Ở Việt Nam, cây Đan Sâm vẫn phải nhập gần như 100% từ Trung Quốc nên giá trị của loài cây này trở nên lớn hơn và kèm theo rủi ro, sai phạm trong quá trình sản xuất và vận chuyển như không kiểm soát được chất lượng sản phẩm, sự nhiễm kim loại nặng, dư lượng thuốc trừ sâu, bị thay thế bằng các loại thảo mộc khác trong thuốc thảo dược Trung Quốc. Nhưng để nuôi trồng và khai thác trong tự nhiên phải mất tới hai, thêm vào đó còn chịu ảnh hưởng của thời tiết, các loại dịch bệnh, sự ô nhiễm môi trường và việc quỹ đất dành cho việc phát triển cây dược liệu ngày càng bị thi hẹp, cạnh tranh từ các ngành cây trồng khác dẫn đến số lượng thành phẩm thu được không đáp ứng đủ nhu cầu.Với nhiều khó khăn như đã nêu trên, việc đưa kĩ thuật công nghệ sinh học như nuôi cấy rễ bất định, rễ tơ… vào sản xuất, thu nhận các hợp chất có hoạt tính cao đã và đang được nghiên cứu, thử nghiệm rộng rãi trên thế Các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu và hoàn thiện quy trình nhân giống vô tính cây sâm Ngọc Linh, rút ngắn thời gian trồng mà vẫn có đầy đủ lượng hoạt chất saponin ở thân, củ, rễ… như cây thu hoạch trong tự nhiên.Vậy tại sao chúng ta không thay cho các phương pháp truyền thống nhiều rủi ro bằng cácg áp dụng kỹ thuật công nghệ sinh học vào sản xuất các hợp chất thứ cấp chất lượng cao? Dù đòi hỏi chi phí ban đầu và đội ngũ kỹ thuật viên trình độ cao nhưng đây chính là chìa khóa mở ra cánh cửa của nền công nghiệp dược liệu sạch trong tương lai. Phương pháp nuôi cấy rễ tơ với những ưu điểm vượt bậc hứa hẹn là một hướng đi đầy triển vọng. Vậy làm thế nào để tăng sinh khối rễ tơ đan sâm trong nuôi cấy intro để thu được những hợp chất có hoạt tính dược liệu cao ?
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HÀ NỘI TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÀ NỘI - AMSTERDAM QUẬN CẦU GIẤY – THÀNH PHỐ HÀ NỘI
**************
ĐỀ TÀI DỰ THI KHOA HỌC, KỸ THUẬT DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC CẤP THÀNH PHỐ
LẦN THỨ TƯ (NĂM HỌC 2014 - 2015).
Tên đề tài:
NGHIÊN CỨU BIỆN PHÁP TĂNG SINH KHỐI RỄ TƠ CÂY
ĐAN SÂM (SALVIA MILTIORRHIZA BUNGE) PHỤC VỤ
NGÀNH CÔNG NGHIỆP DƯỢC.
Lĩnh vực: Công nghệ sinh học
NGƯỜI HƯỚNG DẪN
GV Trần Thu Hương
Trường THPT Chuyên HN – Amsterdam.
PGS.TS Nguyễn Thị Phương Thảo
Học viện Nông nghiệp Việt Nam
TÁC GIẢ:
1 Đinh Thục Anh (Nhóm trưởng) - Lớp 11 Sinh – THPT Chuyên HN – Amsterdam.
2 Nguyễn Minh Châu – Lớp 11 Sinh – THPT Chuyên HN – Amsterdam.
Hà Nội, tháng 12 năm 2014
Trang 2MỤC LỤC
MỤC LỤC 1
PHẦN 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2
PHẦN 2 TỔNG QUAN 3
I TỔNG QUAN TÀI LIỆU 3
1 Đan Sâm 3
2 Cơ sở lý thuyết 3
II ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI 3
PHẦN 3 NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ 4
I PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU 4
1 Phương pháp nghiên cứu 4
2 Nội dung nghiên cứu 4
II KẾT QUẢ 7
1 Ảnh hưởng của thành phần môi trường đến sinh khối rễ tơ đan sâm dòng A5.14 7
2 Ảnh hưởng của trạng thái môi trường đến sự tăng sinh khối rễ tơ đan sâm 7
3 Ảnh hưởng của một số chất elicitor đến sự tăng sinh khối rễ tơ và sự tổng hợp hoạt chất mục tiêu 9
4 Ảnh hưởng của dạng bình nuôi cấy đến sự tăng sinh khối rễ tơ 11
III HƯỚNG PHÁT TRIỂN 12
PHẦN 4 KẾT LUẬN 13
I KẾT LUẬN 13
II Ý NGHĨ CỦA ĐỀ TÀI 13
Tài liỆu tham khẢo 14
1
Trang 4PHẦN 1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Cùng song song với sự phát triển của đời sống hiện đại là sự xói mòn và
ô nhiễm môi trường do con người, đi kèm là sự xuất hiện của nhiều loại bệnh, trong đó đáng quan ngại nhất là các căn bệnh nan y liên quan đến tim mạch Xưa có câu “Nhất vị đan sâm, cộng đồng tứ vật thang “ Nghĩa là một vị đan bằng bốn vị: đơn quy, địa hoàng, xuyên khung, bạc thược – vốn là bài thuốc huyết kinh điển của Đông y Bên cạnh đó, các nghiên cứu dược lý hiện đại cũng cho thấy Đan Sâm đặc biệt tốt cho tim mạch
Ở Việt Nam, cây Đan Sâm vẫn phải nhập gần như 100% từ Trung Quốc nên giá trị của loài cây này trở nên lớn hơn và kèm theo rủi ro, sai phạm trong quá trình sản xuất và vận chuyển như không kiểm soát được chất lượng sản phẩm, sự nhiễm kim loại nặng, dư lượng thuốc trừ sâu, bị thay thế bằng các loại thảo mộc khác trong thuốc thảo dược Trung Quốc Nhưng để nuôi trồng và khai thác trong tự nhiên phải mất tới hai, thêm vào đó còn chịu ảnh hưởng của thời tiết, các loại dịch bệnh, sự ô nhiễm môi trường và việc quỹ đất dành cho việc phát triển cây dược liệu ngày càng bị thi hẹp, cạnh tranh từ các ngành cây trồng khác dẫn đến số lượng thành phẩm thu được không đáp ứng đủ nhu cầu
Với nhiều khó khăn như đã nêu trên, việc đưa kĩ thuật công nghệ sinh học như nuôi cấy rễ bất định, rễ tơ… vào sản xuất, thu nhận các hợp chất có hoạt tính cao đã và đang được nghiên cứu, thử nghiệm rộng rãi trên thế Các nhà khoa học Việt Nam nghiên cứu và hoàn thiện quy trình nhân giống vô tính cây sâm Ngọc Linh, rút ngắn thời gian trồng mà vẫn có đầy đủ lượng hoạt chất saponin ở thân, củ, rễ… như cây thu hoạch trong tự nhiên.Vậy tại sao chúng ta không thay cho các phương pháp truyền thống nhiều rủi ro bằng cácg áp dụng kỹ thuật công nghệ sinh học vào sản xuất các hợp chất thứ cấp chất lượng cao? Dù đòi hỏi chi phí ban đầu và đội ngũ kỹ thuật viên trình độ cao nhưng đây chính là chìa khóa
mở ra cánh cửa của nền công nghiệp dược liệu sạch trong tương lai Phương pháp nuôi cấy rễ tơ với những ưu điểm vượt bậc hứa hẹn là một hướng đi đầy triển vọng Vậy làm thế nào để tăng sinh khối rễ tơ đan sâm trong nuôi cấy intro
để thu được những hợp chất có hoạt tính dược liệu cao ?
Với những lý do trên, chúng em đã tiến hành đề tài: “Nghiên cứu biện
pháp tăng sinh khối rễ tơ cây đan sâm (Salvia miltiorrhiza Bunge) phục vụ
ngành công nghiệp dược.”
PHẦN 2 TỔNG QUAN
Trang 5I TỔNG QUAN TÀI LIỆU
1 Đan Sâm
Đan sâm (Salvia miltiorrhiza Bunge) là một cây thuốc quý trong y học cổ
truyền Hơn 80 hợp chất khác nhau đã được xác định trong đan sâm, 50 trong số
đó là chất hòa tan trong nước, 30 chất còn lại là chất tan trong lipit Các thành phần tan trong lipit là các hợp chất diterpene thuộc nhóm “tanshinones”, trong
đó hai hợp chất quan trọng là tanshinone IIA và cryptotanshinone Các thành phần hòa tan trong nước gồm nhiều axit polyphenolic bao gồm axit salvianolic, aldehyde và protocatechuic acid, và danshensu (axit salvianic A) Hợp chất đáng chú ý khác là beta- sitosterol, axit ursolic, baicalin, Vitamin E Hoạt tính dược lý của cây đan sâm gồm có: hoạt động chống vi khuẩn hoạt động hỗ trợ, bảo vệ tim mạch, hoạt tính kháng viêm, cảm ứng quá trình apoptosis và hoạt động chống ung thư, hoạt tính bảo vệ thần kinh, hoạt động chống oxi hóa, bảo
vệ chống lại chứng thiếu máu cục bộ ở não và tim và sự tưới máu lại Nhu cầu dược liệu đan sâm trong hai thập kỷ gần đây gia tăng nhanh chóng, từ 4.500 tấn/ năm vào năm 1998 thì nay con số đã lên tới 15.000 tấn/năm Tại Việt Nam, dược liệu cây đan sâm phải nhập 100% từ Trung Quốc
2 Cơ sở lý thuyết
Agrobacterium rhizogenes (tên cũ Phytomonas rhizogenes) được định danh
lần đầu tiên cách đâu hơn 70 năm, là vi khuẩn đất, hỉnh que gram âm, thuộc chi Agrobacterium, tác nhân gây bệnh ở thực vật – hội chứng tạo rễ tơ
Rễ tơ được tạo ra do sự chuyển gen sử dụng hệ thống vector tự nhiên từ tác
nhân bệnh - Agrobacterium rhizogenes vào tế bào thực vật Rễ tơ đặc trưng bởi
sự phát triển nhanh, không hướng đất, không phụ thuộc vào chất điều hòa tăng trưởng ngoại sinh, và bền vững về mặt di truyền Các yếu tố ảnh hưởng đến quá trình tạo rễ tơ: độ tuổi cây, loại mô, loại cây, chủng vi sinh vật, thời gian đồng nuôi cấy, thời gian ngâm mẫu
II ĐIỂM MỚI CỦA ĐỀ TÀI
- Phát hiện các nhân tố ảnh hưởng đến sự tăng sinh khối rễ tơ cây đan sâm
- Tạo cơ sở khoa học đánh giá tính dược liệu của rễ cây đan sâm - Sử dụng nguyên vật liệu dễ kiếm, giá thành không cao để phục vụ mục đích nghiên cứu
và làm thí nghiệm
PHẦN 3 NGHIÊN CỨU VÀ KẾT QUẢ
Trang 6I PHƯƠNG PHÁP VÀ NỘI DUNG NGHIÊN CỨU
1 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp nhân nuôi rễ tơ
Rễ tơ được nuôi cấy trên các nền môi trường (MS, B5) với các trạng thái môi trường khác nhau (đặc, lỏng, bán lỏng và phân lớp) có bổ sung chất điều tiết sinh trưởng hoặc các yếu tố elicitor khác nhau để khảo sát khả năng tăng trưởng và sự tích lũy hoạt chất mục tiêu trong rễ tơ đan sâm
Môi trường đặc là môi trường chứa 0,7 % agar, môi trường bán lỏng chứa 0,35 % agar Môi trường phân lớp là môi trường có pha đặc (25 ml) ở dưới
và pha lỏng (25 ml) ở trên
Môi trường nuôi cấy được điểu chỉnh pH = 5,8 trước khi hấp khử trùng ở nhiệt độ 1210C trong 20 phút, 1,1 atm Điều kiện nuôi cấy in vitro: 14h sáng,
cường độ ánh sáng 2000-2500 lux, nhiệt độ 25 ± 20C
Phương pháp xác định khối lượng rễ khô
Rễ tơ sau khi thu sinh khối được sấy ở nhiệt độ 450C đến khối lượng không đổi để xác khối lượng rễ khô (Ge và cs., 2005)
Phương pháp phân tích hoạt chất mục tiêu
Các hoạt chất mục tiêu (Crytotanshinone, Tanshinone I, Tanshinone IIA) được phân tích bằng phương pháp sắc ký lỏng cao áp (HPLC)
Phương pháp bố trí thí nghiệm và xử lý số liệu
Các thí nghiệm nhân được bố trí nhắc lại 3 lần mỗi công thức, mồi lần 10-20 mẫu tùy từng thí nghiệm Các chỉ tiêu được theo dõi và đo đếm sau 4 tuần
Số liệu được xử lý thống kê theo chương trình Excel và IRRISTAT 5.0.
2 Nội dung nghiên cứu
Nôi dụng 1 Nghiên cứu ảnh hưởng của một số yếu tố môi trường nuôi cấy đến sự tăng sinh khối và hàm lượng hoạt chất mục tiêu
Thí nghiệm 1 Ảnh hưởng của thành phần môi trường đến sinh khối rễ tơ đan sâm dòng A5.14
Trang 7CT2 B5
Thành phần của môi trường MS và B5 theo như bảng sau:
Bảng 1 Thành phần môi trường MS và B5 Thành phần
(Mg/l)
Môi trường Murashige và Skoog (MS) Gamborg (B5)
Khoáng đa lượng
Khoáng vi lượng
Chất hữu cơ
Trang 8Nội dung 2 Nghiên cứu sản xuất sinh khối rễ tơ trong một số hệ thống nuôi cấy khác nhau
Thí nghiệm 2 Ảnh hưởng của trạng thái môi trường đến sự tăng sinh khối rễ tơ đan sâm
CTTN Trạng thái môi trường
Thí nghiệm 3 Ảnh hưởng của một số yếu tố elicitor đến sự tăng sinh khối rễ tơ và sự tổng hợp hoạt chất mục tiêu
Thí nghiệm 4 Ảnh hưởng của dạng bình nuôi cấy đến sự tăng sinh khối rễ tơ
Công thức Dạng bình nuôi cấy
II KẾT QUẢ
1 Ảnh hưởng của thành phần môi trường đến sinh khối rễ tơ đan sâm dòng A5.14
Trong số các dòng rễ tơ đã được cảm ứng thành công, dòng rễ tơ A5.14
có sự tăng sinh khối nhanh, ổn định trong môi trường nuôi cấy không bổ sung chất điều tiết sinh trưởng nên được sử dụng làm vật liệu nuôi cấy trên hai môi trường MS và B5 đặc Tốc độ tăng trưởng của rễ tơ trên môi trường B5 cao hơn
Trang 9so với trên môi trường MS (Hình 1A, B) Từ 0,57 gram rễ nuôi cấy trên môi trường B5, sau 4 tuần, khối lượng rễ tăng 7,67 lần, đạt 4,34 gram khối lượng rễ tươi và 0,373 gram khối lượng rễ khô Trong khi đó, khối lượng rễ tăng trên môi trường MS là 5,96 lần, đạt 3,25 gram khối lượng tươi và 0,297 gram khối lượng khô từ 0,55 gram rễ ban đầu (Bảng 2)
Bảng 2 Ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đến sinh khối rễ tơ đan sâm dòng A5.14 sau 4 tuần
nuôi cấy
Môi
trường
Khối lượng rễ ban đầu (gram)
Khối lượng rễ tươi sau 4 tuần (gram)
Khối lượng rễ tăng
(lần)
Khối lượng rễ khô
(gram)
2 Ảnh hưởng của trạng thái môi trường đến sự tăng sinh khối rễ tơ đan sâm
Trong bốn trạng thái môi trường thử nghiệm gồm đặc; bán lỏng; lỏng và nuôi cấy phân lớp với 25 ml môi trường đặc ở dưới, 25 ml môi trường lỏng ở trên, rễ tơ trên môi trường đặc cho tốc độ tăng trưởng cao nhất, theo sau là môi trường bán lỏng; lỏng, tĩnh và phân lớp với khối lượng rễ tăng lần lượt là 7,67; 3,67; 3,08 và 2,83 lần so với khối lượng rễ ban đầu sau 4 tuần nuôi cấy (Bảng 3) Về mặt hình thái, rễ đan sâm trên môi trường đặc có màu vàng, trắng nhưng lại có xu hướng hóa đen trên môi trường bán lỏng, lỏng và phân lớp (Hình 1B,
C, D, E)
Bảng 3 Ảnh hưởng của trạng thái môi trường đến sinh khối rễ tơ đan sâm dòng A5.14 sau 4 tuần
nuôi cấy
Trạng thái
môi trường
Khối lượng rễ ban đầu (gram)
Khối lượng rễ tươi sau 4 tuần (gram)
Khối lượng rễ tăng (lần)
Khối lượng rễ khô (gram)
Trang 10Hsia và cs (2007) khảo sát ảnh hưởng của môi trường nuôi cấy đặc và lỏng, lắc 100 vòng/phút đến sự tăng sinh khối rễ tơ đan sâm và nhận thấy rễ tơ nuôi cấy trên môi trường lỏng, lắc cho khối lượng tươi cao gấp 3 lần và khối lượng khô cao gấp 6 lần so với rễ tơ nuôi cấy trên môi trường đặc Tuy nhiên trong nghiên cứu này, môi trường đặc cho hiệu quả nuôi cấy rễ tơ đan sâm cao hơn so với ba phương thức nuôi cấy còn lại có thể do nuôi cấy trong môi trường bán lỏng; lỏng, tĩnh; rễ tơ đan sâm ngập chìm trong môi trường, kết quả tạo ra sự nghèo thoáng khí, làm mẫu rễ bị chết, hoặc xảy ra hiện tượng trương nước làm ảnh hưởng đến tốc độ tăng trưởng của rễ tơ đan sâm Môi trường đặc là thích hợp cho nhân nuôi sinh khối rễ tơ trong điều kiện hạn chế về trang thiết bị mà vẫn đảm bảo sự tăng sinh khối rễ cao
Hình 1 Rễ tơ đan sâm sau 4 tuần nuôi cấy trên môi trường MS đặc (A), B5
đặc (B), B5 bán lỏng (C), B5 lỏng (D), B5 phân lớp (E)
3 Ảnh hưởng của một số yếu tố elicitor đến sự tăng sinh khối rễ tơ và sự tổng hợp hoạt chất mục tiêu
Thí nghiệm tiến hành trên các điều kiện tốt nhất thu được từ các thí nghiệm 1
và thí nghiệm 2 và được bổ sung các elicitor vào môi trường nuôi cấy sau 5 tuần nuôi cấy Sau 4 ngày bổ sung các elicitor thì thu được kết quả như trong bảng 4
và bảng 5
Bảng 4 Ảnh hưởng của yếu tố elicitor đến sinh khối của rễ tơ đan sâm
Công thức
Khối lượng
rễ ban đầu (g)
Khối lượng rễ tươi sau 5 tuần +
4 ngày bổ sung elicitor (g)
Khối rễ lượng tăng (lần)
Khối lượng rễ khô (g)
Trang 11B5 + 100 mg/l
YE + 50 g/l
Sorbitol
B5 + 100 mg/l
YE + 0.1 mM
Salicylic acid
B5 + 100 mg/l
YE + 0.1 mM
Methyl
Jasmonate
B5 + 100 mg/l
YE + 0.1 mM
ABA
Từ bảng kết quả cho thấy rễ trong môi trường có bổ sung elicitor cho sinh khối lớn hơn so với rễ trong mẫu đối chứng Tỉ lệ tăng sinh khối rễ tốt nhất thu được ở công thức có bổ sung YE và ABA
Bảng 5 Ảnh hưởng của yếu tố elicitor đến sự tích lũy hoạt chất mục tiêu trong rễ tơ đan sâm
Công thức Cryptotanshinone
(mg/g)
Tanshinone I (mg/g)
Tanshinone IIA (mg/g)
B5 + 100 mg/l YE +
50 g/l Sorbitol
B5 + 100 mg/l YE +
0.1 mM Salicylic acid
B5 + 100 mg/l YE +
0.1 mM Methyl
Jasmonate
Trang 120.1 mM ABA
Có thể thấy sự thay đổi rõ rệt về màu sắc rễ sau 4 ngày được bổ sung elicitor, đây có thể là biểu hiện của động thái tích lũy hoạt chất mục tiêu trong
rễ tơ Theo nghiên cứu của một số nhà khoa học trên thế giới, việc sử dụng một
số elicitor sẽ làm tăng cường sự tích lũy các hoạt chất mục tiêu trong rễ tơ Bảng trên đã cho thấy rằng, khi sử dụng dịch chiết nấm men và Methyl Jasmonate, sự tích lũy hàm lượng cryptotanshinone, tanshinone I, tanshinone IIA trong rễ tăng lên lần lượt là 4,3; 2,8 và 1,9 lần so với mẫu đối chứng
Hình 2 Rễ tơ đan sâm sau 5 tuần nuôi cấy và 4 ngày bổ sung các yếu tố elicitor: (A): B5, (B): B5 + 100 mg/l YE + 50 g/l Sorbitol; (C): B5 + 100 mg/l
YE + 0.1 mM Salicylic acid; (D): B5 + 100 mg/l YE + 0.1 mM Methyl
Jasmonate; (E): B5 + 100 mg/l YE + 0.1 mM ABA
4 Ảnh hưởng của dạng bình nuôi cấy đến sự tăng sinh khối rễ tơ
Trên nền môi trường B5 tiến hành nuôi cấy rễ tươi trên các loại bình nuôi cấy khác nhau nhằm nghiên cứu đánh giá sự ảnh hưởng của dạng bình, diện tích
bề mặt tiếp xúc và thể tích khí trong bình nuôi có ảnh hưởng như thế nào đến sự tăng sinh khối và tổng hợp các hoạt chất mục tiêu Kết quả được trình bày trong bảng 6
Bảng 6 Ảnh hưởng của dạng bình nuôi đến sự tăng sinh khối rễ tơ
Loại bình Khối lượng rễ
ban đầu (g)
Khối lượng tươi sau 10 tuần nuôi cấy (g)
Khối lượng rễ tăng (lần)
Khối lượng rễ khô (g)
A
B
B A
Trang 13Bình tam giác 0.83 13.12 15.90 0.757
Kết quả từ bảng số liệu cho thấy với các loại bình nuôi khác nhau (cùng thể tích) thì sự phát triển tăng sinh khối rễ tơ là khác nhau Biểu hiện tốt nhất là nuôi trong dạng bình tam giác, với thể tích môi trường B5 sử dụng là 100ml sau
10 tuần nuôi cấy khối lượng rễ tươi tăng gần 16 lần so với khối lượng ban đầu
Sự khác nhau này có thể được giải thích do khả năng thu nhận ánh sáng của rễ trong bình tam giác là lớn nhất và diện tích bề mặt rễ tiếp xúc với môi trường ở bình tam giác là thích hợp cho sự phát triển sinh khối của rễ tơ
Hình 3 Rễ tơ đan sâm sau 10 tuần nuôi cấy trong bình trụ (A), bình tam
giác (B), túi nilon (C) và bình chữ nhật (D)
III HƯỚNG PHÁT TRIỂN
- Phân tích hoạt chất thứ cấp trong rễ thu được
- Hoàn thiện quy trình nhân nuôi sinh khối rễ tơ cây đan sâm (Salvia
miltiorrhiza Bunge).
- Phát triển các sản phẩm thực phẩm chức năng có nguồn gốc từ rễ tơ cây đan sâm (Chè nhúng, chè tan, nước tăng lực, viên nén, viên nang…)
Trang 14PHẦN 4 KẾT LUẬN
I KẾT LUẬN
- Môi trường thắch hợp sử dụng nhân nuôi sinh khối rễ tơ in vitro đan sâm
là môi trường B5 bổ sung 3% sucrose
- Tìm ra được phương thức nuôi cấy phù hợp cho việc nhân nuôi sinh khối
rễ tơ in vitro đan sâm là phương thức nuôi cấy trên môi trường rắn.
- Elicitor phù hợp nhất cho sự tăng sinh khối rễ tơ in vitro đan sâm là dịch
chiết nấm men (YE) bổ sung ABA
- Elicitor phù hợp nhất cho sự tắch lũy hoạt chất là dịch chiết nấm men (YE) bổ sung Methyl Jasmonate
- Loại bình nhân nuôi sinh khối thắch hợp là bình tam giác
II Ý NGHĨ CỦA ĐỀ TÀI
- Về sức khỏe con ngýời: Cung cấp nguồn dýợc liệu sạch, chất lýợng cao
phục vụ cho việc phòng và điều trị một số bệnh tim mạch hoặc bệnh ung thý
- Về mặt kinh tế: Khắc phục khó khãn khi nhân nuôi bằng phýõng pháp
truyền thống; biện pháp này cho nãng suất cao, thu nhận sản phẩm dễ dàng, rút ngắn thời gian nuôi trồng, giảm chi phắ sản xuất
- Về môi trýờng: Chủ động tạo ra nguồn đan sâm sạch, chất lýợng cao,
qua đó làm giảm nguy cõ khai thác quá mức nguồn đan sâm trong tự nhiên
- Về mặt nghiên cứu khoa học: Làm tiền đề cho quy trình sản xuất các
hoạt chất thứ cấp phục vụ công nghiệp dýợc liệu ở Việt Nam
