luận văn công nghệ thông tin thiết kế website môn lập trình mạng 1 với servlet và jsp

Quản trị hệ thống : Với hệ thống ta phân thành 3 cấp quyền , ứng với mỗi quyền thì user đó có chức năng riêng tương ứng quyền của họ :  Với học viên học có quyền : học , thi, xem điểm,



ĐỀ TÀI :

SVTH: MAI KỶ TUYÊN MSSV: 98TH298

KHOÁ : 98

TP.HỒ CHÍ MINH

2003



ĐỀ TÀI :

SVTH: MAI KỶ TUYÊN MSSV: 98TH298

KHOÁ : 98

ĐT : 5120254

Khoa :

NHIỆM VỤ THỰC HIỆN ĐỒ ÁN TỐT NGHIỆP Bộ môn :

Họ và tên : MSSV : ………

………

Ngành : Lớp : ………

………

1 Đầu đề đồ án tốt nghiệp :

2 Nhiệm vụ : a Dữ liệu ban đầu :

b Nội dung  Phần tìm hiểu công nghệ :

3 Ngày giao nhiệm vụ đồ án :

4 Ngày hoàn thành nhiệm vụ :

5 Họ và tên giáo viên hướng dẫn :

Nội dung và yêu cầu đồ án tốt nghiệp đã thông qua

TP HCM, ngày …… tháng ……… năm 2003 GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN CHÍNH

CHỦ NHIỆM KHOA ( Ký tên và ghi rõ họ tên )

( Ký tên và ghi rõ họ tên )

PHẦN DÀNH CHO BỘ MÔN

Chúng em xin chân thành cảm ơn khoa Công nghệ thông tin đã tạo mọi điều kiện giúp chúng em hoàn thành luận văn tốt nghiệp của mình

Chúng em cũng xin chân thành cảm ơn Thầy Nguyễn Việt Cường đã nhiệt tình hướng dẫn chúng em thực hiện đề tài này

Xin chân thành cảm ơn các giảng viên Trường ĐH Kỹ Thuật Công Nghệ TP.HCM đã tận tình dạy bảo chúng em trong suốt bốn năm học vừa qua

Chúng con xin gởi đến cha mẹ lời ghi ơn sâu sắc, những người đã sinh ra và dạy bảo chúng con trưởng thành đến ngày hôm nay

Xin chân thành cảm ơn các bạn những người đã cùng chúng tôi vui buồn, tranh luận và chia sẻ những kiến thức trên ghế giảng đường

Mai Kỷ Tuyên

Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

Trong thời đại hiện nay, việc nắm bắt thông tin trên các phương tiện truyền thông đại chúng nói chung, trên mạng Internet, Intranet nói riêng là không thể thiếu đối với mọi người mọi giới

Ở nước ta mạng Internet, Intranet còn non trẻ và mới, chưa rộng khắp, nhưng trong tương lai chắc chắn chúng ta sẽ hoà nhập với mạng lươí trên thế giới

Để có thể truy cập thông tin trên Internet, Intranet chủ yếu dựa vào các trình duyệt Web (Web browser), các trang thông tin là các trang HTML (Hyper Text Markup Language) và từ các hyper link sẽ dẫn dắt chúng ta vào thế giới thông tin

Trong đề tài này, với kỷ thuật lập trình trên servlet/Jsp kết hợp với các trang html, chúng ta có thể xây dựng ra một công cụ hỗ trợ việc giảng dạy môn học "Lập Trình Mạng phần cơ sở " trên trang web sẽ mở ra những hướng mới như Hệ đào tạo từ xa thông qua những trang web

Kiến thức của sinh viên khi còn ở trong khuôn viên trường lớp càng ngày càng nhiều Những kiến thức của những lớp đàn anh đã học, nay được gạn lọc, gọt giũa, các lớp đàn em cần phải kế thừa, đồng thời phải học thêm những cái mới hơn Thực là một gánh nặng cho những người đi sau Ước mong sao thành quả của đề tài này mang lại sẽ có ích, chẳng nhiều thì ít, để cho môn học Lập Trình Mạng không còn quá khó nữa với các bạn sinh viên

Chúng tôi xin chân thành cảm ơn sự hướng dẫn tận tình của Thầy Nguyễn Việt Cường, sự giúp đỡ hết lòng của Thầy Cô trong trường và rất nhiều người bạn tốt của chúng tôi, để chúng tôi có điều kiện hoàn thành được luận văn tốt nghiệp này

Tháng 5 năm 2003

Mai Kỷ Tuyên

Nguyễn Thị Mỹ Hạnh

Giáo Viên hướng dẫn

Giáo Viên phản biện

PHẦN A : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ VÀ THỰC THI ĐỀ TÀI

CHƯƠNG I : PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG

I PHÂN TÍCH YÊU CẦU ĐỀ TÀI ……… 1

1 Phạm vi đề tài ……… 1

2 Yêu cầu đề tài ……… 1

3 Quản lý ……… 1

4 Công nghệ sử dụng ……… 1

II PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CỦA WEB SITE……… 2

1 Giao diện với người sử dụng ……… 2

2 Quản trị hệ thống ……… 3

III PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG VỚI RATIONAL ROSE 1 Xây dựng mô hình use case ……… 4

a) Nhận diện các actor ……… 4

b) Xây dựng mô hình use case ……… 5

2 Xây dựng sơ đồ lớp (class diagram) ……… 6

Nhận diện các lớp ……… 6

Xây dựng class diagram ……… 7

3 Lược đồ tuần tự (sequence diagram ) và lược đồ hoạt động ( activity model) ……… 8

a) Lược đồ tuần tự (sequence diagram) ……… 8

b) Sơ đồ hoạt động (activity model) ……… 11

c) Sơ đồ quan hệ (entity relationship) ……… 12

CHƯƠNG II : CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH ……… 35

I SƠ ĐỒ PHÂN RÃ CHỨC NĂNG HỆ THỐNG ……… 35

II CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH ……… 36

1 Phần học viên ……… 36

2 Phần giáo viên ……… 38

3 Phần admin ……… 41

CHƯƠNG IV : GIỚI THIỆU JSP (JAVA SERVER PAGES)……… 93

I CÔNG NGHỆ JSP VÀ LẬP TRÌNH ỨNG DỤNG ……… 93

1 Cơ chế hoạt động của jsp ……… 94

2 Những điểm nổi bật của công nghệ jsp ……… 95

3 Tìm hiểu các thẻ lệnh trong jsp ……… 96

4 Mô hình ứng dụng dùng công nghệ jsp ………101

II KỸ THUẬT LẬP TRÌNH CƠ SỞ DỮ LIỆU VỚI JSP……….102

1 Jdbc và trình điều khiển truy xuất cơ sở dữ liệu……… 102

2 Truy xuất cơ sở dữ liệu thông qua jdbc odbc ……… 108

III LƯU DỮ LIỆU TRONG ĐỐI TƯỢNG SESSION ……… 115

1 Sử dụng đối tượng session trong trang jsp ……… 116

2 Tìm hiểu các session làm việc ……… 117

CHƯƠNG V : KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI I KẾT LUẬN ……… 119

II MỘT SỐ VẤN ĐỀ CÒN HẠN CHẾ TRONG ĐỀ TÀI………120

III HƯỚNG PHÁT TRIỂN VÀ MỞ RỘNG CỦA ĐỀ TÀI…….120

PHẦN B : PHỤ LỤC

Trang PHẦN A : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ VÀ THỰC THI ĐỀ TÀI

CHƯƠNG I : PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG

I PHÂN TÍCH YÊU CẦU ĐỀ TÀI ……… 1

1 Phạm vi đề tài ……… 1

2 Yêu cầu đề tài ……… 1

3 Quản lý ……… 1

4 Công nghệ sử dụng ……… 2

II PHÂN TÍCH HOẠT ĐỘNG CỦA WEB SITE……… 2

1 Giao diện với người sử dụng ……… 2

2 Quản trị hệ thống ……… 3

III PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG VỚI RATIONAL ROSE 1 Xây dựng mô hình use case ……… 3

a) Nhận diện các actor ……… 3

b) Xây dựng mô hình use case ……… 4

2 Xây dựng sơ đồ lớp (class diagram) ……… 5

a) Nhận diện các lớp ……… 5

b) Xây dựng class diagram ……… 6

3 Lược đồ tuần tự (sequence diagram ) và lược đồ hoạt động ( activity model) ……… 7

a) Lược đồ tuần tự (sequence diagram) ……… 7

b) Sơ đồ hoạt động (activity model) ……… 19

4 Sơ đồ Entity Relationship ……… 20

IV THIẾT KẾ DỮ LIỆU ……… 21

I SƠ ĐỒ PHÂN RÃ CHỨC NĂNG HỆ THỐNG ……… 29

II CÀI ĐẶT CHƯƠNG TRÌNH ……… 30

1 Phần học viên ……… 30

2 Phần giáo viên ……… 36

3 Phần admin ……… 38

CHƯƠNG III : DEMO WEB SITE DẠY HỌC QUA MẠNG ……… 40

CHƯƠNG IV : GIỚI THIỆU CÔNG NGHỆ JSP VÀ RATIONAL ROSE ……… 53

PHẦN 1 : GIỚI THIỆU JSP ……… 53

PHẦN 2 : GIỚI THIỆU RATIONAL ROSE ……… 64

CHƯƠNG IV : KẾT LUẬN VÀ HƯỚNG PHÁT TRIỂN ĐỀ TÀI 1 Các kết quả đạt được trong đề tài ……… 67

2 Một số vấn đề còn hạn chế ……… 67

3 Hướng phát triển đề tài ……… 68

PHẦN B : PHỤ LỤC I YÊU CẦU HỆ THỐNG ……… 69

II TÀI LIỆU THAM KHẢO ……… 70

PHẦN A : PHÂN TÍCH THIẾT KẾ VÀ THỰC THI ĐỀ TÀI

CHƯƠNG I : PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG

1 Phạm vi đề tài:

Tìm hiểu về kỹ thuật lập trình JSP với cơ sở dữ liệu SQL Server và triển khai ứng dụng JSP trên Web Site Nhằm đáp ứng nhu cầu học môn Lập Trình Mạng qua mạng của sinh viên, học sinh và một số thành viên khác Đề tài được giới hạn trong 4 chương đầu tiên của môn Lập Trình Mạng phần cơ sở

Chương 1: Client Side Networking

Chương 2: Server Side Networking Chương 3: UDP

Chương 4: URL

2 Yêu cầu đề tài:

 Website cung cấp đầy đủ các thông tin về: Học viên,Giáo viên , Nội dung chương trình học , Đề thi phục vụ cho việc học qua mạng

 Hệ thống Website yêu cầu triển khai được trên hệ điều hành Windows 2k , hệ quản trị cơ sở dữ liệu MicroSoft SQL Server 2000

3 Quản lý:

 Học viên đăng ký học

 Chương trình học

 Ngân hàng câu hỏi và đề thi

 Giáo viên ra đề thi

 Quản trị hệ thống

4 Công nghệ sử dụng:

 Hệ thống sử dụng hệ điều hành Windows 2000 server

 Sử dụng SQL Server thiết kế cơ sở dữ liệu và Rational Rose minh hoạ chức năng hệ thống

 Lập trình web với Servlet / JSP

 Với các chương trình hổ trợ : JDK1.3, Dreamweaver MX

 Web Server Tomcat, J2EE

1 Giao diện với người sử dụng :

Khi người sử dụng vào trang Web nếu họ muốn học thì phải đăng ký học chương trình học và từ bây giờ trở đi thông tin của họ đã được lưu trữ và họ trở thành học viên chính thức của Web Site

Chương trình học bao gồm 4 chương :

 Chương 1 : Client Side Networking

 Chương 2 : Server Side Networking

 Chương 3 : UDP

 Chương 4 : URL

Vào cuối mỗi chương học viên phải trải qua một bài kiểm tra kiến thức của chương đó Nếu đạt điểm >=5 học viên mới được học tiếp chương tiếp theo Nếu chưa đạt học viên có thể kiểm tra lần 2, nếu số lần không đạt mà quá 3 lần thì buộc học viên đó phải học lại chương đó để lấy lại kiến thức để thi tốt hơn

Điểm thi của học viên sẽ được lưu lại để họ có thể xem vào bất kỳ lúc nào khi họ vào Web Site

Khi học viên đã học xong 4 chương và điểm kiểm tra của họ đã đạt thì

2 Quản trị hệ thống :

Với hệ thống ta phân thành 3 cấp quyền , ứng với mỗi quyền thì user đó có chức năng riêng tương ứng quyền của họ :

 Với học viên học có quyền : học , thi, xem điểm, cập nhật thông tin

 Với giáo viên quyền của họ là : cập nhật câu hỏi vào ngân hàng câu hỏi và cập nhật đề thi mới vào hệ thống, đồng thời họ cũng có quyền học như một học viên

 Còn Admin là người có quyền cao nhất trong hệ thống nên họ có quyền : cấp quyền cho các user, xoá các user, cập nhật giáo viên và cập nhật chương trình học và đồng thời Admin cũng có quyền của cả học viên

III PHÂN TÍCH VÀ THIẾT KẾ HỆ THỐNG VỚI RATIONAL

ROSE

1 Xây dựng mô hình Use- Case :

a) Nhận diện các Actor :

 Học viên là người có quền vào dạo xem Web, đăng ký học , học ,thi, sau đó họ có thể đăng nhập vào hệ thống để cập nhật lại thông tin của mình , đồng thời cũng có thể xem điểm mà mình đã đạt được

 Giáo viên là người mà họ có quyền ra câu hỏi , ra đề thi , sau đó họ đăng nhập vào hệ thống để thay đổi thông tin của mình , đồng thời cũng có quyền cập nhật vào đề thi mới để học viên thi

 Admin là người có quyền cao nhất trong hệ thống nên họ có quyền cập nhật giáo viên mới , đồng thời cập nhật chương trình học mới vào cho học viên học

b) Xây dựng mô hình Use Case:

Từ yêu cầu thực tiển ta có mô hình Use Case như sau

Cậpnhậtđềthi Cậpnhậtgiáoviên

Cậpnhậtchươngtrìnhhọc Thayđổimậtkhẩu

Họcviên

Cậpnhậtthôngtin

Cậpnhậtđềthi Giáoviên

Hình 1 1 Mô hình Use Case

2 Xây dựng sơ đồ lớp (Class Diagram):

a) Nhận diện các lớp chính :

 Users : lưu trữ đầy đủ các thông tin về Usernames , Password và cả quyền của tất cả các User khi vào hệ thống

 Hocvien : lưu trữ thông tin về học viên khi họ đăng nhập vào học

 Giaovien : lưu trữ thông tin Tên, Email, Usernames của giáo viên khi họ đăng nhập vào hệ thống

 Chương : lưu trữ chương trình học bao gồm 4 chương

 Demuc : lưu trữ số đề mục có trong mỗi chương đó

 Tieumuc : lưu trữ số tiểu mục và nội dung chi tiết của mỗi đề mục trong mỗi chương đó

 Hocvienduthi : lưu trữ thông tin học viên khi vào thi đề thi đó , số lần vào thi và điểm của học viên ứng với mỗi lần thi

 Cauhoi : lưu trữ chi tiết về nội dung câu hỏi có trong ngân hàng câu hỏi do giáo viên ra và trong một chương cụ thể

 Dethi : lưu trữ số đề thi trong đó bao nhiêu câu hỏi và thuộc chương nào do giáo viên nào ra

 Cautraloi : lưu trữ số câu trả lời có trong một câu hỏi để học viên có thể chọn lựa khi thi

 Luachon : lưu trữ số câu lựa chọn của học viên trong câu hỏi đó và đáp án câu hỏi đó để so sánh kết quả đúng khi học viên đã chọn

b) Xây dựng Class Diagram :

Chitietdethi

Luachon Hocvienduthi

Tieumuc

Users

Hocvien

1 1

1 1

1

1 1

n

1

n 1

Dethi n

n

n n

n

n n

1

n

1

3 Lược đồ tuần tự ( Sequence Diagram ) và lược đồ hoạt động (Activity Model ) :

a Lược đồ tuần tự (Sequence Diagram) :

(i) Chức năng Học Viên:

Lược đồ dưới đây mô tả chi tiết các chức năng của học viên khi họ vào trang web

 Đầu tiên vào Học viên đăng ký vào hệ thống

1: Dao xem Web

2: Dang ky hoc

3: Kiem tra dang ky

4: Dang ky thanh cong

Hình 1.3 Lược đồ tuần tự thứ nhất của học viên

 Kế đến Học viên sẽ đăng nhập vào hệ thống bằng Usernames và Password mà họ đã đăng ký

1: Usernames, Password

: Hocvien

2: Kiem tra Usernames, Password

3: Login thanh cong

Hình 1.4 Lược đồ tuần tự thứ hai của học viên

 Sau khi đăng nhập vào hệ thống thành công học viên sẽ bắt đầu học

: Hocvien : Login : Hoc : Thi : Database

1: Usernames, Password

2: Login thanh cong bat dau vao hoc

3: Thi

4: He thong cap nhat diem thi vao co so du lieu

5: Ket qua thi

Hình 1.5 Lược đồ tuần tự thứ ba của học viên

 Sau đó học viên cũng có thể đăng nhập vào hệ thống để cập nhật thông tin của mình

: Xemdiemthi : Hocvien : Login : Capnhatthongtin : Database

1: Usernames, Password

2: Login vao xem diem thi

3: Login vao cap nhat lai thong tin

4: Kiem tra va cap nhat thong tin moi vao co so du lieu

5: Cap nhat thong tin thanh cong

Hình 1.6 Lược đồ tuần tự thứ tư của học viên

 Đồng thời học viên cũng có thể đăng nhập vào thay đổi lại Password mà mình đã đăng ký trước đó

: Hocvien : Login : Thaydoimatkhau : Database

1: Usernames, Password

2: Login vao thay doi Password moi

3: Kiem tra va cap nhat Password moi vao co so du lieu

4: Thay doi Password thanh cong

Hình 1.7 Lược đồ tuần tự thứ năm của học viên

(ii) hức năng Giáo Viên:

Lược đồ dưới đây mô tả chi tiết các chức năng của Giáo viên khi họ vào trang web

 Đầu tiên giáo viên sẽ đăng nhập vào hệ thống để thực hiện quyền của mình

: Giaovien

2: Kiem tra Usernames, Password 1: Usernames, Password

3: Login thanh cong

Hình 1.8 Lược đồ tuần tự thứ nhất của giáo viên

 Sau Khi đã đăng nhập thành công thì giáo viên thực thi chức năng cập nhật đề thi vào hệ thống

1: Usernames, Password : Giaovien : Login : Capnhatdethi : Database

2: Login vao cap nhat de thi

3: Kiem tra va cap nhat de thi vao co so du lieu

4: Cap nhat de thi thanh cong

Hình 1.9 Lược đồ tuần tự thứ hai của giáo viên

 Kế đến giáo viên cũng có thể đăng nhập vào hệ thống để thay đổi Password của mình

: Giaovien

2: Login vao thay doi Password moi

3: Kiem tra va cap nhat Password moi vao co so du lieu 1: Usernames, Password

4: Thay doi Password thanh cong

Hình 1.10 Lược đồ tuần tự thứ ba của giáo viên

(iii) Chức năng Admin:

Lược đồ dưới đây mô tả chi tiết các chức năng của Admin khi họ vào trang web

 Đầu tiên Admin cũng phải đăng nhập vào hệ thống để thực hiện quyền của mình

1: Usernames, Password

2: Kiem tra Usernames, Password

3: Login thanh cong

Hình 1.11 Lược đồ tuần tự thứ nhất của Admin

 Sau khi đã đăng nhập thành công thì Admin thực thi quyền đầu tiên của mình là cập nhật chương trình học vào hệ thống để học viên có thể tiếp cận những chương trình mới

3: Kiem tra va cap nhat chuong trinh hoc vao co so du lieu

: Admin : Login : Capnhatchuongtrinhhoc : Database

1: Usernames, Password

2: Login vao cap nhat chuong trinh hoc

4: Cap nhat chuong trinh hoc thanh cong

Hình 1.12 Lược đồ tuần tự thứ hai của Admin

 Ngoài ra Admin có quyền cập nhật giáo viên mới vào hệ thống

: Admin : Login : Capnhatgiaovien : Database

1: Usernames, Password

4: Cap nhat giao vien thanh cong

2: Login vao cap nhat giao vien moi

3: Kiem tra va cap nhat giao vien vao co so du lieu

Hình 1.13 Lược đồ tuần tự thứ ba của Admin

 Sau cùng Admin cũng có quyền thay đổi thông tin Password của chính mình

: Thaydoimatkhau : Login : Database : Admin

2: Login vao thay doi Password moi

3: Kiem tra va cap nhat Password moi vao co so du lieu 1: Usernames, Password

4: Thay doi Password thanh cong

Hình 1.14 Lược đồ tuần tự thứ tư của Admin

b Sơ đồ hoạt động (Activity Model):

Dăng ký học

Vào trang web

Học viên

Login

Học kiểm tra chương

Thi cuối khóa

Hình 1 15 Sơ đồ hoạt động

Với sơ đồ (hình 1 15) trên đây cho ta thấy chi tiết hơn về họat động của hệ thống kể từ khi học viên bắt đầu đăng ký vào học Để làm rõ hơn nữa các chức năng hệ thống ta bước vào phần thiết kế dữ liệu sẽ mô tả chi tiết các class và xử lý cài đặt chương trình sau đây

4 Sơ Đồ Entity Relationship:

Để thể hiện rỏ hơn quan hệ giữa các lớp ta sữ dụng công cụ Together tạo ra sơ sau

IV THIẾT KẾ DỮ LIỆU:

Mô tả chi tiết các Table trong cơ sở dữ liệu

2 Passwords Not

null

Varchar(50) Ứng với mỗi tên đăng

nhập có một mật khẩu riêng

3 Quyen Null Int(4) Quyền được ưu tiên khi

đăng nhập (1:Admin; 2:Giáoviên;

2 Tengiaovien Null Varchar(50) Ứng với mỗi mã giáo

viên là tên của giáo viên

3 Email Null Varchar(50) Email của giáo viên

4 Usernames Not

null

Varchar(50) Tên đăng nhập của

giáo viên khi vào hệ thống

2 Tenhocvien Not

null

Varchar (50)

Ứng với mỗi học viên là tên của học viên

3 Email Null Varchar

Tên đăng nhập của học viên vào hệ thống

2 Tenchuong Null Varchar

(50)

Ứng với mỗi chương là tên chương

3 Noidungtomtat Null Varchar

5 Chuongtruoc Null Int (4) Mỗi chương có một

mã số chương liền trước

6 Chuongsau Null Int(4) Mỗi chương có một

mã số chương liền sau

2 Tendemuc Null Varchar

2 Tentieumuc Null Varchar

4 Mademuc Null Int(4) Tiểu mục thuộc về mã

đề mục nào ?

5 Hinh Null Varchar

(50)

Hình vẽ minh họa cho tiểu mục ( nếu có )

2 Madethi Not

Null

Int(4) Ứng với mã học viên có một

mã đề thi riêng

10 Table Đề thi

2 Socaukho Null Int(4) Số câu hỏi khó thuộc về

mã đề thi

3 Socaude Null Int(4) Đề thi gồm bao nhiêu câu

hỏi dễ ?

4 Socautrungbinh Null Int(4) Số câu hỏi trung bình có

trong đề thi

5 Machuong Null Int(4) Đề thi thuộc mã chương gì

2 Noidungcauhoi Null Varchar

5 Mucdo Null Int(4) Mỗi câu hỏi có mức

độ khó riêng

12 Table Cautraloi

Cautraloi(Macauluachon,Noidungcauluachon,Macauhoi)

STT THUỘC TÍNH GIA

Ù TRỊ

2 Noidungcauluachon Null Varchar

(7000)

Ứng với mỗi mã câu lựa chọn có nội dung câu lựa chọn

3 Ghichu Null Int(4) Đáp áp đúng ứng với mỗi

mã câu hoỉ