I MỞ ĐẦU Đối tượng kiểm dịch luôn là một trong những vấn đề quan trọng đối với nền sản xuất nông nghiệp thế giới nói chung và nền nông nghiệp nước ta nói riêng. Trong từng thời kì, Bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn xác định và công bố danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật cần phải ngăn chặn không được xâm nhập vào Việt Nam. Khi phát hiện đối tượng KDTV thuộc danh mục đã công bố, cơ quan bảo vệ và KDTV phải quyết định các biện pháp để bao vây, tiêu diệt đối tượng đó và yêu cầu chủ vât thể có mang đối tượng phải thực hiện ngay các biện pháp. Nếu đối tượng KDTV lây lan thành dịch cở quan kiểm dịch và bảo vệ phải báo ngay tới cơ quan có thẩm quyền để công bố dịch, dập tắt dịch. Công tác KDTV được tiến hành nhằm ngăn chặn dịch hại từ xa, chống lại sự lan truyền của các sinh vật gây hại thuộc diên nguy hiểm, đặc biệt hàng hóa xuất nhập khẩu vào nước ta. Đối tượng kiểm dịch gồm côn trùng, bênh cây, tuyến trùng, cỏ dai. Châu Phi là châu lục duy nhất không thể nuôi sống mình bởi vì sản xuất nông nghiệp của họ luôn bị thất bại. Một trong những lý do đó là sự phổ biến của cỏ ma kí sinh Strigahermonthica (Del.) Benth’. Cỏ gây thiệt hại hàng năm trên toàn cầu ước tính 7 tỷ USD và ảnh hưởng xấu đến an nih lương thực, cho hơn 100 triệu người chủ yếu ở Châu Phi cân Sahara. Benth’ . Loại cỏ này thuộc nhóm 1 : Những sinh vật có tiềm năng gây hại nghiêm trọng cho tài nguyên thực vật, chưa có trên lãnh thổ Việt Nam – Theo quyết định của Bộ trưởng Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn sooa 1172000 QĐBNNBVTV ký ngày 20112000.
Trang 1HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM
KHOA NÔNG HỌC
&
TIỂU LUẬN KIỂM DỊCH THỰC VẬT VÀ DỊCH HẠI NÔNG
SẢN SAU THU HOẠCH
“ Cỏ ma kí sinh Ai Cập Strigahermonthica (Del.) Benth và
biện pháp phòng chống”
GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN: PGS.TS
NHÓM SINH VIÊN THỰC HIỆN:
1 BÙÌ THỊ CA 560261 BVTVCK56
2 NGUYỄN VĂN HAI 560284 BVTVCK56
3 NGUYỄN THỊ HOA
4 MAI ĐẶNG THANH TUẤN
5.
HÀ NỘI 2014
Trang 2I MỞ ĐẦU
Đối tượng kiểm dịch luôn là một trong những vấn đề quan trọng đối với nền sản xuất nông nghiệp thế giới nói chung và nền nông nghiệp nước ta nói riêng Trong từng thời kì, Bộ trưởng Bộ Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn xác định và công
bố danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật cần phải ngăn chặn không được xâm nhập vào Việt Nam Khi phát hiện đối tượng KDTV thuộc danh mục đã công bố,
cơ quan bảo vệ và KDTV phải quyết định các biện pháp để bao vây, tiêu diệt đối tượng đó và yêu cầu chủ vât thể có mang đối tượng phải thực hiện ngay các biện pháp Nếu đối tượng KDTV lây lan thành dịch cở quan kiểm dịch và bảo vệ phải báo ngay tới cơ quan có thẩm quyền để công bố dịch, dập tắt dịch Công tác KDTV được tiến hành nhằm ngăn chặn dịch hại từ xa, chống lại sự lan truyền của các sinh vật gây hại thuộc diên nguy hiểm, đặc biệt hàng hóa xuất nhập khẩu vào nước ta Đối tượng kiểm dịch gồm côn trùng, bênh cây, tuyến trùng, cỏ dai
Châu Phi là châu lục duy nhất không thể nuôi sống mình bởi vì sản xuất nông nghiệp của họ luôn bị thất bại Một trong những lý do đó là sự phổ biến của cỏ ma
kí sinh Strigahermonthica (Del.) Benth’ Cỏ gây thiệt hại hàng năm trên toàn cầu
ước tính 7 tỷ USD và ảnh hưởng xấu đến an nih lương thực, cho hơn 100 triệu
người chủ yếu ở Châu Phi cân Sahara Benth’ Loại cỏ này thuộc nhóm 1 : Những
sinh vật có tiềm năng gây hại nghiêm trọng cho tài nguyên thực vật, chưa có trên lãnh thổ Việt Nam – Theo quyết định của Bộ trưởng Nông Nghiệp và Phát triển nông thôn sooa 117/2000 QĐ/BNN-BVTV ký ngày 20/11/2000
Trang 3II Nội dung
1. Phân bố
- Tên khoa học : Striga hermonthica (Del.) Benth
- Tên tiếng Việt : Cỏ ma ký sinh Ai Cập
- Tên khác : Buchnera hermontheca Del
Striga senegalensis Benth
- Vị trí phân loại:
Giới : Viridiplantae
Ngành : Spermatophyta
Lớp : Dicotyledonae
Bộ : Scrophulariales
Họ : Scrophulariaceae
Chi : Striga
ceb.wikipedia.org
Châu Á : Cam-pu-chia, Ả rập-xê-út, Syria, Yemen Châu Phi: Ăng-go-la, Be-nin, Bu-ki-na Fa-so, Burundi, Ca-mơ-run, Cộng hòa Trung Phi, Chad, Công gô, Ai cập, Ethiopia, Gambia, Ghana, Guinea,Bissau, Guinea, Kenya, Madagascar, Malawi, Mali, Mauritania, Morocco,Mozambique, Namibia, Niger, Nigeria, Rwanda, Senegal, Nam Phi, Sudan,Swaziland, Tazania, Togo, Uganda, Zambia, Zimbabwe
Ở Việt Nam loại này chưa xuất hiện
3 Phương thức gây hại
Sau khi nảy mầm, rễ ký sinh hình thành các lông hút để tiếp xúc và xâm nhập vào
rễ ký chủ, hình thành các rễ mút (đỉnh rễ) phát triển tiến dần vào tới mô mạch của
ký chủ Cây ký sinh hút đường, nước, các amino axít và muối khoáng từ ký chủ để phát triển thông qua hệ thống rễ Khi còn ở dưới mặt đất, việc hấp thụ ding dưỡng của cây ký sinh hoàn toàn phụ thuộc vào cây ký chủ Khi cây ký sinh mọc lên khỏi
Trang 4mặt đất, có ánh sáng mặt trời, diệp lục được hình thành (lá xanh phát triển), quá trình quang hợp bắt đầu xảy ra, nhưng hiệu quả chỉ bằng khoảng 20%, do đó cây
ký sinh vẫn sống dựa vào ký chủ trong suốt quá trình sinh trưởng và phát triển của nó
4 Ký chủ
- Ký chủ gồm các loài: cỏ, kê, mía, ngô, cao lương, lúa miến, kê chân vit
keys.lucidcentral.org
www.denstoredanske.dk
Cỏ ma kí sinh trên cây trồng
Trang 55. Đặc điểm nhận dạng cỏ ma ký sinh Ai Cập [Striga hermonthica (Del.) Benth.]
- Rễ kém phát triển, hình thành các vòi hút, giác bám ăn sâu vào rễ ký chủ
- Là cây thân thảo, cao từ 15 - 100 cm, phân nhánh, có lông
- Lá ở dưới mọc đối, lá ở trên mọc cách, hình mác hoặc hình elip, dài 2 - 8 cm, rộng đến 1 cm.QCVN 01 - 165 : 2014/BNNPTNT
- Hoa mọc ở đầu của nhánh, không cuống Lá bắc dài 1 - 2 cm, rộng 3
mm Đài hình ống, dài đến 1 cm, có 5 gân, đài có 5 răng dài 2 - 3 mm Tràng
có 4 thùy, màu hồng với những chấm trắng ở họng Nhị và nhụy khuất trong
ống tràng Mỗi nhánh có thể sinh ra hàng trăm hoa nhưng chỉ có 6-10 hoa
nở cùng lúc
- Quả nang dài đến 1 cm, chứa hàng trăm hạt rất nhỏ
- Hạt dài khoảng 0,3 mm, rộng 0,2 mm
Hình 1: Cây cỏ ma Striga hermonthica gây hại trên lúa miến
(Nguồn: CABI, Crop Protection Compendium, 2007)
Trang 6Hình 2: Ngọn cỏ ma Striga hermonthica mang hoa
(Nguồn: CABI, Crop Protection Compendium, 2007)QCVN 01 - 165 : 2014/BNNPTNT
Hình 3: Hạt cỏ ma Striga hermonthica
(Nguồn: CABI, Crop Protection Compendium, 2007)
Trang 7III Biện pháp phòng chống.
Căn cứ vào : ‘Pháp lệnh số 36/2001/PL-UBTVQH10 của Quốc hội : Pháp lệnh về
bảo vệ và kiểm dịch thực vật’ Theo CHƯƠNG III
KIỂM DỊCH THỰC VẬT
Điều 14
1 Công tác kiểm dịch thực vật phải bảo đảm phát hiện và kết luận chính xác, nhanh chóng, kịp thời tình hình nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật của các vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật
2 Công tác kiểm dịch thực vật bao gồm:
a) Thực hiện các biện pháp kiểm tra vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật;
b) Quyết định biện pháp xử lý thích hợp đối với vật thể nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật;
c) Giám sát, xác nhận việc thực hiện các biện pháp xử lý;
d) Điều tra, theo dõi, giám sát tình hình sinh vật gây hại trên giống cây nhập nội và sản phẩm thực vật lưu trữ trong kho;
đ) Phổ biến, hướng dẫn phương pháp phát hiện, nhận biết đối tượng kiểm dịch thực vật, thể lệ và biện pháp kiểm dịch thực vật
3 Cơ quan bảo vệ và kiểm dịch thực vật được trang bị các phương tiện cần thiết
và hiện đại để bảo đảm thực hiện nhiệm vụ được giao
Điều 18 :
Nếu vật thể bị nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật chưa có trên lãnh thổ Việt Nam
mà thuộc Danh mục đối tượng kiểm dịch thực vật của Việt Nam thì không được phép nhập khẩu và phải trả về nơi xuất xứ hoặc tiêu huỷ
Trong trường hợp chưa đủ điều kiện để kết luận về tình trạng nhiễm đối tượng kiểm dịch thực vật của vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật thì phải được bảo quản nghiêm ngặt ở một địa điểm quy định Trong thời hạn theo quy định của Chính phủ, cơ quan nhà nước có thẩm quyền về bảo vệ và kiểm dịch thực vật phải
có kết luận để vật thể đó được phép sử dụng hoặc bị xử lý theo quy định
IV Tài liệu tham khảo
QCVN 01 - 165 : 2014/BNNPTNT
Trang 8‘Pháp lệnh số 36/2001/PL-UBTVQH10 của Quốc hội : Pháp lệnh về bảo vệ
và kiểm dịch thực vật’
http://thuvienphapluat.vn/archive/Thong-tu-16-2014-TT-
BNNPTNT-quy-chuan-ky-thuat-Quoc-gia-Kiem-dich-Bao-ve-thuc-vat-vb235391.aspx
http://www.bbsrc.ac.uk/news/food-security/2012/120802-f-natural-magic-to-counter-witchweed-crop-menace.aspx
