Đồ án tốt nghiệp ngành cơ khí đóng tàu Lập quy trình sửa chữa hệ trục tàu dầu 6500 tấn

Hư hỏng - Cổ trục chong chóng bị mòn, xước - Trục chong chóng bị cong - Trên bề mặt trục chong chóng xuất hiện các vết nứt - Bề mặt lắp ghép giữa côn trục và mayơ bị gỉ 1- Cổ trục bị mò

giao thông vận tải đường thuỷ luôn luôn đóng một vai trò to lớn trong việc vận

chuyển và thông thương hàng hoá từ nơi này đến nơi khác bởi hai lý do

- Chi phí cho quá trình vận tải rẻ

- Khối lượng vận chuyển lớn

+ Vì thế giao thông vận tải đường thuỷ giữ một vai trò cực kỳ quan trọng + Trong bối cảnh đất nước ta hiện nay giao thông vận tải càng khẳng định được vai trò của nó và đang phát triển mạnh mẽ Hoà chung với sự phát triển đó ngành giao thông vận tải biển cũng đã và đang khẳng định mình bằng những đội tàu hiện đại và lớn mạnh Đất nước ta đang bước vào kỷ nguyên mới, kỷ nguyên của khoa học và công nghệ Trong lúc này sự nghiệp công nghiệp hoá và hiện đại hoá đất nước đang hứa hẹn nhiều thành công, nhưng sụ nghiệp này đang đứng trước nhiều thách thức mà câu hỏi chính là vấn đề công nghiệp và khoa học kỹ thuật, chính vì thế mà nghành công nghiệp đã được đàu tư có chiều sâu, đặc biệt là nghành công nghiệp đóng tàu của viêt nam ngày càng được đầu tư và phát triển mạnh mẽ để đáp ứng cho việc đóng mới và sửa chữa cho các công ty vận tải biển trong và ngoài nước

Ngành vận tải biển Việt Nam chủ yếu là mua tàu đóng mới ở nước ngoài và đã qua khai thác, có độ tuổi trung bình khá cao do đó máy móc và các trang thiết bị trên tàu đặc biệt là phần vỏ và hệ thông lái, phần tiếp xúc trực tiếp với nước biển do

đó chúng bị hao mòn và hư hỏng rất nhanh Việc đưa tàu ra nước ngoài sửa chữa tốn nhiều thời gian và chi phí lớn Hơn nữa ở nước ta đã có nhiều cơ sở, nhà mày sửa chữa tàu thuỷ các loại với đội ngũ cán bộ kỹ thuật có trình độ cao và công nhân lành nghề được đào tạo chính quy trong và ngoài nước Việc nghiên cứu để lập ra một quy trình sửa chữa hệ thống lái cho mỗi con tàu trước khi đưa vào sửa chữa cho phù hợp với trình độ kỹ thuật và trang thiết bị trong nước nhằm đảm bảo chất

nước ngoài đến sửa chữa ở mọi mức độ Đây là một thách thức lớn đối với các kỹ

sư đóng tàu tương lai

Sau thời gian học tập và nghiên cứu tại khoa đóng tàu thuộc trường Đại Học Hàng Hải để làm quen dần với công việc của một kỹ sư cơ khí đóng tàu ngoài thực tiễn sản xuất và nhằm nghiên cứu tổng hợp lại những kiến thức lý thuyết đã được học ở trường em được giao đề tài tốt nghiệp với nhiệm vụ như sau :

“Lập quy trình sửa chữa hệ trục tàu dầu 6500 tấn” được đóng tại nhà máy đóng tàu Phà Rừng Nội dung của đề tài gồm các phần sau:

1 Giới thiệu chung hệ trục tàu dầu 6500 DWT

2 Khảo sát sơ bộ hệ động lực và lập phương án sữa chữa

3 Lập quy tháo và kiểm tra

4 Lập quy trình lắp ráp hệ trục, chạy rà thử nghiệm thu

5 Sữa chữa một số hư hỏng hệ trục

và các các bạn để em hoàn thành đề tài tốt nghiệp của mình một cách tốt nhất

Em xin chân thành cảm ơn

Sinh viên : Nguyễn Văn Vị

1.1 GIỚI THIỆU TÀU

1.1.1 LOẠI TÀU, PHẠM VI KHAI THÁC

Tàu dầu sức chở 6500 tấn là loại tàu vỏ thép, có mũi quả lê Ca bin, buồng nghi khí và khoang máy được lắp đặt ở phía lái

Phần vỏ chính của tàu dưới boong chính được chia cách bởi các vách ngang, vách dọc thành các khoang, các khu vực sau:

- Phía hướng lái của tàu được dùng làm buồng máy lái, các két nứơc ngọt, khoang cách ly, và khoang dầu nặng

- Phần lái: được lằp đặt ở buồng máy lái,các két nước ngọt, khoang cách ly

và két dầu F.O

- Khu vực buồng máy: được bố trí lắp đặt các thiết bị nâng chính, các bệ sàn máy phụ, buồng điều khiển máy, xưởng sửa chữa và kho chứa.v.v… Két dầu trực nhật, két phục vụ và két lắng dầu bôi trơn được bố trí lắp đặt ở vị trí thích hợp Đáy đôi gồm két lắng dầu bôi trơn, két dàu Diesel, két dầu bẩn và các két cần thiết khác

- Khu vực hàng: có kết cấu vỏ thép, đáy đôi và 11 két hàng, 01 két nước bẩn, 12 két nước ballatst, 01 két nước ngọt

- Phần hướng mũi: két mũi, hầm xích neo, kho thuỷ thủ trưởng, các kho cần thiết khác, buồng chân vịt mũi được bố trí lắp đặt ở phần mũi tàu

Tàu được thiết kế để chở những hàng cùng với các cơ cấu kết cấu của tàu

Bao gồm:

Các sản phẩm từ dầu

Các hoá chất, IMO loại II và III bao gồm hàng độc hại

Các hoà chất, các hàng không phân hoá theo IMO

năng gây cháy, áp suất hơi, nhiệt độ, sự chống cự với vật liệu két và các vật chất khác trong phạm vi giới hạn cho phép

1.1.2 VÙNG HOẠT ĐỘNG, CẤP THIẾT KẾ

Vùng hoạt động của tàu: không hạn chế

Các quy phạm sau sẽ được áp dụng bao gồm cả các thông tư có hiệu lực tại ngày ký kết hợp đồng

- Những quy phạm của Đăng Kiểm

- Quy phạm hàng hải của nước đăng ký

- Công ước quốc tế về an toàn sinh mạng con người trên biển 1974 với nghị định thư 1978,và sủa đổi 1981, 1983 (GMDSS) sửa đổi 1988, 1989, 1990,

- Công ước quốc tế về đo dung tích tàu (london 1969)

- Quy định kênh đào Suez với quy phạm đo tải trọng

- Quy định kênh đào Panama với quy phạm đo tải trọng tàu

- Quy định quốc tế về thông tin liên lạc và truyền thanh 1976, 1979, 1983 với các quy định GMDSS

- Công ước quốc tế về sự ngăn chặn va chạm trên biển 1972 và bản sửa đổi

1981

- Nghị định thư về mớn nước của ISO số 6954, 1984(E) giới hạn độ rung động trên tàu

- Quy định của IMO A.468, 1981 về mức ồn trên tàu

1.1.3 CÁC THÔNG SỐ CHỦ YẾU CỦA TÀU

- Chiều dài toàn bộ Lmax = 110 m

- Chiều dài giữa hai đường vuông góc Lpp = 102 m

- Vòng quay tại công suất tối đa n = 200 RPM

1.2 TỔNG QUAN VỀ TRANG TRÍ ĐỘNG LỰC

1.2.1.BỐ TRÍ BUỒNG MÁY

Buồng máy được bố trí từ sườn số 9 (Sn09) đến sườn 32 (Sn32) Trong buồng máy lắp đặt 01 máy chính và các thiết bị phục vụ hệ thống động lực, hệ thống ống toàn tàu Điều khiển các thiết bị được thực hiện tại chỗ trong buồng máy hoặc từ xa trên buồng lái Một số bơm chuyên dụng có thể điều khiển từ xa trên boong chính như bơm vận chuyển dầu đốt, bơm nước vệ sinh, sinh hoạt, các quạt thông gió…

Máy chính được thiết kế và sản xuất dựa trên quy định chung của ngành hàng hải và nguyên tắc của đăng kiểm

Vật liệu và thiết bị cho máy được sản xuất và các thiết bị van, ống, bích, bulông, êcu, thiết bị đo v.v.được cấp theo đúng tiêu chuẩn công nghiệp của Hàn Quốc và của nhà máy đóng tàu

Máy mang ký hiệu Hanshin LH46L

Loại: Động cơ Diêsel tàu thuỷ 4 kỳ, tác dụng đơn, piston một hàng thẳng đứng, một tuabin tăng áp và một bầu làm mát không khí (sinh hàn gió)

- Vòng quay tại công suất tối đa :200 (RPM)

- Dầu nhiên liệu (F.O) :3500 sec R.W.No.1 ở 100oF

- Suất (lượng) tiêu hao nhiên liệu :136g/HP.h + 3%

(trị số calo thấp 10200 kcal/kg)

- Hệ thống khởi động :khởi động bằng khí nén

- Hệ thống đảo chiều :đảo chiều trực tiếp

- Khởi động và dừng : Bên cạnh máy, trong buồng điều khiển máy, trên buông lái

- Hệ thống điều khiển tốc độ :trên buồng lái, buồng điều khiển máy

- Hệ thống làm mát :làm mát xylanh bằng nước ngọt

Làm mát Piston bằng dậu nhờn (L.O)

1.2.3.THIẾT BỊ KÈM THEO MÁY CHÍNH

- Bơm LO bôi trơn máy chính :02 cụm

- Bơm làm mát dầu nhờn :01 cụm

- Bơm làm mát nước ngọt :01 cụm

- Bơm tay LO trước khởi động :01 cụm

- Bơm chuyển nhiên liệu thấp áp :01 cụm

- Binh chứa khí nén khởi động :02 bình

- Ống bù hoà giãn nở :01 đoạn

1.2.4.HỆ THỐNG PHÁT ĐIỆN

1.2.4.1.GIỚI THIỆU CHUNG

Máy phát điện chính nối với đông cơ Diêsel sẽ được thiết kế và lắp đặt để đảm bảo đủ tải điện cho các hoạt động của tàu trong khi chạy trên biển dưới điều kiện môi trường như những tiêu chuẩn/gợi ý của nhà sản xuất, để đáp ứng yêu cầu của đăng kiểm

Các yếu tố chi tiết để xác định công suất của máy phát xem nó có thích hợp hay không sẽ dựa trên bảng tính chi tiết cân bằng tải điện

Máy phát diêsel sẽ có đủ công suất để chạy song song (hoà đồng bộ) Máy được nối trực tiếp với máy phát trên bệ chung và được giữ chặt trên

bệ bằng tấm căn nhựa tổng hợp

1.2.4.2.ĐỘNG CƠ DIÊSEL

Loại động cơ 4 thì, tác dụng đơn, piston thẳng đứng, làm mát bằng nước, khởi động bằng khí nén, tăng áp bằng tuabin khí xả và làm mát không khí nạp bằng sinh hàn gió

- Bơm dầu F.O (dẫn động bằng động cơ :01 bộ

- Điều khiển từ xa :trong buông điều khiển và cục bộ bên máy

- Làm mát bằng nước biển

Phụ kiện cho mỗi máy

- Bơm L.O (dẫn động bằng động cơ) :01 bộ

- Bơm nước ngọt làm mát (dẫn động bằng động cơ) :01 bộ

Các thiết bị cần thiết khác cho máy phát theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo

- Công suất :khoảng 158HP x 1800RPM x 131kVA

- Dòng điện xoay chiều 450 V, 3 pha, tần số 60Hz

- Khởi động bằng ắc quy và bằng tay

Kết cấu và chức năng của thiết bị sinh hơi sẽ dựa trên tiêu chuẩn của nhà sản xuất và yêu cầu của đăng kiểm

Sản lượng hơi tối đa của nồi hơi khác nhau theo điều kiện của khí xả từ máy chính Mức nước trong nồi hơi sẽ được giữ ở mức hoạt động tự động của bơm cấp nước

Dầu nhiên liệu cấp cho nồi hơi có độ nhớt lên tới 3500 sec R.W.No.1 ở

- Nhiệt độ hơi : được bão hoà

- Lượng hơi thực tế :khoảng 8000 kg/h

- Nhiệt độ nước cấp :60oC

- Nhiên liệu đốt cháy : 3500 sec R.W.No.1 ở 100oC

Thết bị và phụ kiện theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo Khoang đốt dầu sẽ tự động điều chỉnh phụ thuộc vào áp suất hơi

1.2.5.3.NỒI HƠI KINH TẾ

Loại dàn ống tuần hoàn cưỡng bức

- Công suất :600Kg/h x 6kg/cm2 tại 90% công suất của máy chính

- Bơm tuần hoàn : 02 bộ

Thiết bị, phụ kiện cho nồi hơi

- Quạt gió cưỡng bức :01 bộ

- Bơm tăng cường F.O :02 bộ

- Bầu hâm dầu F.O :01 bộ

Thiết bị điều khiển tự động :01 bộ

Công suất :80 m3/h x 30kg/cm2 (F.A)

Thiết bị khởi động và dừng tự động được lắp cho máy nén khí chính được kích hoạt bằng áp lực của chai gió chính

Một nguồn điện của máy nén khí được cấp từ máy phát sự cố

1.2.6.3.CHAI GIÓ CHÍNH

Loại: chai gió loại trụ đứng với kết cấu hàn

Công suất : 900 l x 30Kg/cm2

1.2.6.4.CHAI GIÓ LÀM VIỆC

Loại: chai gió loại trụ đứng với kết cấu hàn

1.2.7.1.GIỚI THIỆU CHUNG

Máy lọc dầu được lắp đặt để lọc dầu F.O, dầu bôi trơn L.O cho máy chính, máy đèn trong buồng máy

Một bộ máy lọc H.F.O sẽ được sử dụng như máy lọc D.O

Các máy lọc sẽ được lắp đủ công suất hut từ két lắng F.O và két lắng D.O trong đáy đôi

1.2.7.2.MÁY LỌC DẦU HFO

Loại: máy lọc ly tâm, đẩy hoàn toàn, tự làm sạch, hoạt động tự động

Số lượng : 02 bộ

Công suất : khoảng 1750 l/h tại 3500 sec R.W.No.1 ở 1000C Bơm cấp : loại gắn liền trên thiết bị

1.2.7.3.MÁY LỌC DẦU L.O

Loại: máy lọc ly tâm, đẩy hoàn toàn, tự làm sạch, hoạt động tự động

Số lượng : 02 bộ

Công suất : khoảng 1650 l/h

Bơm cấp : 2 bộ loại độc lập (tách rời)

Phụ kiện được cung cấp theo tiêu chuẩn của nhà sản xuất

1.2.8.MÁY PHÂN LY DẦU NƯỚC

Loại máy tự động xả, thảo mãn theo IMO

Công suất : 1m3/h, độ sạch dưới 15PPM

Bơm nước bẩn : 01 bộ, 1m3/h x 20 m

Lắp đặt thiết bị báo động và van 3 chiều

1.2.9 THIẾT BỊ XỬ LÝ NƯỚC THẢI

Loại: sinh vật học được IMO phê duyệt

Công suất :30kg/h (khoảng 300.000Kcal/h)

Thiết bị đốt : một bộ loại đốt dầu D.O

Loại máy bay hơi

1.2.12 ĐIỀU HOÀ BUỒNG ĐIỀU KHIỂN

Loại: hộp,R404A trực tiếp giãn nở làm mát, được làm mát bằng nước biển

Tất cả các bơm được dẫn động qua các khớp mềm giữa trục công tác và trục mô tơ

Bơm ly tâm được lắp thiết bị tự mồi, được đặt trên nguồn tự trục bơm ly tâm

có thể dễ dàng tháo các bộ phận quay để kiểm tra hoặc thay thế mà không cần tháo ống

Tuy nhiên động cơ điện có thể làm giống theo quy định của nhà cung cấp

Vật liệu của bơm ly tâm

Tất cả các bơm dầu phục vụ được bôi trơn băng tay, loại trụ trong

Vật liệu của bơm như sau:

1.2.13.3.BƠM BÁNH RĂNG VÀ BƠM TRỤC VÍT

Thiết bị làm kín trục là loại vanh kín cơ khí

Vật liệu của bơm bánh răng như sau:

Bánh răng Thép cacbon

Bích nối Sắt đúc

1 bơm cứu hoả dùng chung M.V.C.SP 90m3/h x 75m

1 bơm cứu hoả và la canh M.V.C.SP 90m3/h x 75m

1 bơm nước biển làm mát máy chính M.V.C 160m3/h x 20m

2 bơm nước ngọt làm mat máy chính M.V.C 60m3/h x 20m

2 bơm nước biển làm mát máy phụ M.V.C 110m3/h x 25m

1 bơm dầu bôi trơn máy chính M.V.G 60m3/h x 44m

2 bơm cấp dầu H.F.O máy chính M.H.G 1.5m3/h x 59m

2 bơm cấp dầu L.O cho máy lọc M.H.G 1.2m3/h x 25m

1 bơm vận chuyển dầu bôi trơn M.H.G 5m3/h x 30m

1 bơm chữa cháy sự cố M.H.C.SP 45m3/h x 55m

2 bơm dầu H.F.O tăng cường cho máy phục vụ M.H.G 0.45m3/h x 40m

2 bơm H.F.O tuần hoàn cho máy phụ M.H.G 1.2m3/h x 60m

2 bơm H.F.O tuần hoàn cho máy chính theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo

M: dẫn động bằng động cơ điện V: thẳng đứng

1- sinh hàn nước ngọt làm mát máy chính

Vỏ và ống bao có van điều khiển nhiệt độ tự động

Làm mát bằng nước biển

1- Sinh hàn L.O

Vỏ và ống bao có van điều khiển nhiệt độ tự động

Làm mát bằng nước biển

1- bầu hâm dầu F.O máy lọc

Vỏ và ống bao có van điều khiển nhiệt độ tự động

2- bầu hâm dầu L.O máy lọc

Vỏ và ống bao có van điều khiển nhiệt độ tự động

3- sinh hàn nước ngọt cho máy phát điện

Làm mát bằng nược biển

1- sinh hàn xả khí cho nồi hơi

Làm mát bằng nước biển

1- bầu hâm F.O nồi hơi

Theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo

2- bầu hâm F.O cho máy phụ

Vỏ và ống bao có van điều khiển nhiệt độ tự động

1- sinh hàn dầu thủy lực

Theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo

Làm màt bằng nước biển

2- bầu hâm F.O cho máy chính

Thiết bị theo tiêu chuẩn của nhà chế tạo

1.2.15.BẦU LỌC VÀ THIẾT BỊ ĐO LƯU LƯỢNG

1.2.15.1.BẦU LỌC

a) bầu lọc F.O cho máy chính và máy phụ

Số lượng : 01 bộ cho mỗi máy

Loại tự động làm sạch và kiểm tra

b) bầu lọc L.O cho máy chính

Số lượng : 01 bộ

Loại tự động làm sạch và kiểm tra

1.2.15.2.THIẾT BỊ ĐO LƯU LƯỢNG VÀ ĐO ĐỘ NHỚT

a) thiết bị đo độ nhớt máy chính

Số lượng: mỗi máy một bộ

Loại điều khiển bằng thuỷ lực hoặc bằng điện không có thiết bị ghi

b) thiết bị đo lưu lượng cho máy chính

Số lượng: 01 bộ

Loại theo tiêu chuẩn của nhà cung cấp

c) thiết bị đo lưu lượng cho A/E và nồi hơi

Số lượng: mỗi bộ một thiết bị

Loại theo tiêu chuẩ của nhà cung cấp

1.2.16.CÁC KÉT TRONG BUỒNG MÁY

Khối lượng trong két được mô phỏng trong thuyết minh chung sẽ dựa trên tổng dung tích Các két cần thiết cho các chức năng khác nhau sẽ được cung cấp trong buồng máy được làm bằng thép và được gia cường

người chui, nhiệt kế theo thực tế công việc của nhà đóng tàu và quy phạm

Dung tích các két sẽ được thay đổi theo hướng dẫn của nhà chế tạo máy chính

Tất cả các két dầu H.F.O phục vụ và trực nhật sẽ được cach nhiệt bằng tấm gỗ dầy 50mm và tấm nắp bằng thép mạ kẽm 1,6mm

Kích thước của ống thông hơi theo yêu cầu của đăng kiểm

1.2.17.THIẾT BỊ CỦA XƯỞNG LÀM VIỆC TRONG BUỒNG MÁY

Xưởng làm việc được lắp trong buồng máy và được cung cấp các thiết bị sau:

Loai: Dòng điện xoay chiều

Công suất: 300AMP

Phụ kiện: gang tay

1.2.17.4.MAY CẮT BẰNG KHÍ

1 máy cắt bằng khí

Nâng: động cơ điện

Sự di chuyển: động cơ điện

Xà nâng: xà chữ H để dịch chuyển

1.2.18.2 TAI CẨU

Lắp đặt các tai cẩu để nâng các thiết bị và máy móc lớn

CHƯƠNG 2 CÁC HƯ HỎNG CỦA HỆ TRỤC VÀ NGUYÊN NHÂN 2.1 Trục chong chóng

2.1.1 Điều kiện làm việc

- Một đầu hệ trục nối liền với máy chính: chịu tác dụng trực tiếp của mômen xoắn từ máy chính

- Đẩu kia mang chong chóng: chịu trực tiếp mômen cản của chong chóng trong sóng gió

- Chịu tác dụng của trọng lượng bản thân

- Chịu tác động của các dao động có tính chu kỳ

- Chịu tác động của lực dọc trục

- Chịu sự ăn mòn hoá học và ăn mòn điện hoá

- Chịu sự mài mòn tại vị trí các ổ đỡ

- Chịu mỏi do ứng suất thay đổi

2.1.2 Hư hỏng

- Cổ trục chong chóng bị mòn, xước

- Trục chong chóng bị cong

- Trên bề mặt trục chong chóng xuất hiện các vết nứt

- Bề mặt lắp ghép giữa côn trục và mayơ bị gỉ

1- Cổ trục bị mòn, xước

a) Nguyên nhân

- Do vật liệu trục khi chế tạo có khuyết tật

- Chịu tác dụng của mômen xoắn

- Chịu tác động của lực dọc trục

- Chịu tác động của tải trọng có tính chu kỳ

- Chịu tác động của hiện tượng mỏi

- Trục chong chóng trong quá trình làm việc phải đặt trên hai ổ đỡ nên các cổ trục phải chịu sự mài mòn do masat với bạc trục Sau một thời gian làm việc trục sẽ bị mòn

b) Tác hại

Làm kích thước, hình dáng của cổ trục bị thay đổi, tăng tốc độ mài mòn làm cho khe hở lắp ghép với bạc trục tăng, dẫn đến độ gãy khúc và độ lệch tâm vượt quá giới hạn cho phép Hệ trục bị dao động mạnh

c) Cách kiểm tra

- Tháo trục ra khỏi ống bao

- Dùng palme đo ngoài đo đường kính cổ trục tại ba tiết diện

2- Trục chong chóng bị cong

a) Nguyên nhân

- Tàu va vào đá ngầm

- Bị mắc cạn

- Tàu va vào nhau làm biến dạng các gối đỡ dẫn đến trục bị cong

- Các gối trục bị phá hỏng do bảo dưỡng không tốt

- Chất lượng chế tạo kém

b) Tác hại

- Nếu trục bị cong ít, làm tốc độ mài mòn các gối đỡ tăng, hệ trục dao động mạnh hơn bình thường

- Nếu trục bị cong nhiều dẫn đến phá hỏng các gối đỡ, hệ trục không thể làm việc được

- c) Cách kiểm tra

- Đặt trục lên máy tiện

- Dung đồng hồ so kiểm tra độ cong

3- Trên trục xuất hiện các vết nứt

a) Nguyên nhân

- Do trục bắt đầu bị mỏi

- Sự tập trung ứng suất do kết cấu gây nên (góc lượn, rãnh then) hoặc do chất lượng chế tạo xấu (vết xước do gia công, kỹ thuật nhiệt luyện kém…)

- Sử dụng không đúng kỹ thuật (ổ trục điều chỉnh không đúng, khe hở cần thiết quá nhỏ…)

- Kiểm tra bằng chất chỉ thị màu hoặc từ tính

- Khi thấy có vết nứt thì độ sâu của vết nứt được kiểm tra bằng siêu âm

- Thông thường việc kiểm tra các vết nứt được tiến hành bằng phương pháp Microcheck

- Dùng chất tẩy rửa làm sạch bề mặt kiểm tra, sau đó phun một lớp bột màu đỏ lên trên, đợi cho khô rồi lau sạch

- Tiếp theo phun một lớp bột màu trắng lên trên, nếu có vết nứt thì có một đường màu đỏ hiện lên

4- Bề mặt lắp ghép giữa côn trục và mayơ bị gỉ

a) Nguyên nhân

Do nước biển dò vào trong vì kết cấu của bộ làm kín không tốt

b) Tác hại

- Gây khó khăn cho quá trình tháo

- Chất lượng của mối ghép không đảm bảo

c) Cách kiểm tra

Quan sát bằng mắt thường khi chân vịt đã được tháo rời

2.2 Trục trung gian

2.2.1 Điều kiện làm việc

- Là chi tiết tham gia chuyển động quay dẫn đến chịu mômen xoắn lớn

do động cơ truyền tới

- Chịu sự mài mòn masat tại vị trí ổ đỡ

2.2.2 Hư hỏng

- Tại vị trí bạc đỡ bị mòn, xước

- Trên trục xuất hiện các vết nứt

- Trục trung gian bị cong

1-Trục bị mòn xước

a) Nguyên nhân

- Trục chịu sự mài mòn do masat với bạc trục

- Sau một thời gian làm việc trục tại vị trí bạc đỡ bị mòn Nếu chất lượng dầu bôi trơn không tốt, điều kiện làm mát không đảm bảo thì trục sẽ mòn nhanh

b) Tác hại

- Làm kích thước, hình dáng của trục bị thay đổi

- Tăng tốc độ mài mòn, độ gãy khúc, độ lệch tâm

a) Nguyên nhân

- Tàu va vào đá ngầm

- Tàu bị mắc cạn

- Tàu va vào nhau làm biến dạng các gối đỡ dẫn đến trục bị cong

- Các gối trục bị phá hỏng vì bảo dưỡng không tốt, chất lượng chế tạo kém

b) Tác hại

Trục tại vị trí gối đỡ và bạc trục bị mòn nhanh làm hệ trục bị dao động mạnh c) Cách kiểm tra

- Đặt trục trên máy tiện

- Dùng đồng hồ so để kiểm tra độ cong của trục

2.3 Chong chóng

2.3.1 Điều kiện làm việc

- Chịu tiếp xúc trực tiếp với nước biển

- Thường xuyên phải làm việc trong mối trường nước biển, dễ bị va chạm với những vật cứng khác

- Bị ăn mòn do hiện tượng xâm thực

- Chịu tác dụng của mômen xoắn khi động cơ làm việc

- Chịu lực tác dụng của trọng lượng bản thân

- Làm giảm hiệu suất đẩy

- Gây rung động ở vòm đuôi

c) Cách kiểm tra

- Chong chóng bị cong dẫn đến bước chong chóng H bị thay đổi

- Tháo chong chóng ra, đặt trên bàn máp

- Có nhiều phương pháp để đo bước cánh:

+ Đo bước xoắn băng dây rọi

+ Đo bước xoắn bằng thước thẳng

+ Đo bước xoắn bằng thiết bị chuyên dùng

2- Cánh chong chóng bị mẻ, quăn, gãy cánh

3- Cánh chong chóng bị nứt

a) Nguyên nhân

- Do khuyết tật khi chế tạo

- Va chạm mạnh khi hoạt động (va vào đá ngầm…)

- Gây khó khăn cho quá trình thao

- Chất lượng mối ghép không đảm bảo

c) Cách kiểm tra

Quan sát bằng mắt thường sau khi chong chóng đã được tháo rời

2.4 Bạc trục chong chóng

2.4.1 Điều kiện làm việc

- Chịu tác dụng của lực masat giữa bạc và trục chong chóng

- Tiếp xúc trực tiếp với nước làm mát

2.4.2 Hư hỏng

- Trên bề mặt làm việc của bạc bị mòn

- Bề mặt bạc bị xước

- Bong giữa lớp cốt bạc và bạc

- Cháy bạc

2.4.3 Nguyên nhân

- Mất nước làm mát và bôi trơn

- Do quá trình bảo dưỡng kém dẫn đến trục bị lắc

- Bản thân trục bị mòn không đều gây độ côn, độ ôvan

- Độ gãy khúc và độ dịch tâm của đương trục quá giới hạn cho phép

2.5 Ống bao trục

2.5.1 Điều kiện làm việc

- Tiếp xúc với nước làm mát

- Chịu tải trọng tĩnh của trục chân vịt và chân vịt

- Khi làm việc ống bao bi rung động do trục bị lắc

- Bề mặt ngoài ống bao bị tác dụng ôxi hoá

- Tại phần ống bao phía trong, nếu lớp sơn chống gỉ không tốt sẽ bị ôxi hoá do tiếp xúc với không khí

b) Tác hại

- Gây khó khăn cho quá trình tháo

- Nếu để lâu ngày sẽ phá hỏng ống bao

c) Cách kiểm tra

Quan sát bằng mắt thường

2- Ống bao bị nứt, vỡ

a) Nguyên nhân

- Do tàu bị va chạm mạnh, vỏ tàu bị biến dạng

- Nếu sự biến dạng quá lớn sẽ làm cho ống bao bị nứt

b) Tác hại

- Nước từ ngoài tàu dò vào trong buồng máy

- Đường tâm lý thuyết của hệ trục bị thay đổi

c) Cách kiểm tra

- Quan sát bằng mắt thường nếu ống bao bị vỡ

- Sử dụng chất chỉ thị màu nếu ống bao bị nứt

2.6 Bich nối trục

2.6.1 Điêu kiện làm việc

- Bích nối trục chịu tác dụng của mômen xoắn

- Chịu tác dụng của lực dập ở các lỗ bulông và rãnh then

+ Trong quá trình lắp, lực xiết bulông quá lớn

+ Lỗi kỹ thuật trong quá trình gia công, chế tạo

2.7.1 Điều kiện làm việc

Chịu tải trọng tĩnh và tải trọng động do hệ trục gây ra

- Chịu sự mài mòn do masat với cổ trục

- Chất lượng dầu bôi trơn không tốt

b) Tác hại

- Làm kích thước, hinh dáng của trục bị thay đổi

- Tăng tốc độ mài mòn dẫn đến khe hở lăp ghép tăng

- Làm cho độ gãy khúc và độ dịch tâm vượt qua giới hạn cho phép, hệ trục bị dao động mạnh

c) Cách kiểm tra

Dùng palme đo đường kính trong của bạc

CHƯƠNG 3 QUY TRÌNH THÁO VÀ KIỂM TRA HỆ TRỤC 3.1 Khảo sát sơ bộ trước sửa chữa

3.1.1 Mục đích

Nhằm xác định sơ bộ hư hỏng của hệ trục từ đó có phương án sửa chữa và

kế hoạch sửa chữa hợp lý

3.1.2 Yêu cầu

- Hệ trục phải được đưa vào khảo sát đúng thời hạn

- Hệ trục phải có đầy đủ hồ sơ kỹ thuật bao gồm:

+ Hồ sơ sửa chữa lần trước, nếu có

+ Các hồ sơ kỹ thuật nhà sản xuất như hồ sơ kết cấu, nguyên lý

- Hệ trục phải làm việc được

- Trước khi tiến hành khảo sát phải làm những công việc sau:

+ Vệ sinh sạch sẽ bên ngoài hệ trục

+ Phải có bản yêu cầu sửa chữa, nêu rõ các hạng mục sửa chữa

3.1.3 Nội dung khảo sát hệ trục trước sửa chữa

1- Kiểm tra, đánh giá hồ sơ của tàu

- Xem xét và đánh giá hồ sơ kỹ thuật, hồ sơ khai thác của tàu

- Xem xét, kiểm tra hồ sơ sửa chữa lần trước nếu có

2- Kiểm tra toàn bộ phần ngoài của hệ trục

- Bằng mắt thường quan sát các hư hỏng dễ nhận thấy như: những chỗ bị rỗ, gỉ, vết nứt lớn trên hệ trục và chong chóng

- Kiểm tra độ kín của tết kín nước

- Kiểm tra hệ thống bôi trơn, làm mát, các đồng hồ chỉ báo

3- Thử buộc bến

- Được tiến hành khi tàu đang buộc chặt vào bến

- Khởi động động cơ, cho động cơ chạy tiến ở chế độ tải 80% vòng quay định mức, sau đó chạy lùi ở chế độ 20% vòng quay định mức để đánh

giá tình trạng của hệ trục

3.2 Quy trình tháo hệ trục và chong chóng

3.2.1 Yêu cầu chung trong quá trình tháo

1- Yêu cầu chung trước khi tháo

- Tất cả các chi tiết phải được đánh dấu trước khi tháo

- Đo chiều dày các đệm ở bệ ổ đỡ và ổ chặn

- Vẽ sơ đồ vị trí của chúng và kiểm tra dấu của các chi tiết và cụm cơ bản

- Kiểm tra độ chính xác của mối ghép và sự cố định của chong chóng trên trục để làm cơ sở cho việc sửa chữa

- Các ống phải được đánh dấu đúng chiều và bảo quản cẩn thận, các ống còn lại phải được nút chặt

- Các lỗ lắp đồng hồ nhiệt kế sau khi tháo phải được nút kín bằng nút gỗ hoặc nhựa

- Các dụng cụ đo đạc, kiểm tra sau khi tháo phải được lau chùi cẩn thận

và được bảo quản trong hộp

- Vệ sinh phần ngoài sạch sẽ, xả hết nhiên liệu, các công chất làm mát

và bôi trơn

- Tháo các bulông theo nguyên tắc đối xứng

- Nếu các êcu được bố trí trên nhiều guzông trong cùng một mặt phẳng thì khi tháo phải nới lỏng cho tất cả và tháo theo nguyên tắc đối xứng

- Khi tháo các êcu phải tránh việc dùng búa, đục tác dụng trực tiếp vào êcu

- Các bulông phải được vặn vào êcu tương ứng sau khi tháo

- Khi cẩu trục, dây cáp phải được cuốn giẻ dể tránh xây xước, cong vênh

- Các trục phải có giá kê sau khi tháo

- Giá đỡ các chi tiết phải đảm bảo cứng vững

- Dụng cụ tháo phải phù hợp với trọng lượng vật nặng và đảm bảo tính

an toàn

2- Yêu cầu về công tác chuẩn bị

- Phải có đầy đủ bản vẽ, thuyết minh để thực hiện qui trình tháo, trong

đó phải có đầy đủ bản vẽ lắp và bản vẽ kết cấu

- Nguyên vật liệu (dầu, mỡ, giẻ lau …) phải được chuẩn bị đầy đủ và phù hợp với các bước công việc

- Tàu phải hoàn toàn cân bằng trên triền đà

a) Đối với công nhân

- Phải trang bị đầy đủ quân áo bảo hộ, mũ bảo hộ, đeo giầy và găng tay…

- Vận hành máy móc theo đúng qui trình do nhà chế tạo cung cấp

- Tuân thủ qui trình tháo đã được đặt ra

- Đảm bảo những nguyên tắc an toàn về phòng chống cháy, nổ

b) Đối với máy móc và thiết bị phục vụ cho quá trình tháo

- Được kiểm tra kỹ lưỡng trước khi đem sử dụng

Lên đà Tách trục

Tháo trục trung

gian

Tháo bánh lái

Tháo chong chóng

Tháo các bộ làm kín

Tháo trục chong chóng

Tháo ống bao Tháo bạc trục

- Các thiết bị nâng hạ và vận chuyển phải hoạt động an toàn và tin cậy

- Dung cụ đo có độ chính xác cao

Quy trình tháo tháo tổng quát

Hình 3.1: Quy trình tháo hệ trục

3.2.2 Các nguyên công tháo hệ trục và chong chóng

1- Nguyên công 1: Tách trục

a) Yêu cầu kỹ thuật

- Đánh dấu vị trí từng bulông và vị trí của nó

- Đánh dấu ở vị trí dễ nhìn thấy

- Tháo lần lượt các bulông theo nguyên tắc đối xứng để tránh biến dạng cục bộ

- Vệ sinh sạch sẽ bề mặt phía ngoài của bích nối và bulông bích nối

- Không làm hư hại bề mặt bích và bulông bích nối

- Các bulông phải được vặn đúng đai ốc của nó sau đó cho vào hộp bảo quản

b) Chọn dụng cụ

Clê, búa, đệm đồng, thước dài và thước lá…

c) Trình tự thực hiện

- Bước 1: Đánh dấu vị trí các bulông bích nối

- Bước 2: Dung clê nới lỏng đai ốc của các bulông bích nối ra 1/2 chu vi cho toàn bộ các bulông theo nguyên tắc đối xứng

- Bước 3: Lắp miếng đệm đồng vào đầu bulông

- Bước 4: Dùng kích thủy lực đóng vào miếng đệm cho bulông chui ra

- Bước 5: Lắp đai ốc vào bulông, cho vào hộp

Hình 3.2: Tách trục ra khỏi động cơ 1-Tay đòn 3- Cán Piston 6- Gông kích thủy lực 2-Piston 4,5- Trục 7- Bulông liên kết

2- Nguyên công 2: Kiểm tra độ gãy khúc, dịch tâm

a) Yêu cầu kỹ thuật

- Dụng cụ đo phải đảm bảo chính xác

- Khi dùng phương pháp này trên các trục không quay

- Khi thước đặt trên mặt bích đuôi thì đo được trị số của mặt bích đầu (Z trên, Z dưới)

Kết quả đo được lập bảng

Bảng 3.3:Kết quả đo độ dịch tâm

Mặt bích đuôi trục trung gian

Độ dịch tâm giữa trục trung gian và máy chính

Độ dịch tâm giữa bích trục trung gian

d

Z +

YB

YA

Hinh 3.4: Kiểm tra độ gãy khúc

*) Hiệu khe hở trên hai mặt phẳng được xác định như sau: