th c hi n khóa lu n nƠy Em xin chơn thƠnh cám n cô vì nh ng ki n
em b c vƠo cu c s ng sau khi đi h c
Thông qua khóa lu n nƠy, em c ng xin đ c g i l i c m n đ n t p th các quỦ
b n nh t, giúp em có đ c m t n n t ng v chuyên ngƠnh h c nh hi n t i đ có th hoƠn thƠnh đ tƠi nghiên c u nƠy
Bên c nh đó, em c ng xin chơn thƠnh cám n các cô, các chú, các anh ch thu c Công ty TNHH Xơy d ng vƠ Th ng m i Ng c Tu đư t o đi u ki n, giúp đ , h tr
cung c p s li u, thông tin vƠ t n tình h ng d n em trong su t th i gian th c hi n bƠi khóa lu n nƠy
Em xin chân thành c m n!
Sinh viên th c hi n
Nguy năHƠăOanh
Trang 4L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan Khóa lu n t t nghi p nƠy lƠ do t b n thơn th c hi n có s
h tr t giáo viên h ng d n vƠ không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i khác Các d li u thông tin th c p s d ng trong Khóa lu n lƠ có ngu n g c vƠ đ c trích d n rõ rƠng
Tôi xin ch u hoƠn toƠn trách nhi m v l i cam đoan nƠy!
Sinh viên
Trang 5M C L C
L I M U
TÍCHăHI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P 1
1.1 T NG QUAN CHUNG V V N TRONG DOANH NGHI P 1
1.1.1 Khái ni m, đ c đi m vƠ vai trò c a v n trong doanh nghi p 1
1.1.1.1 Khái ni m 1
1.1.1.2 Vai trò c a v n trong doanh nghi p 3
1.1.2 Phơn lo i v n trong doanh nghi p 4
1.1.2.1 C n c theo vai trò và tính ch t luân chuy n v n 4
1.1.2.2 C n c vào ngu n hình thành 5
1.1.2.3 C n c vào th i gian ho t đ ng và s d ng v n 6
1.2 HI U QU S D NG V N V̀ PHỂN TệCH HI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P 6
1.2.1 Khái ni m v hi u qu vƠ hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 6
1.2.1.1 Khái ni m v hi u qu 6
1.2.1.2 Khái ni m v hi u qu s d ng v n trong DN 7
1.2.2 Khái ni m, m c tiêu, vai trò c a phơn tích hi u qu s d ng v n 8
1.2.2.1 Khái ni m c a phân tích hi u qu s d ng v n 8
1.2.2.2 M c tiêu c a phân tích hi u qu s d ng v n 9
1.2.2.3 Vai trò c a phân tích hi u qu s d ng v n 9
1.2.3 Thông tin s d ng trong phơn tích hi u qu s d ng v n 10
1.2.4 Ph ng pháp phơn tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 11
1.2.4.1 Ph ng pháp so sánh 11
1.2.4.2 Ph ng pháp phân tích t l 11
1.2.4.3 Ph ng pháp liên h đ i chi u và x p h ng 11
1.2.4.4 Ph ng pháp Dupont 12
1.2.5 N i dung phơn tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 12
1.2.5.1 Phân tích tình hình bi n đ ng v n 12
1.2.5.2 Phân tích c c u v n 16
1.2.5.3 Các ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p 20
1.2.6 ng d ng ph ng pháp Dupont 26
Trang 61.2 ĆC NHỂN T NH H NG N HI U QU S D NG V N TRONG
DOANH NGHI P 28
1.3.1 Nhơn t khách quan 28
1.3.2 Nhơn t ch quan 29
CH NGă2:ăPHỂNăTÍCHăTH C TR NG HI U QU S D NG V N C A CÔNGăTYăTNHHăXỂY D NGăVÀăTH NGăM I NG C TU 30
2.1 GI I THI U CHUNG V CỌNG TY 30
2.1.1 Quá trình hình thƠnh vƠ phát tri n 30
2.1.1.1 Gi i thi u chung v Công ty 30
2.1.1.2 L ch s hình thành và phát tri n c a Công ty: 30
2.1.2 c đi m ngƠnh ngh kinh doanh 31
2.1.3 Tình hình s n xu t kinh doanh c a Công ty TNHH Xơy d ng vƠ Th ng m i Ng c Tu 31
2.2 PHỂN TệCH HI U QU S D NG V N T I CỌNG TY TNHH XỂY D NG V̀ TH NG M I NG C TU 36
2.2.1 Phơn tích tình hình bi n đ ng ngu n v n trong DN 36
2.2.2 Phơn tích c c u v n 39
2.2.2.1 C c u v n phân lo i theo vai trò và tính ch t luân chuy n 39
2.2.2.2 C c u v n phân lo i theo ngu n hình thành 40
2.2.2.2 C c u ngu n v n theo th i gian s d ng 42
2.2.3 Chi n l c qu n lỦ v n trong DN 43
2.2.4 Các ch tiêu phơn tích hi u qu s d ng v n trong DN 45
2.2.4.1 Phân tích hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thành 45
2.2.4.2 Phân tích hi u qu s d ng v n theo tính ch t luân chuy n 50
2.2.4.3 Phân tích hi u qu s d ng v n theo th i gian s d ng v n 61
2.2.4.4 ng d ng ph ng pháp Dupont 65
2.3 ́NH GÍ HI U QU S D NG V N C A CỌNG TY TNHH XỂY D NG V̀ TH NG M I NG C TU 67
2.3.1 Hi u qu s d ng v n theo t c đ luơn chuy n 67
2.3.1.1 Qu n lý v n l u đ ng 67
2.3.1.2 Qu n lý v n c đ nh 68
2.3.2 Hi u qu s d ng v n theo ngu n hình thƠnh 68
2.3.2.1 Qu n lý VCSH 68
Trang 72.3.2.2 Qu n lý N ph i tr 69
2.3.3 Hi u qu s d ng v n theo th i gian 69
2.3.3.1 Qu n lý NVDH 69
2.3.3.2 Qu n lý NVNH 69
CH NGă3:ăM T S GI IăPHỄPăNỂNGăCAOăHI U QU S D NG V N CÔNGăTYăTNHHăXỂY D NGăVÀăTH NGăM I NG C TU 70
3.1 NH H NG PH́T TRI N C A CỌNG TY TRONG T NG LAI 70
3.2 M T S GI I PH́P NH M NỂNG CAO HI U QU S D NG V N C A CỌNG TY TNHH XỂY D NG V̀ TH NG M I NG C TU 70
3.2.1 Xác đ nh nhu c u VL 70
3.2.2 Xơy d ng chính sách tín d ng th ng m i h p lỦ 71
3.2.3 T ng t c đ quay vòng hƠng t n kho 73
3.2.4 u t đ i m i TSC , t ng t c đ luơn chuy n VC 73
3.2.5 Qu n lỦ chi phí vƠ doanh thu hi u qu 74
K T LU N
T̀I LI U THAM KH O
PH L C
Trang 9DANH M CăCỄCăB NG
B ng 2.1: B ng phơn tích báo cáo k t qu kinh doanh t i công ty TNHH Ng c
Tu giai đo n 2010-2012 32
B ng 2.2 B ng C KT- Ph n Ngu n v n t i Công ty Ng c Tu giai đo n 2010-2012 38
B ng 2.3: B ng c c u ngu n v n c a công ty Ng c Tu giai đo n 2010-2012 39
B ng 2.4: Vòng quay VCSH t i công ty Ng c Tu giai đo n 2010-2012 46
B ng 2.5: T su t sinh l i c a VCSH t i công ty Ng c Tu t n m 2010-2012 47
B ng 2.6: Kh n ng thanh toán lưi vay c a Công ty Ng c tu t 2010-2012 48
B ng 2.7: Kh n ng sinh l i ti n vay c a Công ty Ng c Tu t 2010-2012 49
B ng 2.8: Vòng quay VC t i công ty Ng c Tu t 2010-2012 50
B ng 2.9: T su t sinh l i VC c a Công ty Ng c Tu t n m 2010-2012 51
B ng 2.10: H s đ m nhi m VC c a công ty Ng c Tu t 2010-2012 52
B ng 2.11: Kh n ng thanh toán c a công ty Ng c Tu t 2010-2012 53
B ng 2.12: Hi u qu s d ng VL c a công ty Ng c Tu n m 2010-2012 56
B ng 2.13: Vòng quay ph i thu vƠ th i gian thu n c a Ng c Tu 2010-2012 60
B ng 2.14: V n l u đ ng ròng c a công ty Ng c Tu 2010-2012 61
B ng 2.15: Vòng quay V n ng n h n c a Ng c Tu n m 2010-2012 62
B ng 2.16: T su t sinh l i V n ng n h n c a Ng c Tu n m 2010-2012 63
B ng 2.17: Vòng quay V n dƠi h n c a Ng c Tu n m 2010-2012 64
B ng 2.18: T su t sinh l i NVDH c a Ng c Tu n m 2010-2012 65
B ng 2.19: T su t sinh l i trên t ng tƠi s n c a Công ty Ng c Tu 66
n m 2010-2012 66
B ng 2.20: T su t sinh l i trên VCSH c a Công ty Ng c Tu n m 2010-2012 66
B ng 2.21: T su t sinh l i trên VCSH c a Công ty Ng c Tu n m 2010-2012 67
B ng 3.1 B ng cơn đ i k toán rút g n n m 2012 71
B ng 3.2 T l ph n tr m các kho n m c có quan h ch t ch v i doanh thu 71
B ng 3.3 Danh sách các nhóm r i ro 72
B ng 3.4 Mô hình cho đi m tín d ng đ phơn nhóm r i ro 72
Trang 10DANH M CăHỊNHăV ,ăS ă , BI Uă
Hình 2.1 Chính sách qu n lỦ v n 44
Trang 11L I M U
1 T́nhăc p thi t c aăđ tƠi
V n lƠ chìa khóa, lƠ ph ng ti n đ bi n các Ủ t ng trong kinh doanh thƠnh
hi n th c S d ng hi u qu ngu n v n s góp ph n quy t đ nh s thƠnh b i c a DN, chính vì v y b t k m t DN nƠo dù l n hay nh thì đ u quan tơm đ n v n vƠ v n đ nơng cao hi u qu s d ng v n Bi u hi n hình thái giá tr c a các tƠi s n chính lƠ v n
c a DN Vì v y, đi u đ u tiên DN c n ph i có lƠ m t l ng v n nh t đ nh Ch khi nƠo
có v n DN m i có th đ u t các y u t đ u vƠo đ th c hi n ho t đ ng s n xu t kinh doanh Th nh ng đư có m t quy lu t b t thƠnh v n, đơu có l i nhu n đó có r i ro
R i ro x y ra đe d a ho t đ ng c a DN, lƠm th t thoát v n, hao h t, ho c th m chí lƠ phá s n tránh gơy ra h u qu nƠy, DN ph i có cách t t nh t nh m qu n lỦ vƠ s
d ng v n m t cách hi u qu
Quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a DN c ng lƠ quá trình hình thƠnh, phơn ph i vƠ s d ng các qu ti n t c a DN Trong quá trình đó, đư phát sinh các
lu ng ti n t g n li n v i ho t đ ng đ u t vƠ kinh doanh th ng xuyên c a DN, bao
g m các lu ng ti n t đi vƠo vƠ đi ra kh i DN, t o thƠnh s v n đ ng c a các lu ng tƠi chính trong doanh nghi p S v n đ ng nƠy c ng gi ng nh s l u thông tu n hoƠn máu trong c th , ph i đ c duy trì đ u đ n vƠ thông su t Chính vì th công tác qu n
tr tƠi chính DN đ c chú tr ng hƠng đ u trong qu n tr DN, góp ph n qu n lỦ ch t
ch , t ng hi u qu s d ng v n vƠ thúc đ y DN phát tri n
i v i các DN trong ngƠnh th ng m i vƠ xơy d ng nh công ty TNHH Xơy
d ng vƠ Th ng m i Ng c Tu thì v n mang nh ng đ c thù riêng Có v n DN m i có
đi u ki n đ trang b các thi t b , c s v t ch t c n thi t cho ho t đ ng s n xu t kinh doanh cùng v i vi c ng d ng khoa h c vƠo ho t đ ng s n xu t kinh doanh, v n c ng quy t đ nh đ n kh n ng đ i m i thi t b , công ngh , ph ng pháp qu n lỦ…c a DN trong su t quá trình ho t đ ng Bên c nh đó v n còn nh h ng đ n ph m vi ho t
đ ng đa d ng hoá ngƠnh ngh kinh doanh c a DN b i t t c nh ng ho t đ ng xơy
d ng ph ng án kinh doanh đ u t , xơy d ng h th ng phơn ph i s n ph m, phơn tích
th tr ng đ u ph thu c vƠo quy mô v n nh t đ nh i m t v i nh ng yêu c u thi t
nh v y, công ty TNHH Xơy d ng vƠ Th ng m i Ng c Tu r t n l c trong vi c đ m
b o ngu n v n kinh doanh, giúp DN trong vi c ch ng đ đ c nh ng t n th t, r i ro,
bi n đ ng th tr ng, kh ng ho ng tƠi chính…trong quá trình ho t đ ng Chính vì v y, công tác qu n lỦ vƠ s d ng v n trong các DN sao cho hi u qu c ng ph c t p, khó
kh n h n, đòi h i nh ng chính sách rõ rƠng vƠ ch t ch
Trang 122 M cătiêuăc aăđ tƠi
Nh n th y đ c tính thi t y u c a v n trong các DN,v i đ tƠi nƠy em s nghiên
c u th c tr ng s d ng v n vƠ m c đ hi u qu s d ng v n c a công ty TNHH Xơy
di n, nh ng gi i pháp ng n h n vƠ dƠi h ntrong cách th c s d ng v n giúp công ty TNHH Xơy d ng vƠ Th ng m i Ng c Tu nói riêng vƠ các công ty Th ng m i nói
chung s d ng v n m t cách hi u qu
i t ng nghiên c u: V n vƠ hi u qu s d ng v n trong DN
5 K t c uăbƠiăkhóaălu n
BƠi khóa lu n c a em đ c chia thƠnh 3 ph n
Ch ngă1:ăC ăs lỦălu n v hi u qu s d ng v năvƠăphơnăt́chăhi u qu s
d ng v n trong DN
Ch ngă2:ăPhơnăt́chăth c tr ng hi u qu s d ng v n t iăcôngătyăTNHHă Xơyăd ngăvƠăTh ngăm i Ng c Tu
Ch ngă3:ăM t s gi iăphápănh mănơngăcaoăhi u qu s d ng v n trong côngătyăTNHHăXơyăd ngăvƠăTh ngăm i Ng c Tu
Trang 131
PHỂNăTÍCHăHI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P
1.1 T NG QUAN CHUNG V V N TRONG DOANH NGHI P
1.1.1ăăKháiăni m,ăđ căđi măvƠăvaiătròăc a v n trong doanh nghi p
1.1.1.1 Khái ni m
Theo quan đi m c a Mác d i góc đ c a các y u t s n xu t thì: ắV n (t b n) không ph i lƠ v t, lƠ t li u s n xu t, không ph i lƠ ph m trù v nh vi n T b n lƠ giá
tr mang l i giá tr th ng d b ng cách bóc l t lao đ ng lƠm thuêẰ ti n hƠnh s n
xu t, nhƠ t b n ng ti n ra mua t li u s n xu t vƠ s c lao đ ng, ngh a lƠ t o ra các
y u t c a quá trình s n xu t Các y u t nƠy có vai trò khác nhau trong vi c t o ra giá
tr th ng d Mác chia t b n thƠnh t b n b t bi n vƠ t b n kh bi n T b n b t bi n
lƠ b ph n t b n t n t i d i hình th c t li u s n xu t (máy móc, thi t b , nhƠ
x ng, ) mƠ giá tr c a nó đ c chuy n nguyên v n vƠo s n ph m Còn t b n kh
bi n lƠ b ph n t b n t n t i d i hình th c lao đ ng, trong quá trình s n xu t thay
đ i v l ng, t ng lên do s c lao đ ng c a hƠng hoá t ng nh ngh a nƠy có tính khái quát cao, xong do s h n ch c a trình đ phát tri n n n kinh t đ ng đ i, ông cho
r ng ch có khu v c tr c ti p s n xu t m i t o ra đ c giá tr th ng d cho DN
(Trang 147, Nh ng nguyên lý c b n c a ch ngh a Mác- Lênin)
Paul.A.Samuelson ậ nhƠ kinh t h c hi n đ i cho r ng: ắV n lƠ m t lo i hƠng hóa, đ c s n xu t ra nh m ph c v m t quá trình s n xu t m i, lƠ đ u vƠo cho ho t
đ ng s n xu t c a DN, bao g m máy móc, v t t , trang thi t b , nguyên li u,…Ằ Quan
ni m c a ông lƠ m t b c ti n l n so v i các b c ti n b i, song ông không đ c p đ n các tƠi s n tƠi chính, gi y t có giá tr đem l i l i nhu n cho DN Nh v y ông đư đ ng
nh t v n v i TSC c a DN
(Trang 93, Kinh t h c, Paul A Samuelson)
Theo David Begg, Stenley Ficher, Rudiger Darubused trong cu n (Kinh t h c) thì: v n hi n v t lƠ giá tr c a hƠng hoá đư s n xu t đ c s d ng đ t o ra hƠng hoá vƠ
d ch v khác NgoƠi ra còn có v n tƠi chính B n thơn v n lƠ m t hƠng hoá nh ng
đ c ti p t c s d ng vƠo s n xu t kinh doanh ti p theo Quan đi m nƠy đư cho th y ngu n g c hình thƠnh v n vƠ tr ng thái bi u hi n c a v n, nh ng h n ch c b n lƠ
ch a cho th y m c đích c a vi c s d ng v n
(Ch ng 12, Kinh t h c, David Begg & Stanley Fischer & Rudiger Dornbusch)
Trong tƠi chính DN có nhi u quan ni m v v n, nh :
Theo ngh a r ng thì: v n bao g m toƠn b các y u t kinh t đ c b trí đ s n
xu t hƠng hoá, d ch v nh tƠi s n h u hình, tƠi s n vô hình, các ki n th c kinh t , k
Trang 14thu t c a DN đ c tích lu , s khéo léo v trình đ qu n lỦ vƠ tác nghi p c a các cán
b đi u hƠnh, cùng đ i ng cán b công nhơn viên trong DN, uy tín c a DN Quan đi m nƠy có Ủ ngh a quan tr ng trong vi c khai thác đ y đ hi u qu c a v n trong n n kinh t
th tr ng Tuy nhiên, vi c xác đ nh v n theo quan đi m nƠy r t khó kh n ph c t p nh t lƠ
Theo ngh a h p thì: v n lƠ ti m l c tƠi chính c a m i cá nhơn, m i DN, m i qu c gia
Có th th y, các quan đi m khác nhau v v n trên, m t m t th hi n đ c vai trò tác d ng trong đi u ki n l ch s c th v i các yêu c u, m c đích nghiên c u c
th M t khác, trong c ch th tr ng hi n nay, đ ng trên ph ng di n h ch toán vƠ
qu n lỦ, các quan đi m đó ch a đáp ng đ c đ y đ các yêu c u v qu n lỦ đ i
v i ho t đ ng kinh doanh c a DN Vì v y đ đáp ng đ y đ yêu c u v h ch toán vƠ
qu n lỦ v n trong c ch th tr ng hi n nay có th khái quát nh sau:
Khái ni m v v n đ c chia thƠnh hai ph n: T b n lƠ giá tr mang l i giá tr
th ng d V n đ c quan tơm đ n khía c nh giá tr nƠo đó c a nó mƠ thôi B ng cơn
đ i k toán ph n ánh tình hình tƠi chính c a m t DN t i m t th i đi m V n đ c nhƠ
t đơu TƠi s n th hi n quy t đ nh đ u t c a nhƠ DN; Còn v b ng cơn đ i ph n ánh
t ng d tr c a b n thơn DN d n đ n DN có d tr ti n đ mua hƠng hoá vƠ d ch v
r i s n xu t vƠ chuy n hoá, d ch v đó thƠng s n ph m cu i cùng cho đ n khi d tr hƠng hoá ho c ti n thay đ i đó s có m t dòng ti n hay hƠng hoá đi ra đó lƠ hi n t ng
xu t qu , còn khi xu t hƠng hoá ra thì DN s thu v dòng ti n (ph n ánh nh p qu vƠ
bi u hi n cơn đ i c a DN lƠ ngơn qu lƠm cơn đ i dòng ti n trong DN)
Tóm l i, ngu n v n c a DN lƠ ngu n hình thƠnh nên các tƠi s n c a DN, ngu n
v n DN th ng bao g m 2 ngu n c b n lƠ ngu n v n ch s h u vƠ n ph i tr
(Trang 230, Giáo trình Phân tích báo cáo tài chính, PGS.TS Nguy n N ng Phúc)
1.1.1.1 c đi m c a v n trong ếoanh nghi p
Trong n n kinh t th tr ng, v n lƠ y u t quan tr ng s m t c a m i DN V n mang nh ng đ c đi m sau:
V n lƠ bi u hi n b ng ti n c a tƠi s n đ c đ u t vƠo quá trình s n xu t kinh doanh c a DN nh m m c đích sinh l i V n bao g m hai m t lƠ hi n v t vƠ giá tr c a
b ph n ngu n l c DN đ c huy đ ng vƠo quá trình s n xu t kinh doanh c a mình Cóngh a lƠ v n ph i đ c bi u hi n b ng giá tr tƠi s n h u hình vƠ tƠi s n vô hình c a
DN, đ ng th i c ng ph i v n đ ng vƠ sinh l i, đ t đ c m c tiêu trong kinh doanh
V n lƠ đi u ki n v t ch t c b n k t h p v i s c lao đ ng vƠ các y u t khác t o
ra đ u vƠo c a qúa trình s n xu t kinh doanh V n hi n h u ngay t đ u khi ch a b t
đ u quá trình s n xu t vƠ t n t i đ n chu k s n ph m cu i cùng
Trang 15V n đ c quan ni m nh m t th hƠng hoá vƠ có th đ c coi lƠ th hƠng hoá
đ c bi t vì nó có kh n ng đ c mua bán quy n s h u trên th tr ng v n, trên th
tr ng tƠi chính
V n không ch bi u hi n b ng ti n hay các giá tr hi n v t ( TSC c a DN: máy móc, trang thi t b v t t dùng cho ho t đ ng qu n lỦ .) mƠ còn lƠ c a các tƠi s n vô hình ( các bí quy t trong kinh doanh, các phát minh sáng ch , )
1.1.1.2 Vai trò c a v n trong ếoanh nghi p
V n c a các DN có vai trò quy t đ nh trong vi c thƠnh l p, ho t đ ng, phát tri n
c a t ng lo i hình DN theo lu t đ nh Nó lƠ đi u ki n tiên quy t, quan tr ng nh t cho
s ra đ i, t n t i vƠ phát tri n c a các DN Tu theo ngu n c a v n kinh doanh, c ng
nh ph ng th c huy đ ng v n mƠ DN có tên lƠ công ty c ph n, công ty trách nhi m
h u h n, DN t nhơn, DN nhƠ n c, DN liên doanh
V n lƠ c s , lƠ ti n đ cho m t DN b t đ u kh i s kinh doanh Mu n đ ng kỦ
kinh doanh, theo quy đ nh c a nhƠ n c, b t c DN nƠo c ng ph i có đ s v n pháp
đ nh theo t ng ngƠnh ngh kinh doanh c a mình (v n đơy không ch g m ti n m t,
ti n g i ngơn hƠng, mƠ nó còn lƠ các tƠi s n thu c s h u c a các ch DN) R i đ ti n hƠnh s n xu t kinh doanh, DN ph i thuê nhƠ x ng, mua máy móc thi t b , công ngh , nguyên v t li u, thuê lao đ ng t t c nh ng đi u ki n c n có đ m t DN có th ti n hƠnh vƠ duy trì nh ng ho t đ ng cu mình nh m đ t đ c nh ng m c tiêu đư đ t ra Không ch có v y, trong quá trình ho t đ ng kinh doanh c a DN, v n lƠ đi u
ki n đ DN m r ng s n xu t c v chi u r ng vƠ chi u sơu, đ i m i máy móc thi t b , nơng cao ch t l ng s n ph m, t ng cao ch t l ng s n ph m, t ng vi c lƠm, t ng thu
nh p cho ng i lao đ ng c ng nh t ch c b máy qu n lỦ đ y đ các ch c n ng
T đó nơng cao hi u qu s n xu t kinh doanh, t ng c ng kh n ng c nh tranh c a DN trên th tr ng
V nălƠăm tătrongăs ănh ngătiêuăth căđ ăphơnălo iăquiămôăc aăDN,ăx pălo iă DNăvƠoălo iăl n,ănh ăhayătrungăbìnhăvƠălƠăm tătrongănh ngăti măn ngăquanătr ngă
đ ăDNăs ăd ngăhi uăqu ăcácăngu năl căhi năcóăvƠăt ng laiv ăs călaoăđ ng,ăngu nă cungă ngăhƠngăhoá,ăm ăr ngăvƠăphátătri năth ătr ng,ăm ăr ngăl uăthôngăhƠngă hoá.ăB iăv yăcácădoanhănhơnăth ngăv́ăắbuônătƠiăkhông b ngădƠiăv nẰ
Trang 16Trong c ch kinh doanh m i, trong đi u ki n m r ng quy n t ch , t ch u trách nhi m trong s n su t kinh doanh V n kinh doanh bao gi c ng lƠ c s , lƠ ti n
đ đ DN tính toán ho ch đ nh các chi n l c vƠ k ho ch kinh doanh Nó c ng lƠ ch t keo đ ch p n i, k t dính các quá trình vƠ quan h kinh t vƠ nó c ng lƠ d u nh n bôi
tr n cho c máy kinh t v n đ ng có hi u qu
V n kinh doanh c a DN lƠ y u t giá tr Nó ch phát huy đ c tác d ng khi b o
t n đ c vƠ t ng lên đ c sau m i chu k kinh doanh N u v n không đ c b o toƠn
vƠ t ng lên sau m i chu k kinh doanh thì v n đư b thi t h i, đó lƠ hi n t ng m t
v n S thi t h i l n s d n đ n DN m t kh n ng thanh toán s lƠm cho DN b phá
s n, t c lƠ v n kinh doanh đư b s d ng m t cách lưng phí, không hi u qu
1.1.2 Phơnălo i v n trong doanh nghi p
1.1.2.1 C n c thỀo vai trò và tính ch t luân chuy n v n
Thông qua nh ng hình th c phơn lo i nƠy, các DN có th ch đ ng duy trì hay
t ng thêm các tƠi s n dƠi h n b ng VC ho c đi u ch nh vƠ phơn ph i VL c a mình sao cho phù h p v i qui mô s n xu t vƠ m c đích kinh doanh T đó t o ra s khác nhau gi a t tr ng c a các thƠnh ph n c u thƠnh nên V n trong t ng ngu n V n c a
DN, đó chính lƠ k t c u V n Phơn lo i v n trong DN c n c vƠo vai trò vƠ tính ch t luơn chuy n v n s giúp xác đ nh đúng các tr ng đi m vƠ bi n pháp qu n lỦ v n có
hi u qu h n M t khác thông qua vi c thay đ i k t c u v n c a m i DN trong nh ng
th i kì khác nhau có th th y đ c nh ng bi n đ i tích c c ho c nh ng h n ch v m t
ch t l ng trong công tác qu n lỦ V n c a t ng DN
V năc ăđ nh
Vi c đ u t thƠnh l p m t DN bao g m vi c xơy d ng nhƠ x ng, nhƠ lƠm vi c
vƠ qu n lỦ, l p đ t các h th ng máy móc thi t b ch t o s n ph m, mua s m các
ph ng ti n v n t i … Khi các công vi c đ c hoƠn thƠnh vƠ bƠn giao thì DN m i có
th b t đ u ti n hƠnh s n xu t đ c Nh v y v n đ u t ban đ u đó đư chuy n thƠnh
VC c a DN
Vì VC c a DN lƠ m t b ph n c a v n đ u t ng tr c v TSC ; nên nó luơn chuy n d n d n t ng ph n trong nhi u chu k s n xu t vƠ hoƠn thƠnh m t vòng tu n hoƠn khi TSC h t th i h n s d ng VC c a DN đóng vai trò quan tr ng trong s n
xu t kinh doanh Vi c đ u t đúng h ng TSC s mang l i hi u qu vƠ n ng su t r t cao trong kinh doanh, giúp cho DN c nh tranh t t h n vƠ đ ng v ng trong th tr ng Quy mô c a VC quy t đ nh quy mô c a tƠi s n nh ng các đ c đi m c a tƠi s n
l i nh h ng đ n s v n đ ng vƠ công tác qu n lỦ VC Mu n qu n lỦ VC m t cách hi u qu thì ph i qu n lỦ s d ng tƠi s n m t cách h u hi u
Trang 175
V năl uăđ ng
V n l u đ ng luôn đ c chuy n hoá qua nhi u hình th c khác nhau, b t đ u t hình thái ti n t sang hình thái d tr v t t hƠng hoá vƠ l i quay tr v hình thái ti n
t ban đ u c a nó Vì quá trình s n xu t kinh doanh di n ra liên t c cho nên v n l u
đ ng c ng tu n hoƠn không ng ng có tính ch t chu k thƠnh s chu chuy n c a v n TƠi s n l u đ ng lƠ nh ng tƠi s n ng n h n, th ng xuyên luơn chuy n trong quá trình kinh doanh TƠi s n l u đ ng t n t i d i d ng d tr s n xu t (nguyên v t li u, bán thƠnh ph m, công c , d ng c ) s n ph m đang trong quá trình s n xu t (s n
ph m d dang), thƠnh ph m, chi phí tiêu th , ti n m t trong giai đo n l u thông Trong b ng cơn đ i tƠi s n c a DN thì tƠi s n l u đ ng ch y u đ c th hi n các b
ph n lƠ ti n m t, các ch ng khoán có thanh kho n cao, các kho n ph i thu vƠ d tr
t n kho
1.1.2.2 C n c vào ngu n hình thành
C n c vƠo ngu n hình thƠnh, v n đ c chia thƠnh hai ph n lƠ v n ch s h u vƠ
n ph i tr Phơn lo i theo hình th c nƠy s cho ta th y đ c m c đ t ch trong ho t
đ ng tƠi chính ra sao, hay tình hình các kho n n mƠ DN còn ph i đi vay nh th nƠo,
nó lƠ c s đ DN l a ch n ngu n tƠi tr phù h p tu theo lo i hình s h u, ngƠnh
ngh kinh doanh, quy mô trình đ qu n lỦ, trình đ khoa h c k thu t c ng nh chi n
l c phát tri n vƠ chi n l c đ u t c a DN D a vƠo đó, các nhƠ qu n tr m i đ a ra
đ c các chi n l c đ c c u v n vƠ đi u hƠnh DN sao cho h p lỦ, tránh tình tr ng
N ng n h n quá nhi u khi n DN b đ ng trong vi c s d ng v n
V n ch s h u
V n ch s h u lƠ s v n c a các ch s h u, các nhƠ đ u t góp v n vƠ DN không ph i cam k t thanh toán, do v y v n ch s h u không ph i lƠ m t kho n n
V n ch s h u bao g m các kho n nh V n pháp đ nh, các qu c a DN, l i
xơy d ng c b n, kinh phí s nghi p,…
N ph i tr
i v i m t DN ho t đ ng trong n n kinh t th tr ng, v n ch s h u có vai trò r t quan tr ng nh ng ch chi m t tr ng nh trong t ng ngu n v n đáp ng nhu
c u v n cho s n xu t kinh doanh, DN ph i t ng c ng huy đ ng các ngu n v n khác
d i hình th c vay n , liên doanh liên k t, phát hƠnh trái phi u vƠ các hình th c khác
N ph i tr c a DN bao g m các kho n nh v n vay, v n tín d ng th ng m i, các kho n ph i tr ng i bán, ph i thanh toán v i ngơn sách NhƠ n c đ c hoưn l i,
v n tín d ng thuê mua,… Riêng v i v n tín d ng thuê mua, lƠ m t ph ng th c giúp
Trang 18c a mình Tín d ng thuê mua có hai ph ng th c giao d ch ch y u lƠ thuê v n hƠnh
vƠ thuê tƠi chính
1.1.2.3 C n c vào th i gian ho t đ ng và s d ng v n
Phơn lo i v n theo cách nƠy giúp DN xác đ nh đ c kh n ng thanh toán c a mình, vƠ c ng lƠ cách đ đánh giá ch t l ng tƠi chính vƠ hi u qu ho t đ ng N u
ngu n v n ng n h n đ c huy đ ng có kh n ng thanh toán th p, s xu t hi n các r i
ro tƠi chính, nguy c phá s n có th x y ra k c khi đi u ki n chi tiêu kh n ng thanh toán t ng quát cao Còn v ngu n v n dƠi h n, ngoƠi ngu n v n ch s h u có s n,
công n quá h n, công n đ n h n, các kho n ph i thanh toán k t i Nh v y, vi c phơn lo i v n theo th i gian ho t đ ng giúp DN n m đ c tình hình tƠi chính c a công
ty, đ a ra nh ng bi n pháp cơn b ng vƠ đ m b o có k ho ch s d ng ti n, đáp ng t t cho quá trình kinh doanh c a DN
Ngu n v n ng n h n
V n ng n h n lƠ ngu n v n có tính ch t ng n h n (d i 1 n m) mƠ doanh s có
th s d ng đ đáp ng nhu c u có tính ch t t m th i, b t th ng phát sinh trong ho t
đ ng s n xu t kinh doanh c a DN Ngu n v n nƠy bao g m các kho n vay ng n h n
vƠ các kho n chi m d ng c a b n hƠng
Ngu n v nădƠiăh n
đ u t vƠo TSC vƠ m t b ph n tƠi s n l u đ ng t i thi u th ng xuyên c n thi t cho
1.2 HI U QU S D NG V NăVÀăPHỂNăTÍCHăHI U QU S D NG V N TRONG DOANH NGHI P
1.2.1 Kháiăni măv ăhi uăqu ăvƠăhi uăqu ăs ăd ngăv nătrongădoanhănghi p
1.2.1.1 Khái ni m v hi u qu
Trong c ch th tr ng có s đi u ti t c a nhƠ n c hi n nay đ th c hi n t t
kinh doanh hƠng hoá vƠ d ch v , lƠ c s đ th tr ng t n t i vƠ phát tri n c a m i thƠnh ph n kinh t trong n n kinh t th tr ng có s c nh tranh gay g t i u nƠy đòi
Hi u qu xư h i lƠ đ i l ng ph n ánh m c đ th c hi n các m c tiêu xư h i c a
DN vƠ m c đ nh h ng c a các k t qu đ t đ c c a DN đ n xư h i vƠ môi tr ng
Hi u qu kinh t có r t nhi u cách hi u, có r t nhi u đ nh ngh a khác nhau tu
C th , hi u qu kinh t qu c dơn hay còn g i lƠ hi u qu kinh t xư h i lƠ hi u qu
Trang 197
t ng h p đ c xét trong ph m vi toƠn b n n kinh t Ch th c a hi u qu kinh t xư
h i lƠ toƠn b xư h i mƠ ng i đ i di n cho nó lƠ NhƠ n c, vì v y nh ng l i ích vƠ chi phí đ c xem xét trong hi u qu kinh t xư h i xu t phát t quan đi m toƠn b n n kinh t qu c dơn
Hi u qu tƠi chính còn đ c g i lƠ hi u qu s n xu t kinh doanh hay hi u qu
DN lƠ hi u qu kinh t xét trong ph m vi m t DN Hi u qu tƠi chính ph n ánh m i quan h chi phí kinh t mƠ DN ph i b ra đ có đ c l i ích kinh t
"Hi u qu là m t ph m trù kinh t , nó xu t hi n và t n t i t xã h i chi m h u nô
k t qu th c hi n các m c tiêu ho t đ ng c a ch th và chi phí ch th b ra đ có
k t qu đó trong nh ng đi u ki n nh t đ nh"
(Trang197, Giáo trình Tài chính doanh nghi p – i h c Kinh t qu c dân)
1.2.1.2 Khái ni m v hi u qu s ế ng v n trong DN
M t DN mu n đ t hi u qu thì ph i đ t l i nhu n cao vì l i nhu n liên quan đ n
s t n t i vƠ phát tri n c a DN Có th nói m t DN có l i nhu n cao t c lƠ s d ng
v n hi u qu đ t đ c hi u qu thì ph i lƠm t t t t c các khơu t chu n b đi vƠo
s n xu t đ n khơu tiêu th s n ph m Vì v y mu n nơng cao hi u qu s d ng v n c a
DN ph i đ m b o các đi u ki n khai thác v n tri t đ , t c lƠ v n ph i v n đ ng sinh
l i không đ nhƠn r i Bên c nh đó vi c s d ng v n ph i ti t ki m vƠ phù h p v i
vi c dùng v n vƠo m c đích sao cho hi u qu Qu n lỦ v n ch t ch ch ng th t thoát,
l m d ng ch c quy n vƠo vi c sai m c đích
Hi u qu s d ng v n c a DN lƠ quan h gi a đ u ra vƠ đ u vƠo c a quá trình kinh doanh hay c th lƠ quan h gi a toƠn b k t qu kinh doanh v i toƠn b chi phí
c a quá trình kinh doanh đó Tuy nhiên, hi u qu s d ng v n không ch th hi n đ n thu n k t qu kinh doanh vƠ chi phí kinh doanh, mƠ nó còn th hi n nhi u m t ch tiêu v kinh t thanh toán, s vòng quay c a v n
Hi u qu s d ng v n đ c l ng hóa thông qua h th ng các ch tiêu v kh
n ng ho t đ ng, kh n ng sinh l i, t c đ luơn chuy n v n … Nó ph n ánh quan h
gi a đ u ra vƠ đ u vƠo c a quá trình s n xu t kinh doanh thông qua th c đo ti n t hay c th lƠ m i t ng quan gi a k t qu thu đ c v i chi phí b ra đ th c hiên nhi m v s n xu t kinh doanh K t qu thu đ c cƠng cao so v i chi phí v n b ra thì
Trang 20hi u qu s d ng v n cƠng cao Do đó, nơng cao hi u qu s d ng v n lƠ điêù ki n quan tr ng đ doanh nghi p phát tri n v ng m nh
Hi u qu s d ng v n c a DN là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ khai thác, s d ng và qu n lý ngu n v n.Nó ph n ánh s l i nhu n sau thu trong 100
đ ng doanh thu Cách đo l ng chính xác, th hi n m t cách hi u qu nh t là th c
đo ti n t đ l ng hóa các y u t đ u vào và đ u ra Tuy nhiên quan ni m v hi u qu
s d ng v n đ c chia theo 2 khía c nh:
V i s v n hi n có, DN có th s n xu t thêm s n ph m v i ch t l ng t t, giá
thành h nh m m c đích t ng l i nhu n cho DN
Hi u qu s d ng v n c a doanh nghi p là m t ph m trù kinh t ph n ánh trình
đ khai thác, s d ng và qu n lý ngu n v n làm cho đ ng v n sinh l i t i đa nh m
m c tiêu cu i cùng c a doanh nghi p là t i đa hoá giá tr tài s n c a v n ch s h u
(Trang 168, Giáo trình Qu n lý tài chính DN, H c vi n tài chính)
1.2.2 Kháiăni m,ăm cătiêu,ăvaiătròăc aăphơnăt́chăhi uăqu ăs ăd ngăv n
1.2.2.1 Khái ni m c a phân tích hi u qu s d ng v n
Phơn tích hi u qu s d ng v n lƠ m t ph n trong phơn tích tƠi chính DN, v y
tr c khi đi vƠo tìm hi u phơn tích hi u qu s d ng v n lƠ gì, ta c n n m đ c khái
ni m v phơn tích tƠi chính DN nh n th c đ c xu h ng phát tri n c a tƠi chính
DN đòi h i c n có nhi u ph ng pháp khác nhau, t o đi u ki n thu n l i cho phơn tích TCDN ngƠy cƠng hoƠn thi n, đ ng th i c ng t o ra s ph c t p c a phơn tích tƠi chính
ắPhân tích tài chính DN là t ng th các ph ng pháp cho phỨp đánh giá tình
hình tài chính đã qua và hi n nay, d đoán tình hình tài chính trong t ng lai c a DN, giúp cho nhà qu n lý đ a ra các quy t đ nh c a qu n lý phù h p v i m c tiêu mà h quan tâm.Ằ
(Trang 8, Giáo trình Phân tích TCDN – H c vi n tài chính)
Phơn tích hi u qu s d ng v n nh m m c đích nh n th c đúng đ n v hi u qu
s d ng v n c a DN đ t đó đ a ra các bi n pháp nơng cao hi u qu s d ng v n Qua khái ni m v phơn tích tƠi chính DN, ta có th đ a ra khái ni m v phơn tích hi u
qu s d ng v n nh sau: phân tích hi u qu s d ng v n là quá trình phân tích quan
h gi a đ u ra và đ u vào c a quá trình s n xu t kinh doanh hay c th là quan h
thành t ng m nh nh , đ hi u t ng chi ti t, t ng khía c nh, xem xỨt và đánh giá nó đã
Trang 21th c hi n các nguyên t c cơn b ng tƠi chính, kh n ng sinh l i, kh n ng thanh toán,
d báo các nguy c r i ro t đó có các bi n pháp đi u ch nh k p th i vƠ có các c s
c n thi t đ ho ch đ nh chính sách tƠi chính cho t ng lai c a DN
Th hai: Phơn tích hi u qu s d ng v n giúp DN t đánh giá vƠ nơng cao uy tín
c a mình trên th tr ng, nơng cao m c s ng c a cán b công nhơn viên Khi DN lƠm
n có lưi thì tác đ ng tích c c không ch đóng góp đ y đ vƠo ngơn sách nhƠ n c mƠ
c i thi n vi c lƠm cho ng i lao đ ng, t o đi u ki n thu n l i cho các cá nhơn t
kh ng đ nh mình trong môi tr ng c nh tranh lƠnh m nh
Th ba:Phơn tích hi u qu s d ng v n t o đi u ki n giúp các DN t ng kh n ng
c nh tranh c a mình trên th tr ng T khi đ t n c chuy n sang n n kinh t th
tr ng thì kéo theo đó lƠ s c nh tranh ngƠy cƠng kh c li t C nh tranh lƠ quy lu t t t
y u c a th tr ng, c nh tranh đ t n t i Khi DN lƠm n hi u qu , DN m r ng quy
mô, đ u t vƠo công ngh hi n đ i đ nơng cao ch t l ng s n ph m hƠng hóa, đƠo t o
đ i ng cán b ch t l ng tay ngh cao
1.2.2.3 Vai trò c a phân tích hi u qu s ế ng v n
M t trong vai trò quan tr ng nh t trong phơn tích tƠi chính DN, lƠ phơn tích hi u
qu s d ng v n s đem l i cái nhìn khách quan cho DN, lƠm rõ đ c nh ng nguyên nhơn tr c ti p nh h ng đ n l i nhu n, đ n quy n l i đ n m c đích cao nh t c a DN Phơn tích hi u qu s d ng v n vƠ nơng cao hi u qu s d ng v n c ng có ngh a lƠ nơng cao l i nhu n Nh v y ta có th nh n th y phơn tích hi u qu s d ng v n s n
xu t kinh doanh lƠ m t vi c lƠm thi t y u c a b t k m t DN nƠo
ánhăgiáăđúngăhi uăqu ăs ăd ngăv năs ăth yăđ căch tăl ngăc aăvi căs nă
xu tăkinhădoanhănóiăchungăvƠăvi căs ăd ngăv nănóiăriêng M cătiêuăc ngănh ăỦă
t ngăc aăho tăđ ngăs năxu tăkinhădoanhălƠăh ngăt iăhi uăqu ăkinhăt ătrênăc ăs ă khaiăthácăvƠăs ăd ngăm tăcáchătri tăđ ăm iăngu năl căs năcó.ăCh́nhăvìăth ,ăcácă ngu năl căkinhăt ătrênăc ăs ăkhaiăthácăvƠăs ăd ng,ăđ căbi tălƠăngu năv năs năxu tă
kinh doanhăc aăDN,ăcóătácăđ ngăm nhăm ăt iăhi uăqu ăho tăđ ngăs năxu tăkinhă
Trang 22s năxu tăkinhădoanhăc aăDNănh mănơngăcaoăhi uăqu ăs ăd ngăv nălƠănhuăc u
th ngăxuyênăb tăbu căc aăb tăc ăDNănƠoătrongăn năkinhăt ăth ătr ng.ă
1.2.3 Thôngătinăs ăd ngătrongăphơnăt́chăhi uăqu ăs ăd ngăv n
Các thông tin bên trong đó lƠ nh ng y u t thu c v t ch c DN, ngƠnh s n
ph m mƠ DN kinh doanh, quy trình công ngh , n ng l c c a lao đ ng, n ng l c c a các nhƠ qu n tr DN,… ó lƠ nh ng thông tin v chi n l c, sách l c kinh doanh c a
DN trong t ng th i k , nh ng thông tin v tình hình k t qu kinh doanh c a DN, tình hình s d ng v n, kh n ng thanh toán,… Nh ng thông tin nƠy đ c th hi n qua
nh ng gi i trình c a các nhƠ qu n lỦ, qua các báo cáo c a h ch toán k toán, h ch toán
th ng kê, h ch toán nghi p v ,… Thông tin v đ c đi m ho t đ ng kinh doanh c a DN
nh m c tiêu vƠ chi n l c kinh doanh c a DN, chính sách tƠi chính tín d ng c a DN, tính th i v , chu k kinh doanh c a DN Nh ng thông tin bên trong c a DN r t phong phú M t s đ c công khai, m t s ch dƠnh cho nh ng ng i có l i ích g n li n v i
s s ng còn c a DN
Các thông tin bên ngoƠi nh ch đ chính tr , xư h i t ng tr ng kinh t c a n n kinh t , ti n b khoa h c k thu t, chính sách tƠi chính ti n t , chính sách thu ,… S suy thoái ho c t ng tr ng c a n n kinh t có s tác đ ng m nh m đ n k t qu kinh doanh c a DN Nh ng thông tin v các cu c th m dò th tr ng, s k v ng phát tri n trong s n xu t kinh doanh vƠ d ch v th ng m i nh h ng đ n chi n l c vƠ sách
l c kinh doanh trong t ng th i k Khi phơn tích tƠi chính, đi u quan tr ng ph i bi t
s l p đi l p l i c a c h i: V t qua t ng tr ng đ n suy thoái vƠ ng c l i
Các thông tin theo ngƠnh kinh t lƠ nh ng thông tin mƠ k t qu ho t đ ng c a
DN mang tính ch t c a ngƠnh kinh t nh đ c đi m c a ngƠnh liên quan đ n th c th
c a s n ph m, ti n trình k thu t, c c u s n xu t có tác đ ng đ n kh n ng sinh l i, vòng quay v n, nh p đ phát tri n c a các chu k kinh t Quy mô vƠ tri n v ng phát tri n c a th tr ng Tính ch t c nh tranh c a th tr ng, m i quan h v i nhƠ cung c p
vƠ khách hƠng Nguy c xu t hi n nh ng đ i th c nh tranh ti m n ng
Các thông tin ph c v công tác phơn tích hi u qu s d ng v n r t đa d ng, phong phú nh ng ch y u nh t lƠ các báo cáo tƠi chính c a đ n v Vi c đ c, hi u các báo cáo tƠi chính cho phép các ch th phơn tích xác đ nh vƠ hi u rõ n i dung kinh t
c a các ch tiêu phơn tích c ng nh nguyên nhơn khi n chúng bi n đ ng
Tuy nhiên c ng c n th y rõ r ng nh ng thông tin thu th p đ c không ph i t t c
đ u đ c bi u hi n b ng s l ng vƠ s li u c th mƠ có nh ng tƠi li u không th
bi u hi n b ng s nó ch đ c th hi n thông qua s miêu t đ i s ng kinh t c a DN
Do v y, đ có nh ng thông tin c n thi t ph c v cho quá trình phơn tích hi u qu s
d ng v n, ng i lƠm phơn tích ph i s u t m đ y đ vƠ thích h p nh ng thông tin liên
quan đ n ho t đ ng tƠi chính c a DN
Trang 2311
1.2.4ăPh ngăphápăphơnăt́chăhi uăqu ăs ăd ng v nătrongădoanhănghi p
phơn tích tƠi chính DN, ng i ta có th s d ng m t hay t ng h p các ph ng pháp khác nhau trong h th ng các ph ng pháp phơn tích tƠi chính DN Nh ng
ph ng pháp phơn tích tƠi chính s d ng ph bi n lƠ: Ph ng pháp so sánh, ph ng pháp phơn tích t l , ph ng pháp liên h đ i chi u, ph ng pháp Dupont,…
1.2.4.1 Ph ng pháp so sánh
áp d ng ph ng pháp so sánh ng i ta c n ph i đ m b o các đi u ki n so sánh
đ c c a các ch tiêu tƠi chính (th ng nh t v th i gian, không gian, n i dung, tính
ch t, đ n v tính,…) vƠ theo m c đích phơn tích mƠ xác đ nh g c so sánh G c so sánh
đ c ch n lƠ g c v th i gian ho c không gian, k phơn tích đ c ch n lƠ k báo cáo
ho c k k ho ch, giá tr so sánh có th đ c l a ch n b ng s tuy t đ i, s t ng đ i
ho c s bình quơn; n i dung so sánh bao g m:
So sánh gi a s th c hi n k nƠy v i s th c hi n k tr c đ th y rõ xu h ng thay đ i v tƠi chính DN đánh giá s t ng tr ng hay th t lùi trong ho t đ ng kinh doanh đ có bi n pháp kh c ph c trong k t i
So sánh gi a s th c hi n v i s k ho ch đ th y rõ m c đ ph n đ u c a DN
So sánh gi a s li u c a DN v i s li u trung bình c a ngƠnh; c a các DN khác
đ đánh giá tình hình tƠi chính c a DN mình t t hay x u đ c hay ch a đ c
So sánh theo chi u d c đ xem xét t tr ng c a t ng ch tiêu so v i t ng th , so sánh theo chi u ngang c a nhi u k đ th y đ c s bi n đ i c v s t ng đ i vƠ s
1.2.4.2 Ph ng pháp phân tích t l
Ph ng pháp nƠy d a trên các tiêu chí vƠ Ủ ngh a chu n m c các t l c a đ i
l ng tƠi chính trong các quan h tƠi chính V nguyên t c, ph ng pháp t l yêu c u
ph i xác đ nh đ c các ng ng, các đ nh m c đ nh n xét, đánh giá tình hình tƠi chính
DN, trên c s so sánh các t l c a DN v i giá tr các t l tham chi u
Trong phơn tích tƠi chính DN, các t l tƠi chính đ c phơn thƠnh các nhóm t
l đ c tr ng, ph n ánh nh ng n i dung c b n theo m c tiêu ho t đ ng c a DN ó lƠ các nhóm t l v kh n ng thanh toán, nhóm t l v c c u v n vƠ ngu n v n, nhóm
t l v n ng l c ho t đ ng kinh doanh, nhóm t l v kh n ng sinh l i M i nhóm t
l l i bao g m nhi u t l ph n ánh riêng l , t ng b ph n c a ho t đ ng tƠi chính, trong m i tr ng h p khác nhau, tu theo giác đ phơn tích, ng i phơn tích l a ch n
nh ng nhóm ch tiêu khác nhau
1.2.4.3 Ph ng pháp liên h đ i chi u và x p h ng
LƠ ph ng pháp phơn tích s d ng đ nghiên c u, đánh giá các đ i t ng nghiên
c u d a trên m i quan h kinh t , tƠi chính c a các hi n t ng, quá trình vƠ k t qu
ho t đ ng tƠi chính DN v i các bên có liên quan Vi c x p h ng đ i t ng nghiên c u
Trang 24c n d a trên nh ng thông tin đ nh l ng vƠ đ nh tính ph n ánh đ c các đ c tr ng c
b n trung bình c a các đ i t ng cùng lo i, nh ng tác đ ng ch y u c a môi tr ng
đ n đ i t ng nghiên c u
Ph ng pháp nƠy nh n di n đ c m i liên h c a các ho t đ ng kinh t tƠi chính
DN trong n i b c ng nh m i quan h c a DN v i môi tr ng bên ngoƠi Xác đ nh
đ c n i dung phơn tích ch a m i liên h nƠo, h th ng các ch tiêu tham gia x p
h ng Ph ng pháp nƠy c n có các tham s vƠ kho ng xác đ nh c a t ng h ng
Ph ng pháp liên h đ i chi u thi t l p đ c m i liên h c a các ho t đ ng tƠi chính c a DN v i nhau d i d ng đ nh l ng ho c đ nh tính phù h p v i m c tiêu phơn tích Xác đ nh đ c tính ch t c a m i liên h đó: đ c l p hay ph thu c, liên h cùng chi u hay ng c chi u, hình th c hay b n ch t nh m đánh giá các quan h tƠi chính c a DN v i các bên có liên quan, tình hình tƠi chính, xu h ng bi n đ ng c a các quan h đó thông qua các m i liên h đư xác đ nh đ cung c p thông tin cho ch
th qu n lỦ v đ i t ng phơn tích
1.2.4.4 Ph ng pháp Dupont
Mô hình Dupont lƠ k thu t đ c s d ng đ phơn tích kh n ng sinh l i c a m t
DN b ng các công c qu n lỦ hi u qu truy n th ng Mô hình Dupont tích h p nhi u
y u t c a báo cáo thu nh p v i b n cơn đ i k toán Trong phơn tích tƠi chính, ng i
ta v n d ng mô hình Dupont đ phơn tích m i liên h gi a các ch tiêu tƠi chính Chính
nh s phơn tích m i liên k t gi a các ch tiêu tƠi chính, chúng ta có th phát hi n ra
nh ng nhơn t đư nh h ng đ n ch tiêu phơn tích theo m t trình t nh t đ nh
Mô hình có th đ c s d ng b i b ph n thu mua vƠ b ph n bán hƠng đ kh o sát ho c gi i thích k t qu c a ROE, ROA,…So sánh v i nh ng hưng khác cùng ngƠnh kinh doanh, phơn tích nh ng thay đ i th ng xuyên theo th i gian, cung c p
nh ng ki n th c c n b n nh m tác đ ng đ n k t qu kinh doanh c a công ty, cho th y
s tác đ ng c a vi c chuyên nghi p hóa ch c n ng mua hƠng
ăápăd ngăph ngăphápăDupontătaăc năcó:ă Thu nh p s li u kinh doanh ( t b
ph n tƠi chính ), Tính toán ( s d ng b ng tính) Sau đó rút ra k t lu n, n u k t lu n xem xét không chơn th c , ki m tra s li u vƠ tính toán l i
1.2.5ăN iădungăphơnăt́chăhi uăqu ăs ăd ngăv nătrongădoanhănghi p
1.2.5.1 Phân tích tình hình bi n đ ng v n
Tình hình bi n đ ng VC và VL
Phơn tích tình hình bi n đ ng VC t o đi u ki n ph n ánh chính xác tình hình
bi n đ ng c a VC , quy mô v n ph i b o toƠn i u ch nh k p th i giá tr c a các tƠi
s n c a DN đ t o đi u ki n tính đúng, tính đ chi phí kh u hao, không đ m t VC Trong quá trình s n xu t kinh doanh, s v n đ ng c a VC g n li n v i hình thái v t
Trang 2513
ch t c a.VC ph n ánh ti m l c c a DN v m t giá tr b ng ti n, còn v m t hi n v t,
VC th hi n qua các hình tháinh TSC , thuê tƠi chính, b t đ ng s n, u t vƠo
VC lƠ đ u t m t cách dƠi h n nh m hình thƠnh vƠ b sung nh ng tƠi s n c n thi t
đ th c hi n m c tiêu kinh doanh lơu dƠi c a DN
Vi c h th p m c VC đ s n xu t ra m t đ n v giá tr s n l ng lƠ bi u hi n s
t ng lên c a hi u qu s d ng VC trong DN Hi u qu s d ng VC t ng lên ch ng nƠo m c t ng n ng su t lao đ ng nhanh h n m c v n trang b cho lao đ ng vƠ m c
t ng giá tr s n xu t tính trên đ ng VC ng th i, th i h n thu h i VC đ c xác
đ nh b i l ng VC trung bình v i l ng thu nh p thu n tuỦ trung bình hƠng n m
Th i h n thu h i VC c n đ c rút ng n b ng cách nơng cao n ng su t lao đ ng vƠ
t ng s chênh l ch giá thƠnh vƠ giá tiêu th s n ph m, ngh a lƠ t ng thu nh p thu n túy i u đó ch ng t hi u qu s d ng v n đ c nơng cao, vì l ng thu nh p thu n tuỦ l n h n đ c s d ng đ b sung cho VC m i Do vòng quay c a v n dƠi nên r i
ro l n do nh ng nguyên nhơn ch quan khách quan gơy ra ng th i, VC đ c bù
đ p t ng ph n nên d b th t thoát v n
VC có t c đ c luơn chuy n ch m do TSC vƠ các tƠi s n khác đ c đ u t
b ng VC t n t i vƠ s d ng lơu dƠi trong quá trình s n xu t kinh doanh c a DN V n
C đ u t vƠo TSC đ c luơn chuy n t ng b ph n qua các chu k s n xu t kinh doanh d i hình th c giá tr c a TSC b gi m d n vƠ chi phí s n xu t kinh doanh trong k c a DN
VC đ u t hình thƠnh nên các kho n đ u t dƠi h n s thu h i toƠn b m t l n khi k t thúc đ u t Còn VC n m trong b ph n XDCB d dang, s chuy n hóa m t
l n vƠ toƠn b vƠo TSC khi XDCB hoƠn thƠnh
Còn đ i v i VL ,nh ng thƠnh t quan tr ng c a VL đó lƠ l ng hƠng t n kho,
kho n ph i thu, kho n ph i tr Các nhƠ phơn tích th ng xem xét các kho n m c nƠy
đ đánh giá hi u qu vƠ ti m l c tƠi chính c a m t công ty.T c đ l u chuy n hƠng
kinh doanh t t
T ng VL đ ng ngh a v i vi c DN đư s d ng ti n đ thanh toán, ch ng h n
cho vi c mua ho c chuy n đ i hƠng trong kho, thanh toán n , Nh th , t ng VL s lƠm gi m l ng ti n m t DN đang n m Tuy nhiên, n u VL gi m, đi u nƠy đ ng ngh a v i vi c DN có ít ti n h n đ thanh toán cho các ngh a v n ng n h n, đi u nƠy
có th tác đ ng gián ti p, vƠ th ng khó l ng tr c, đ n v n hƠnh trong t ng lai
VL gi m có th đ c d ch ra thƠnh nhi u nguyên nhơn Có th lƠ DN t p trung bán
Trang 26hƠng t t, nh ng h ph i ch p nh n bán ch u, ch p nh n khách hƠng tr ch m quá
đ ng v n t nh ng ngu n nƠo? Quy mô ngu n v n huy đ ng đ c đư t ng hay gi m?
C c u NV c a DN lƠ t ch hay ph thu c, thay đ i theo chi u h ng nƠo? Xác đ nh
đ ra
Tình hình bi n đ ng n ph i tr cho ta th y t tr ng c a n ph i tr chi m bao nhiêu t đó đ a ra đ c k t lu n ngu n v n kinh doanh t ng hay gi m có ph thu c
rõ nét ch t l ng công tác tƠi chính c a DN N u ho t đ ng tƠi chính t t thì s ít công
n , kh n ng thanh toán cao, ít b chi m d ng v n Ng c l i n u ho t đ ng tƠi chính kém thì s d n đ n tình tr ng chi m d ng v n l n nhau, các kho n công n ph i thu s dơy d a kéo dƠi, đ n v m t t ch trong kinh doanh vƠ không còn kh n ng thanh toán n đ n h n có kh n ng d n đ n tình tr ng phá s n C n c vƠo b ng cơn đ i k toán l p b ng phơn tích tình hình thanh toán, khi phơn tích c n đ a ra tính h p lỦ c a
nh ng kho n chi m d ng đ có k ho ch thu h i n vƠ thanh toán đúng lúc, k p th i Tính ch t, ph m vi vƠ th i h n c a các kho n n ph i tr lƠ khác nhau, đ ng th i trong quá trình ho t đ ng s n xu t kinh doanh c a DN, các kho n n ph i tr luôn bi n
đ ng Do đó, DN c n ph i qu n lỦ m t cách ch t ch , s d ng đúng m c đích, có hi u
qu Các kho n n ph i tr đ c theo dõi đ n các thông tin nh chi ti t s n ph i tr ,
s n đư tr , s n còn ph i tr cho t ng ch n
phơn tích tình hình bi n đ ng v n CSH ta c n l u Ủ nh ng đi m quan tr ng
sau, V n đóng góp c a các nhƠ đ u t đ thƠnh l p m i ho c m r ng DN Ch s h u
v n c a DN có th lƠ NhƠ n c, cá nhơn ho c các t ch c tham gia góp v n, các c đông mua vƠ n m gi c phi u, các kho n th ng d v n c ph n do phát hƠnh c phi u cao h n ho c th p h n m nh giá, các kho n nh n bi u, t ng, tƠi tr (n u đ c ghi t ng
v n ch s h u), V n đ c b sung t k t qu s n xu t, kinh doanh c a DN theo quy
Trang 2715
đ nh c a chính sách tƠi chính ho c quy t đ nh c a các ch s h u v n, c a H i đ ng
qu n tr , .các kho n chênh l ch do đánh giá l i tƠi s n, chênh l ch t giá h i đoái phát sinh trong quá trình đ u t xơy d ng c b n, vƠ các qu hình thƠnh t l i nhu n sau thu (Qu đ u t phát tri n, qu d phòng tƠi chính, các qu khác thu c v n ch
s h u, l i nhu n ch a phơn ph i, ngu n v n đ u t XDCB, .)
V n ch s h u, qua quá trình v n hƠnh c a DN, các kho n lưi, l có th lƠm thay đ i ph n lưi gi l i, khi n cho v n ch s h u trên th c t thay đ i Khi DN phát hƠnh c ph n m i có th phát sinh kho n th ng d v n c ng tác đ ng đ n v n ch s
s n n thƠnh tƠi s n v n, v n ch s h u c a DN ti p t c t ng lên
Phân tích tình hình bi n đ ng c a Ngu n v n ng n h n và ếài h n
V i tính ch t dùng đ b sung v n vƠ ph c v nh ng ho t đ ng t m th i, kh n
c p trong DN, vay ng n h n đ c huy đ ng liên t c phơn tích đ c tình hình bi n
đ ng c a ngu n v n ng n h n, c n ph i theo dõi kh n ng tƠi chính c a DN, m c đích
s d ng v n có phù h p v i m c đích đ u t , các d án đ u t s d ng vay ng n h n thì ph i đ t đ c hi u qu vƠ tính đ c hi u qu tr c ti p ng th i c ng ph i tr các kho n vay đ y đ vƠ đúng h n
Ch s d ng các kho n vay ng n h n khi có các nhu c u ng n h n i u nƠy s giúp DN tránh ph i tr lưi cao vƠ các đi u ki n h n ch c a vi c vay dƠi h n Ví d ,
n u vi c bán hƠng c a DN t m th i t ng đ t bi n do th i v ch ng h n, DN nên xem xét l a ch n ki u vay ng n h n
Ngu n v n ng n h n bi n đ ng có th do doanh thu t ng lên th ng gơy ra vi c
t ng các kho n ph i chi có liên quan t i doanh thu nh các kho n ph i tr vƠ thu ph i
n p, d n đ n nhu c u v n vay ng n h n t ng lên DN s nhìn th y s thay đ i trong ch
s kh n ng thanh toán b ng ti n m t nh t s kh n ng thanh toán nhanh, vì các
kho n n ng n h n ch bao g m các kho n n ph i tr trong vòng m t n m, không bao
V i ngu n v n dƠi h n, đòi h i quy mô v n l n vƠ th i h n dƠi V n dƠi h n
g n li n v i tƠi s n dƠi h n DN c n theo dõi bi n đ ng c a v n dƠi h n thông qua các kênh nh phát hƠnh c phi u, trái phi u c a DN, tình hình s d ng v n dƠi h n đ mua
s m thi t b vƠ đ i m i công ngh NgoƠi ra còn ph i xem xét đ n n n kinh t th
tr ng đư n đ nh hay ch a, nó có tác đ ng tích c c hay tiêu c c đ n vi c đ nh h ng trong l nh v c huy đ ng v n vƠ phát tri n c a DN Quan tơm đ n h th ng pháp lu t tƠi chính,chính sách kinh t c a NhƠ n c, th tr ng trái phi u ngơn hƠng, th tr ng
c phi u c a DN Do v y các kho n vay dƠi h n có th tác đ ng tích c c lên các t s thanh toán b ng ti n m t c a DN
Trang 28M t nhơn t quan tr ng n a tác đ ng đ n ngu n v n dƠi h n c a DN lƠ Lưi su t
vƠ thu trong kinh doanh ơy lƠ y u t nh h ng đ n chi phí đ u t c a DN, ngoƠi
v n t có, DN còn ph i đi vay các t ch c tín d ng v i lưi su t cao, đi u nƠy ch c ch n
nh h ng đ n quy t đ nh dƠi h n c a DN Bên c nh đó, thu trong kinh doanh lƠ y u
t kích thích hay đ u t c a DN Xem xét m c r i ro c a các kho n đ u t c ng lƠ c n thi t Xem xét t su t sinh l i có mang l i r i ro hay không t đó đ a ra quy t đ nh
ph i bi t ph i h p các ngu n v n đ t o ra c c u v n h p lỦ C u trúc v n lƠ thu t
DN có th s d ng mua s m tƠi s n, ph ng ti n v t ch t vƠ ho t đ ng kinh doanh
C c u v n th hi n t tr ng c a các ngu n v n trong t ng ngu n v n mƠ DN huy đ ng, s d ng vƠ ho t đ ng kinh doanh
C c u v n c n c thỀo vai trò và tính ch t luân chuy n v n
Theo vai trò vƠ tính ch t luơn chuy n v n, t tr ng c a VC vƠ VL đ c phơn ra rõ r t, giúp ch DN nhìn nh n vƠ đ a ra các bi n pháp c c u sao cho VC không b đ ng, VL không thi u ho c có kh n ng thanh toán cao
Các ch tiêu ph n ánh:
H ăs ăVC ă=ăVC ă/ăT ngăNV
H s v n c đ nh cho bi t s l ng v n c đ nh đ u t vƠo DN chi m bao nhiêu % nh các tƠi s n dƠi h n, nhƠ x ng, ph ng ti n v n t i…
H ăs ăVL ă=ăVL ă/ăT ngăNV
H s v n l u đ ng nƠy cho ta th y l ng v n l u đ ng chi m t tr ng nh th nƠo trong t ng s v n c a DN Xem công ty có th ti p t c các ho t đ ng c a nó vƠ
nó có dòng ti n đ đ đáp ng c n ng n h n vƠ tƠi s n ng n h n hay không
C c u v n c n c thỀo ngu n hình thành
M t c u trúc v n phù h p lƠ quy t đ nh quan tr ng v i m i DN không ch b i
nhu c u t i đa l i ích thu đ c t các cá nhơn vƠ t ch c liên quan t i DN vƠ ho t
đ ng c a DN mƠ còn b i tác đ ng c a quy t đ nh nƠy t i n ng l c kinh doanh c a DN trong môi tr ng c nh tranh
Các ch tiêu ph n ánh:
H s n = T ng s n / T ng NV
Trang 2917
H s n ph n ánh n ph i tr chi m bao nhiêu % s v n c a DN, hay trong tƠi
s n c a DN có bao nhiêu % đ c hình thƠnh t n ph i tr
H s VCSH = Ngu n VCSH / T ng NV
H s nƠy cho bi t V n CSH chi m t tr ng bao nhiêu % trong t ng ngu n v n
c a DN
H s n = 1- H s VCSH
Vì NV c a DN đ c hình thƠnh t 2 ngu n lƠ N ph i tr vƠ v n CSH nên h s
C c u v n c n c theo th i gian ho t đ ng và s d ng
C n c theo th i gian ho t đ ng, c c u ngu n v n ng n h n vƠ ngu n v n dƠi
h n c a DN tr l i cho cơu h i li u DN có kh n ng thanh toán hay không? Các kho n vay ắnóngẰ nhi u hay ít? Các ch đ u t ti m n ng, tình tr ng tín d ng, k ho ch kinh doanh, tình tr ng đóng thu c a DN … s nh h ng r t l n đ n quy t đ nh ph ng pháp huy đ ng v n
Các ch tiêu ph n ánh:
H s V n ng n h n = V n ng n h n / T ng NV
H s nƠy cho ch DN bi t tình tr ng v n vay t m th i c a DN lƠ bao nhiêu,
H s V nădƠiăh n = V nădƠiăh n / T ng NV
H s nƠy giúp DN đ nh hình đ c v n ch s h u vƠ v n vay dƠi h n c a các t
1.2.5.2 Chi n l c qu n lý v n trong ếoanh nghi p
Vi c s d ng các kho n vay dƠi h n thay cho kho n vay ng n h n lƠm gi m r i
ro kinh doanh vƠ đem l i cho nhƠ qu n tr tƠi chính s an toƠn h n Nh ng chi phí đ
doanh nghi p vay dƠi h n th ng cao h n chi phí ng n h n
M t s y u t khác t o cho tín d ng dƠi h n ph i ch u chi phí cao h n lƠ nh ng chi phí ti n lưi trong su t nh ng giai đo n mƠ ngu n tín d ng có s n cao h n nhu c u
t b n s d ng Trong nh ng giai đo n đó, DN có th tr nh ng kho n tín d ng không dùng đ n vƠ gi m chi phí tr lưi vay n u nó không vay dƠi h n
Tóm l i, chúng ta có th k t lu n r ng các ngu n tín d ng dƠi h n nhìn chung có chi phí cao h n nh ng DN có th gi m r i ro khi s d ng chúng Do đó c n ch n m t
dƠi h n Rõ rƠng lƠ vi c ra quy t đ nh trong tình hu ng nƠy lƠ m t quy t đ nh qu n tr
quan tr ng D i đơy lƠ 3 quy t đ nh l a ch n cho vi c thi t l p m t th a hi p gi a tín
d ng ng n h n vƠ dƠi h n
(Trang 420, Qu n tr tài chính DN – Nguy n H i S n)
Trang 30Chi n l c qu n lý v n th n tr ng
ng n h n m c th p Do đó, DN s d ng m t ph n ngu n v n dƠi h n đ tƠi tr cho TSL
Tín d ng dƠi h n
TSC
Th i gian (Trang 421, Qu n tr tài chính DN – Nguy n H i S n)
Chính sách nƠy có nh ng đ c đi m sau:
+ Kh n ng thanh toán đ c đ m b o do DN luôn duy trì TSL m c đ t i đa luôn đ đ tr các kho n n ng n h n
+ Tính n đ nh c a ngu n v n cao do ngu n v n huy đ ng ch y u t ngu n dƠi
h n, DN có th s d ng ngu n v n nƠy đ u t vƠo ho t đ ng SXKD mƠ ch a ph i lo ngay đ n vi c tr n
+ Chi phí huy đ ng v n cao do các kho n ph i thu khách hƠng m c cao nên chi phí qu n lỦ c ng cao HƠng l u kho đ c gi m c đ t i đa lƠm t ng chi phí l u kho
vƠ các kho n d phòng gi m giá hƠng t n kho Lưi su t cho vay dƠi h n c ng cao h n
so v i lưi su t cho vay ng n h n
+ Chính sách nƠy s giúp DN gi m b t đ c các r i ro nh bi n đ ng t ng giá thƠnh s n ph m do d tr hƠng t n kho m c cao… Tuy nhiên thu nh p không cao do
ph i ch u chi phí cao h n nh : chi phí qu n lỦ, chi phí l u kho, chi phí lưi vay… lƠm cho EBT gi m
Qu n tr v n c p ti n lƠ vi c DN duy trì TSL m c t i thi u, ch y u dùng
v n ng n h n đ tƠi tr cho các lo i tƠi s n
Trang 31m t m c t i thi u ti n vƠ ch ng khoán kh th trong tay, vƠ d a vƠo chính sách qu n
lỦ hi u qu vƠ khai thác tri t đ kh n ng vay ng n h n đ đáp ng các nhu c u v v n
c a DN i v i qu n lỦ hƠng l u kho vƠ ph i thu khách hƠng c ng đ c duy trì
m c th p
+ Th i gian quay vòng ti n ng n Chính sách qu n lỦ c p ti n rút ng n th i gian quay vòng ti n L u Ủ r ng:
Chu kì KD = Th i gian thu ti n trung bình + Th i gian quay vòng hàng l u kho
B ng cách gi m m c trung bình c a c PTKH vƠ hƠng l u kho, d n đ n t ng vòng quay vƠ rút ng n th i gian quay vòng ti n
+ Kh n ng thanh toán ng n h n c a công ty không đ c đ m b o: Công ty ch
d a vƠo chính sách qu n lỦ có hi u qu vƠ vay ng n h n đ đáp ng m i nhu c u v
v n không d báo tr c Do đó có th d n đ n trình tr ng DN m t kh n ng thanh toán
n u không k p đáp ng nhu c u b t th ng
+ Do luôn duy trì TSL m c t i thi u nên DN gi m thi u đ c nhi u chi phí
nh chi phí l u kho, chi phí lưi vay, chi phí qu n lỦ vƠ doanh thu cao h n kéo theo
ch s EBIT cao h n
+ V i các y u t khác không đ i, r i ro cƠng cao, thu nh p yêu c u cƠng cao vƠ
ng c l i Khi áp d ng chính sách qu n lỦ tƠi s n c p ti n có th g p các r i ro nh :
kh n ng c n ki t ti n do l ng ti n n m gi m c t i thi u, d tr hƠng l u kho th p
có th d n đ n m t doanh thu khi l ng hƠng h t
Trang 32Chi n l c Qu n lý v n ếung hòa
Tín d ng ng n h n
TSC
Tín d ng dƠi h n
Th i gian (Trang 422, Qu n tr tài chính DN – Nguy n H i S n)
Chi n l c dung hòa k t h p u nh c đi m c a chính sách c p ti n vƠ chính sách th n tr ng D a trên c s c a nguyên t c t ng thích: TSL đ c tƠi tr hoƠn toƠn b ng ngu n ng n h n vƠ TSC đ c tƠi tr b ng ngu n dƠi h n Chính sách dung hoƠ có đ c đi m k t h p qu n lỦ tƠi s n th n tr ng v i n c p ti n ho c k t h p qu n
lỦ tƠi s n c p ti n v i n th n tr ng Tuy nhiên, trên th c t , đ đ t đ c tr ng thái
t ng thích không h đ n gi n do v p ph i nh ng v n đ nh s t ng thích k h n,
lu ng ti n hay kho ng th i gian, do v y chính sách nƠy ch c g ng ti n t i tr ng thái
t ng thích, dung hòa r i ro vƠ t o ra m c thu nh p trung bình h n ch nh c đi m
c a hai chính sách trên
1.2.5.3 Các ch tiêu phân tích hi u qu s d ng v n trong doanh nghi p
Hi u qu s d ng v n trong DN lƠ m t ph m trù kinh t ph n ánh trình đ , n ng
1.2.5.3.1 Phân lo i theo ngu n hình thành
I, Hi u qu s d ng v n CSH
V n ch s h u
Ch s nƠy đo l ng m i quan h gi a doanh thu thu n vƠ VCSH bình quơn c a
DN, cho bi t 1 đ ng VCSH t o ra đ c bao nhiêu đ ng doanh thu N u s vòng quay
Trang 3321
ngƠy cƠng cao, do doanh thu thu đ c t ng cao đ ng th i VCSH không bi n đ ng nhi u, lƠ bi u hi n t t, ch ng t DN s d ng VCSH có hi u qu N u s vòng quay VCSH có xu h ng gi m cho th y VCSH c a DN đang s d ng ch a th t hi u qu vì
t c đ t ng doanh thu không b ng t c đ gia t ng c a các kho n đ u t t VCSH Nh
v y, ch s nƠy cƠng cao cho th y hi u qu s d ng VCSH c a DN cƠng cao vƠ ng c
hi u qu đ u t c a ch DN thông qua h s c a ch tiêu đánh giá nh ng thay đ i
VCSH lƠ m t ph n c a t ng v n, hình thƠnh nên tƠi s n nên t su t sinh l i c a VCSH
ph thu c vƠo t su t sinh l i c a tƠi s n Ta có:
ROEă=ăROAăxă ònăb yătƠiăch́nh
Trong đó đòn b y tƠi chính th hi n c c u ngu n v n c a DN, nó cho bi t t l
c a VCSH hay n so v i tƠi s n Nh v y, khi òn b y tƠi chính t ng s kéo theo ROE t ng theo, d n đ n n c a DN c ng t ng, cho th y r i ro r t l n Khi ch tiêu đòn
gi m ch ng t vi c gia t ng đòn b y tƠi chính d n đ n gi m ROE c a DN Ng c l i,
II, Hi u qu s d ng v n vay
Lưi vay
H s kh n ng thanh toán lưi vay cho bi t m c đ l i nhu n đ m b o kh n ng
ty, th m chí d n t i phá s n công ty Ch s nƠy cƠng cao thì kh n ng thanh toán lưi
vay c a DN cho các ch n c a mình cƠng l n M t khác, ch tiêu nƠy c ng th hi n
Trang 34Ch tiêu nƠy cho bi t, trong k phơn tích, DN s d ng 100 đ ng ti n vay ph c
v ho t đ ng s n xu t kinh doanh thì thu đ c bao nhiêu đ ng l i nhu n sau thu Khi
l i nhu n sau thu t ng, s ti n vay c a DN không bi n đ ng nhi u ch ng t DN đang
s d ng ti n vay m t cách hi u qu Ng c l i, n u ch s nƠy th p, ch ng t DN s
d ng ti n vay ch a hi u qu , d n đ n EAT c a DN th p Nh v y, ch s nƠy cƠng cao cƠng t t T đó nhƠ qu n tr đ a ra quy t đ nh vay ti n đ u t vƠo ho t đ ng sx kinh doanh, nó c ng ch ng t t c đ t ng tr ng c a DN
1.2.5.3.2 Phân lo i theo tính ch t luân chuy n
I, Hi u qu s d ng VC
V n c đ nh
Ch tiêu đánh giá khái quát hi u qu s VC , nó cho bi t đ thu đ c m t đ ng
doanh thu thu n ph i b ra bao nhiêu đ ng VC , nói cách khác, VC quay đ c bao nhiêu vòng đ t o ra đ c doanh thu trong m t n m N u doanh thu thu n t ng ch m
h n VC cho th y tình tr ng s d ng VC đang kém hi u qu , c n ph i đ c kh c
ph c Mu n VC đ c s d ng hi u qu h n thì các kho n đ u t c a VC nh TSC c n đ c s a ch a, b o d ng, b o trì nh m t ng n ng su t lao đ ng, bên c nh
đó c n t ng c doanh s đ đ m b o công su t c a máy Ch tiêu tính ra cƠng cao cƠng
t t vƠ ng c l i
T su t sinh l i VC ă= L i nhu n
V n c đ nh
T su t sinh l i VC cƠng l n cƠng t t,ch ng t trình đ s d ng VC c a DN
t t, s c sinh l i cao Nó cho bi t c 100 đ ng v n c đ nh t o ra bao nhi u đ ng l i nhu n NgoƠi ra, ch tiêu nƠy còn ph thu c vƠo quy mô vƠ m c đ r i ro c a công ty Trong tr ng h p VC t ng nh , mƠ l i nhu n l i gi m m nh lƠ bi u hi n không t t,
DN c n gia t ng l i nhu n đ c p vƠ nơng cao hi u qu s d ng VC N u DN áp
d ng các bi n pháp hi u qu , gia t ng l i nhu n, vƠ m c t ng c a VC không cao
b ng m c t ng c a l i nhu n thì t su t sinh l i c a VC s cao
H s đ m nhi măVC ăăă= VC bình quơn
Doanh thu thu n
H s đ m nhi m VC cho bi t đ có đ c m t đ ng doanh thu thì c n bao nhiêu đ ng v n c đ nh bình quơn H s c a ch tiêu nƠy tính ra cƠng nh cƠng t t
Vì n u l ng VC đ u t vƠo ho t đ ng s n xu t kinh doanh th p mƠ doanh thu l i cao, ch ng t DN đang s d ng VC hi u qu Ng c l i, n u VC chi m t tr ng
l n, doanh thu t o ra l i không cao, ho c m c t ng c a VC bình quơn cao h n m c
Trang 35T s nƠy >1 th hi n kh n ng thanh toán ng n h n c a DN trong tình tr ng t t
T s nƠy nói lên m c đ trang tr i c a TSL v i kho n n ng n h n mƠ không ph i
c n t i m t kho n vay m n thêm nƠo T s nƠy có th t ng n u n ng n h n gi m cao h n m c gi m c a TSL T s nƠy gi m khi TSL t ng nh ng n ng n h n t ng
ng n h n quá nhi u(ti n m t, kho n ph i thu, hƠng t n kho ) nh h ng đ n kh n ng
sinh l i c a công ty
N ng n h n
Ch tiêu nƠy cho bi t kh n ng doanh nghi p dùng ti n ho c tƠi s n có th
thanh toán c a DN khi ch a h t hƠng t n kho Công th c nƠy ph n ánh đ c chính xác
h n kh n ng tr n ngay c a m t doanh nghi p, nó lo i hƠng t n kho ra kh i công
tình hình thanh toán c a DN không m y kh quan, có th do s gia t ng l n c a hƠng
DN Nhìn chung h s nƠy b ng 1 lƠ lỦ t ng nh t
Trang 36Ch tiêu cho bi t m t đ ng VL bình quơn t o ra bao nhiêu đ ng trong t ng
doanh thu thu n T c đ luơn chuy n c a VL có th nhanh hay ch m h n khi kh
n ng tiêu th c a th tr ng t ng m nh ho c gi m m nh, d n đ n s thay đ i c a doanh thu Khi VL s d ng b bi n đ ng, s lƠm thay đ i c s ngƠy c a 1 vòng quay
VL N u y u t doanh thu t ng, s nh h ng tích c c đ n s vòng luơn chuy n v n, còn v i VL , DN c n s d ng ti t ki m vƠ hi u qu đ nơng cao hi u qu kinh doanh
y nhanh t c đ luơn chuy n v n s giúp DN ti t ki m v n vƠ còn ng c l i s gơy lưng phí
T su t sinh l iătrênăv năl uăđ ng = L i nhu n ròng
VL bình quơn
ơy lƠ ch s c b n cho bi t kh n ng t o ra l i nhu n c a 1 đ ng VL T su t
l i nhu n cao đ ng ngh a v i vi c v n DN quay vòng nhanh vƠ sinh l i cao Kh n ng
t o ra l i nhu n trên m i đ ng VL có th gi m do VL s d ng bình quơn t ng nhanh h n so v i m c t ng c a l i nhu n Ch tiêu nƠy c ng có th t ng lên do DN s
d ng ti t ki m VL vƠ l i nhu n đ c t o ra gi m nh ng v i m c đ th p h n c a
VL
M c ti t ki măVL = M1(K1-K0)
360
Trong đó: + M1: T ng m c luơn chuy n v n n m k ho ch
+ K0, K1: K luơn chuy n v n n m báo cáo vƠ n m k ho ch
M c ti t ki m VL cho th y đ c m c v n L ti t ki m đ c do t ng t c đ luơn chuy n v n Ch tiêu nƠy cƠng cao cƠng t t.N u th i gian luơn chuy n VL k nƠy ng n h n k tr c thì doanh nghi p s ti t ki m đ c VL S VL ti t ki m
đ c có th s d ng vƠo m c đích khác nh m nơng cao hi u qu s d ng v n N u
VL
b, Các ch tiêu thƠnh ph n
Bình quơn hƠng t n kho
H s nƠy l n cho th y t c đ quay vòng c a hƠng hóa trong kho lƠ nhanh vƠ
ng c l i, n u h s nƠy nh thì t c đ quay vòng hƠng t n kho th p, cho bi t th i gian hƠng n m trong kho dƠi hay ng n M t khác ch tiêu nƠy còn cho th y ch t l ng
vƠ lo i hƠng hóa nƠy có phù h p v i th tr ng hay không Khi vòng quay gi m t ng
đ ng v i s ngƠy ch a hƠng t n kho t ng, có th do m c đ t ng c a giá v n hƠng bán th p h n c a hƠng t n kho vì s c tiêu th th p N u m c tiêu th gia t ng, m c
Trang 3725
t ng c a giá v n hƠng bán cao h n m c t ng c a l ng hƠng t n kho bình quơn, thì vòng quay hƠng t n kho c ng nhanh h n.H s vòng quay hƠng t n kho cƠng cao cƠng
cho th y DN bán hƠng nhanh vƠ hƠng t n kho không b đ ng nhi u
Các kho n ph i thu Vòng quay các kho n ph i thu ph n ánh t c đ bi n đ i các kho n ph i thu thƠnh ti n m t Ch s nƠy gi m khi m c đ t ng c a doanh thu thu n nh h n m c đ
t ng c a các kho n ph i thu, d n đ n th i gian thu h i n t ng lên Nh v y, h s nƠy cƠng l n ch ng t t c đ thu h i n c a DN cƠng nhanh, kh n ng chuy n đ i các
kho n n ph i thu sang ti n m t cao Ng c l i, n u h s nƠy cƠng th p thì s ti n c a
DN b chi m d ng ngƠy cƠng nhi u, l ng ti n m t s ngƠy cƠng gi m
1.2.5.3.3 Phân lo i theo th i gian s d ng v n
I, Hi u qu s d ng v n ng n h n
các ngh a v n ng n h n c a mình Ng c l i, n u v n l u đ ng lƠ m t s ơm t c lƠ
hi n t i công ty không có kh n ng thanh toán các kho n n b ng tƠi s n hi n có c a mình (bao g m ti n m t, kho n ph i thu, t n kho) N u nh l ng tƠi s n hi n t i c a
qua ch tiêu nƠy đ th y đ c khái quát v tính ch c ch n n đ nh c a tƠi chính DN Yêu c u c a ch tiêu nƠy lƠ ph i d ng vƠ cƠng cao cƠng t t
V n ng n h n
nhu c u v n l u đ ng c a DN, nó có tác d ng giúp DN kh c ph c khó kh n v
th i gian cho m t vòng quay v n cƠng ng n cƠng t t.N u m c t ng c a doanh thu t o
ra t ngu n v n ng n h n l n h n m c t ng c a ngu n v n ng n h n, ch ng t DN đang s d ng v n ng n h n hi u qu Ng c l i, n u s vòng quay ít, ti n không l u thông nhanh vƠ không t o đ c l i nhu n thì DN c n xem l i vƠ có bi n pháp c i thi n
t c th i
T su t sinh l iătrênăv n ng n h n = L i nhu n ròng
V n ng n h n
Trang 38T su t sinh l i trên v n ng n h n ph n ánh m t đ ng v n ng n h n s d ng bình quơn trong k đư t o ra đ c bao nhiêu đ ng lưi thu n sau thu T s nƠy t ng
khi m c đ gia t ng c a l i nhu n ròng thu đ c l n h n m c đ t ng c a ngu n v n
ng n h n mƠ DN đư b ra đ ph c v s n xu t kinh doanh Khi t s nƠy gi m ho c
N u doanh thu thu n t ng ch m h n v n dƠi h n cho th y tình tr ng s d ng v n dƠi
nhiêu đ ng trong kho n doanh thu thu n c a DN Vòng quay v n dƠi h n gi m khi các
đ ng không hi u qu , không đáp ng t t kh n ng sinh l i mƠ DN yêu c u, khi n doanh thu không k p thu h i khi mƠ ngu n v n dƠi h n k t thúc 1 chu k kinh doanh
T su t sinh l iătrênăv nădƠiăh n = L i nhu n ròng
Cho bi t hi u qu s d ng v n dƠi h n trong DN bao g m c v n t có vƠ v n
vay Ch s nƠy s cho cái nhìn r ng h n v hi u qu s d ng v n c a DN so v i ROE
Khi v n dƠi h n không đ i ho c gi m nh mƠ l i nhu n gi m nhi u h n hay l i nhu n
t ng v i t c đ ch m h n v n dƠi h n d n đ n t su t sinh l i c ng gi m i u nƠy
cho th y Dn c n xem xét l i chi n l c vƠ m t hƠng c a công ty mình, t đó đi u
ch nh d n phù h p đ sao cho t s nƠy t ng lên, DN s d ng v n dƠi h n hi u qu
h n
1.2.6 ng d ngăph ngăphápăDupont
Mô hình Dupont đ c ng d ng trong nh ng l nh v c sau: Mô hình có th đ c
s d ng b i b ph n thu mua vƠ b ph n bán hƠng đ kh o sát ho c gi i thích k t qu
tác đ ng đ n k t qu kinh doanh c a công ty, cho th y s tác đ ng c a vi c chuyên
i v i h s doanh l i tƠi s n, ph ng pháp Dupont vƠ ROA có tác đ ng nh
sau:
Trang 3927
ROA =
T ng tƠi s n
= ROS x AU (AU lƠ s vòng quay t ng tƠi s n)
Có hai h ng đ t ng ROA lƠ t ng ROS vƠ vong quay t ng tƠi s n Mu n t ng ROS c n ph n đ u t ng lưi ròng b ng cách ti t ki m chi phí vƠ t ng giá bán Mu n
t ng vòng quay t ng tƠi s n c n t ng doanh thu b ng cách gi m giá bán vƠ t ng c ng
ho t đ ng xúc ti n bán
D i góc đ nhƠ đ u t c phi u, m t trong nh ng ch tiêu quan tr ng nh t lƠ h
s l i nhu n trên v n ch s h u (ROE) Do v n ch s h u lƠ m t ph n c a t ng ngu n v n hình thƠnh nên tƠi s n, nên ROE s ph thu c vƠo h s l i nhu n trên t ng tƠi s n M i quan h nƠy đ c th hi n b ng mô hình Dupont nh sau:
ROE = L i nhu n ròng x Doanh thu x T ng tƠi s n
VCSH x T ng tƠi s n x VCSH
Nh v y qua khai tri n ch tiêu ROE chúng ta có th th y ch tiêu nƠy đ c c u thƠnh b i ba y u t chính lƠ l i nhu n ròng biên, vòng quay tƠi s n vƠ đòn b y tƠi chính có ngh a lƠ đ t ng hi u qu s n xu t kinh doanh ( t c lƠ gia t ng ROE) DN có 3
Th nh t DN có th gia t ng kh n ng c nh tranh nh m nơng cao doanh thu vƠ
đ ng th i ti t gi m chi phí nh m gia t ng l i nhu n ròng biên
Th hai DN có th nơng cao hi u qu kinh doanh b ng cách s d ng t t h n các tƠi s n s n có c a mình nh m nơng cao vòng quay tƠi s n Hay nói m t cách d hi u
h n lƠ DN c n t o ra nhi u doanh thu h n t nh ng tƠi s n s n có
Th ba DN có th nơng cao hi u qu kinh doanh b ng cách nơng cao đòn b y tƠi chính hay nói cách khác lƠ vay n thêm v n đ đ u t N u m c l i nhu n trên t ng tƠi
s n c aDN cao h n m c lưi su t cho vay thì vi c vay ti n đ đ u t c a DN lƠ hi u
qu
Khi áp d ng công th c DuPont vƠo phơn tích các nhƠ phơn tích nên ti n hƠnh so sánh ch tiêu ROE c a DN qua các n m Sau đó phơn tích xem s t ng tr ng ho c t t
gi m c a ch s nay qua các n m b t ngu n t nguyên nhơn nƠo trong ba nguyên nhơn
k trên t đó đ a ra nh n đ nh vƠ d đoán xu h ng c a ROE trong các n m sau N u
s gia t ng ROE đ n t vi c gia t ng biên l i nhu n ho c vòng quay t ng tƠi s n thì đơy lƠ m t d u hi u tích c c tuy nhiên các nhƠ phơn tích c n phơn tích sơu h n Li u
s ti t gi m chi phí c a DN có th ti p t c di n ra không vƠ nó b t ngu n t đơu? Doanh thu có ti p t c t ng không v i c c u s n ph m c a Công ty nh hi n nay vƠ s
t ng m c nƠo?
Trang 40Tóm l i, phơn tích báo cáo tƠi chính b ng mô hình Dupont có Ủ ngh a l n đ i v i
qu n tr DN th hi n ch có th đánh giá đ y đ vƠ khách quan các nhơn t tác đ ng
đ n hiêu qu s n xu t kinh doanh t đó ti n hƠnh công tác c i ti n t ch c qu n lỦ c a
DN nhƠ n c Môi tr ng chính tr - xư h i n đ nh, n n kinh t t ng tr ng n đ nh, ít
l m phát vƠ ít bi n đ ng s t o ra cho các nhƠ đ u t m t tơm lỦ yên tơm trong quá trình huy đ ng vƠ s d ng v n, do đó v n l u đ ng t i DN nhƠ n c có đi u ki n đ c
b o toƠn vƠ phát tri n.Trong th i gian qua, do nhi u lỦ do nh nh h ng kh ng ho ng kinh t khu v c, thiên tai khi n môi tr ng kinh t n c ta ch a th c s n đ nh M t khác, môi tr ng kinh t hi n nay c a n c ta còn đang thi u nhi u y u t c n thi t đ
t o đi u ki n c ng nh t o đ ng l c cho ho t đ ng kinh doanh c a các DN Các nhơn
t trên đơy đ u tác đ ng l n t i ho t đ ng qu n lỦ v n t i DN B i v y vi c nghiên
c u tác đ ng c a t ng nhơn t c ng nh tác đ ng t ng h p c a các nhơn t t i ho t
đ ng qu n lỦ v n nhƠ n c lƠ h t s c c n thi t T đó tìm ra đ c các nguyên nhơn
d n đ n nh ng b t h p lỦ trong ho t đ ng qu n lỦ VL , r i đ a ra nh ng đ xu t đ hoƠn thi n công tác qu n lỦ
Chính sách kinh t c a ng và Nhà n c: Các chính sách v mô c a nhƠ n c
trong n n kinh t th tr ng lƠ đi u t t y u, tác đ ng không nh đ n chính sách qu n lỦ
VL N u nhƠ n c có các chính sách khuy n khích đ u t , m r ng s n xu t thì qu n
lỦ VL s có nhi u đ nh h ng m o hi m h n, không chú tr ng quá nhi u vƠo n m
gi v n mƠ t n d ng các c h i đ u t đ sinh l i N u chính sách c a nhƠ n c đ c
si t ch t s h n ch nhi u c h i đ u t c a DN, d n đ n DN s s d ng chính sách
qu n lỦ th n tr ng đ đ m b o an toƠn v n
DN có th b t ch p nh ng l i ích chung c a toƠn xư h i h n ch m t tiêu c c đó, bên c nh ắbƠn tay vô hìnhẰ- các quy lu t c a th tr ng còn có ắbƠn tay h u hìnhẰ-s can thi p c a nhƠ n c S can thi p c a nhƠ n c th hi n qua nh ng chính sách
qu n lỦ v mô đ i v i n n kinh t , qua h th ng pháp lu t Các chính sách qu n lỦ c a nhƠ n c v a tr c ti p, v a gián ti p tác đ ng t i ho t đ ng qu n lỦ v n nhƠ n c t i
DN nhƠ n c