báo cáo tốt nghiệp khảo sát hiện trạng chăn nuôi, tỉ lệ lưu hành bệnh tai xanh trên đàn heo nái của huyện chợ gạo - tiền giang

Chan thanh cam on cac h9 gia dinh, cac ca s& chan nuoi tren dja ban huy~n Chq G~o da nhi~t tinh hqp tac va giup da toi trong thai gian thvc t~p vira qua... Ti 1~ m~u duong tinh v6i b~nh

KHOA cHAN NUOI TmJ Y

BAOCAO

Nganh : Chan Nuoi Thy Y Trinh dq : Trung Cip

Kboa : 12 LO'p : 12C~

KHAO SAT Hit:N TJ4NG CHAN NUOI,

TiNH TIEN GIANG

Giao vien hmmg din:

Giao vien 1: Vo Van Ngiu

Giao vien 2: Ngo Ngqc ~on

Nam2010

Ngum th\fC hifn:

Nguy~n Ngqc Cim

TRU'ONG CAO DANG NONG NGHIEP NAM BO

BAOCAO

Nganh : Chan Nuoi Thy Y Trinh dq : Trung Cip

Khoa : 12 L6'p : 12C3B

? T - ""' A

TiNH TIEN GIANG

Giao vien htr6ng din:

Giao vien 1: Vo Van Ngiu

Giao vien 2: Ngo Ngqc Son

Nam 2010

Ngtriri thvc hi~n:

Nguy~n Ngqc Cim

Em xin bay to long bi~t on sau s~c d~n Ban Ghim Hi~u cling toan th€ quy thAy

co truemg Cao Ding Nong Nghi~p Nam B9 va d~c bi~t la quy thAy co cua khoa Chan Nuoi - Thu Y nhiing ngueri da truy€n thv ki~n thl:rc chuyen nganh cho em trong su6t hai nam hQC vtra qua

Em xin chan thanh cam on Ban lanh d~o Chi eve Thu y Ti€n Giang cling toan th€ cac co, chu, anh, chi trong Chi Cvc da t~o di€u ki~n va h~t long giup da, hu6ng ddn em th1,fC hi~n d~ tai nay

D~c bi~t, em xin chan thanh cam on:

-ThAy: Vo Van NgAu

-ThAy: Ngo Ng9c Son

-Th~c si: Thai Qu6c Hi~u

Da t~ tinh giup d5', cung c~p nhfrng y ki~n quy bau va hu6ng ddn em trong qua trinh lam bao cao thvc t~p cu6i kh6a

Con xin g&i leri cam an sau s~c d~n Ba, M(f, anh chi trong gia dinh da t~o di€u

ki~n cho con hoan thanh t6t qua trinh h9c t~p

Chan thanh cam on cac h9 gia dinh, cac ca s& chan nuoi tren dja ban huy~n

Chq G~o da nhi~t tinh hqp tac va giup da toi trong thai gian thvc t~p vira qua

1

I

PIIAN 1 Md DAU 1

1.1 D!T vAN DE 1

1.2 Ml)C DICH 1

1.3 YE:u cAu 1

PIIAN 2 DIEU TRA Cd BAN 3

2.1 DJA DlJ 3

2.1.1 Vi tri dia ly 4

2.1.2 Dja hinh d~t dai 4

2.1.3 Thuy lgi 4

2.2 KHI H!U 5

2.3 KINH TE xA HOI 6

2.3.1 Dan s6, ngu6n lao d(>ng 6

2.3.2 Ca sa h~ t~ng 6

2.4 TiNH HiNH sAN XUAT 7

2.4.1 Tinh hinh san xu~t nghfmh tr6ng trQt 7

2.4.2 Tinh hinh chan nuoi 8

2.4.2.1 Tinh hinh chan nuoi heo 8

2.4.2.2 Tinh hinh chan nuoi gia c~m 8

2.4.2.3 Tinh hinh chan nuoi tnlu bo 9

2.4.2.4 Tinh· hinh thuc an 9

2.4.2.5 Cong tac gifJng ; 9

2.4.2.6 Chu6ng tr~i 10

2.5 TiNH HiNH THU y 10

2.5.1 M~ng lu&i thu y 10

2.5.2 Cua hang thu6c thu y 10

2.5.3 Cong tac ki~m djch va ki~m soat gi€t m6 10

2.6 CONG TAC PRONG B:SNH 11

2.6.1 Phong b~nh b~ng vaccine 11

2.6.2 v~ sinh phong b~nh , , 11

2 7 2 C , • ong ac 1eu t, d' ~ t ' k q va e qua 1eu : t ? d' ~ t q a ? ca sa ? 12

2.8 NHONG THUAN LQI VA KH6 KHAN 12

2.8.1 Thu~n lqi 12

2.8.2 Kh6 khan 12

PIIAN 3 co sd L Y LUAN 13

3.1 DAI CUONG LlCH Slr B:$NH PRRS 13

3.1.1 D~c di€m 13

3.1.2 Sue d€ khang 14

3.2 DlCH TE HQC 14

3.2.1 Loai m~c b~nh 14

3.2.2 Du0ng truy€n hiy 14

3.2.3 Ch~t chua m~m b~nh 15

3.2.4 Du0ng xam nh~p 15

3.3.CACH SINH B:$NH 15

3.4 TRI:$U CHUNG 16

3.5 CHAN DOAN ··· 18

3.5.1 Lam sang 18

3.5.2 C~n lam sang • 18

3.6 PRONG v A DIEU TRJ 18

3.6.1 Phong b~nh 18

3.6.2 Di~u tri 19

PIIAN 4 NOI DUNG VA PHUONG PHAP KHAo SAT 20

4.1 THCH GIAN VA DlA DIEM KLHAO SAT 20

4.1.1 Thai gian 20

4.1.2 Dia di€m 20

4.2 DOI TU'QNG KHAo sAT 20

4.3 PHUONG TI:SN KHAo sAT 21

4.4 cAc Budc TIEN HANH 21

4.5 cAc CHi TI:Eu TIIEO D6I ; 22

4.6 eAcH xu L Y s6 LIBu 23

PIIAN 5 KET QUA v A THAO LU!N , 24

5.1 TONG QUAT ··· 24

5.2 CHI TIET 24

5.2.1 Dieu tra Iua de hi~n t?i cua nai 24

5.2.2 Ty I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo khu V\fC 29

5.2.3 Ty I~ m~u duong tinh theo nh6m heo 29

5.2.4 Ty I~ m~u duang tinh theo quy m6 chan nuoi 30

5.2.5 Ty I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo gi6ng 30

5.2.6 Ty I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo Iua de 32

5.2.7 Ty I~ m~u duong tinh theo phuong phap ph6i gi6ng 33

5.2.8 T~n sucit heo nai duong tinh theo b~nh ly sinh san 33

PIIAN 6 KET LUAN vADE NGHJ 35

6.1 KET LU!N 35

6.2 DE NGHJ 35

PIIAN 7 TAl Lre;u TRAM KHAo 37

PIIAN 8 Ml)C LlJC 38

ffinh 2 Heo mli bi nhi€m PRRSV v&i bi~u hi~n tai xanh, s~y thai 16

ffinh 3 Tri~u chtmg da bvng chuy~n sang mau h6ng va c6 nhi€u v~t ph6ng r<)p a heo bi nhi€m PRRS 17

ffinh 4 Thao tac l~y mftu mau a tinh m~ch tai hinh tl1JC di~n 22

ffinh 5 Hang rao each ly an toan sinh hQC 26

ffinh 6 Hb sat trimg tru&c khi vao khu Vl,l'C chan nuoi 26

Bang 2 Am d9 cua huy~n Chq G~o 6

Bang 3 Tinh hinh chan nuoi heo cua huy~n Chq G~o d~u nam 20 I 0 8

Bang 4 K€t qua tiem phong tren dim heo huy~n Chq G~o d~u nam 2010 11

Bang 5 K€t qua tinh hinh nhi€m PRRS 24

Bang 6 T~n su~t h9 theo cac bi€n s6 cua hi~n tr~ng chan nuoi 25

Bang 7 Ca c~u U1i nguyen theo di~u tra 27

Bang 8 T~n su~t heo nai b~nh theo bi€u hi~n Him sang (n = 176 con)···~··· 28

Bang 9 Ti 1~ mfru duang tfnh v6'i b~nh tai xanh theo khu vvc 29

Bang 10 Ti 1~ mfru duang tinh v6'i b~nh tai xanh theo nh6m heo 29

Bang 11 Ti 1~ m~u duang tinh v6'i b~nh tai xanh theo quy mo chan nuoi 30

Bang 12 Ti 1~ mfru duang tinh v6'i b~nh tai xanh theo gi6ng 31

Bang 13 Ti 1~ mfru duang tinh v6'i b~nh tai xanh theo 1ua de 32

Bang 14 Ti 1~ mfru duang tinh v6'i b~nh tai xanh theo phuang phap ph6i gi6ng 32

Bang 15 T~n su~t heo nai duang tinh theo b~nh 1y sinh san 34

Bi~u dfi 2 Ti 1~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo qui mo chan nuoi 30

Bi~u dfi 3 Ti I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo gi6ng 31

Bi~u da 4 Ti I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo Iua de 32

Bi~u dfi 5 Ti I~ m~u duong tinh v6i b~nh tai xanh theo phuong phap ph6i gi6ng 33

Bi~u dfi 6 Tfin su~t heo nai duong tinh theo b~nh Iy sinh sfm 34

te nu&c ta

Trong nhfrng nam gAn day, r6i lo1;1n sinh san la hi~n tuqng kha phb bien tren dan heo cua huy~n Chq G1;1o - m9t trong mueri dia ban cua tinh Tien Giang co s6 dfiu heo cao nhM trong tinh v&i 111.397 con (chiem 114 tbng dan heo cua tinh) Theo nhieu tai

li~u, heo nai duqc danh gia la r6i lo1;1n sinh san khi ph6i gi6ng th~t b1;1i ho?c sAy thai hai IAn lien tiep, ti 1~ thai chet kho va chet tuai cua m9t 6 tir 10% tr& len, thai gian cher ph6i sau cai sua dai han 10 ngay

Trong thgc te chan nuoi, bi~u hi~n r6i lo1;1n sinh san thuerng g?p a nhieu b~nh, tir b~nh do dinh du5ng, b~nh n9i khoa, b~nh kY sinh trung den b~nh truyen nhi~m; trong b~nh truyen nhi€m phb bien nh~t la h9i chtmg r6i lo1;1n sinh san ho h~p tren heo (PRRS -Porcine Reproductive and Respiratory Syndrome-b~nh tai xanh tren heo) E>~ danh gia tinh hinh chan nuoi va anh huang cua b~nh tai xanh den b~nh ly sinh san tren heo nai, duqc S\f d6ng y cua Khoa Chan nuoi Thu y Truerng Cao E>~ng Nong Nghi~p Nam BQ, Chi cvc Thu y Tien Giang, em xin th\fc hi~n de tai: "Khao sat hi~n

tr~ng chan nuoi, ti I~ hru himh b~nh tai xanh tren dim heo nai ciia huy~n ChQ'

G~o, tinh Ti~n Giang"

- Danh gia nang suat sinh san cua heo nai duong tinh v6i khang th~ ch6ng b~nh tai xanh

BAN DO BANH CHINH

HlJYtN CH<:I Gl).O · TH~N GIANG

2.1.1 Vj tri dja li

Huy~n Chq G~w n~m vS phia Dong cua tinh TiSn Giang, thu<)c h~ luu song TiSn c6 chiSu dai duOn.g song la 17 km, chiSu r<)ng trung binh cua huy~n tinh tlr phia B~c d~n Nam la 14 km, chiSu dai trung binh tir Dong sang Tay la 18km

Ranh gi&i hanh chinh cua huy~n Chq G~o duqc xac dinh nhu sau:

- Phia Dong giap huy~n Go Cong Tay va Tan Phu Dong

- Phia Tay giap huy~n Chau Thanh va Thanh Phf> My Tho

- Phia Nam giap v&i Song TiSn

- Phia B~c giap tinh Long An

Huy~n Chq G~o gbm c6: 01 Thi tr~n va 18 xa (Trung Hoa, Tan Binh Th~nh, Hoa Tinh, Phu Ki~t, My Tinh An, Thanh Binh, Luong Hoa L~c, Song Binh, Dang Hung Phu&c, Long Binh DiSn, Xuan Dong, Tan Thu~n Binh, Hoa Dinh, Quon Long, Binh Pht.JC Nh~t, Binh Phan, An Th~nh Thuy, Binh Ninh)

2.1.2 Dja hlnh dit dai

Dia hinh huy~n Chq G~o tuong obi b~g ph~ng Huy~n Chq G~o n~m trong dia hinh thu<)c vling d~t cao Huy~n c6 d<) cao trung binh so v&i mvc nu&c bi~n Ia 1,5m-1,7m Dia th~ cao d~n tir Dong B~c sang Tay Nam Huy~n Chq G~o thu<)c vling d~t phil sa, thu~n ti~n cho vi~c trbng cay ng~n ngay va cac lo~i cay lau nam khac

Huy~n Chq G~o c6 t6ng di~n tich tv nhien la: 23.536 ha, duqc chia thanh 19 don vi hanh chinh gbm: 18 xa va 1 thi tr~n

2.1.3 Thuy IQi

Huy~n Chq G~o c6 h~ th6ng kenh r~ch ch~ng chit, cung c~p nu&c tu&i phl,lc V\1

cho san xu~t va m<)t ph~n cho sinh ho~t cua nguai dan OUQ'C l~y tir song TiSn qua cac tfl,lc l&n vao h~ th6ng kenh c~p II va c~p III n<)i

Cac kenh r~ch 16n: Bao Dinh, H6c L\fU, Ong Van, Ca Hbn, Xuan Hoa , trong d6 c6 kenh Ca Hbn (Kenh Chq G~o) la tn,1c giao thong duemg thuy chinh v~n chuyen hang h6a va hanh khach tir cac tinh mi~n Tay di thanh ph6 Hb Chi Minh

Tuy nhien, huy~n Chq G~o n~m trong dia hinh thu<)c vimg d~t cao nen & vilng nay vao mua kho, vi~c chuyen nu&c tir ao, song len dbng ru<)ng la m<)t v~n d~ kh6 khan Do d6, c6 m<)t s6 h<) nong dan bo ru<)ng hoang vao mua nay vi thi€u nu&c

2.2.KHi~u

-Nhi~t dQ

Bang 1 Nhi?t il{j cua huy?n Chf/ Gl}o

phuong di~n nhi~t va khi h~u, vi S\f phan h6a nhi~t theo tirng dia phuong trong toan tinh Ia khong dang k€

-Amdq

Bang 2 Am ilp ciia huy?n Ch{J' G{lo

Nh?n xet: Am d9 cua huy~n tang dAn qua cac thang, tir thang 3 d€n thang 6 hl

thai di€m giao mila gifra mila kh6 va mila mua nen thai ti€t khi h~u c6 nhi~u thay d6i

n~ng n6ng keo dai tir thang 3 d€n thang 4 D€n cu6i thang 4 b~t dAu xu~t hi~n nhfrng con mua dAu mila Luqng mua tang dAn v~ cu6i thang 6 Do d6 Am d9 cling tang theo lam cho thai ti€t mat me hon

2.3 KINH TE xA HQI

2.3.1 Dan sa, nguAn lao dqng

Chq G~o la m9t huy~n c6 ngubn nhan h,rc dbi dao phl)c Vl) cho vi~c trbng trQt, chan nu6i, san xu~t ch€ bi€n Hi~n nay, t6ng s6 dan cua huy~n la: 181.342 nguai

M~t d9 trung binh la: 758 nguai/km2

2.3.2 CO' sO' h~ ting

Huy~n Chq G~o c6 CO' sa h~ tAng kha hoan chinh

- Truang hQc: tren dia ban huy~n c6 57 truang duqc b6 tri tuong d6i d~u

- Tr~ y t€: 19 tr~m

- Giao thong v~n tai:

*He thfmg giao thong bo: to~m huy~n Chq G~o c6 589,09 km du<mg giao thong cong c<)ng duqc phan b6 r<)ng kh~p Huy~n c6 t11,1c giao thong chinh la qu6c 19 50, ngoai ra day ciing la con du<mg huy~t m~ch n6i thanh ph6 My Tho d~n cac huy~n phia Dong cua tinh Ti~n Giang thu~n lqi cho vi~c giao thong, lien l~c va giao luu hang hoa v&i cac vilng khac Ben c~nh d6 o cac xa cac duong giao thong duqc trang nhva ho~c

trang betong thu~n lqi cho vi~c di l~i va sinh ho~t cua nguai dan

*He th6ng giao thong thuy: V &i h~ th6ng kenh r~ch ch~ng chit nhu hi~n nay thi giao thong du<mg thuy gop phfrn khong nho trong vi~c v~n chuy~n hang h6a va dap U'Jlg nhu cfru di l~i cho nguai dan

Cac tuy~n do Trung tf ong qmin ly: c6 t6ng chi~u dai la 32,6 km g6m c6 :

+ Song Ti~n: do~n ngay huy~n dai I6,4 km C~p d~c bi~t c6 kha nang thong tau tir 2.000-3.000 t~n

+ Kenh Chq G~o: do~n huy~n dai I6,2 km la tuy~n kenh quan trQng v~n tai thuy di tir mi~n Tay len thanh ph6 H6 Chi Minh va cac tinh mi~n Dong, c6 m~t d<) giao thong kha 16n, kha nang thong thuy~n va sa Ian 500 t~n

+ Tuy~n c~p tinh: C6 song Bao Dinh tren dia ban huy~n dai I km vira phvc vv

v~ tai thuy vira dap img yeu cciu thuy lqi cho khu vvc phia B~c cua huy~n

- Cac tuy~n kenh r~ch huy~n quan ly: c6 kha nang giao thong thuy nhung luu thong khong nhi~u nhu r~ch Tram, r~ch Go Cat, kenh H6c Llfli

2.4 TINH HiNH sAN XUAT

2.4.1 Tinh hinh san xuit nganh trAng trqt

Nha vao qua trinh tang vv, ngQt h6a di~n tich gieo tr6ng Ilia khoang 34.560 ha Cling v&i k~t qua tham canh cay tr6ng da dua t6c d<) nganh tr6ng trQt len tuong d6i cao:

-V~ san xu~t Iuong thvc: Da s6 di~n tich Ilia I vv, 2 vv da duqc chuy~n thanh 3

vv Ilia ho~c 2 vv Ilia - I vv mau, do d6 t6ng di~n tich gieo tr6ng Ilia thai gian qua giam nh~ nhung h~ s6 sir dvng d~t Ilia v~n c6 xu hu6ng tang tir 2,4 d~n 2,8

-VS san xu~t cay thvc phAm, di~n tich rau cay d~u cac 1o<:ti cling tang nhanh 1a 2.200 ha Bap ung nhu cAu tieu dung rau xanh trong huy~n va ban ngoai tinh

-v s cay cong nghi~p ngiin ngay: trong nhilng nam gAn day di~n tich cay mia da giam dang k~ tir 280 ha xubng con 10 ha

-VS san xuftt cay 1au nam: cay dira v~n chi~m m(>t cy trQng 16n m~c du c6 xu hu6ng giam tir 2 700 ha xubng con 2.450 ha do chuy~n sang cac 1o<:ti cay chuyen dung khac va nh~t 1a chuy~n sang cay an qua

Hi~n nay, nong dan ti~p t\lc cai t<:to vuem t<:tp, vuem dira khong c6 hi~u qua sang vuem chuyen va xen c6 hi~u qua kinh t~ cao Buac dAu c6 k~t qua nh~t dinh Cac 1o<:ti cay an qua chu y~u 1a Thanh Long, Nhan, Sa-Po, M~n da xanh duqc phat tri~n trong

ban d~t phil sa phu tren nSn gi6ng cat

2.4.2 Tinh hinh chan nuoi

2.4.2.1 Tinh hinh chan nuoi heo

Heo mii Heo dvc gi6ng

Bang 3 Tinh hinh chan nuOi heo cua huy~n Chf/ Gf}o aliu nlim 2010

Tinh hinh chan nuoi heo trong huy~n c6 chiSu hu6ng giam so v&i cac nam trn&c Tbng dan heo nam 2009 1a 135.214 con, tbng dan heo dAu nam 2010 la 111.397 con giam so v&i nam 2009 la 23.817 con s6 1uqng dan heo giam la do hi~n nay tinh hinh dich b~nh xay ra nhiSu anh hu6ng d~n hi~u qua kinh t~ cua nguai chan nuoi Tir

d6 d~ d~n s6 luqng dan heo giam dAn qua cac nam

2.4.2.2 Tinh hinh chan nuoi gia cAm

Ga: t6ng dan 1a: 1.004.725 con

Vit: tbng dan la: 795.131 con

Gia cfun i':J day chu y~u nuoi theo hinh thuc nuoi nh6t Ben cC;tnh d6 c6 m9t s6 h9 nuoi theo hinh thuc chan tha (d6i v6i vjt) Nen tinh hinh ki€m soat djch b~nh g~p

dt nhieu kh6 khan nhfrt la vfrn de tiem phong vaccine cum

Gi6ng ga chu y~u la: Ga ta, Tam Hoang, Luang PhuQllg,

Gi6ng vjt nuoi chu y~u: Vjt CP 2000, vjt Tau, vjt Hoa Lan

2.4.2.3 Tinh hinh chan nuoi trau bo

Trau: Tbng s6Ia 31 con

Bo: tbng s6Ia42.515 con

s6 luQllg trau ngay cang giam nhung s6 lugng bo ngay cang tang do bo la v?t nuoi mang lC;ti hi~u qua kinh t~ cao lC;ti d~ nuoi c6 th€ t?n dvng cac phv ph~m nong nghi~p cho bo an Ben cC;tnh d6 ngu6n co t1,r nhien va co tr6ng la v~n chu y~u Chu6ng trC;ti COn dan gian SO' sai

2.4.2.4 Tinh hinh thrrc an

PhAn 16n thuc an dugc sfr dvng la loC;ti thuc an h6n hqp, d?m d~c, phil hqp cho tirng lua tubi gia sue gia cAm Nhfrng loaj thuc an nguai chan nuoi thuang sfr dvng cho heo nhu: Con Co, CP, ViNa, Lai Thieu, My Tuang, Cagrill, A Chau Thuc an sfr dl)llg cho gia cAm: Hi-Gro, Star Feed

Tuy v?y v~n con m9t s6 hQ chan nuoi tg tr9n thuc an tir nguyen li~u s~n c6 i':J dja phuang nhu: hip, tfrm, cam, them rau xanh.v.v cho gia sue va gia cAm an

2.4.2.5 Cong bic gi6ng

Hi~n nay, trinh d9 hi€u bi~t cua nguai dan ve chan nuoi ngay cang cao da ap dl)ng CclC ti~n bQ khoa hQC ki thu?t vao trong chan nuoi SO v6i tru6c day nhu: lai tC;lO cac gi6ng heo, gieo tinh nhan tc;to Tru6c day bacon nong dan chu y~u la nuoi cac gi6ng heo c6 s~n tC;ti dja phuang va sfr dvng gi6ng n9i dja la da s6 Nhung hi~n nay cac

hQ chan nuoi trong huy~n da chuy€n sang nuoi cac gi6ng heo ngoC;ti Iai cho nang sufrt cao han dem lC;ti hi~u qua kinh t~ cho nguai chan nuoi Cac h9 chan nuoi v6i quy mo trang tr(;li thuang ChQn mua COn gifJng tc;ti cac CO' si':J ho~c cong ty san xufrt con gifJng CO

uy tin

c6 m()t tr~i chan nuoi t~p trung v&i quy mo Ian d6 la xi nghi~p chan nuoi Chq G~o

Tuy nhien, vful con nhi~u h() dan chan nuoi theo phuong thuc gia dinh, chan nuoi nho

le nen chubng tr~i xay d\fllg con don gian, chua c6 h~ th6ng xu ly ch~t thai gay 6

nhi~m moi truang xung quanh

2.5 TiNH HiNH THU y

2.5.1 M~ng hr6i Thu y

Hi~n nay toan huy~n c6 tbng sf> thu y vien la 178 ngmJ'i

Trong d6: D~i hQc: 12 nguai

Trung c~p: 70 nguai

Sa c~p: 96 nguai

V &i sf> luqng Thu y tren la kha cao nhung vi~c phan b6 a cac xa khong d~u, d~c

bi~t la cac xa vimg sau Do d6, khi ngueri chan nuoi cfin cac djch V\1 Thu y thi con g~p

nhi~u kh6 khan

2.5.2 Cifa hang thu8c Thu y

Toan huy~n c6 45 cfra hang thuf>c Thu y Cac cua hang d~u ch~p hanh dung thu tl,lc dang kY kinh doanh, ch~p hanh SlJ ki~m tra v~ ch~t luqng va qui each hang hoa Cac cua hang t~p trung nhi~u a thi tdn, con a cac xa thi rai rae

2.5.3 Cong tac ki~m djch va ki~m soat gi~t rnA

T oan huy~n c6 09 di~m trung chuy~n d()ng v~t va 07 di~m lo m6 t~p trung, duqc

tr~m Thu y huy~n Chq G~o thlJc hi~n nghiem tuc v~ vi~c ki~m djch d()ng v~t, ki~m

' ?

soat giet mo

2.6 CONG TAC PHONG B:E:NH

2.6.1 Phong b~nh bing vaccine

Bang 4 Kit quii tiem phimg tren dim heo huy?n Ch(J' G(lo dflu nlim 2010

Hi~n nay, do nhu cAu thlJc phAm cua con nguai ngay cang cao vade dam bao

hi~u qua kinh t~ trong chan nuoi nen vi~c tiem phong cac b~nh do tren heo duqc

huang ling kha m~nh me

2.6.2 v~ sinh phong b~nh

- Ap d\lng cac bi~n phap an toan sinh hQc

- ThlJc hi~n bi~n phap cling vao cling ra

- Tieu d9c sat trung tru6c va sau khi nh~p xu~t gia sue, gia cAm

- Tieu d9c dinh ky, hang tuAn, hang thang

2.7 CONG TAC l>IEU TRJ

2 7.1 Nhfi'ng b~nh thtr01lg xay ra {I CO' sfl

Theo k~t qua di€u tra cua tr~m Thu y huy~n Chq Gc;1o cac b~nh thuang xay ra tren gia sue nhu: b~nh tieu chay heo con theo mtt, b~nh viem ill cung tren heo nai, viem vli, m~t sua B~nh xay ra tren gia cAm: b~nh CRD

2.7.2 Cong tac di~u trj va k~t qua di~u trj 0' CO' sO'

M1;tng lu&i cua Thu y ca s& tuy kha dong 178 nguai, nhung trinh d(> chuyen mon

sa c~p 96 nguai chi~m 53,9% nen chua dap ung cong tac di~u tri t1;ti cas& Ngmii ra do h(> chan nuoi d~n cac cfra hang thu6c Thu y mua thu6c v~ tt.r di~u tri, n~u khong khoi m&i nha d~n sv can thi~p cua Thu y nen k~t qua cong tac di~u tri t1;ti ca s& chua d1;tt

hi~u qua cao

2.8 NHiJNG THU!N L<}I VA KHO KHAN

- Da s6 cac h(> chan nuoi bo trong vling di~u tra la lam ru(>ng Vi v~y s6 thai gian nong nhan cao nen c6 kha nang k~t hqp nuoi bo Day la y~u t6 thu~n lqi d~ phat

tri~n chan nuoi quy mo nho trong gia dinh

2.8.2 Kho khan

- Chq G1;to chua· co nhfrng d6ng co r(>ng l&n d~ chu d(>ng duqc ngu6n thuc an cho trau bo Ben cl;tllh d6 khau v~ sinh chu6ng trc;ti con r~t kern, da phAn khong xfr ly phan rna d~ cl;tnh chu6ng ho~c cho thai trvc ti~p theo cac muang ranh ra d6ng co

- M(>t s6 xa vling sau, lvc luang thu y phan b6 khong d~u trong khi d6 t1;ti day m~t d(> chan nuoi l1;ti cao cho nen khi c6 b~nh x~y ra thi lvc luqng thu y l1;ti khong c6 m~t kip thai d~ can thi~p gay t6n th~t cho nguai chan nuoi

:1 ? , -

PHAN 3 CO SOL Y LUAN •

3.1 ll.;.I CUONG LJCH SU B:E:NH PRRS

H()i chung r6i lo;;tn sinh san h6 h~p tren heo la m()t b~nh truy€n lay cao do virus gay ra, anh huemg tren heo & mQi lua tu6i, b~nh gay sfry thai ch~m d()ng dvc, heo con ch€t ngay sau khi sinh ra ho~c ch€t kh6, coi CQC ch~m 16n D~c bi~t la bi€u hi~n ho h~p

tr~m trQng, c6 th€ gay ch€t tren heo con theo my va cai sua

Cac tr~n d;;ti dich xay ra h€t sue nguy hi€m & My vao nam 1987 la ghi nh~n d~u

tien v€ m()t can b~nh l;;t hay con gQi hi "b~nh bi An tren heo", gbm cac tri~u ch(rng suy giam m;;tnh kha nang sinh san, viem ph6i sau cai sua, gia tang ti 1~ tir vong & heo con cai sua Nguyen nhan h!c nay vfrn chua duqc xac dinh ro

B~nh duqc mo ta d~u tien & Hoa Ky (1987), sau d6 & Canada (1988), Due (1990), Ha Lan, Tay Ban Nha, Bi va & Anh (1991), & Phap (1992) Sau d6, nhi€u nu6c tren th€ gi6i d€u bao cao c6 b~nh

6 Vi~t Nam, tru<'mg hqp d~u tien duqc ghi nh~n nam 1997, tren m()t dan heo nh~p ru My, 10/51 con c6 phan ung huy~t thanh duong tinh v6i virus PRRS (theo Cvc thu y, 1997)

Virus gay b~nh duqc phan l~p d~u tien t;;ti Vi~n thu y trung uong Lelystad (Ha Lan), vi v~y virus c6 ten la Lelystad

Virus PRRS c6 hai chung khac nhau: Chung Chau Au d;;ti di~n la virus Lelystad

va chung B~c My d;;ti di~n la virus VR - 2332 D~c bi~t la khong c6 S\f bao h() cheo giua hai chung, di€u nay c6 nghia la khi tiem phong vaccine PRRS chung nao thi heo chi c6 kha nang dap ung mi~n dich d6i v6i virus cua chung d6

3.1.1 ll~c di~m

Day la m()t ARN virus sqi don, c6 vo b9c hinh c~u, du<'mg kinh 45- 55 nm, b€

m~t kha nh~n va c615i nucleocapsid hinh kh6i v6i du<'mg kinh 30-35 nm

Heo ( ca heo nha va heo rimg) duqc cho la loai mAc b~nh duy nhftt

·cho d~n nay k~t qua nghien cau cua m()t sA nuoc o Chdu Au d8u cho thdy virus ~nh

tai xanh khong cam nhi~m va gay b~nh cho cac loai thu khac va ngum

3.2.2 Du-O'ng truy~n lay

Trvc ti~p: do ti~p xuc true ti~p gitia thu b~nh v6i thu khoe, qua giao phAi ho~c

do thu m~ truy~n cho thu con qua nhau thai

Gilm ti~p: qua chAt bai ti~t nhu dich miii, phan dinh vao ddt va khi dung thong qua tht'rc an, nu6c uAng, dt,mg C\l chan nuoi, phuong ti~n v~ chuy~n d1,1ng c1,1 bao hQ lao dQng nhi~m trung, tht,t tinh nhan tl;lo va c6 th~ do mQt sA loai chim hoang, c6n trung

Virus c6 th€ theo gi6 di xa t6i 3 km

3.2.3 Ch§t chua mlm b~nh

Virus c6 nhi~u trong dich mfii, tinh dich, nu6c bQt, phan, nu6c ti€u cua heo b~nh

va phat tan ra moi trubng qua cac d!ch ti~t, cac ch~t bai thai nay

3.2.4 Duimg xam nh~p

Virus xam nh~p chu y~u qua dubng tieu h6a, ho h~p va sinh dl)C, va v~t thuong 3.3 eACH SINH B:f:NH

Lay nhiSm do hit phai, an phai, giao ph6i, kim tiem

NhiSm vi-rut trong mau (12 gia sau khi nhiSm)

I B~nh c~n lam simg II B~nh lam sang I (Biiu hi?n tuy thut)c lira tu6i)

mau, phan, nu&c ti~u

Heonai + Slly thai hoac sinh s&m

f -.+ Heo choai - Tang ti I~ ch~t do phv nhiSm

vi khulln ho~c vi-rut, cMm I&n S6t, giam tieu thv thl:rc an

_ Heo ilf!:c gidng - S6t, giam ch~t Iuqng tinh dich

SO' etA sinh b~nh cua vi-rut PRRS (Benfield va ctv, 1999)

3.4 TRq;U CHlJNG

Trieu chimg latn sang ctia hoi chirng r6i loan sinh san va ho hdp cua heo r!t thay dBi va ph1,1 thuoc, vao trang thai mien dich cua dan cung nhu dieu ki~n quan ly chAm soc

* Tn!n heo nai:

- S6t cao,!n khong ngon khoimg I - 4 ngay

- Ba pha, kh6 thcr, sAt thuang khong c6 dinh, hi€m khi vu<;Yt qua 40%

Ph) d • b'" ' ( h'• h) h it d• :;:: ) th.% J tinh t

- an a mong 1en mau "" ong c uyen sang o sam , e cap a1 chuy~n sang mau xanh

-a th~ cAp tinh gay sAy thai 1 - 3% sA nai tir ngay chua thu 21 - 109

- Ty Ie de giam, khong dong d1,1c tro lai va rdt kh6 chtl'a

- Doi khi heo benh bi mAt sua, rfii loan v~n dong, di thanh vong tron ho~c nga

I1Am ve mot phia, ho va viem phfii n~g

- Giai d~n cdp tinh cua ~nh keo dai 2 - 3 thang, mot sA lQn nai tra lai sinh san

gdn nhu binh thuang

IDnh 2 Heo ndi bi nhibn PRRSV vm biiu hiin tai xanh, say thai

* Tren heo noc:

- s6t trong mot thai gian ng~, bo An

- Heo kern an hon me c6 tri~u ch(mg lam sang v~ duang ho h~p

- Heo khong con sinh hrc giam tinh hang

- Giam s6 Jm;mg va tinh tn'mg c6 chAt Iuong kern

- Noc nhiem benh sau 14 ngay c6 su- hien dien cua virus trong 6ng ddn tinh

* Heo con theo me:

- H§u h~t heo con sinh ra y~u ch~t sau vai gio

- s6 s6ng s6t ti~p we ch~t a tudn thu nhdt sau khi sinh, mot s6 ti~p we ch~t luc

cai sil'a

- Heo sAt cao (40- 42°C), lo do, Am d6i, kh6 tho, tieu chay nhi€u, sung phu mi

mat va vtem ket mac mat

-Mot sA it heo bi bet hai chan (thuang hai chan sau)

* Tren heo cai SUa va heo thit:

- C6 th~ thdy S\1' xao tron ho Mp va bi~n dbi mau da sau 5 - 7 ngay cam nhi~m

- SBt cao, viem phbi

- XuAt huy~t du6i da , phdn da mong thuang c6 mau hAng doi khi da cO v~t phoogrQp

- LOng xu, bieng an, ho nh~

Hinb 3 Trifu chiTng da byng chuyJn sang mau hDng

- Sfry thai ho?c de non vuqt qua 8%

-Ch~t thai vuqt qua 20%

- Heo con ch~t trong tu~n d~u tien vuqt qua 25%

3.5.2 C~n lam sang

- Phat hi~n khang nguyen: Virus PRRS c6 th€ phan l~p duqc tir huy~t tuong, b~ch c~u ngo~i vi, tuy xuong, lach, tuy~n uc, amydale, h~ch lam ba ph~ qmln ph6i, tim, gan va th~n

- Phat hi~n khang th€: c6 th€ phat hi~n khang th€ khang virus PRRS b~ng cac phuong phap sau:

+ Ph~m li'ng khang th€ huynh quang gian ti~p

+ Phan li'ng trung hoa huy~t thanh

+ Phuong phap ELISA

- Cac phuong phap nay cho d() chinh xac cao (92 - 95 %) trong chfrn doan b~nh tai xanh

3.6 PHONG VA I> lEU TRJ

3.6.1 Phong b~nh

- each Iy va khong cho tiSp xuc v&i heo khac

- Ap d1,mg bi~n phap cling vao cling ra

- Heo m&i nh~p dan phai duqc ki€m tra huy~t thanh

- Ki€m tra SlJ Ian truy~n virus trong dan heo con ho?c heo thit b~ng each quan ly heo cai sua

- Dinh ky tieu d()c sat trung

- ChQn mua con gi6ng c6 ngu6n g6c ro rang

- H~n ch~ khach tham quan

- D6i v6i heo mii th\l tinh nhan t~o tir tinh dich c6 ngubn g6c ro rang ho~c ph6i gi6ng trvc tiSp tir heo dgc khong nhi€m b~nh

3.6.2 l>i@u trj

- Khong c6 phuong phap di~u tri d~c hi~u d6i v6i virus PRRS, nhung bbi du5'ng c6 th€ lam giam cac tri~u ch(mg va cac biSn chung

- Dung them khang sinh d€ ki€m soat cac nhi€m trung thu c~p

- Tiem Aspirin c6 th€ lam giam sg de non

- Thu6c bbi duang va vitamin c6 th€ lam cho heo an t6t

PIIAN 4 NOI DUNG • VA PHUONG PHAP KHAo SAT

4.1 THOI GIAN VA DlA DIEM KHAo sAT

4.1.1 ThOi gian

- Tu ngay 15/03/2010 d~n ngay 30/06/2010

4.1.2 Dja di~m

- Bia di~m khao sat: cac h9 chan nuoi heo ella huy~n Chq G<;1o - tinh Ti~n Giang

- Bia di~m xet nghi~m: Tr<;1m ChAn doan Xet nghi~m Chi C\lC Thu y Ti~n Giang

4.2 D6I TlfQNG KHAo sAT

- S6 hQ khao sat: 180 hQ chan nuoi heo ella huy~n Chq G<;1o co quy m6 tu 4 nai tr&len

-Dung luqng mftu: 180 mftu ( binh qwln 60 mftu/ khu vvc)

Khu Vl}'C sa heo mii xet nghi~m b~nh tai xanh

Khu Vifc 2: Thanh Binh, £Xing Hung Phuac, Song Binh, Long Binh DiJn, Tan

Thu(m Binh, Thi trdn Ch9' Ggo

Khu VlfC 3: Xuan Dong, Quan Long, Binh Ph¥c Nhut, Binh Phan, An Thgnh Thuy,

Binh Ninh, Hoa Dinh

- B6i tuqng l~y mftu: heo nai khong co tiem phong v~c xin tai xanh Nai duqc l~y mftu mau gbm nai kh6ng co r6i lo(;ln sinh san (nhom 1) 50% va nai co r6i lo(;ln sinh san (nhom 2) 50%

+ L~y mftu heo nai khong co r6i lo(;ln sinh san: tir danh sach tiem phong heo dqt I/20 10 theo tirng khu vvc, ch<;>n l<;1i cac h9 chan nuoi tir 04 heo nai tr& len, sau do

danh s6 th(ttl,r h<) r6i chQn ngfru nhien 30 h<) b~ng ph~n m~m survey toolbox (m6i h<) lfiy mfru 01 nai)

+ Lfiy mfru heo nai co r6i lo1;m sinh san: lfiy mfru til heo co d§.u hi~u r6i lo~m

sinh san (ph6i gi6ng khong d~u, sAy thai, heo con de ra bi ch~t, ch~m len gi6ng)

- Thu th~p thong tin theo phi~u di~u tra ca thS cua heo nai duqc lfiy mfru xet

nghi~m

4.3 PHlfONG TI~N KIIAo SAT

- LQ vo trimg, c6n, kim tiem, 6ng tiem, bong gon, thung da

- s6 ghi chep, s6 nh~t kY

- But long ghi ki hi~u mfru

- Cac phi~u di~u tra

- Phuong ti~n di l1;1i: xe may

4.4 cAc BUOC TIEN IIANH

4.4.1 Bi~u tra h6i cfru hra de frtf(rc va di~u tra cit ngang lfra de hi~n t,i ciia mii

- s6 h<) di~u tra: 180 h<) chan nuoi heo (h<) chan nuoi co quy mo dan tir 4 nai tr& len) Tir danh sach trong bang theo doi tiem phong gia sue dqt I/20 10, chQn h<) chan nuoi heo nai ngfru nhien dS phong vfin b~ng phi~u (Phi~u di~u tra hi~n tr1;1ng chan nuoi,

b~nh tai xanh tren heo nai 6' h<) chan nuoi)

- Cach chQn h<) ngfru nhien:

+ Danh s6 thu w cac h<) chan nuoi co quy mo dan tir 4 nai tr& len tren bang theo doi tiem phong gia sue dqt I/2010

+ Sau do sir dt,mg ph~n m~m survey toolbox de chQn ngfru nhien 180 h<) de phong vfiu b~ng phi~u

- T6 chuc thl,Ic hi~n: ph6i hqp can b<) ky thu~t cua Tr1;1m Thu y huy~n Chq G1;1o va Thu y CO' sa t6 chuc phong vfin ngm)'i chan nuoi qua phi~u di~u tra

4.4.2 LAy miu xet nghi~m

- Thao tac lfiy mfru:

c6 djnh heo nai bfug each dung day kh&p mom Mau duqc lfiy 6' tinh m1;1Ch tai Dling thun CQt ngay goc tai heo, sat trung b~ng c6n 70°C t1;ti vi tri c~n lfiy mau va lau kho b~ng bong gon Tay trai c~m tai heo, dung tay phai bung vao phia du&i de m1;1ch

n6i ro len Sau d6 dung kim tiem dam nh~ nhang vao tinh m~ch va hut khoimg 3 - Sml mfm/con, rbi ;at trilng l~i vi trf ldy mau Mau duQ'c de nguyen trong fmg tiem, ·ghi kY

· hieu m~u, d~ yen cho mau dong tt,r nhien Sau d6 bao quan trong thilng binh xAp da va v3n chuyen v8 Tr~m ChAn doan Xet nghiem Chi cue Thu y Ti8n Giang

a·-·.·-~·

/ ' '

4.5 CAC CHi TitU THEO DOl

- Ti 1~ m~u du<mg tinh voi ~nh tai xanh

• " ~ ' sb mftu duongtinh

Til~ mau du<mg tinh (%) = ··-· "- - -,t · - · · x 100

So luQ'ng mau khao sat :Cong thtrc nay dUQ'C ap dl,ll1g cho cac chi tieu sau:

+ Theo khu Vl,l'C

+theonh6m

+ theo quy mo chan nuoi

+ theo giAng heo nai

+ Thoo lim de ciia heo nai

+ Thoo phttong phap phbi gibng

- Ti 1~ heo mii duong tinh v6i b~nh tai xanh theo b~nh 1i sinh san:

+ Ph6i gi6ng khong d~u thai

s6 mfru duong tinh

s6 luQ'Ilg khao sat +sAy thai

s6 mfru duong tinh

Ti 1~ mfru duong tinh (%) = - - - = - - - -x 100

s6 luQ11g khao sat + Heo con de ra bi ch~t

s6 mfru duong tinh

Ti 1~ mfru duong tinh (%) = - - - , , - - - -x 100

s6 luQ11g khao sat

+ Ch~m len gi6ng

s6 mfru duong tinh

Ti 1~ mfru duang tinh (%) = _ _ _ _ , , - - - - x 100

s6 luQ'Ilg khao sat

-Nh~p li~u b~ng phAn m~m Excel

- So sanh x2 b~ng phAn m~m Minitab

1 ~ ? ' ? -

PHAN 5 KET QUA VA THAO LU~N

5.1 TONG QUAT

Trong thai gian thvc t~p duqc sv giup da nhi~t tinh cua cac anh chi phong ky

thu~t Chi cvc Thu y, Trcpn Thu y huy~n Chq G~o cling v&i Ban Thu y cua cac xa, em

da ti~n hanh Ifiy m~u mau cua 180 heo nai d~ xet nghi~m PRRS va duqc k~t qua trinh bay qua bang:

Bang 5 Kit qua tinh hinh nhiim PRRS

Tang mftu khao sat Tang mftu dll'ong tinh Ti I~(%)

Theo em v&i ti 1~ nhi€m nay la tuong d6i cao, virus nay c6 tinh Hiy Ian nhanh nen khi g~p di~u ki~n thu~n lqi c6 th~ phat tri~n thanh dich Nhfrng h9 chan nuoi c6 heo bi nhi€m PRRS bi thi~t h~i nghiem trQng Vi v~y, vfin d~ mly dang duqc cac cfip thu y va cac chu nuoi rfit quan tam

5.2 CHI TIET

5.2.1 Di~u tra hra de hi~n t~i ciia nai

Nhfrng nam gcln day, nganh chan nuoi heo & Ti~n Giang n6i chung va huy~n Chq

G~o n6i rieng c6 khuynh hu&ng giam, nguyen nhan chu y~u la do gia ca thi tru<'rng va dich b~nh tren heo, d~c bi~t la djch b~nh tai xanh va cac b~nh gay r6i lo~n sinh san tren nh6m heo nai f)~ n~m l~i tinh hinh nay, duqc S\f gi&i thi~u cua Tr~m Thu y huy~n

Chq G~o va Thu y ca s& tb chuc di~u tra 180 phi~u bAng hinh thuc phong vfin h9 chan nuoi K~t qua duqc trinh bay qua bang:

Bang 6 Tlin sufit hi) theo ctic biin sD cua hiin trf}ng chiin nuOi

- Khong thgc hi~n/khong thu<'mg xuyen 61 33,89

Hfi sat trimg

Phtrong phap phAi giAng

Ngu6n gfic tinh djch

Xu ly chit thai

- Thoat trgc ti€p vao ao/song, kenh r~ch 112 62,22

Ki~m soat nguiri/phuong ti~n ra vao tr,i