biện pháp quản lý xây dựng trường học thân thiện, học sinh tích cực ở trường thpt số 1 bắc hà

Qu n lý nhà tr ng... và huy đ ng kinh phí.

S GIÁO D C - ÀO T O LÀO CAI

M U

h c sinh tích c c c p ph thông

lúng túng trong vi c l p k ho ch, t ch c, ch đ o và ki m tra đánh giá vi c

“Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c” t i c s c a mình

Xu t phát t lý lu n và th c ti n nêu trên, tác gi ch n đ tài: “Bi n pháp qu n lý xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c tr ng trung h c ph thông s 1 huy n B c Hà , t nh Lào Cai”

2 M C ÍCH NGHIÊN C U

Trên c s nghiên c u lý lu n và th c ti n, đ xu t m t s bi n pháp

thi n, h c sinh tích c c các tr ng THPT s 1huy n B c Hà

4 NHI M V NGHIÊN C U

thi n, h c sinh tích c c

- M đ u

Ch ng 1: C s lý lu n c a vi c qu n lý xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

Ch ng 2: Th c tr ng qu n lý xây d ng tr ng h c thân thi n, h c

d ng tr ng h c v i tiêu chí l y h c sinh làm trung tâm, nh m đ t m c tiêu chính

là đ ng i h c có đ c đi u ki n ch đ ng, tham gia và rèn luy n các k n ng

Tr ng h c ph i đ c đ m b o an toàn c v v t ch t l n tinh th n cho ng i h c Trong quá trình h c tr ng, h c sinh ph i đ c vui v , h ng thú h c t p đ t

đó các em tích c c và ch đ ng tham gia các ho t đ ng d i s h ng d n c a

th y, vì v y nhi u n c giáo d c không chú tr ng vào đi m s c a các môn h c

mà quan tâm h n là các k n ng c n có m i h c sinh

Vi t Nam trong nh ng n m qua, v i s h tr c a (UNICEF), B GD&

T đã nghiên c u và tri n khai thí đi m m t s n i dung c a mô hình tr ng h c thân thi n các c p h c và đã thu đ c m t s k t qu kh quan

Xu t phát t m c tiêu giáo d c, h c t p kinh nghi m có ch n l c c a các

n c trên th gi i, qua th c ti n g n 10 n m th c hi n c a các d án, theo nghiên

c u nhu c u th c ti n c a phát tri n giáo d c Vi t Nam, B tr ng B Giáo d c

và ào t o đã tr c ti p ch đ o xây d ng mô hình tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c trong nhà tr ng ph thông Tháng 7 n m 2008, B tr ng B GD& T

đã chính th c ra ch th v vi c phát đ ng phong trào thi đua “Xây d ng tr ng

h c thân thi n, h c sinh tích c c” trong các tr ng ph thông trong giai đo n 2008- 2013 đ n nay phong trào “ Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích

c c” đã đ c các nhà tr ng tích c c h ng ng và đ t đ c nh ng thành t u đáng khích l

1.2 M T S KHÁI NI M C B N

1.2.1 Qu n lý nhà tr ng

Nhà tr ng là m t c s giáo d c - n i t ch c th c hi n m c tiêu giáo d c, khi nghiên c u v n i dung khái ni m qu n lý giáo d c, khái ni m tr ng h c

đ c hi u là t ch c c s mang tính nhà n c - xã h i tr c ti p làm công tác GD& T th h tr cho t ng lai c a đ t n c

Qu n lý tr ng h c là th c hi n đ ng l i giáo d c c a ng trong ph m

vi trách nhi m c a mình, t c là đ a nhà tr ng v n hành theo nguyên lý giáo d c,

đ ti n t i m c tiêu giáo d c, m c tiêu đào t o đ i v i ngành giáo d c v i th h

tr và v i t ng h c sinh Qu n lý tr ng h c là qu n lý toàn di n nh m hoàn thi n

và phát tri n nhân cách c a th h tr h p lý, khoa h c và hi u qu Thành công hay

th t b i c a nhi m v đ i m i nâng cao hi u qu giáo d c trong nhà tr ng ph thu c r t l n vào đi u ki n c th c a nhà tr ng Vì v y, mu n th c hi n có hi u

qu công tác giáo d c, ng i qu n lý ph i xem xét đ n nh ng đi u ki n đ c thù c a nhà tr ng, ph i chú tr ng t i vi c c i ti n công tác qu n lý giáo d c đ qu n lý có

hi u qu các ho t đ ng trong nhà tr ng

N i dung công tác qu n lý tr ng h c:

- Qu n lý ho t đ ng d y h c và qu n lý các ho t đ ng giáo d c khác h ng

đ n phát tri n;

- Phát tri n đ i ng giáo viên, nhân viên;

- Huy đ ng các ngu n l c phát tri n nhà tr ng;

- Xây d ng và phát tri n các m i quan h gi a nhà tr ng v i c ng đ ng xã

h i

1.2.2 V n hoá nhà tr ng

V n hoá nhà tr ng là m t t p h p các chu n m c, các giá tr , ni m tin và hành vi ng x đ c tr ng c a m t tr ng h c, t o nên s khác bi t v i các t ch c khác.V n hoá nhà tr ng liên quan đ n toàn b đ i s ng v t ch t, tinh th n c a

m t nhà tr ng Nó bi u hi n tr c h t trong t m nhìn, s m ng, tri t lý m c tiêu, các giá tr , phong cách lãnh đ o, qu n lý, b u không khí tâm lý Th hi n thành

b u không khí các chu n m c, các giá tr , ni m tin, quy t c ng x … đ c xem là

t t đ p và đ c m i ng i trong nhà tr ng ch p nh n

1.2.3 Tr ng h c thân thi n

Tr ng h c thân thi n là n i quy n tr em đ c tôn tr ng và hài lòng v i

vi c ch m sóc và day d c a nhà tr ng Tr ng h c thân thi n s là môi tr ng

t t đ m i tr em đ u có c h i phát tri n ti m n ng t i m c t i đa, tr thành con

ng i tích c c, n ng đ ng, t tin trong h c t p và rèn luy n Tr ng h c thân thi n là m t môi tr ng h c t p lành m nh, an toàn tránh đ c nh ng b t tr c, nguy hi m đe do h c sinh, h c sinh đ c quan tâm, ch m sóc và b o v , các nhu

c u thi t y u c a con ng i đ c đ m b o i ng cán b , giáo viên gi ng d y nhi t tình v i tinh th n, trách nhi m cao, có t m lòng th ng yêu quý m n h c sinh cùng v i s h tr tích c c c a gia đình và xã h i trong vi c ch m sóc, d y

d h c sinh

CÁCH H C SINH

- Xu h ng đ i m i và phát tri n giáo d c toàn c u

ích c a ng i h c v i m c tiêu phát tri n xã h i và m c tiêu phát tri n c ng

đ ng, xã h i; 3) N i dung giáo d c ph i sáng t o, theo nhu c u ng i h c; 4)

th c t ch c giáo d c đa d ng, linh ho t phù h p v i k nguyên thông tin và

ngh ch) làm thui ch t s phát tri n;

GV và giúp gi m thi u hành vi c ch không l ch s c a h c sinh;

+ T o ra môi tr ng thu n l i h tr vi c d y và h c, khuy n khích

GV, HS n l c rèn luy n, h c t p đ t thành tích mong đ i;

1.4 M C TIÊU, YÊU C U, N I DUNG, Ý NGH A C A “XÂY D NG

M c tiêu “xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c”

môi tr ng giáo d c an toàn, thân thi n, hi u qu , phù h p v i đi u ki n c a

m i đ a ph ng, giúp các em t tin trong h c t p

c Rèn luy n k n ng s ng cho h c sinh

d T ch c các ho t đ ng t p th vui t i, lành m nh

e H c sinh tham gia tìm hi u, ch m sóc và phát huy giá tr các di tích

l ch s , v n hóa, cách m ng đ a ph ng

Ý ngh a c a xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

t o nên m t môi tr ng giáo d c (C v v t ch t l n tinh th n) an toàn, bình

đ ng, t o h ng thú cho h c sinh trong h c t p, góp ph n đ m b o quy n

đ c đi h c và h c h t c p c a h c sinh, nâng cao ch t l ng giáo d c trên

tâm th hi n thái đ thân thi n và tinh th n dân ch

K T LU N CH NG 1

c t, tr thành hi n th c sau m t quá trình t hoàn thi n, phát huy các y u t

t o”

thu có ch n l c kinh nghi m c a th gi i

Ch ng 2

TH C TR NG QU N LÝ XÂY D NG

TR NG H C THÂN THI N, H C SINH TÍCH C C

TR NG TRUNG H C PH THÔNG S 1 HUY N B C HÀ,

T NH LÀO CAI

Tr ng THPT s I B c Hà n m trung tâm huy n, v i truy n th ng 45

n m xây d ng và tr ng thành, có di n tích đ t đ c giao là 7143,2 m2

, bình quân 10,5m2/HS N m h c 2010 - 2011 đ a bàn tuy n sinh c a nhà tr ng g m 14 xã

và m t th tr n, tr ng có 48 cán b giáo viên trong đó có 3 cán b qu n lý 5 nhân viên v n phòng, 40 giáo viên tr c ti p gi ng d y v i 680 h c sinh, 16 l p trong đó

kh i 10 v i 6 l p kh i 11 v i 6 l p, kh i 12 v i 4 l p T l h c sinh ng i dân

t c chi m 72,4%, t l h c sinh n 41,3 % Tr ng có n n n p t t, nh ng n m g n đây nhà tr ng đã đ t đ c nh ng thành tích “T p th lao đ ng tiên ti n”, nhà

tr ng đ c nh n B ng khen c a Th t ng Chính ph vào n m 2004, nhi u th y

cô giáo là chi n s thi đua các c p, đ c công nh n là giáo viên d y gi i c p T nh

ã có h c sinh đ t h c sinh gi i c p T nh T l h c sinh đ vào các tr ng đ i

h c, cao đ ng hàng n m, n m sau cao h n n m tr c

2.2 K T QU KH O SÁT TH C TR NG QU N LÝ “XÂY D NG

1 HUY N B C HÀ, T NH LÀO CAI

M c đích kh o sát:

cán b đoàn, 120 cha m h c sinh

K t qu kh o sát:

Công tác tuyên truy n, quán tri t quan đi m, ý th c cho m i l c

l ng trong nhà tr ng v xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

a Th c tr ng nh n th c và bi u hi n hành đ ng, thái đ c a h c sinh v phong trào xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

và r t quan tr ng T l % s ý ki n cho là quan tr ng và r t quan tr ng n i

đó ph n ánh s hi u bi t và nh ng mong mu n c a h c sinh đ c h c t p và

em v “H c sinh tham gia tìm hi u, ch m sóc và phát huy giá tr các di

tích l ch s , v n hoá, cách m ng đ a ph ng” còn h n ch Có t i 70%

ý ki n cho r ng ho t đ ng này ít quan tr ng và không quan tr ng

b Th c tr ng xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

thông qua các ho t đ ng giáo d c tr ng THPT s 1 huy n B c Hà:

Nh n th c c a giáo viên v các n i dung xây d ng tr ng h c thân

thi n, h c sinh tích c c tr ng THPT s 1 huy n B c Hà

B ng 2.9 Th c tr ng nh n th c c a giáo viên v các n i dung xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c tr ng THPT s 1

- H c sinh tham gia tìm hi u, ch m sóc

và phát huy giá tr các di tích lich s ,

v n hoá, cách m ng đ a ph ng

45 25 15 15

đó có n i dung “Xây d ng tr ng, l p xanh, s ch, đ p, an toàn” có 100%

80% ý ki n cho là quan tr ng và r t quan tr ng Tuy nhiên n i dung (3,

5) còn l i ph n l n giáo viên đ u cho r ng c n th c hi n nh ng t l % cho là r t quan tr ng và quan tr ng th p h n các n i dung khác, ch có 70% cho là r t quan tr ng và quan tr ng

Hi u qu t ch c các n i dung xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c tr ng THPT s 1 huy n B c Hà

B ng 2.17 ánh giá c a CBQL v hi u qu t ch c các n i dung xây

d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c tr ng THPT s 1 huy n

sinh tích c c BGH đ u đánh giá là đ t m c t t Các ý ki n đánh giá là các

n i dung đ t hi u qu th c hi n m c t t cao nh t là n i dung (1, 4) t ng

ng v i t l (85.7%, 85.7%), ti p theo là n i dung (5, 2) t ng ng v i t l (71,4%, 61,4%) N i dung “ Rèn luy n k n ng s ng cho h c sinh” hi u qu

đ t đ c còn h n ch Có t i 10,6% ý ki n cho r ng n i dung này th c

hi n m c ch a t t i u đó ch ng t vi c đánh giá vai trò các n i dung

c a các l c l ng giáo d c trong nhà tr ng ch a đ u,

d n đ n th c hi n ch a t t và CBQL cho r ng hi u qu ch a cao

M t s bài h c kinh nghi m tr ng h c thân thi n, h c sinh tích

c c tr ng trung h c ph thông s 1 huy n B c Hà

Th c hi n n i dung gì ph i đ t k t qu d t đi m n i dung đó

đua “Xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c ”

K T LU N CH NG 2

đ ng, t o h ng thú và phát huy tích tích c c, ch đ ng c a h c sinh trong

vì ng i h c, v i các m i quan tâm th hi n thái đ thân thi n và tinh th n

đ c s tho i mái khi vi c h c c a mình v a g n v i ki n th c trong sách

v i, v a thông qua s thâm nh p, tr i nghi m c a chính b n thân trong các

m t cách đ ng b

Ch ng 3

HUY N B C HÀ, T NH LÀO CAI

Xu t phát t lý lu n xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

nh m ti p t c t ng c ng và nâng cao hi u qu công tác giáo d c toàn di n cho

h c sinh T c s lý lu n và th c tr ng qu n lý xây d ng tr ng h c thân thi n,

h c sinh tích c c các tr ng THPT s 1 B c Hà trong nh ng n m g n đây, chúng tôi đ ra m t s bi n pháp nh m nâng cao hi u qu qu n lý xây d ng

tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c tr ng THPT s 1 B c Hà, khi xây

d ng các bi n pháp này, chúng tôi d a vào các nguyên t c sau:

3.2.1 Bi n pháp 1: Nâng cao nh n th c cho các l c l ng giáo d c

v vai trò và trách nhi m c a vi c xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c:

a M c đích: Nâng cao nh n th c và ý th c trách nhi m cho đ i ng giáo viên, h c sinh, cha m h c sinh, các c p y ng, chính quy n, đoàn th , t ch c

xã h i trong và ngoài nhà tr ng đ t t c các l c l ng th y đ c vai trò, t m quan tr ng và th ng nh t quan đi m xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích

c c mô hình nhà tr ng hi n nay là vô cùng quan tr ng và c n thi t B i vì có

nh n th c đúng m i ch đ o hành đ ng và có thái đ đúng đ i v i vi c xây d ng

tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c các tr ng THPT

b N i dung:

Tr c h t c n kh c ph c nh ng quan ni m ch a đúng ho c ch a đ y đ v

s c n thi t ph i xây d ng môi tr ng h c t p thân thi n, tích c c:

- i v i giáo viên: Còn m t b ph n giáo viên ch a th ng nh t v các n i dung xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c ho c ch a nh n th c đúng

t m quan tr ng c a vi c th c hi n các n i dung xây d ng tr ng h c thân thi n,

h c sinh tích c c M t s giáo viên cho r ng phát huy tính tích c c, ch đ ng c a

h c sinh trên l p là còn r t khó, h n n a giáo viên ch a tích c c th c hi n đ i

m i ph ng pháp d y h c theo yêu c u c a phong trào thi đua; m t s giáo viên

có nhu c u đ i m i nh ng ch a làm ch đ c ph ng pháp d y h c tích c c Vì

v y, d n đ n hi n t ng áp đ t ph ng pháp d y h c tích c c m t cách hình th c,

ôm đ m, ch a khoa h c gây quá t i cho c giáo viên và h c sinh

- i v i h c sinh: M t b ph n h c sinh ch a hi u đúng th nào là “Xây

d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c”, nên các em cho r ng đây ch là phong trào mang tính hình th c M t s h c sinh thì l i quan ni m các em đ n

tr ng ch y u h c v n hóa và tham gia các phong trào v n hóa, v n ngh , còn

vi c rèn luy n k n ng s ng là thu c b n thân và gia đình các em, c ng nh vi c

ch m sóc các di tích lich s các em c ng ch a làm đ c

- i v i cha m h c sinh: Không ít cha m h c sinh xem vi c giáo d c con

em mình là vi c c a nhà tr ng, c a th y cô giáo nên có thái đ khoán tr ng cho

th y cô ây là m t quan ni m sai l m vì giáo d c toàn di n cho con em mình là

s ph i h p hài hòa gi a gia đình, nhà tr ng và xã h i H n n a, m t b ph n

cha m h c sinh l i cho r ng vi c xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích

c c là nhi m v c a nhà tr ng, còn đ i v i con em h khi gia đình thì ph i

s ng theo hoàn c nh gia đình

- i v i xã h i: Các c p qu n lý, chính quy n đ a ph ng, các t ch c xã

h i ch a có s quan tâm sâu sát và ch a có k ho ch, bi n pháp c th nh m k t

h p cùng v i nhà tr ng xây d ng môi tr ng h c t p thân thi n, tích c c

c Cách th c th c hi n:

tr ng c a vi c xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c, đ ng th i

th y đ c vai trò và trách nhi m c a mình đ i v i phong trào

qui c n i b k ho ch hành đ ng cho các t p th và cá nhân

tham gia xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

đua t o n n t ng cho phong trào xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh

t t, h c t t”, cu c v n đ ng: “Dân ch , k c ng, tình th ng, trách nhi m”,

“Nói không v i tiêu c c trong thi c và b nh thành tích trong giáo d c”, và

“m i th y giáo, cô giáo là m t t m g ng đ o đ c, t h c và sáng t o”

- T ch c h i thi tìm hi u, k chuy n v các ho t đ ng giáo d c liên quan

đ n các n i dung xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c

3.2.2 Bi n pháp 2: L p k ho ch xây d ng tr ng h c thân thi n,

ch c đoàn th và cá nhân đ ti p t c rút kinh nghi m hay đi u ch nh k ho ch giáo d c h p lý, k p th i, hi u qu

b N i dung

Xác đ nh m c tiêu, yêu c u, n i dung, quy mô t ch c th c hi n xây d ng

tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c phù h p v i đi u ki n c a nhà tr ng, đ a

ph ng, đáp ng yêu c u xã h i ng th i phù h p v i đ c đi m tâm lý l a tu i

t ng kh i l p và phù h p v i m c tiêu giáo d c THPT

Xác đ nh các ngu n l c: giáo viên, h c sinh, oàn thanh niên, chính quy n, các t ch c xã h i, cha m h c sinh, đi u ki n c s v t ch t, ph ng ti n, kinh phí, th i gian, nh ng thu n l i, khó kh n, m t m nh, y u, t đó xây d ng k

ho ch xây d ng tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c cho nhà tr ng phù h p

c Cách th c th c hi n:

ch c có liên quan xây d ng k ho ch c th l ng ghép n i dung xây d ng

tr ng h c thân thi n, h c sinh tích c c K ho ch ph i xác đ nh rõ tên ch

đ , m c đích yêu c u, n i dung, hình th c ho t đ ng

an toàn và hi n đ i:

a M c đích:

Th c hi n bi n pháp này nh m nâng cao ý th c trách nhi m cho các l c

l ng giáo d c nhà tr ng trong vi c t o d ng m t môi tr ng h c t p đ p v

c nh quan s ph m

b N i dung:

- B o đ m tr ng an toàn, s ch s , có cây xanh, thoáng mát

- Trong các d p đ u xuân t ch c đ h c sinh tr ng cây và ch m sóc cây

gìn v sinh chung

tu s a nhà v sinh, tr ng cây xanh, s a ch a phòng h c và huy đ ng kinh phí

3.2.4 Bi n pháp 4: y m nh ch đ o đ i m i ph ng pháp d y

h c, giáo d c toàn di n, phát huy tính tích c c c a h c sinh:

a M c đích: