Sự phát triển các hình thái tiền tệ• Tiền tệ hàng hóa hóa tệ- commodity money • Tiền danh nghĩa- tiền dấu hiệu giá trị • Tiền tín dụng • Tiền điện tử • Tiền điện tử... Sự phát triển các
Trang 1LÝ THUYẾT TÀI CHÍNH TiỀN TỆ
Đặng Thị Việt Đức
Khoa Tài chính Kế toánHọc viện CNBCVTdangthivietduc@yahoo.com
Trang 2• Mục tiêu
• Cấu trúc
• Tài liệu tham khảo
• Tiêu chí đánh giá
• Quyền lợi và nghĩa vụ của sinh viên
• Cách làm bài kiểm tra
Trang 3Chương 1 TỔNG QUAN VỀ TÀI CHÍNH VÀ TiỀN TỆ
Đặng Thị Việt ĐứcKhoa Tài chính Kế toán- Học viện CNBCVT
0914932612dangthivietduc@yahoo.com
Trang 4I TiỀN TỆ
• Nguồn gốc và sự phát triển của tiền tệ
• Bản chất và chức năng của tiền tệ
• Cung cầu tiền tệ
Trang 51.1 Nguồn gốc tiền tệ
• 4 giai đoạn của các hình thái giá trị
– Hình thái giá trị giản đơn hay ngẫu nhiên
• một hàng hóa ngẫu nhiên phản ánh giá trị của một hàng hoá khác
– Hình thái giá trị toàn bộ hay mở rộng:
• nhiều hàng hoá trở thành vật ngang giá để thể hiện giá trị
• nhiều hàng hoá trở thành vật ngang giá để thể hiện giá trị của một hàng hoá nào đó
– Hình thái giá trị chung
• một hàng hoá là vật ngang giá chung để thể hiện giá trị của tất cả các hàng hoá khác
– Hình thái tiền tệ
• vàng và bạc trở thành vật ngang giá chung
Trang 61.2 Sự phát triển các hình thái tiền tệ
• Tiền tệ hàng hóa (hóa tệ)- commodity money
• Tiền danh nghĩa- (tiền dấu hiệu giá trị)
• Tiền tín dụng
• Tiền điện tử
• Tiền điện tử
Trang 81.2 Sự phát triển các hình thái tiền tệ
• Tiền tệ hàng hóa (hóa tệ)- commodity money
– Hóa tệ phi kim loại
• Trâu bò (Hy Lạp, La Mã), trà đóng bánh (Tây Tạng), vỏ sò, vỏ hến (Châu Phi)…
• Nhược: tính không đồng nhất, dễ hư hỏng, khó phân chia
• Nhược: tính không đồng nhất, dễ hư hỏng, khó phân chia hay gộp lại, khó bảo quản và vận chuyển, chỉ được công nhận trong từng địa phương
– Hóa tệ kim loại
• Tiền đúc bằng đồng, kẽm, bạc, vàng… sau thống nhất ở vàng
• Ưu: phẩm chất, chất lượng có thể quy định khá chính xác, dễ dàng, bền hơn, hao mòn chậm, dễ chia nhỏ, giá trị tương đối
Trang 91.2 Sự phát triển các hình thái tiền tệ
• Tiền danh nghĩa- tiền dấu hiệu giá trị
– Loại tiền mà bản thân nó không có giá trị song
nhờ sự tín nhiệm của mọi người mà nó được lưudụng
– Tiền xu kim loại
– Tiền xu kim loại
• Giá trị ghi trên bề mặt của đồng kim loại và giá trị của chất kim loại đúc tiền không có quan hệ gì (khác hóa tệ kim loại)
– Tiền giấy
• Tiền giấy khả hoán/ Tiền giấy bất khả hoán
• Ích lợi của tiền giấy
Trang 101.2 Sự phát triển các hình thái tiền tệ
• Tiền tín dụng
– Tiền nằm trong các tài khoản mở tại ngân hàng
• Tiền điện tử
– Tiền tồn tại dưới hình thức điện tử (số hóa)
– Tiền tồn tại dưới hình thức điện tử (số hóa)
Trang 111.3 Bản chất của tiền tệ
• Hình thức
– Tiền là bất cứ cái gì được chấp nhận chung trongthanh toán để đổi lấy hoàng hóa, dịch vụ hoặc đểhoàn trả các khoản nợ
Trang 121.4 Chức năng của tiền tệ
• Thước đo giá trị
• Phương tiện trao đổi
• Cất giữ giá trị
Trang 131.4 Chức năng của tiền tệ
• Chức năng thước đo giá trị
– Đặc điểm
• Bản thân tiền phải có giá trị (sức mua tiên tệ)
– Điều kiện
• Được nhà nước quy định và bảo vệ
• Được nhà nước quy định và bảo vệ
Trang 141.4 Chức năng của tiền tệ
• Chức năng phương tiện trao đổi
– Đặc điểm
• Tiền chỉ là phương tiện, không phải mục đích của trao đổi
– Điều kiện
– Điều kiện
• Tiền không nhất thiết phải có đầy đủ giá trị
• Đồng tiền phải được thừa nhận rộng rãi
• Phải được cung cấp đủ lượng để đáp ứng nhu cầu trao đổi
– Vai trò
• Khắc phục những hạn chế của trao đổi hàng hóa trực tiếp
Trang 151.4 Chức năng của tiền tệ
• Chức năng cất giữ giá trị
Trang 161.5 Cung cầu tiền tệ
• Mức cầu về tiền
– Là tổng hợp số lượng tiền tệ mà các chủ thể trongnền kinh tế cần để thỏa mãn các nhu cầu chi tiêu
và tích lũy
• Các bộ phận cấu thành mức cầu tiền
– Cầu tiền cho nhu cầu giao dịch
– Cầu tiền cho nhu cầu dự phòng
– Cầu tiền cho nhu cầu cất trũ tài sản
Trang 171.5 Cung cầu tiền
• Mức cung tiền tệ
– Là lượng tiền được cung ứng nhằm thỏa mãn các nhu cầu thanh toán và dự trữ của các chủ thể trong nền
kinh tế
• Phép đo mức cung tiền tệ
• Phép đo mức cung tiền tệ
Trang 181.5 Cung cầu tiền tệ
• Sự hình thành mức cung tiền tệ
– Ngân hàng trung ương đảm nhiệm
– Các kênh cung ứng tiền vào lưu thông
• Phát hành qua thị trường mở
• Phát hành qua thị trường mở
• Phát hành qua thị trường vàng, bạc, ngoại tệ
• Phát hành qua các ngân hàng trung gian
• Phát hành qua chính phủ
• Số nhân tiền tệ
Trang 191.5 Cung cầu tiền tệ
• Cung tiền tệ ở Việt Nam
– Sử dụng M2
• M1
• SD, TD (dưới 1 năm)
• SD, TD (dưới 1 năm)
• Kỳ phiếu ngân hàng, tín phiếu kho bạc, thương phiếu
– Tăng trưởng cung tiền hàng năm khoảng 20-30%
Trang 21II TÀI CHÍNH
• Sự ra đời và phát triển
của tài chính
• Khái niệm tài chính
• Chức năng của tài chính
• Chức năng của tài chính
• Hệ thống tài chính
Trang 222.1 Sự ra đời và phát triển của tài chính
• Nền kinh tế tự cung tự cấp
• Nền sản xuất hàng hóa kém phát triển
• Nền sản xuất hàng hóa- tiền tệ phát triển
Trang 232.1 Sự ra đời và phát triển của tài chính
• Quan hệ sản xuất, trao đổi và tiêu dùng
Trang 242.1 Sự ra đời và phát triển của tài chính
• Điều kiện phát sinh và phát triển tài chính
– Sự tồn tại nền kinh tế hàng hóa và sự xuất hiện
của tiền tệ
– Sự xuất hiện của nhà nước
– Sự xuất hiện của nhà nước
Trang 252.2 Khái niệm tài chính
• Biểu hiện
– Là sự vận động độc lập tương đối của các luồng giá trị dưới hình thái tiền tệ giữa các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứng các nhu cầu chi tiêu hoặc tích lũy của các chủ thể kinh tế
Trang 262.2 Khái niệm tài chính
• Bản chất
– Là các quan hệ kinh tế trong phân phối tổng sảnphẩm xã hội dưới hình thức giá trị thông qua việctạo lập và sử dụng các quỹ tiền tệ nhằm đáp ứngnhu cầu tiêu dùng và tích lũy của các chủ thể
• Phân biệt
– Tài chính/ tiền tệ
Trang 272.2 Khái niệm tài chính
• Các hình thức quan hệ tài chính chủ yếu
– Quan hệ tài chính hoàn trả: Tín dụng
– Quan hệ tài chính hoàn trả có điều kiện và không tương đương: Bảo hiểm
– Quan hệ tài chính không hoàn trả: Ngân sách nhà nước
– Quan hệ tài chính nội bộ
Trang 282.2 Khái niệm tài chính
• Đặc trưng của các quan hệ tài chính
– Quan hệ tài chính gắn liền với quan hệ kinh tế
– Khi các quan hệ tài chính nảy sinh bao giờ cũng
kéo theo sự dịch chuyển một lượng giá trị nhất
Trang 292.3 Chức năng của tài chính
• Chức năng phân phối
– Các nguồn lực tài chính được đưa vào các quỹ tiền
tệ khác nhau, đảm bảo nhu cầu, lợi ích của các
chủ thể khác nhau trong nền kinh tế
– Đối tượng của phân phối tài chính
– Chủ thể phân phối tài chính
– Kết quả phân phối tài chính
– Đặc điểm của phân phối tài chính
Trang 302.3 Chức năng của tài chính
• Các phương pháp phân phối tài chính
• Phân phối lần đầu
– Khái niệm – Nội dung – Kết quả – Kết quả
• Phân phối lại
– Khái niệm – Phạm vi – Kết quả – Ý nghĩa của phân phối lại
Trang 312.3 Chức năng của tài chính
• Chức năng giám đốc
– Giám sát bằng đông tiền đối với quá trình vận
động của các nguồn tài chính để tạo lập và sử
dụng các quỹ tiền tệ theo mục tiêu đã định
– Đối tượng giám đốc tài chính
– Chủ thể giám đốc tài chính
– Kết quả của giám đốc tài chính
– Đặc điểm của giám đốc tài chính
Trang 322.4 Hệ thống tài chính
• Khái niệm
– Là tổng thể các hoạt động tài chính thuộc các lĩnhvựa hoạt động kinh tế- xã hội khác nhau, nhưng
có quan hệ hữu cơ với nhau về việc hình thành và
sử dụng các quỹ tiền tệ để đáp ứng các yêu cầu
của quá trình sản xuất xã hội
Trang 33– Điểm hội tụ các quan hệ tài chính
– Hướng tới mục đích chung
– Các quỹ tiền tệ chung
Trang 352.4 Hệ thống tài chính
• Đặc trưng các khâu tài chính
– Tài chính doanh nghiệp: Mục tiêu lợi nhuận
– Tài chính công: Mục tiêu cung cấp dịch vụ công vàđiều tiết vĩ mô nền kinh tế
– Tài chính hộ gia đình: Mục tiêu tiêu dùng và tíchlũy
– Thị trường tài chính và trung gian tài chính: dẫn
vốn
Trang 362.4 Hệ thống tài chính
• Các kênh dẫn vốn trong nền kinh tế
Trung gian tài chính
Tài chính gián tiếp
Thị trường tài chính
Trang 372.4 Hệ thống tài chính
• Chức năng của hệ thống tài chính
1 Phân bổ nguồn lực qua không gian và thời gian
2 Quản trị rủi ro
3 Thanh toán và thanh toán bù trừ
4 Tập trung các nguồn lực và phân nhỏ quyền sở hữu
doanh nghiệp
5 Cung cấp thông tin
6 Giải quyết các vấn đề như thông tin không cân xứng
• Mỹ công bố kế hoạch cải tổ lớn hệ thống tài chính
(nguồn: http://clip.vn/watch/,WBAk ngày 10/9/2010)