hướng dẫn học sinh dân tộc thiểu số tiếp cận với tiếng anh

- Không đánh tr ng âm ho c đánh tr ng âm sai trong các t... English phonetics and phonology Peter Roach 2.

S GIÁO D C ÀO T O LÀO CAI

-*** -

Sáng ki n kinh nghi m

#

e(f

H NG D N H C SINH DÂN T C THI U S TI P C N V I

TI NG ANH

H và tên : Nguy n Xuân Toàn

n v : TR NG THPT S 2 B C HÀ

B c Hà, tháng 6 n m 2011

PH N M U

1.Tính c p thi t c a đ tài

M i môn h c có nh ng ph ng pháp gi ng d y, đ c thù riêng đ i v i môn ngo i ng nói chung và môn ti ng Anh nói riêng thì ph ng pháp gi ng d y ph i

là m t v n đ c n đ c đ t lên hàng đ u có m t ti t h c Ti ng Anh có ch t

l ng t t, t o cho h c trò m t s h ng kh i khi ti p thu bài h c thì ng i giáo viên

gi ng d y ph i th c s có nh ng ph ng pháp đ c đáo, h p d n (đ c bi t đ i v i

h c sinh vùng cao)

Qua quá trình tr c ti p gi ng d y, tôi nh n th y r ng ngoài ki n th c, phong cách c a m t giáo viên ngo i ng , thì ph ng pháp gi ng d y c ng là m t y u t

vô cùng quan tr ng trong vi c thu hút h c sinh thích thú, t p trung c ng nh yêu

m n môn h c

Là m t xã vùng khó kh n c a huy n B c Hà, s h c sinh dân t c thi u s tuy n m i vào l p 10 đa s các em ch a đ c h c ti ng Anh , đi u này đem đ n cho c h c sinh và giáo viên không ít nh ng b ng và lúng túng trong vi c d y và

h c H n n a m t trong nh ng môn h c khi n h c sinh tr nên th đ ng nh t là môn ti ng Anh Gi h c s tr nên nhàm chán và kém hi u qu n u nh ph ng pháp d y c a th y không tác đ ng tích c c đ n ph ng pháp h c c a trò, n u nh

v n t v ng c a các em h n ch , giáo viên c ng g p nh ng khó kh n v truy n t i

ki n th c c ng nh hi u bi t xã h i

Do v y đ th c hi n đ i m i trong gi ng d y và truy n t i đúng, đ ki n th c trong sách giáo khoa là nhi m v tr ng tâm mà m i giáo viên đ u c g ng th c

hi n trong quá trình gi ng d y V i m c tiêu l y h c sinh làm trung tâm, phát huy tính tích c c c a h c sinh giáo viên c n ph i tìm ra nhi u ho t đ ng thi t th c và

ph ng pháp hi u qu giúp h c sinh phát huy tính tích c c c a mình

2.M c đích vi t sáng ki n kinh nghi m

giúp h c sinh kh c ph c đ c nh ng khó kh n trong vi c h c ti ng Anh

và giúp cho h c sinh có th hi u bài, có t duy đúng tôi c g ng tìm tòi nghiên c u các tài li u tham kh o và các n i dung có liên quan đ n ch đ bài h c, ph ng pháp khai thác các nhi m v tr ng tâm trong sách giáo khoa giúp cho bài h c tr nên thú v và h p d n h c sinh h n h c sinh hi u bài h n, tôi hy v ng các tài li u sau đây nh m giúp cho các b n đ ng nghi p có thêm tài li u d y h c hi u qu h n

3 Ph m vi và đ i t ng

D y ti ng Anh l p 10 h 3 n m THPT , đ tài này tôi th c hi n trong khi d y các nhi m v tr ng tâm ngôn ng trong ch ng trình ti ng Anh l p 10 h 3 n m,

m i d ng tôi có đ a ra m t vài g i m cho h c sinh ho c ph ng pháp khai thác

ki n th c đ i v i d ng đó

i t ng đ tôi th nghi m đ tài này là l p 10A3,10A4 Tr ng THPT s 2

B c Hà ây là l p có nhi u em có nhi u h c sinh dân t c thi u s

4 M c tiêu c a đ tài

tài này tôi mu n cung c p cho các em các ph ng pháp h c các nhi m v

tr ng tâm ngôn ng ,qua đó giúp các em n m đ c và v n d ng đ c vào làm bài

t p

PH N N I DUNG

1 Th c tr ng tr c khi th c hi n đ tài

Sau khi d y các nhi m v tr ng tâm ngôn ng tôi đã ti n hành kh o sát

K t qu nh sau:

i m

L p S

HS 0 1 -> 3 4 -> 5 6 -> 7 8 -> 9 10

Qua bài làm c a các em, tôi nh n th y các em ch a v n d ng t t đ c ph n lý thuy t vào bài t p, m t s em còn ch a bi t nên v n d ng ki n th c nào đ làm

d ng bài t p này

Do v y ng i th y c n ch ra con đ ng đ giúp các em đi đ n k t qu c a bài t p m t cách t t y u, nhanh và chính xác

2 Các biên pháp đã th c hi n

2.1.D y ng âm

Ch ng trình Ti ng Anh THPT đ a ph n ng âm vào d y chính th c m t cách có h th ng toàn b h th ng các âm v trong Ti ng Anh đ c trình bày trong

ch ng trình Ti p theo đó các v n đ c b n c a ng âm và âm v h c Ti ng Anh

s l n l t đ c nêu ra và luy n t p không ph i qua các v n đ lý thuy t cao siêu,

xa v i mà đ c th hi n sinh đ ng qua các bài t p th c hành thi t th c v i h c sinh

Sách giáo khoa Ti ng Anh l p 10 t p trung vào các ph âm ( consonant cluster)

Ph n luy n t p phát âm d y vào ti t cu i cùng trong t ng s 3 ti t c a m i

đ n v bài h c H c sinh luy n t p các chùm âm v a h c trong các phát ngôn (th ng là các câu hoàn ch nh)

Các phát ngôn đ c thi t k đ ch a các chùm âm c n luy n t p tuy nhiên

v n có ý ngh a giao ti p Trong ph n luy n âm, vai trò h ng d n c a GV r t quan

tr ng GV c n tìm hi u và chu n b k vi c phát âm các chùm âm ph đ làm m u cho h c sinh

2.1.1 Vai trò c a GV và nhi m v c a h c sinh trong luy n âm

* Vai trò c a GV :

- Giúp HS nghe và phát âm càng chính xác càng t t

- Giúp HS phát âm m t cách chính xác

- Cung c p cho HS nh ng nh n xét ph n h i v phát âm c a h

- S a ch a l i c a HS n u c n thi t

- Ch ra cho HS nh ng gì c n ph i phát tri n ti p theo

- Thi t k các ho t đ ng phát âm khác nhau

- ánh giá ti n b c a HS

* Nhi m v c a h c sinh :

- Ti p thu các m u phát âm càng chính xác càng t t

- Th c hi n các ho t đ ng nh n bi t, mô ph ng và l p l i

- Th c hi n vi c t s a các l i phát âm c a mình

2.1.2 K thu t d y các âm đ n l

Ph âm Ti ng Anh có th đ c phân lo i theo v trí phát âm ph ng th c phát âm và thanh tính Có 24 ph âm trong Ti ng Anh, 20 nguyên âm trong Ti ng Anh đ c phân lo i theo v trí c a l i, đ tròn môi và đ dài c a nguyên âm

Ví d : Khi d y hai âm / t / và / d / (Sách Ti ng Anh l p 10 bài s 11), các th

pháp sau đây có th đ c áp d ng:

* Gi i thi u :

- Giáo viên (GV) phát âm / t / rõ ràng 2 ho c 3 l n đ h c sinh (HS) nghe và quan sát và ti p thu m u

- HS phát l i âm / t / trong các t

- HS l p l i đ ng thanh 2 ho c 3 l n

- GV cho HS xem hình c quan phát âm đ i v i âm / t / và gi i thích âm / t /

đ c c u t o nh th nào

- GV đ ngh HS nh c lai nh ng t nói trên đ ng thanh, theo nhóm và theo cá nhân

- T ng t nh v y GV gi i thi u âm / d / và đ ngh HS l p l i các b c nói trên

- GV so sánh s đ i l p gi a âm / t / và âm / d / trong các c p t

- HS đ c chia thành 2 nhóm nh c l i các c p t theo b ng ho c theo GV

m t vài l n

* Luy n t p :

- HS làm các bài t p nh n bi t b ng cách nghe và nh t ra âm / t / và âm / d

/ trong các t đ c GV đ c theo các tr t t đã b đ o l n

- HS nh c l i các c p t đ i l p sau đó luy n t p phát âm các âm / t / và / d / trong các âm

2.1.3 M t s l i th ng g p c a HS trong phát âm

- Nh m l n gi a các nguyên âm và ph âm, ví d : âm / 1 / trong t lot và

âm / n / trong t not

- Không phát âm đ c m t s âm có trong Ti ng Vi t

- Thay th gi a âm này và âm khác

- Không phát âm ho c nu t ph âm cu i c a t

- Nh m l n gi a các nguyên âm dài và nguyên âm ng n

- Tu ti n thêm ph âm vào các t p h p các ph âm

- Không đánh tr ng âm ho c đánh tr ng âm sai trong các t

- Phát âm các t Ti ng Anh gi ng nh các ch vi t theo ki u Ti ng Vi t

2.2 D y t v ng

làm t t vi c gi i thi u t m i theo yêu c u đ t ra, c n phân bi t hai khái

ni m Ví d , có r t nhi u tr ng h p, n u tra t đi n có th hi u đ c ngh a c a t

d dàng.Song không ph i nh v y là HS h c s bi t đ c cách s d ng t đó

Cách s d ng c a m t t ph thu c r t nhi u vào ng c nh, thói quen c a

ng i b n ng và các m i quan h cùng v i môi tr ng v n hoá và xã h i c a h Cách s d ng nh ng ng li u này ch có th đ c hi u rõ khi chúng đ c

gi i thi u theo ng c nh hay tình hu ng mà ng i b n ng đã s d ng

2.2.1 Ch n t đ d y

Thông th ng, trong m t bài h c luôn xu t hi n t m i Song không ph i t

m i nào c ng đ c d y nh nhau l a ch n t c n d y, c n xem xét nh ng v n

đ t ch đ ng – t b đ ng ( active and passive vocabulary )

- T ch đ ng là nh ng t h c sinh hi u, nh n bi t và s d ng đ c trong giao ti p nói và vi t

- T b đ ng là nh ng t h c sinh ch hi u và nh n bi t đ c khi nghe và

đ c

Cách d y và gi i thi u hai lo i t này khác nhau T ch đ ng có liên quan

đ n c 4 k n ng: nghe, nói, đ c, vi t, c n đ u t th i gian đ gi i thi u và luy n

t p nhi u h n, đ c bi t là cách s d ng V i t b đ ng, có th ch c n d ng l i

m c nh n bi t, không c n th c hi n các ho t đ ng ng d ng

Giáo viên c n bi t l a ch n và quy t đ nh xem t nào là t ch đ ng và t nào là b đ ng

2.2.2 Nh ng y u t c n làm rõ khi gi i thi u t m i

Khi gi i thi u ng li u m i, c n ph i rõ 3 y u t c b n c a ngôn ng là

d ng th c (form), ý ngh a (meaning) và cách dùng (use) Khi gi i thi u t m i,

n u ch cho bi t ch vi t và đ nh ngh a nh t đi n thì ch a b o đ m cho h c sinh bi t cách dùng chúng trong giao ti p, đ c bi t là v i nh ng t ch đ ng

H c sinh c n ph i bi t cách phát âm không ch t đ n l mà còn ph i nh n

bi t và phát âm đúng nh ng t đó trong chu i l i nói và đ c bi t là bi t ngh a và cách dùng trong giao ti p

Nh ng y u t c n làm rõ khi gi i thi u t m i đ c c th hoá b ng s đ

gi i thi u ng li u chung nh sau:

- Ch vi t (spelling)

- Ng âm (Pronunciation)

Gi i thi u t m i qua : - Ng ngh a (Lexical meaning)

- Hình thái ng pháp (Gramatical form)

- Cách s d ng (use)

2.2.3 K thu t d y ngh a t

- Dùng giáo c tr c quan :

GV có th s d ng các đ v t trong l p ho c mang t i l p, s d ng tranh,

nh, bi u b ng, s đ ho c có th v tr c ti p lên b ng GV có th s d ng các hành đ ng, c ch , đi u b

B n thân GV và HS luôn là ngu n tr c quan sinh đ ng mà n u khéo v n

d ng s đem l i hi u qu tích c c

- Dùng tình hu ng :

GV có th s d ng các tình hu ng th c trong l p ho c ngoài l p đ ch ra ngh a c a t

Ví D : GV có th ch vào 1 nam HS ng i gi a 2 n h c sinh đ gi i thi u ý ngh a

c a t between b ng cách nói Tu n is between Lan and H ng

- Dùng ngôn ng l i nói

GV viên có th s d ng ngôn ng Ti ng Anh ho c Ti ng Vi t đ ch ra ý ngh a c a t m i Có th th c hi n b ng hình th c đ nh ngh a, s d ng ngôn c nh,

s d ng các t đ ng ngh a trái ngh a ho c d ch

Sau khi ch ra ý ngh a c a t m i, GV có th th c hi n m t s các th pháp sau đ trình bày hình th c c a t đó

- V tranh lên b ng đ ch ra ý ngh a c a t

- Nói m t ho c hai câu có ch a t đó

- Yêu c u c l p l p l i t và c câu đ ng thanh 2 ho c 3 l n

- Vi t t ho c câu đó lên b ng n u c n thi t

- Yêu c u HS d ch câu đó sang Ti ng Vi t

- t thêm VD đ c ng c t

- t câu h i đ HS tr l i trong đó có ch a t v a h c

- Yêu c u HS chép t vào v

2.2.4 Các lo i hình bài t p khi d y t

M t s bài t p đ c dùng khi luy n t p t m i: Matching, odd-man-out, grouping, arrangement, blank filling, substitution, replancement, sentence making

2.3 D y ng pháp

Nhìn chung vi c d y các c u trúc ng pháp có th th c hi n đ c theo 2 cách

chính: Di n d ch và quy n p Theo cách di n d ch, đ u tiên HS đ c cung c p m t quy t c c u trúc ng pháp kèm theo l i gi i thích và VD minh ho Sau đó HS luy n t p cách s d ng Theo cách quy n p, đ u tiên HS đ c ti p c n m t lo t

VD, t các VD này HS ph i khái quát hoá thành các quy t c v i s g i ý c a GV

Vi c l a tr n m t trong hai cách này tu thu c vào đ khó c a c u trúc, n ng l c

c a HS c ng nh ý thích c a GV

2.3.1 Gi i thi u c u trúc ng pháp

u tiên GV gi i thi u b ng l i c u trúc m i r i ghi lên b ng C u trúc ng pháp đó ph i n m trong ng c nh Cách đ n gi n nh t đ trình bày m t c u trúc là

ch ra m t cách tr c ti p, s d ng các v t th mà HS có th nhìn th y trong và ngoài l p, tranh nh, hình v minh ho , b n đ , bi u b ng, GV và HS ho c b ng hành đ ng

M t cách khác đ ch ra ý ngh a c a m t c u trúc là đ t ra m t tình hu ng trong và ngoài l p mà trong c u trúc có th s d ng m t cách t nhiên Tình

hu ng có th có th c, t ng t ng ho c sáng t o Vi c k t h p các th pháp khác nhau là c n thi t trong vi c ch ra ý ngh a c a m t c u trúc m i b i HS có nhi u

c h i đ ti p thu m t cách tr n v n h n VD: d y v c p so sánh h n và c p so sánh tuy t đ i đ i v i các tính t ng n (bài 10 sách Ti ng Anh 10) GV có th v lên b ng hình 3 c u bé v i 3 đ cao khác nhau r i t đó trình bày c u trúc

Bên c nh vi c ch ra m t c u trúc ng pháp đ c s d ng và có ý ngh a nh

th nào thì GV c ng c n ph i ch ra hình th c c a c u trúc y Có nhi u cách th

hi n hình th c c u trúc ng pháp:

- c c u trúc và yêu c u HS nghe và nh c l i

- Vi t c u trúc lên b ng

- Yêu c u m t s cá nhân nh c l i

- Gi i thích c u trúc ng pháp m i đ c hình thành nh th nào

- Yêu c u c l p chép c u trúc vào v

- t thêm VD và tình hu ng đ luy n t p

2.3.2 Các lo i hình bài t p khi d y c u trúc ng pháp

Vi c luy n t p m t c u trúc ng pháp m i có th th c hi n qua các lo i hình

bài t p sau đây: Repetition, substitution, conversion or transformation, matching,

4 K T QU TH C HI N TÀI CÓ SO SÁNH I CH NG

Sau khi cung c p các ph ng pháp khai thác các nhi m v tr ng tâm ngôn ng

h c sinh đã bi t v n d ng lý thuy t vào làm bài t p

K t qu nh sau:

i m

L p S

HS 0 1 -> 3 4 -> 5 6 -> 7 8 -> 9 10

K t qu trên cho th y vi c đ nh h ng đ i v i m i ph n ki n th c, v i m i

h c sinh đ c bi t là các em h c sinh trung bình đã đem l i nh ng k t qu nh t

đ nh i u này đã t o cho tôi s l c quan, giúp tôi thêm ni m tin đ tích c c tìm tòi d y h c

6

PH N K T LU N

1 Bài h c kinh nghi m

Sau khi th c hi n đ tài này, tôi th y không ch có l i cho h c sinh mà còn

h u ích đ i v i ng i th y, không ph i ch ph c v cho công tác gi ng d y mà còn h tr đ c l c cho công tác giáo d c h c sinh

c bi t v i tôi, m t giáo viên còn nhi u h n ch v d y ph ng pháp m i thì đây là d p đ t b i d ng nâng cao trình đ chuyên môn nghi p v

- i v i ng i th y ph i bi t l ng nghe đ tìm ra nh ng v ng m c c a h c sinh

t đó có h ng tháo g cho các em

- Bi t phát huy óc sáng t o, kh n ng t h c c a h c sinh

- Tránh ch a bài t p m t cách tràn lan mà c n h th ng, phân d ng, đ c bi t

c n chú tr ng h ng d n h c sinh v m t ph ng pháp

- Ng i th y tránh làm thay h c sinh mà ph i bi t t ch c cho h c sinh t làm, t đó t o d ng ý th c t h c c a h c sinh

2 L i k t

Tôi làm đ tài này v i mong mu n t b i d ng chuyên môn nghi p v song

vì còn nhi u h n ch nên ch c ch n đ tài này còn nhi u thi u sót vì th kính mong các đ ng chí đóng góp ý ki n đ tôi làm t t h n các đ tài sau

B c Hà, ngày 12 tháng 6 n m 2011

Ng i vi t

7

TÀI LI U THAM KH O

1 English phonetics and phonology ( Peter Roach)

2 Tài li u b i d ng giáo viên l p 10,11 ch ng trinh chu n

4 Tuy n t p các bài t p Ti ng Anh ch n l c (V nh Bá)