áp dụng kỹ thuật dạy học theo dự án vào môn gdcd lớp 12

S GIÁO D C VÀ ÀO T O LÀO CAI

TR NG THPT S 2 TP LÀO CAI

TÀI KINH NGHI M

TÊN TÀI: ÁP D NG K THU T D Y H C THEO D ÁN VÀO MÔN

GIÁO D C CÔNG DÂN 12

Ng i th c hi n: NGUY N HOÀNG KIÊN

T : V n – S – GDCD

N M H C 2010 - 2011

2 H c sinh là trung tâm c a quá trình d y h c

3 D án t p trung vào nh ng m c tiêu h c t p

quan tr ng g n v i các chu n ki n th c k n ng

c a môn h c.

4 D án đ c đ nh h ng theo b câu h i khung

5 D án đòi h i các hình th c đánh giá đa d ng

PH N M U

1/ Lí do ch n đ tài

N m h c 2010 – 2011 v i ch đ “Ti p t c đ i m i qu n lí, nâng cao ch t

l ng giáo d c”, cùng v i các phong trào th c hi n Hai không v i b n n i dung,

cu c v n đ ng h c t p và làm theo t m g ng đ o đ c H Chí Minh, m i th y

cô giáo là t m g ng đ o đ c, t h c và sáng t o, xây d ng tr ng h c thân thi n h c sinh tích c c, n m h c di n ra trong th i đi m đ t n c di n ra nhi u

s ki n chính tr , kinh t v n hoá xã h i tr ng đ i c a đ t n c đã đ t ra cho

th y và trò c a nhà tr ng nói riêng và ngành giáo d c nói chung không ít

nh ng th i c đ phát tri n c ng nh thách th c M t trong nh ng nhi m v

tr ng tâm đ c ch n là khâu đ t phá đ gi i quy t c b n các nhi m v c a n m

h c là đ i m i ph ng pháp d y và h c, thúc đ y tính tích c c c a ng i h c theo ph ng châm l y h c sinh làm trung tâm

Nh n th c sâu s c đ c đi u đó b n thân tôi trong nh ng n m qua đã c

g ng b i d ng chuyên môn, đ c bi t là h c h i đ áp d ng các ph ng pháp, k thu t d y h c tích c c bên c nh các ph ng pháp d y h c truy n th ng Trong

đ t b i d ng chuyên môn hè v a qua chúng tôi đ c h c t p nhi u k thu t d y

h c m i và đã th ng nh t áp d ng c th vào m t s bài h c trong n m nay đ thí đi m, t đó rút kinh nghi m cho các giai đo n ti p theo

M t trong nh ng k thu t m i đó mà b n thân tôi đã áp d ng là k thu t d y

h c theo d án, đây là m t k thu t d y h c tích c c, đ c đánh giá là hi u qu ,

đã áp d ng ph bi n c p THCS nh ng l i m i m c p THPT Chính vì l đó tôi quy t đ nh ch n đ tài “ÁP D NG K THU T D Y H C THEO D ÁN VÀO MÔN GIÁO D C CÔNG DÂN 12” đ làm đ tài kinh nghi m cho mình,

v a là đánh giá l i k t qu th c t , v a mu n qua đây đ trao đ i, h c h i kinh nghi m c a đ ng nghi p

2/ Tình hình nghiên c u c a đ tài

Trong các tài li u nghiên c u hi n nay v k thu t d y h c theo d án thì

ch y u chuy n t i ph n lí thuy t đ i c ng nói chung d i d ng các công trình nghiên c u, đ c gi i thi u qua các l p t p hu n ho c trên các trang m ng mà

ch a có m t tài li u chính th ng mang tính pháp quy Có ch ng là m t s bài

so n nh ng môn t nhiên đ c các nhà nghiên c u dung đ minh ho cho tài

li u c a mình mà ch a có c th v môn Giáo d c công dân c p THPT

3/ M c đích, nhi m v c a đ tài

tài nh m tìm hi u m t cách h th ng t các lí thuy t c a k thu t d y

h c theo d án, hình dung cách th c hi n, áp d ng m t cách sáng t , thu n th c

áp d ng vào d y h c c th môn Giáo d c công dân kh i 12, t đó đánh giá rút

ra nh ng bài h c kinh nghi m đ ti p t c th c hi n trong các giai đo n ti p theo,

tài s góp ph n nh t đ nh trong vi c phân tích, đánh giá thu n l i, khó

kh n c ng nh hi u qu v n d ng k thu t d y h c theo d án trong môn Giáo

d c công dân l p 12 trong th i gian qua xu t m t s kinh nghi m v n d ng

tài có th xem nh là m t t li u tham kh o cho giáo viên trong vi c

đ i m i ph ng pháp d y h c theo h ng tích c c hoá ho t đ ng c a h c sinh

D y h c theo d án là m t mô hình d y h c l y h c sinh làm trung tâm

Nó giúp phát tri n ki n th c và các k n ng liên quan thông qua nh ng nhi m

v mang tính m , khuy n khích h c sinh tìm tòi, hi n th c hoá nh ng ki n th c

đã h c trong quá trình th c hi n và t o ra nh ng s n ph m c a chính mình

Ch ng trình d y h c theo d án đ c xây d ng d a trên nh ng câu h i đ nh

h ng quan tr ng, l ng ghép các chu n n i dung và t duy b c cao trong nh ng

b i c nh th c t

Bài h c thi t k theo d án ch a đ ng nhi u k thu t d y h c khác nhau,

có th lôi cu n đ c m i đ i t ng h c sinh không ph thu c vào cách h c c a

h Thông th ng h c sinh s đ c làm vi c v i các th y cô giáo và nh ng thành viên trong l p, trong c ng đ ng đ gi i quy t v n đ , hi u sâu n i dung

h n Các ph ng ti n k thu t c ng đ c s d ng đ h tr vi c h c Trong quá trình th c hi n d án có th v n d ng nhi u cách đánh giá khác nhau đ giúp

h c sinh t o ra nh ng s n ph m có ch t l ng

Nh ng đ c đi m c a bài h c đ c thi t k theo d án m t cách hi u qu

Có r t nhi u ki u d án đ c ti n hành trong l p h c M t d án đ c coi là

hi u qu khi nó đ t đ c s cân b ng gi a kh n ng th c hi n c a h c sinh v i ý

đ thi t k c a giáo viên, ch rõ nh ng công vi c h c sinh c n làm Nh ng đ c

đi m d i đây s giúp nh n di n rõ th nào là bài h c theo d án hi u qu

2 H c sinh là trung tâm c a quá trình d y h c

Bài h c theo d án đ c thi t k c n th n, lôi cu n h c sinh vào nh ng nhi m

v m và có tính th c ti n cao Các nhi m v c a d án kích thích kh n ng ra quy t đ nh, ni m c m h ng, say mê c a h c sinh trong quá trình th c hi n và t o

ra s n ph m cu i cùng H c sinh l nh h i ki n th c bài h c thông qua vi c tìm

hi u và t quy t đ nh m c đ hoàn thành các nhi m v c a d án Giáo viên gi vai trò ng i h tr hay h ng d n H c sinh h p tác làm vi c v i nhau trong các nhóm, phát huy t i đa n ng l c cá nhân khi đ m nh n nh ng vai trò khác nhau

3 D án t p trung vào nh ng m c tiêu h c t p quan tr ng g n v i các chu n ki n th c k n ng c a môn h c

Nh ng d án t t đ c phát tri n d a trên nh ng n i dung c t lõi c a ch ng trình đáp ng các chu n qu c gia và đ a ph ng D án có các m c tiêu rõ ràng

g n v i các chu n và t p trung vào nh ng hi u bi t c a h c sinh sau quá trình

h c T vi c đ nh h ng vào m c tiêu, giáo viên s ch n l a hình th c d y h c phù h p, l p k ho ch đánh giá và t ch c các ho t đ ng d y và h c K t qu

c a d án đ c th hi n k t tinh trong s n ph m c a h c sinh và quá trình th c

hi n nhi m v , ví d ph n thuy t trình đ y thuy t ph c hay n ph m thông tin

th hi n s l nh h i các chu n n i dung và m c tiêu d y h c

4 D án đ c đ nh h ng theo b câu h i khung

Câu h i khung ch ng trình s giúp các d án t p trung vào nh ng ho t đ ng

d y h c tr ng tâm H c sinh đ c gi i thi u v d án thông qua các câu h i g i

m nh ng ý t ng l n, xuyên su t và có tính liên môn H c sinh s bu c ph i t duy sâu h n v các v n đ n i dung c a môn h c theo các chu n và m c tiêu

Có ba d ng câu h i khung ch ng trình: Câu h i khái quát, Câu h i bài h c và Câu h i n i dung Câu h i khái quát là các câu h i r ng, có tính m , đ c p đ n các ý t ng l n và các khái ni m xuyên su t Câu h i lo i này th ng mang tính liên môn, giúp h c sinh hi u đ c m i quan h gi a các môn h c Các câu h i bài h c đ c g n tr c ti p v i d án, h tr vi c tìm ki m l i gi i cho Câu h i khái quát Các câu h i bài h c th hi n m c đ hi u nh ng khái ni m c t lõi v

d án c a h c sinh Các câu h i n i dung th ng mang tính th c ti n cao, bám sát các chu n và m c tiêu đã đ ra

5 D án đòi h i các hình th c đánh giá đa d ng và th ng xuyên

Ngay t khi tri n khai d án, các k t qu d ki n c n ph i đ c làm rõ và ph i luôn đ c rà soát nhi u l n đ ki m ch ng m c đ l nh h i b ng các ph ng pháp đánh giá khác nhau H c sinh s đ c xem m u và h ng d n tr c đ

th c hi n công vi c có ch t l ng nh t, và ph i bi t rõ đi u gì đang ch đ i ngay t khi b t đ u d án C n ph i t o c h i đ rà soát, ph n h i hay đi u

7 Công ngh thông tin h tr và thúc đ y vi c h c c a h c sinh

H c sinh đ c ti p c n v i nhi u công ngh khác nhau giúp h tr phát tri n k

n ng t duy, cho ý ki n đánh giá v n i dung và h tr t o ra s n ph m cu i

V i s tr giúp c a công ngh , h c sinh t ch h n v i k t qu cu i cùng, có c

h i “cá nhân hoá s n ph m” H c sinh có th v n ra kh i 4 b c t ng l p h c

b ng cách c ng tác v i các l p h c t xa qua email và các trang web t t o, ho c trình bày vi c h c c a mình qua các ch ng trình đa ph ng ti n

K n ng t duy là không th thi u trong làm vi c theo d án Làm vi c theo d

án s h tr phát tri n c k n ng t duy siêu nh n th c l n t duy nh n th c

nh h p tác, t giám sát, phân tích d li u, và đánh giá thông tin Trong su t quá trình th c hi n d án, các câu h i khung ch ng trình s kích thích h c sinh t

duy và liên h v i các khái ni m mang ý ngh a th c ti n cao Chi n l c d y h c đa d ng h tr phong cách h c đa d ng Các chi n l c d y

h c s t o ra m t môi tr ng h c t p đa d ng h n, thúc đ y t duy b c cao h n

Nh ng chi n l c d y h c s giúp đ m b o cho h c sinh đ c ti p c n v i tòan

b h c li u c a ch ng trình, t o c h i thành công cho m i h c sinh Trong

gi ng d y có th k t h p các k thu t d y h c h p tác, làm vi c nhóm, phân nhánh t ch c, nh n xét ph n h i t giáo viên ho c t b n h c

8 Thi t k k ho ch d y h c theo d án

* Có nhi u tài li u nghiên c u đ a ra các mô hình thi t k khác nhau v k

thu t d y h c theo d án, qua nghiên c u và h c h i tôi th y r ng mô hình thi t

- T ng h p k t qu nghiên c u, tìm hi u c a các thành viên trong nhóm

- Vi t báo cáo và chu n b các tài li u liên quan

4 Gi i thi u s n ph m tr c l p

- M i nhóm c m t đ i di n lên trình bày v n đ đã tìm hi u

- C l p th o lu n đ xây d ng hoàn thi n

5 ánh giá

- T ch c cho HS t đánh giá ho c đánh giá l n nhau

- GV t ng k t đánh giá Rút kinh nghi m

* Xác đ nh ch đ , m c đích c a d án

Là b c đ u tiên quan tr ng, GV cùng t t c các thành viên trong nhóm (ho c

l p) cùng tham gia xây d ng và xác đ nh đ c:

Ti u ch đ chính là đ i t ng nghiên c u S d ng s đ t duy đ t p h p ý

ki n c a các thành viên, k t h p các ý t ng, xây d ng c u trúc ki n th c, xác

đ nh quy mô nghiên c u, xác đ nh các ho t đ ng h c t p c n th c hi n

Cách l p s đ t duy:

C m t thành viên ghi l i t t c các ý t ng

Khi không có thêm

nh ng công vi c ph i làm, th i gian d ki n, v t li u, kinh phí, ph ng pháp

ti n hành và phân công công vi c trong nhóm…

M t ví d v b ng phân công nhi m v trong nhóm

Tên thành

Th i h n hoàn thành

S n ph m

d ki n

Mai Ph ng v n

Phi u PV Máy nh Máy ghi âm (N u có)

* Tìm ki m và thu th p d li u: Sau khi có ch đ d án và xây d ng các ti u

ch đ , b c ti p theo là thu th p thông tin Có th b t đ u thu th p thông tin

b ng cách: c báo, tìm trên Internet, tìm trong th vi n, th c nghi m, quan sát,

Th nào … T i sao … đâu, khi nào, bao

lâu, …

[Ngu n 1] Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin

[Ngu n 2] Thông tin Thông tin Thông tin Thông tin

Bên c nh đó đ giúp HS ghi l i quá trình th c hi n các nhi m v đa d ng trong

d án h c t p, có th l p “S theo dõi d án” đ s d ng HS ghi l i thông tin

đã thu th p và các k t qu th o lu n trong s theo dõi cho đ n khi d án k t

thúc GV có th rà soát l i s theo dõi đ ki m tra ti n đ th c hi n d án c a

HS

* Làm th c nghi m ho c quan sát:

Khi làm th c nghi m ho c quan sát, c n thi t k tr c các ho t đ ng Th c

nghi m nh m ch ng minh ho c ph nh n m t gi thuy t M t th c nghi m bao

g m: M c tiêu, ph ng pháp, đo l ng ho c quan sát, k t qu và th o lu n, k t

lu n

* i u tra ho c ph ng v n: Tr c khi đi u tra, ph ng v n, c n thi t k các câu

h i

Ví d các câu h i đi u tra:

1 Môi tr ng b ô nhi m nh h ng không t t đ n s c kho c a m i ng i ( Tr l i b ng cách đánh d u vào ô c a m t trong câu tr l i sau)

, hoàn toàn không đ ng ý;

C Rác th i sinh ho t D Phân bón, thu c tr sâu

Ví d các câu h i ph ng v n: T i sao chúng ta c n quan tâm đ n v n đ giáo d c môi tr ng? B n th ng làm gì khi th y ng i khác v t rác b a bãi? B n làm gì

đ tuyên truy n ý th c b o v môi tr ng cho m i ng i?

* Thi t k câu h i hi u qu b ng cách nào: M i câu h i CH H I m t n i

dung, s d ng ngôn ng đ n gi n, th nghi m câu h i v i b n bè đ đi u ch nh

n u c n

N u vi c đi u tra, ph ng v n trên đ ng ph khó th c hi n thì có th ti n hành

v i các đ i t ng sau: HS trong tr ng, các GV trong tr ng, Cha m HS

* Phân tích và gi i thích các k t lu n: Sau khi thu th p d li u, c n phân tích

đ thu đ c thông tin có giá tr , tin c y và có ý ngh a Các k t lu n rút ra sau khi phân tích đ y đ các d li u là minh ch ng cho các phát hi n c a d án M t s cách phân tích d li u tiêu bi u là: L p b ng, bi u đ , so sánh và đ i chi u M c đích c a vi c l p b ng và bi u đ : Mô t m c đ l n/ nh c a s li u, bi u th xu

h ng c a các s li u Công c ph bi n đ l p b ng và bi u đ là Microsoft Excel

* Xây d ng s n ph m d án: Sau khi thu th p đ c các thông tin qua ho t

đ ng tìm ki m, đi u tra, ph ng v n và phân tích, HS có th t p h p l i thành

m t s n ph m c a d án T ng h p t t c các k t qu đã phân tích thành s n

ph m cu i cùng S n ph m cu i cùng có th đ c trình bày d i nhi u d ng khác nhau: bài thuy t trình, bi u di n (k ch, hát, múa, th , …), tr ng bày tri n lãm (tranh nh, v t th t, báo t ng, mô hình,…), powerpoint, …

Báo cáo s n ph m d án th ng bao g m:

• Bài h c kinh nghi m sau khi th c hi n d án

* ánh giá d án: GV và HS đánh giá quá trình th c hi n và k t qu c ng nh kinh nghi m đ t đ c T đó rút ra nh ng kinh nghi m cho vi c th c hi n các

d án ti p theo Có th s d ng phi u đánh giá trong h c theo d án nh sau:

STT N i dung Trên

m c đ t ( 7-10

đi m)

t (5-6

đi m)

D i

m c đ t (<5

Bài so n minh ho c ng nh mô t l i quá trình th c hi n d án c a h c sinh

nh m th hi n vi c đã áp d ng k thu t d y h c theo d án Bài so n này đ c

s d ng đ d y h c môn Giáo d c công dân 12, b t đ u th c hi n t đ u n m

h c song song v i quá trình d y h c và k t thúc đ trình bày k t qu vào gi ngo i khoá cu i c a kì h c, các ho t đ ng c a h c sinh, tìm hi u, th c hi n d

án đ c th c hi n ngoài gi lên l p trong su t m t quá trình

Tên d án: Tìm hi u và ch m sóc di tích l ch s t i đ a ph ng nh m góp ph n xây d ng nhà tr ng thân thi n, h c sinh tích c c

I M c tiêu d án

1 Ki n th c:

H c sinh hi u đ c l ch s ra đ i c a khu di tích l ch s n i thành l p Chi b

ng nông thôn đ u tiên c a t nh Lào Cai, qua đó liên h v i các ki n th c đã

đ c h c t p đ hi u thêm v l ch s đ u tranh hào hùng c a quê h ng đ t

n c

Bi t tham gia lao đ ng nh m trùng tu, ch m sóc và b o v di tích l ch s T đó

có th tuyên truy n v i ng i khác v di tích này

2 K n ng:

Bi t tìm ki m và x lí thông tin v l ch s ra đ i c a khu di tích nói trên, t ch c

ho t đ ng theo nhóm d i s h ng d n c a giáo viên, tham gia các ho t đ ng ngo i khoá bên ngoài nhà tr ng m t cách an toàn, tích c c và hi u qu

t i t 5 ph ng Bình Minh, TP Lào Cai, cách tr ng 3,5 km)

M c đích c a d án: Thu th p thông tin v l ch s ra đ i c a khu di tích, ti n hành ch m sóc tôn t o khu di tích l ch s Nâng cao hi u bi t v l ch s và giáo

d c lòng t hào dân t c cho h c sinh

2 Xây d ng k ho ch làm vi c (Do các nhóm h c sinh t th c hi n d i s

h ng d n c a giáo viên)

a - c ng c a d án:

- D án chia thành hai gói nh h n: Tìm hi u l ch s c a di tích và th c hi n

ch m sóc, b o v di tích

+ Vi c tìm hi u l ch s c a di tích g m nh ng công vi c sau: tra c u trên m ng

đ tìm hi u thông tin, vào th vi n c a đ a ph ng và c a nhà tr ng đ tìm t

li u, tìm g p thân nhân các nhân ch ng l ch s ho c nh ng ng i bi t nhi u v khu di tích đó, ghi chép thông tin, ch p nh khu di tích và các nhân ch ng l ch

s , biên t p l i các n i dung đã thu th p đ c thành b n báo cáo Tuyên truy n

l i cho các b n cùng l p v khu di tích này