XẾP HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ TRONG VIỆC QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á.doc

XẾP HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ TRONG VIỆC QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á

KHOA QUẢN TRỊ KINH DOANH

- -XẾP HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ TRONG VIỆC QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN

HÀNG TMCP NAM Á

Khóa luận tốt nghiệp Đại học Ngành: Quản trị kinh doanh

GVHD: Th.S Phạm Hải Nam SVTH: Nguyễn Đăng Nhật Phương MSSV: 08B4010055

TP.HCM, 2010

LỜI CAM ĐOAN

Tôi cam đoan đây là đề tài nghiên cứu của tôi Những kết quả và các sốliệu trong khóa luận được thực hiện tại Ngân hàng TMCP Nam Á, không sao chépbất kỳ nguồn nào khác Tôi hoàn toàn chịu trách nhiệm trước nhà trường về sựcam đoan này

TP Hồ Chí Minh, ngày … tháng … năm 200…

Tác giả(ký tên)

LỜI CẢM ƠN

Lời đầu tiên cho phép em được gửi tới Ban giám hiệu của trường Đại học

Kỹ Thuật Công Nghệ và thầy cô của khoa Quản trị kinh doanh lời cám ơn chânthành nhất Thầy cô đã tạo mọi điều kiện thuận lợi để chúng em được học tập, làmviệc và sáng tạo trong một ngôi trường giàu thành tích của ngành giáo dục ViệtNam Trong suốt quá trình học tập tại trường, thầy cô đã dạy cho em những kỹnăng tốt nhất để em có thể hoàn thành khóa luận tốt nghiệp

Em xin được gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy Ths.Phạm Hải Nam là giảngviên trực tiếp hướng dẫn tận tình, trao đổi, và góp ý kiến để em hiểu rõ hơn vàhoàn thiện về đề tài mà em đã chọn trong bài khóa luận tốt nghiệp

Em chân thành cảm ơn Ban lãnh đạo Ngân hàng Nam Á cùng anh chịphòng tín dụng đã giúp đở và tạo điều kiện để em được tiếp xúc, làm quen vớicông việc sau này và hoàn thành bài khóa luận tốt nghiếp này

Do thiếu nhiều kinh nghiệm thực tế nên đề tài không tránh khỏi những saisót Em mong các thầy cô chỉ bảo thêm giúp em hoàn thành và đạt kết quả tốt hơn

Em xin chân thành cảm ơn!

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN HƯỚNG DẪN

MỤC LỤC

Trang

PHẦN MỞ ĐẦU 1

CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU KHÁI QUÁT VỀ NGÂN HÀNG TMCP NAM Á 3

1.1 Tổng quan về Ngân hang thương mại 4

1.1.1Khái niệm 4

1.1.2 Chức năng của Ngân hang thương mại 6

1.2 Lý luận về tín dụng, rủi ro tín dụng Ngân hàng 7

1.2.1 Khái niệm, bản chất và chức năng của tín dụng 7

1.2.2 Rủi ro tín dụng Ngân hàng 9

1.3 Tổng quan về xếp hạng tín dụng nội bộ 13

1.3.1 Khái niệm 13

1.3.2 Mục đích của xếp hạng tín dụng nội bộ 13

1.3.3 Phân nhóm khách hang 14

13.4 Công cụ xếp hạng khách hang 14

1.3.5 Vai trò và tàm quan trọng của xếp hạng tín dụng nội bộ 14

1.3.6 Hiệu quả của việc xếp hạng tín dụng nội bộ 15

CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG VIỆC XẾP HẠNG NỘI BỘ TRONG VIỆC QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á 17

2.1 Giới thiệu khái quát Ngân hàng TMCP Nam Á 18

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển 18

2.1.2 Tổ chức bộ máy hoạt động của Ngân hàng Nam Á 19

2.1.3 Những hoạt động kinh doanh chủ yếu tại Ngân hàng 22

2.1.4 Chiến lược phát triển kinh doanh của Ngân hàng TMCP Nam Á trong tương lai 23

2.2 Thực trạng hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ tại Ngân hàng 30

2.2.1 Quy trình xếp hạng tín dụng nội bộ tại Ngân hàng 30

2.2.2 Nghiên cứu một số tình huống xếp hạng khách hàng thực tế tại Ngân

hàng TMCP Nam Á 42

2.3 Phân tích hiệu quả của việc xếp hạng tín dụng nội bộ 53

2.3.1 Tình hình hoạt động tín dụng tại Ngân hàng 53

2.3.2 Hiệu quả của việc xếp hạng tín dụng nội bộ 58

2.3.3 Đánh giá kết quả xếp hạng tín dụng tại Ngân hang 60

CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT NHẦM NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA VIỆC XẾP HẠNG NỘI BỘ TRONG VIỆC QUẢN LÝ RỦI RO TÍN DỤNG TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á 62

3.1 Một số kiến nghị và đề xuất đối với Hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của Ngân hàng 63

3.2 Một số kiến nghị và đề xuất khác nhằm nâng cao hiệu quả phòng ngừa và kiểm soát rủi ro tín dụng tại Ngân hàng Nam Á 63

3.3 Nhận xét và đánh giá chung 66

KẾT LUẬN 67

TÀI LIỆU THAM KHẢO 68

DANH MỤC CÁC BẢNG

Bảng 2.1: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất năm 2009 25

Bảng 2.2: Tỷ lệ sử dụng vốn năm 2007 _2009 và kế hoạch năm 2010 27

Bảng 2.3: Phân loại khách hàng cá nhân 30

Bảng 2.4: Chấm điếm các chỉ tiêu định tính 31

Bảng 2.5: Chấm điểm các chỉ tiêu định lương 33

Bảng 2.6: Chấm điểm khách hàng cá nhân 33

Bảng 2.7: Phân loại khách hàng doanh nghiệp 34

Bảng 2.8: Chấm điểm quy mô doanh nghiệp 36

Bảng 2.9: Phân loại quy mô doanh nghiệp 37

Bảng 2.10: Các chỉ tiêu định tính 37

Bảng 2.11a: Các chỉ tiêu định lượng- Nông lâm ngư ngiệp 38

Bảng 2.11b: Các chỉ tiêu định lượng- Thương mại dịch vụ 39

Bảng 2.11c: Các chỉ tiêu định lượng – Xây dựng 40

Bảng 2.11d: Các chỉ tiêu định lượng – Công nghiệp 40

Bảng 2.12: Chấm điểm khách hàng doanh nghiệp 41

Bảng 2.13: Chỉ tiêu định tính của khách hàng cá nhân Võ Hoàng Lạc 43

Bảng 2.14: Chỉ tiêu định lượng của khách hàng cá nhân Võ Hoàng Lạc 45

Bảng 2.15: Báo cáo tài chính Công ty TNHH Tân Mai 46

Bảng 2.16: Chỉ tiêu tài chính đến ngày 31/03/2010 49

Bảng 2.17: Chấm điểm quy mô doanh nghiệp Công ty TNHH Tân Mai 50

Bảng 2.18: Chỉ tiêu định tính Công ty TNHH Tân Mai 51

Bảng 2.19: Chỉ tiêu định lượng Công ty TNHH Tân Mai 52

Bảng 2.20: Hoạt động huy động vốn 53

Bảng 2.21: Dư nợ theo thành phần kinh tế 55

Bảng 2.22a: Tình hình nợ xấu 58

Bảng 2.22b: Tình hình nợ xấu theo đơn vị 59

DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 2.1: Tăng trưởng vốn điều lệ - tổng tài sản giai đoạn năm 2007-2009 và kế hoạch năm 2010 27

Biểu đồ 2.2: Tình hình sử dụng vốn huy động thị trường 1 giai đoạn năm 2007-2009 và kế hoạch năm 2010 28

Biểu đồ 2.3: Tăng trưởng lợi nhuận trước thuế 2007-2009 và kế hoạch năm 2010 28

Biểu đồ 2.4: Tình hình huy động vốn 54

Biểu đồ 2.5: Dư nợ theo thành phần kinh tế 55

Biểu đồ 2.6: Nhóm khách hàng 59

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Đặt vấn đề.

Ngân hàng là một trong các tổ chức tài chính quan trọng nhất của nền kinh

tế Ngân hàng bao gồm nhiều loại tuỳ thuộc vào sự phát triển kinh tế nói chung và

hệ thống tài chính nói riêng, trong đó ngân hàng thương mại (NHTM) thường chiếm

tỷ trọng lớn về quy mô tài sản, thị phần và số lượng các ngân hàng

hàng nói riêng thì mọi hoạt động đều diễn ra sôi nổi, mạnh mẽ, đa dạng và hiệu quảhơn bao giờ hết

Tín dụng là hoạt động cơ bản, là hoạt động tài trợ của ngân hàng cho kháchhàng và cũng là hoạt động sinh lời lớn nhất, song cũng mang lại rủi ro cao nhất choNHTM Các loại rủi ro, có nhiều mức độ và nguyên nhân song đều đem lại tổn thất,

từ đó làm giảm thu nhập của ngân hàng Ta có thể thấy một loại rủi ro rất phổ biến

là rủi ro tín dụng Rủi ro tín dụng là khả năng xảy ra những tổn thất cho ngân hàng

do khách hàng vay không trả đúng hạn, hoặc không trả Khi thực hiện cho vay thìngân hàng không thể dự kiến được là khoản cho vay đó sẽ bị tổn thất Do đó đã cónhiều các biện pháp được đưa ra nhằm hạn chế những tổn thất này ở mức thấp nhất

để hoạt động của ngân hàng được an toàn và sinh lời nhất

Một trong những biện pháp được áp dụng có hiệu quả hiện nay là áp dụngquy trình chấm điểm tín dụng và xếp hạng khách hàng Khá mới mẻ nhưng biệnpháp này đã được áp dụng tại Ngân hàng TMCP Nam Á Tuy nhiên biện pháp nàycũng cần những sửa đổi để hoàn thiện hơn và phù hợp hơn với điều kiện kinh tế củaViệt Nam

Với chuyên đề tốt nghiệp "Xếp hạng tín dụng nội bộ trong việc quản lý rủi rotín dụng tại Ngân hàng TMCP Nam Á ", mong sẽ đưa ra được cách nhìn tổng quát,những đánh giá và những đề xuất hợp lý

2 Mục tiêu của đề tài.

Mục tiêu của đề tài là nhắm vào những vấn đề sau:

- Nghiên cứu những lý luận chung tín dụng, rủi ro tín dụng và về xếp hạng tíndụng nội bộ

- Đi sâu vào phân tích thực trạng, đánh giá hiệu quả của việc xếp hạng tíndụng nội bộ tại Ngân hàng TMCP Nam Á.

- Trên cơ sở lý luận và phân tích thực trạng việc xếp hạng tín dụng nội bộtrong việc quản lý rủi ro tín dụng, từ đó đưa ra một số kiến nghị và đề xuất nhằmnâng cao hiệu quả đối với hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ của Ngân hàngTMCP Nam Á

3 Đối tượng và phạm vi của đề tài.

- Đối tượng nghiên cứu của đề tài là:Thực trạng việc xếp hạng tín dụng nội bộ

mà NH TMCP Nam Á hiện đang áp dụng

- Phạm vi thực hiện của đề tài: Nghiên cứu trong phạm vi toàn bộ hệ thống

NH TMCP Nam Á trên cơ sở số liệu từ năm 2007 đến năm 2009

4 Phương pháp nghiên cứu.

Được thực hiện trên cơ sở phương pháp phân tích định tính và phân tích địnhlượng, trong đó chủ yếu dùng phương pháp định tính để nghiên cứu các vấn đề lýluận và thực tiễn của hoạt động tín dụng, quản trị rủi ro tín dụng thông qua hệ thốngxếp hạng tín dụng nội bộ Từ đó đề xuất các biện pháp nhằm giảm thiểu rủi ro tíndụng tại NH TMCP Nam Á

5 Cấu trúc nội dung nghiên cứu.

Đề tài bao gồm các nội dung sau:

Chương 1: Tổng quan về Ngân hàng thương mại, tín dụng, rủi ro tín dụng và quảntrị rủi ro tín dụng thông qua hệ thống xếp hạng tín dụng nội bộ

Chương 2: Thực trạng việc xếp hạng tín dụng nội bộ trong việc quản lý rủi ro tạiNgân hàng TMCP Nam Á

Chương 3: Một số kiến nghị và đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả của xếp hạng tíndụng nội bộ trong việc quản lý rủi ro tín dụng tại Ngân hàng TMCP Nam Á

CHƯƠNG 1

TỔNG QUAN VỀ NGÂN HÀNG THƯƠNG MẠI, TÍN DỤNG, RỦI RO TÍN DỤNG VÀ QUẢN TRỊ RỦI RO TÍN DỤNG THÔNG QUA HỆ THỐNG XẾP

HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ

1.1 Tổng quan về Ngân hàng thương mại

Khái niệm

1.1.1.1 Sự ra đời và phát triển của hệ thống Ngân hàng thương mại

Ngay từ xa xưa, người ta đã biết dùng tiền làm phương tiện thanh toán, làmtrung gian trao đổi hàng hoá Thông qua tiền, việc trao đổi hàng hoá được tiến hànhmột cách thuận lợi, dễ dàng hơn, chính vì thế đã kích thích sản xuất, đưa xã hội loàingười ngày càng phát triển

Xã hội ngày càng phát triển thì vai trò của tiền tệ ngày càng được phát huy.Thương mại phát triển, một tầng lớp thương nhân giàu có ra đời và họ cần có nhữngnơi an toàn để gửi tiền Những người nhận tiền gửi chủ yếu là chủ tiệm vàng, họnhận thấy: luôn có một lượng lớn tiền và vàng nhàn rỗi do tiền và vàng người ta gửivào luôn nhiều hơn tiền rút ra, mặt khác, luôn tồn tại nhu cầu vay mượn để chi tiêu,đầu tư kinh doanh Và những người giữ hộ tài sản nghĩ đến việc sử dụng số tiềnnhàn rỗi đó để cho vay kiếm lời, nên thay vì thu phí giữ hộ, người ta trả một khoảnlãi cho người có tài sản đem gửi Bên cạnh đó, người giữ hộ tiền cũng cho vay đểthanh toán cho một người nào đó bằng cách ghi nợ cho người vay tiền và ghi tăngtài sản cho người được thanh toán Và lúc các nghiệp vụ trên hình thành cũng là lúcngân hàng xuất hiện

Khoảng đầu thế kỉ thứ XV (1401) có một tổ chức trên thế giới được coi làmột ngân hàng thực sự theo quan niệm ngày nay đó là BAN - CA - DI Barcelona(Tây Ban Nha), đây là ngân hàng đầu tiên trên thế giới Đến năm 1409, ngân hàngthứ hai là BAN -CO -DI Valencia (TBN) xuất hiện và cả hai ngân hàng này đã thựchiện hầu hết các nghiệp vụ ngân hàng như ngày nay như: nhận tiền gửi, cho vay,thanh toán,

Từ thế kỉ XVII, song song với cuộc cách mạng khoa học kỹ thuật, kinh tế vàthương mại đã có những tiến bộ lớn, đồng thời ngân hàng cũng phát triển mạnh, đầutiên là ở Châu Âu, sau đó là ở Châu Mỹ rồi đến Châu Á và được phát triển trênphạm vi toàn thế giới Các nhà sản xuất cần đến vốn để sản xuất, các thương gia cầnvốn để thành lập các công ty thương mại, xuất nhập khẩu, họ chỉ có thể dựa vàongân hàng và chỉ có ngân hàng mới có thể cung cấp đủ vốn cho họ Do đó, vị thếcủa ngân hàng ngày càng được nâng cao và ngân hàng trở thành một bộ phận khôngthể thiếu trong nền kinh tế

Bước chuyển mình lớn nhất của hệ thống ngân hàng bắt đầu từ thế kỷ XXkhi mà các ngân hàng áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật vào hoạt động củamình Các sản phẩm mới của ngân hàng ra đời đáp ứng mọi nhu cầu của kháchhàng Ngân hàng trở thành nơi cung cấp các dịch vụ tài chính đa dạng và phong phúnhất cho nền kinh tế.

1.1.1.2 Khái niệm

Vào năm 1930, Đan Mạch ra luật ngân hàng trong đó có định nghĩa: “Những

nhà băng thiết yếu gồm các nghiệp vụ nhận tiền ký thác, buôn bán vàng bạc, hành nghề thương mại và các giá trị địa ốc, các phương tiện tín dụng và hối phiếu, thực hiện các nghiệp vụ chuyển ngân”

Đến năm 1941, các nhà kinh tế Pháp lại khẳng định rằng: “Ngân hàng là

những xí nghiệp hay cơ sở hành nghề thường xuyên nhận của công chúng dưới hình thức ký thác hay hình thức khác các số tiền mà họ dùng cho chính họ vào các nghiệp vụ chiết khấu, tín dụng hay dịch vụ tài chính”

Điều 20 trong Luật các tổ chức tín dụng( Số 07/1997/QHX) của Việt Nam

định nghĩa: “Ngân hàng thương mại là một loại hình tổ chức tín dụng được thực

hiện toàn bộ hoạt động ngân hàng và các hoạt động khác có liên quan” Bên cạnh

đó, Luật Ngân hàng Nhà nước cũng do Quốc hội khóa X thông qua cùng ngày 12

tháng 12 năm 1997, định nghĩa: “Hoạt động ngân hàng là hoạt động kinh doanh

tiền tệ và dịch vụ ngân hàng với nội dung thường xuyên là nhận tiền gửi và sử dụng

số tiền này để cấp tín dụng, cung ứng dịch vụ thanh toán”.

Mỗi khái niệm có khác nhau nhưng đều khẳng định rằng Ngân hàng thươngmại là một doanh nghiệp đặc biệt hoạt động kinh doanh trên lĩnh vực tiền tệ Nhiệm

vụ thường xuyên và chủ yếu là nhận tiền gửi của khách hàng với cam kết hoàn trảlại đúng số tiền đó cộng thêm một khoản tiền lãi, sau đó, sử dụng số tiền này chovay và cung ứng các dịch vụ thanh toán cùng một số nghiệp vụ khác

Hoạt động kinh doanh tiền tệ của ngân hàng chịu nhiều ảnh hưởng của cácyếu tố kinh tế, xã hội, chính trị, tâm lý,… đồng thời đến lượt mình, ngân hàng lại cókhả năng tác động trở lại các yếu tố này Không thể phủ nhận rằng, nền kinh tế củamột nước chỉ phát triển ổn định và bền vững khi có chính sách tài chính – tiền tệ

đúng đắn và hệ thống ngân hàng hoạt động đủ mạnh, có khả năng thu hút, tập trungcác nguồn vốn và phân bổ hợp lý nguồn vốn đó vào các ngành sản xuất kinh doanh.

1.1 Chức năng của Ngân hàng thương mại

1.1.2.1 Chức năng trung gian tín dụng

Đây là chức năng quan trọng nhất của Ngân hàng thương mại NHTM nhậntiền gửi và cho vay chính là đã thực hiện việc chuyển tiền tiết kiệm thành tiền đầutư

Những chủ thể dư thừa vốn cũng có thể trực tiếp đầu tư bằng cách mua cáccông cụ tài chính sơ cấp như: cổ phiếu, trái phiếu của doanh nghiệp hoặc chính phủthông qua thị trường tài chính Nhưng thị trường tài chính trực tiếp đôi khi khôngđem lại hiệu quả cao nhất cho người đầu tư vì: khó tìm kiếm thông tin, chi phí tìmkiếm thông tin lớn, chất lượng thông tin không cao, chi phí giao dịch lớn và phải có

sự trùng khớp về nhu cầu giữa người thừa vốn và người thiếu vốn về số lượng, thờihạn Chính vì thế, NHTM với tư cách là một trung gian tài chính đứng ra nhận tiềngửi tiết kiệm và cung cấp vốn cho nền kinh tế với số lượng, thời hạn phong phú và

đa dạng đáp ứng mọi nhu cầu về vốn của khách hàng có đủ điều kiện vay vốn Vớimạng lưới giao dịch rộng khắp, các dịch vụ đa dạng, cung cấp thông tin nhiềuchiều, chuyên môn hoá vào từng lĩnh vực, NHTM đã thực sự giải quyết được nhữnghạn chế của thị trường tài chính trực tiếp, góp phần nâng cao hiệu quả luân chuyểnvốn trong nền kinh tế thị trường

1.1.2.2 Chức năng trung gian thanh toán

Ở đây, Ngân hàng thương mại đóng vai trò là thủ quỹ cho các doanh nghiệp

và cá nhân, thực hiện các thanh toán theo yêu cầu của khách hàng như: trích tiền từtài khoản tiền gửi của họ để thanh toán tiền hàng hóa, dịch vụ hoặc nhập vào tàikhoản tiền gửi của khách hàng tiền thu bán hàng và các khoản thu khác theo lệnhcủa họ Các NHTM cung cấp cho khách hàng nhiều phương tiện thanh toán tiện lợinhư: Séc, Ủy nhiệm chi, Ủy nhiệm thu, thẻ rút tiền, thẻ thanh toán, thẻ tín dụng…

Tùy theo nhu cầu, khách hàng có thể chọn cho mình phương thức thanhtoán phù hợp, nhờ đó mà các chủ thể kinh tế không phải giữ tiền trong túi, mangtheo tiền để gặp chủ nợ, gặp người phải thanh toán dù ở gần hay xa mà họ có thể

sử dụng một phương thức nào đó để thực hiện các khoản thanh toán Do vậy, cácchủ thể kinh tế sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí, thời gian, lại đảm bảo thanhtoán an toàn Chức năng này vô hình chung đã thúc đẩy lưu thông hàng hóa, đẩynhanh tốc độ thanh toán, tốc độ lưu chuyển vốn, từ đó góp phần phát triển kinh tế.

1.1.2.3 Chức năng tạo tiền (bút tệ)

Sự ra đời của các ngân hàng đã tạo ra một bước phát triển về chất trong kinhdoanh tiền tệ Nếu như trước đây các tổ chức kinh doanh tiền tệ nhận tiền gửi và rồicho vay cũng chính bằng các đồng tiền đó, thì nay các ngân hàng đã có thể cho vaybằng tiền giấy của mình, thay thế tiền bạc và vàng do khách hàng gửi vào ngânhàng

Hơn nữa, khi đã hoạt động trong một hệ thống ngân hàng, NHTM có khảnăng “tạo tiền” bằng cách chuyển khoản hay bút tệ để thay thế cho tiền mặt Điềunày đã đưa NHTM lên vị trí là nguồn tạo tiền Quá trình tạo tiền của hệ thốngNHTM dựa trên cơ sở tiền gửi của xã hội Song số tiền gửi được nhân lên gấp bộikhi ngân hàng cho vay thông qua cơ chế thanh toán chuyển khoản giữa các ngânhàng

1.2 Lý luận chung về tín dụng, rủi ro tín dụng ngân hàng.

1.2.1 Khái niệm, bản chất và chức năng của tín dụng.

1.2.1.1 Khái niệm tín dụng.

Tín dụng là mối quan hệ giữa hai chủ thể, trong đó một bên là chuyển giaotiền hoặc tài sản cho bên kia được sử dụng trong một thời gian nhất định, đồng thờibên nhận tiền hoặc tài sản cam kết hoàn trả theo thời hạn đã thỏa thuận

Trong quan hệ giao dịch này thể hiện các nội dung như sau:

- Người cho vay chuyển giao cho người đi vay một lượng giá trị nhất định.Giá trị này thể hiện dưới hình thái tiền tệ hoặc dưới hình thái hiện vật như hànghóa, máy móc, v.v

- Người đi vay chỉ được sử dụng tạm thời trong một thời gian nhất định, saukhi hết hạn sử dụng theo thỏa thuận người đi vay phải hoàn tất cho người cho vay

- Giá trị trả thông thường lớn hơn giá trị lúc cho vay hay nói cách khác, người

đi vay phải trả thêm một phần lợi tức Đây là giá cả của việc mua bán quyền sửdụng tiền và lãi suất

1.2.1.2 Bản chất của tín dụng.

Từ khái niệm đã nêu cho thấy trong quan hệ tín dụng người cho vay chỉnhượng quyền sử dụng vốn cho người đi vay trong một thời hạn nhất định Tuynhiên, người đi vay không có quyền sở hữu số vốn ấy nên phải hoàn trả lại cho vaykhi đến hạn thỏa thuận Sự hoàn trả này không chỉ là sự bảo tồn về mặt giá trị màvốn tín dụng được tăng thêm dưới hình thức lợi tức Ở đây, quá trình vận độngmang tính chất hoàn trả của tín dụng là biểu hiện đặc trưng nhất sự khác biệt giữaquan hệ tín dụng và các mối quan hệ kinh tế khác

Quan hệ tín dụng dù vận động ở phương thức sản xuất nào, đối tượng vaymượn là hàng hóa hay tiền tệ thì tín dụng cũng mang 3 đặc điểm cơ bản sau:

+ Chỉ thay đổi quyền sử dụng mà không thay đổi quyền sở hữu tín dụng

+ Có thời hạn tín dụng được xác định do thỏa thuận giữa người cho vay và người

đi vay

+ Người sở hữu vốn tín dụng được nhận một phần thu nhập dưới hình thức lợi tức

1.2.1.3 Chức năng của tín dụng.

 Tập trung và phân phối lại vốn tiền tệ theo nguyên tắc có hoàn trả.

Tập trung và phân phối lại tín dụng là hai quá trình thống nhất trong sự vậnhành của hệ thống tín dụng Ở đây sự có mặt của tín dụng được xem như là chiếccầu nối giữa các nguồn cung cầu về vốn tiền tệ trong nền kinh tế

Thông qua chức năng này, tín dụng đã trực tiếp tham gia vào việc huy độngđại bộ phận tiền tệ nhàn rỗi trong nền kinh tế và phân phối lại vốn đó dưới hình thứccho vay để bổ sung kịp thời cho các đơn vị kinh tế, cá nhân đang có nhu cầu về vốnnhằm phục vụ cho sản xuất kinh doanh và tiêu dùng

Hiện nay, vốn tín dụng là một bộ phận quan trọng trong tổng nguồn vốn củacác xí nghiệp Xét trên toàn bộ nền kinh tế, việc phân phối lại vốn tiền tệ dưới hìnhthức tín dụng chia làm 2 cách: Phân phối trực tiếp và phân phối gián tiếp

- Phân phối trực tiếp: Là việc phân phối vốn từ chủ thể có nhiều vốn tạm thờinhàn rỗi sang chủ thể trực tiếp sử dụng vốn đó cho sản xuất kinh doanh và tiêudùng.

- Phân phối gián tiếp: Là việc phân phối được thực hiện thông qua các tổ chứctài chính trung gian như: Ngân hàng, hợp tác xã tín dụng, công ty tài chính,v.v

 Tín dụng giúp tiết kiệm tiền mặt và chi phí lưu thông cho xã hội.

Hoạt động tín dụng trong nền kinh tế thị trường đã và đang mở rộng thanhtoán không dùng tiền mặt và thanh toán bù trừ giữa các ngân hàng Điều này mộtmặt trực tiếp tiết kiệm khối lượng tiền mặt trong lưu thông, mặt khác khi công tácthanh toán không dùng tiền mặt tăng, việc tập trung tiền mặt vào tài khoản ngânhàng sẽ giảm chi phí bảo quản và cất giữ tiền tệ tại doanh nghiệp

Đồng thời, nếu thanh toán qua ngân hàng nhanh chóng sẽ thúc đẩy quá trìnhlưu thông hàng hóa Do đó, giảm bớt chi phí bảo quản hàng hóa

 Tín dụng phản ánh quá trình hoạt động của nền kinh tế.

Trong quá trình thực hiện chức năng tập trung và phân phối lại tiền tệ, tíndụng có khả năng phản ánh một cách tổng hợp và nhạy bén tình hình hoạt động củanền kinh tế Thể hiện qua các mặt khối lượng tiền tệ nhàn rỗi trong xã hội, nhu cầucủa nền kinh tế

Mặt khác qua nghiệp vu cho vay, ngân hàng có thể thấy cấu trúc tài chínhcủa từng đơn vị vay vốn.Từ đó phát hiện kịp thời những trường hợp vi phạm chế độquản lý kinh tế nhà nước

Bên cạnh đó, qua các số liệu được phản ánh trên tài khoản tiền gửi, ngânhàng có điều kiện tăng cường vai trò kiểm soát bằng tiền đối với các đơn vị kinh tế

Ngoài ra, khi thực hiện chức năng tiết kiệm tiền mặt, tín dụng có thể phảnánh quá trình phân phối sản phẩm kinh tế quốc dân trong nền kinh tế

1.2.2 Rủi ro tín dụng ngân hàng

1.2.2.1 Khái niệm.

Rủi ro tín dụng là rủi ro gắn liền với hoạt động ngân hàng, cho vay bao giờcũng bao gồm rủi ro và xảy ra mất mát Rủi ro tín dụng không giới hạn ở họat độngcho vay, mà còn bao gồm nhiều hoạt động mang tính chất tín dụng khác của ngânhàng như: các hoạt động bảo lãnh, cam kết, chấp nhận tài trợ thương mại, cho vay ở

thị trường liên ngân hàng, những chứng khoán có giá (trái phiếu, cổ phiếu, ), tráiquyền, Swap, tín dụng thuê mua, đồng tài trợ, v.v Ngày nay, dù có rất nhiều hìnhthức kinh doanh mới trong hoạt động ngân hàng ở các lĩnh vực khác nhau, nhưngtín dụng vẫn là hoạt động chủ yếu của các ngân hàng Vì thế, ở tất cả các nước , rủi

ro tín dụng là vấn đề được đặc biệt quan tâm không chỉ ở phạm vi Ngân hàng, mà

cả trong nền kinh tế Các ngân hàng luôn luôn tìm kiếm lợi nhuận cực đại qua việctìm kiếm những lợi tức cao nhất có thể có ở các khoản cho vay và chứng khoán,đồng thời cố gắng giảm thiểu rủi ro liên quan đến các hoạt động cho vay như: sànglọc và giám sát khách hàng vay, thiết lập mối quan hệ lâu dài, quy định các mức tíndụng, vật thế chấp và hạn chế tín dụng Dẫu sao, không một Ngân hàng nào nghĩđược hết mọi sự bất ngờ khi nó viết ra những quy định hạn chế vào một hợp đồngcho vay; sẽ luôn luôn có những hoạt động rủi ro của người vay tiền, chưa có mộtloại quy định hạn chế nào loại bỏ được chúng cả Người ta gọi đó là rủi ro tín dụng

Rủi ro tín dụng là rủi ro không thu nợ khi đến hạn thanh toán Việc đánh giárủi ro này là trách nhiệm chính của Ngân hàng Dù cho cơ quan chức trách về tiền tệ(Ngân hàng trung ương) không trực tiếp giám sát việc này, nhưng họ đặc biệt vẫncoi trọng việc theo dõi rủi ro bằng cách:

- Lập hệ số phân tán rủi ro Hệ số này đánh giá khả năng hạn chế các rủi ro từphía khách hàng , phân tán rủi ro không tập trung vốn cho một khách hàng hoặc một

số khách hàng quá lớn

- Thực hiện việc kiểm tra tại chỗ chất lượng các khoản tín dụng cấp ra

Nhưng ngoài khía cạnh quy chế, khó mà đánh giá được qua các chúng từ kếtoán Việc phân tích từ bên ngoài cho thấy là rủi ro tín dụng còn có thể phụ thuộc:

- Tính chất tín dụng, ví dụ: chiết khấu là hình thức tín dụng ít rủi ro hơnphương thức tạm ứng trên tài khoản,

- Thời hạn tín dụng, tín dụng trung và dài hạn được coi là rủi ro nhiều hơn tíndụng ngắn hạn

Rủi ro tín dụng xảy ra thường tạo cho Ngân hàng những tổn thất về tài chính.Nhưng những thiệt hại về uy tín của ngân hàng, về mất lòng tin của xã hội là nhữngtổn thất còn lớn hơn gấp nhiều lần Rủi ro tín dụng giống như “ngòi nổ” tự mình nóphá hoại chỉ trong phạm vi hẹp nhưng khi có chất kích nổ, sự phá hoại lan truyền và

sự tàn phá khủng khiếp xảy ra Rủi ro tín dụng lúc đó có thể là đầu mối của nhữngcuộc khủng hoảng tài chính và khủng hoảng kinh tế - xã hội.

1.2.2.2 Một số nguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng.

1.2.2.2.1 Do nguồn nhân lực.

Trình độ nghiệp vụ và năng lực của cán bộ tín dụng hạn chế: Chính điều này

đã dẫn đến những quyết định cho vay không đúng, đầu tư vào những dự án kinhdoanh kém hiệu quả Sự hạn chế này trong quá trình thẩm định và quyết định chovay, quá trình phân tích và đánh giá khách hàng, đánh giá doanh nghiệp đã dẫn đếnđầu tư sai và dẫn đến rủi ro tín dụng

Đạo đức của cán bộ tín dụng: Tình trạng tham ô tiêu cực của cán bộ tín dụngtrong nội bộ ngân hàng Nay là vấn đề cần hết sức đặc biệt quan tâm vì nó lànguyên nhân dẫn đến rủi ro tín dụng và mức tác động ảnh hưởng là rất lớn

1.2.2.2.2 Do yếu tố kỹ thuật

Đối với hoạt động quản trị rủi ro: Hoạt động phòng ngừa rủi ro tín dụng chủyếu dựa trên chính sách tín dụng Tuy nhiên trong các ngân hàng vẫn còn tồn tạinhững hạn chế

Các ngân hàng chưa có bộ phận quản trị rủi ro chuyên biệt để quản lý, phânloại, tích hợp dự phòng và xử lý các khoản nợ có vấn đề nhằm phòng ngừa và hạnchế thấp nhất rủi ro tiềm ẩn trong hoạt động tín dụng Cán bộ tín dụng sẽ thực hiệntất cả các nghiệp vụ khi thiết lập quan hệ tín dụng với khách hàng từ khâu tiếp nhận,kiểm tra điều kiện vay, thẩm định dự án, kiểm soát trong và sau khi cho vay, thanh

lý hợp đồng hoặc xử lý nợ khi có vấn đề

Ngân hàng thiếu thông tin về khách hàng trong quá trình thẩm định: Hồ sơvay vốn của doanh nghiệp thiếu thông tin từ các báo cáo tài chính, nhiều doanhnghiệp chưa tiến hành kiểm toán hoặc chậm hơn so với thời gian ngân hàng cầnthông tin để sử dụng cho quá trình phân tích Đối với khách hàng là cá nhân, thôngtin về thu nhập cơ bản, thu nhập khác kê khai không đầy đủ làm cho việc xác địnhdòng tiền không chính xác

Công tác đánh giá tín dụng và xếp loại khách hàng không thống nhất: Việcchấm điểm tín dụng và xếp loại khách hàng là quá trình giúp cho ngân hàng đánh

giá khả năng thực hiện các nghiệp vụ tài chính của một khách hàng đối với ngânhàng nhằm xác định rủi ro trong hoạt động tín dụng Việc không thống nhất trongcông tác định giá tín dụng và xếp loại khách hàng sẽ làm cho các ngân hàng gặp trởngại khi tham khảo thông tin xếp loại khách hàng.

Bên cạnh đó, hiệu quả hoạt động của bộ phận kiểm tra, kiểm soát nội bộchưa cao, việc chấp hành các quy định của ngân hàng về an toàn vốn, về tín dụng,

về bảo lãnh vẫn chưa chấp hành đầy đủ, công tác tổ chức, quản lý cán bộ tín dụngcòn nhiều bất cập

Đối với chính sách tín dụng: Chính sách tín dụng không hợp lý, đầu tư tíndụng vào nhiều dự án lớn, tỉ trọng cho vay trung dài hạn cao trong khi đó nguồnvốn dài hạn thấp Cùng với những vấn đề mang tính kỹ thuật: đánh giá tài sản đảmbảo, định kỳ hạn nợ không hợp lý cũng là nguyên nhân dẫn đến nợ quá hạn và rủi rotín dụng

1.2.2.2.3 Do yếu tố thị trường, yếu tố khách hàng.

Biến động giá cả, đặc biệt là giá cả hàng hóa chủ lực, đã tác động ảnh hưởngđến việc triển khai thực hiện dự án, đến hiệu quả dự án sản xuất kinh doanh củakhách hàng và gián tiếp ảnh hưởng đến hoạt động tín dụng ngân hàng và chất lượngtín dụng

Do khách hàng bị thua lỗ hay thất bại trong cạnh tranh, hoặc các doanhnghiệp vay vốn không thích nghi được môi trường kinh doanh mới, hoặc có ý muốnchủ quan người đi vay cố tình không trả nợ Đây là trường hợp xấu nhất trong cácnguyên nhân chủ quan dẫn đến rủi ro tín dụng Loại nguyên nhân được xếp vàonguyên nhân rủi ro về tư cách đạo đức của người đi vay

1.2.2.2.4 Do yếu tố môi trường và công cụ pháp lý.

Đây là một nhân tố quan trọng ảnh hưởng đến khả năng phát sinh rủi ro tíndụng, cũng là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến rủi ro trong sản xuất kinh doanh củacác doanh nghiệp, gây nên các khoản nợ quá hạn

Rủi ro tín dụng có thể xuất phát từ môi trường kinh tế, trong nền kinh tế tăngtrưởng lành mạnh, tiềm năng sản xuất và tiêu dùng của xã hội còn lớn thì hoạt độngsản xuất kinh doanh còn có nhiều điều kiện tốt để phát triển và ngược lại Khi nền

kinh tế có hiện tượng lạm phát tăng vọt sẽ kéo theo đồng tiền nội bộ bị mất giá, dẫnđến sản xuất kinh doanh trong nước trở nên khó khăn Khiến khả năng thu hồi vốntín dụng trở nên phức tạp.

1.3 Tổng quan về xếp hạng tín dụng nội bộ.

1.3.1 Khái niệm:

Xếp hạng tín dụng nội bộ là việc phân tích, đánh giá, cho điểm và phận loạikhách hàng theo hai hạng mục rủi ro và lợi ích đối với Ngân hàng

 Xếp hạng rủi ro: Là kết quả phân tích và đánh giá về khả năng hoạt động,

thực hiện các nghĩa vụ thanh toán và trả nợ của khách hàng trong môi trường kinhdoanh

 Xếp hạng lợi ích: Là đánh giá các lợi ích mà khách hàng mang lại cho Ngân

hàng trong quá trình hoạt động; bao gồm: trả lãi tiền vay, phí trả cho các dịch vụ và

số dư tiền gởi bình quân tại Ngân hàng so với những khách hàng khác

1.3.2 Mục đích xếp hạng tín dụng nội bộ.

- Xếp hạng tín dụng nội bộ được thực hiện nhằm hỗ trợ Ngân hàng biết rõ tìnhhình “lành mạnh” của khách hàng Dựa vào kết quả này, Ngân hàng sẽ đưa ra quyếtđịnh cho vay hoặc từ chối, tăng hoặc giảm hạn mức tín dụng, áp dụng các ưu đãi vềlãi suất cho vay, lãi suất tiền gởi cũng như các loại phí dịch vụ nhằm bảo vệ lợi íchcủa khách hàng và Ngân hàng

cho vay/ bảo lãnh, thời hạn, mức lãi suất/ phí, biện pháp bảo đãm cho khoản tíndụng

nợ, hạng khách hàng cho phép Ngân hàng lường trước những dấu hiệu xấu về chấtlượng khoản vay và có những biện pháp xử lý kịp thời

 Hỗ trợ việc phân loại nợ và trích lập dự phòng rủi ro của Ngân hàng

 Phát triển chiến lược Marketing nhằm hướng tới khách hàng ít rủi ro

1.3.3 Phân nhóm khách hàng:

Do tính chất khác nhau giữa các khách hàng nên việc xếp hạng khách hàngđược chia thành hai nhóm: Khách hàng doanh nghiệp và khách hàng cá nhân

- Khách hàng doanh nghiệp: Bao gồm các tổ chức, doanh nghiệp trong và

ngoài nước có đủ năng lực và tư cách pháp nhân đã, đang và sẽ có quan hệ tín dụngvới Ngân hàng

- Khách hàng cá nhân: Bao gồm cá nhân và hộ gia đình có đủ năng lực và

hành vi dân sự đã, đang và sẽ có quan hệ tín dụng với Ngân hàng

1.3.4 Công cụ xếp hạng khách hàng:

Xếp hạng tín dụng nội bộ được Ngân hàng xây dựng thành quy trình hoạtđộng cụ thể Qua đó, việc xếp hạng khách hàng thường được dựa vào những chỉ tiêutài chính và phi tài chính

 Chỉ tiêu tài chính: Là công cụ để chấm điểm tín dụng dựa trên một số chỉ số

tài chính căn bản như chỉ tiêu thanh khoản, chỉ tiêu cân nợ, vốn, chỉ tiêu hoạt động

 Chỉ tiêu phi tài chính: Là các chỉ số định tính như năng lực và kinh nghiệm

của lãnh đạo, vị trí trên thị trường, quan hệ với khách hàng, với Ngân hàng

1.3.5 Vai trò và tầm quan trọng của việc xếp hạng tín dụng nội bộ:

 Về phân loại khách hàng: Xếp hạng tín dụng nội bộ hỗ trợ việc phân loại

khách hàng một cách tương đối chính xác thông qua các chỉ tiêu tài chính và phi tàichính Qua đó, khách hàng được chia thành nhiều nhóm với từng thang điểm cụ thể.Những khách hàng sau khi đã được phân nhóm, Ngân hàng có thể theo dõi theotừng thời kỳ và điều chỉnh phù hợp qua từng giai đoạn để ra những quyết định đúngđắn nhằm bảo vệ lợi ích của khách hàng và hạn chế rủi ro cho Ngân hàng đến mứcthấp nhất

 Về quyết định cấp tín dụng: Xếp hạng khách hàng giúp cho Ngân hàng ra

quyết định cấp tín dụng cho khách hàng một cách khách quan hơn Quyết định cấptín dụng ban đầu chính xác sẽ hạn chế được những rủi ro tiềm tàng, giúp cho hoạtđộng tín dụng của Ngân hàng ngày một hiệu quả hơn

 Về phân loại nợ: Xếp hạng tín dụng nội bộ là một công cụ hiệu quả trong

việc phân loại nợ Việc dựa vào nhiều chỉ tiêu, nhiều phương thức khác nhau để

phân loại nợ giúp cho việc phân loại nợ được chính xác và khách quan hơn Qua đó,Ngân hàng ra quyết định tăng hoặc giảm hạn mức tín dụng đối với khách hàng, ápdụng các ưu đãi hoặc chế tài trong những trường hợp đặc biệt Đồng thời, qua việcxếp hạng khách hàng, Ngân hàng kịp thời có những biện pháp nhằm ngăn chặnnhững rủi ro có thể xảy ra, bảo vệ lợi ích của khách hàng và Ngân hàng một cáchhiệu quả nhất.

1.2 Hiệu quả của việc xếp hạng tín dụng nội bộ.

Kết quả xếp hạng tín dụng nội bộ hỗ trợ ngân hàng ra quyết định cấp tín dụng: Hệ thống chấm điểm và XHTD nội bộ giúp NHTM quản trị RRTD bằng

phương pháp tiên tiến, giúp kiểm soát được mức độ tín nhiệm của khách hàng, là cơ

sở để ra quyết định cho vay, thiết lập hạn mức tín dụng, thời hạn, mức lãi suất, biệnpháp bảo đảm… phù hợp với dự báo rủi ro của từng nhóm khách hàng

Chủ động đánh giá và giám sát khách hàng trong quá trình theo dõi nợ vay

để có những biện pháp đối phó kịp thời: Trong quá trình ngân hàng định kỳ tiến

hành chấm điểm xếp hạng lại doanh nghiệp, khi kết quả xếp hạng của khách hàngthấp hơn kết quả trước đó chính là dấu hiệu thể hiện khoản vay đang có vấn đề,doanh nghiệp bắt đầu có dấu hiệu không tốt, để từ đó ngân hàng có biện pháp phòngngừa, hạn chế rủi ro kịp thời như giảm dần hạn mức, yêu cầu doanh nghiệp bổ sungthêm tài sản đảm bảo

Hỗ trợ ngân hàng quản lý và điều chỉnh danh mục tín dụng: Ngoài ra

NHTM có thể đánh giá hiệu quả danh mục cho vay thông qua tái XHTD nội bộ, qua

đó điều chỉnh danh mục tín dụng theo hướng ưu tiên nguồn lực vào những nhómkhách hàng an toàn, từ đó, ngân hàng sẽ thiết lập một danh mục tín dụng nhằm giảmthiểu rủi ro có thể xảy ra và tăng lợi nhuận cho ngân hàng

XHTD là công cụ để thực hiện phân loại nợ theo thông lệ quốc tế: Theo

Quyết định 493/2005/QĐ-NHNN yêu cầu các TCTD phải thực hiện phân loại nợtheo Điều 7 của QĐ trên cơ sở đánh giá toàn diện năng lực tài chính và khả năng trả

nợ của khách hàng để từ đó có cái nhìn chính xác và trung thực về chất lượng tíndụng tại ngân hàng Muốn thực hiện được phân loại nợ theo Điều 7 thì các TCTD

phải xây dựng thành công đề án XHTD nội bộ của mình và được NHNN cho phépthực hiện.

CHƯƠNG 2

THỰC TRẠNG VIỆC XẾP HẠNG TÍN DỤNG NỘI BỘ TRONG VIỆC

QUẢN LÝ RỦI RO TẠI NGÂN HÀNG TMCP NAM Á

2.1 Giới thiệu khái quát Ngân hàng TMCP Nam Á.

2.1.1 Quá trình hình thành và phát triển:

Ngân hàng TMCP Nam Á chính thức hoạt động từ ngày 21/10/1992 theoQuyết định số 0026/NHGP ngày 22/08/1992 của Ngân hàng Nhà nước Việt Namtrên cơ sở hợp nhất của 3 hợp tác xã tín dụng An Đông, Thị Nghè và Tân Định.Khởi đầu với số vốn điều lệ 5 tỷ đồng cùng 50 cán bộ công nhân viên, mạng lướiban đầu hoạt động chủ yếu ở các quận ven thành phố, pham vi kinh doanh đơn điệu

Sau 17 năm hoạt động, Ngân hàng Nam Á đã có những thay đổi rất lớn và đã

có những thành tích đáng khích lệ Trong vòng 5 năm trở lại đây, tốc độ tăng trưởngcủa Ngân hàng Nam Á luôn đạt được ở mức cao, cụ thể là lợi nhuận sau thuế năm

2009 tăng 82.07% so với năm 2008 Mạng lưới chi nhánh phát triển rộng khắp, đếnnay Ngân hàng Nam Á đã có 49 điểm giao dịch trên toàn quốc Cụ thể là vốn điều

lệ tính đến ngày 31/12/2009 là 1300 tỷ đồng, tăng 270 lần, số lượng cán bộ nhânviên tăng gấp 20 lần so với năm 1992

Thương hiệu Ngân hàng Nam Á đã được người tiêu dùng, cơ quan chức năng

công nhận thông qua các giải thưởng có giá trị như: Top Trade Services do Bộ Công Thương trao tặng, “Thương hiệu vàng” do Bộ Công Thương và Hiệp hội

chống hàng giả và Bảo vệ thương hiệu Việt Nam (VATAP) trao tặng; năm 2007,

Ngân hàng còn nhận được giấy chứng nhận “Nhãn hiệu nổi tiếng Quốc gia” do Hội sở hữu Trí tuệ Việt Nam trao tặng, là “Một trong 500 doanh nghiệp lớn nhất

Việt Nam” do bảng xếp hạng Top 500 doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam (VNR500) công bố Ngân hàng Nam Á còn vinh dự đón nhận bằng khen của Thủ

Tướng Chính phủ, bằng khen của UBND TP.HCM nhân dịp kỷ niệm 15 năm thànhlập

Mục tiêu hiện nay của Ngân hàng Nam Á là phấn đấu thành một trong cácNgân hàng hiện đại của Việt Nam trên cơ sở phát triển nhanh, vững chắc an toàn vàhiệu quả, trở thành một trong các Ngân hàng thương mại hàng đầu cả nước vàkhông ngừng đóng góp cho sự phát triển kinh tế của cộng đồng, xã hội

Bước vào giai đoạn mới, toàn ngành Ngân hàng Việt Nam đang trong quátrình hội nhập kinh tế quốc tế với nhiều thách thức nhưng cũng có nhiều cơ hội pháttriển Với mục tiêu phấn đấu giữ vững là một trong những Ngân hàng thương mại

cổ phần mạnh tại Việt Nam, Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á đang xây

dựng chiến lược “Phát triển mạnh mẽ nguồn nhân lực” Phần lớn cán bộ nhân viêncủa Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á được đào tạo và đào tạo lại nhằm đápứng ngày càng tốt hơn những kỹ năng và trình độ chuyên môn cần thiết, cam kếtphục vụ hài lòng khách hàng, trung thực trong giao dịch và đoàn kết vì mục tiêuchung của Ngân hàng.

Cùng với chiến lược phát triển nguồn nhân lực, với phương châm luôn cung

cấp “Giá trị vượt thời gian”, Ngân hàng tập trung nâng cao năng lực tài chính; đầu

tư phát triển công nghệ thông tin theo hướng hiện đại hoá phù hợp với công nghệNgân hàng trong khu vực và thế giới; mở rộng mạng lưới hoạt động, đa dạng hoácác sản phẩm, dịch vụ Ngân hàng; đồng thời chú trọng việc tăng cường kiểm trakiểm soát nội bộ, tạo an toàn trong hoạt động; quảng bá rộng rãi thương hiệu NgânHàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á, tiếp tục là người bạn đồng hành của doanhnghiệp, các tiểu thương, các hộ gia đình và cá nhân để cùng nhau phát triển

Phương châm hoạt động của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á làhoạt động theo nguyên tắc thị trường với mục tiêu chủ yếu là lợi nhuận, áp dụng cácthông lệ và chuẩn mực quốc tế vào hoạt động kinh doanh của ngân hàng

2.1.2 Tổ chức bộ máy hoạt động của Ngân hàng Nam Á.

2.1.2.1 Sơ đồ cơ cấu tổ chức hoạt động của Ngân hàng Nam Á.

Ngân hàng Nam Á được hoạt động với mô hình phân cấp theo từng khốiquản lý với sơ đồ tổ chức như sau:

2.1.2.2 Bộ máy điều hành của Ngân hàng Nam Á, chức năng nhiệm vụ.

quyền hạn và nhiệm vụ theo quy định của pháp luật và điều lệ Ngân hàng Nam Á

quyết định nhân danh Ngân hàng Nam Á để quyết định các vấn đề liên quan đếnmục đích, quyền lợi của Ngân hàng trừ những vấn đề thuộc thẩm quyền của Đại hộiđồng cổ đông Giúp việc cho Hội đồng quản trị có Văn phòng Hội đồng quản trị

giám sát việc chấp hành chế độ hạch toán, hoạt động của hệ thống kiểm tra, kiểmsoát nội bộ của Ngân hàng Nam Á Giúp việc cho ban kiểm soát có ban kiểm toánnội bộ

pháp luật về hoạt động của Ngân hàng Nam Á Giúp việc cho Tổng giám đốc có cácPhó Tổng Giám đốc, Giám đốc khối, Kế toán trưởng và bộ máy chuyên môn nghiệpvụ

 Phó Tổng Giám đốc: Là người giúp Tổng Giám đốc điều hành một số lĩnh

vực hoạt động của Ngân hàng Nam Á, chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc vàtrước pháp luật về nhiệm vụ được Tổng Giám đốc phân công

động của Khối, chịu trách nhiệm trước Tổng Giám đốc và trước pháp luật về nhiệm

vụ được Tổng Giám đốc phân công

kế toán, thống kê của Ngân hàng Nam Á, có các quyền và nhiệm vụ theo quy địnhcủa pháp luật và điều lệ Ngân hàng Nam Á

quản trị và Tổng Giám đốc trong quản lý và điều hành công việc

2.1.2.3 Bộ máy chuyên môn nghiệp vụ của Ngân hàng Nam Á:

các hoạt động kinh doanh, phát triển thị trường, phát triển thương hiệu, gồm cácphòng: Phòng Phát triển Khách hàng và Phòng Marketing

mọi rủi ro có thể xảy ra trong hoạt động kinh doanh, gồm các phòng: Phòng Quản

lý tín dụng, Phòng pháp chế và thu hồi nợ quá hạn, Phòng Quản lý rủi ro

hỗ trợ các hoạt động kinh doanh, gồm các phòng: Phòng Kế toán, Phòng Thanhtoán quốc tế, Phòng Ngân quỹ và Phòng Quản lý thẻ

khu vực phía Bắc; trực tiếp quản lý chi nhánh Hà Nội, chi nhánh Hải Phòng, các chinhánh khác và phòng giao dịch thuộc khu vực phía Bắc

Phòng giao dịch; tham mưu, giúp Phó Tổng Giám đốc/ Giám đốc khối quản lý, điềuhành công tác kinh doanh của Phòng tín dụng

phòng: Phòng Nguồn vốn, Phòng kinh doanh ngoại hối, Phòng đầu tư tài chính vàcác Công ty trực thuộc

 Khối Hỗ trợ: Quản lý, điều hành các hoạt động nhằm hỗ trợ cho mọi hoạt

động kinh doanh, gồm các phòng: Phòng Nhân sự, Phòng Công nghệ thông tin,Phòng Hành chánh quản trị và Ban nghiệp vụ Công nghệ Ngân hàng

kế hoạch, tổng hợp, hỗ trợ và chiến lược phát triển mọi hoạt động trong Ngân hàng

2.1.3 Những hoạt động kinh doanh chủ yếu tại Ngân hàng:

động và cho vay vốn ngắn, trung và dài hạn, chiết khấu thương phiếu, giấy tờ cógiá, đầu tư vào chứng khoán và các tổ chức kinh tế Làm đầu mối trung gian thanhtoán giữa các khách hàng, thực hiện dịch vụ ngân quỹ, chuyển tiền kiều hối vàchuyển tiền nhanh nội địa, bảo lãnh thanh toán, kinh doanh ngoại tệ vàng bạc…

- Thị tr ườ ng họat động : Tính đến cuối năm 2009, mạng lưới họat động baogồm 49 điểm giao dịch gồm 1 Hội Sở, 16 chi nhánh và 32 phòng giao dịch tại cácvùng kinh tế trọng điểm, một Công ty Quản lý nợ và khai thác tài sản trực thuộcNgân Hàng Nam Á

- Sản phẩm dịch vụ của ngân hàng Nam Á tương đối đa dạng và không ngừngđược cải tiến về chất lượng, hướng đến 1 ngân hàng điện tử đa năng với các sảnphẩm dịch vụ như:

+ Sản phẩm tiền gửi

+ Sản phẩm tín dụng

+ Dịch vụ bảo lãnh

+ Dịch vụ chuyển tiền

+ Dịch vụ thanh toán quốc tế

+ Dịch vụ kinh doanh ngoại tệ

+ Dich vụ ngân quỹ

+ Lĩnh vực hoạt động khác: hoạt động đầu tư tài chính, đầu tư thương mạithông qua việc đầu tư vào các doanh nghiệp, quỹ đầu tư dự án, đầu tư vào cácTCTD khác dưới hình thức góp vốn đầu tư, liên doanh, liên kết, mua bán chứngkhoán

2.1.4 Chiến lược phát triển kinh doanh của Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á trong tương lai:

2.1.4.1 Kết quả hoạt động năm 2007 - 2009 của Ngân Hàng Thương Mai Cổ Phần Nam Á :

Tính đến ngày 31/12/2009, tổng tài sản của toàn ngân hàng đạt 10,914 tỷđồng, tăng 85,6% so với năm 2008 và tăng 108,7% so với 2007, hoàn thành 121,27

% kế hoạch năm 2009 Trong cơ cấu tổng tài sản năm 2009, vốn điều lệ tính đến31/12/2009 là 1.253 tỷ đồng, không thay đổi so với năm 2008 nhưng tăng 117,5%

so với năm 2007 và tổng vốn huy động của toàn ngân hàng là 9,444 tỷ đồng, tăng110,14% so với năm 2008 và tăng 110,38% so với năm 2007

Hoạt động sử dụng vốn tổng sử dụng vốn của Ngân Hàng Thương Mại CổPhần Nam Á tính đến ngày 31/12/2009 đạt 9,912 tỷ đồng, tăng 87,74% so với năm

2008 và tăng 96,26% so với năm 2007 Trong đó đầu tư tín dụng chiếm tỷ trọng chủyếu, đạt 5,013% so với đầu năm, hoàn thành 100,26% kế hoạch năm 2009

Lợi nhuận trước thuế năm 2009 đạt 73 tỷ đồng, tăng cao so với năm 2008.thực hiện được 47,50% so với kế hoạch điều chỉnh trong năm 2009 lợi nhuận rònghợp nhất sau thuế đạt 56 tỷ đồng

Bên cạnh đó, hoạt động đầu tư trong năm 2009, Ngân hàng đã thực hiện đầu

tư, mua sắm TSCĐ, nâng tổng giá trị TSCĐ của toàn Ngân hàng lên 631 tỷ đồng,tăng 17,1% so với năm 2008 trong đó, xây dựng cơ bản và mua sắm TSCĐ chiếm

tỷ trọng 32,3% giá trị đầu tư, mua sắm TSCĐ của toàn Ngân hàng Tiến hành khởicông xây dựng hội sở mới tại địa chỉ 201-203 Cách Mạng Tháng 8, Quận 3, TP,HCM và đầu tư dự án Trường Thọ với tổng mức đầu tư đến cuối năm 2009 là 95,3

tỷ đồng Thiết lập với Công ty TNHH Dịch vụ ElectraCard, thiết lập hệ thốngchuyển mạch thẻ ElectraSwith

Sofware Pte.Ltd triển khai xây dựng hệ thống Corebanking mới song songvới việc triển khai trương trình Tifab trong toàn hệ thống, xây dựng trung tâm dữliệu phục vụ hệ thống Corebanking, Internet Banking…nhằm hướng đến việc quản

lý và trao đổi thông tin, dữ liệu trên toàn hệ thống được nhanh chóng, an toàn, bảomật

Hoạt động đầu tư khác, trong năm 2009, Ngân Hàng Thương Mại Cổ PhầnNam Á đã đẩy mạnh các hoạt động đầu tư, kinh doanh khác bên cạnh hoạt động tín

dụng truyền thống, tạo tiền đề thay đổi cơ cấu thu nhập của Ngân hàng Hoạt độngđầu tư tài chính chuyển biến tích cực với tổng số dư góp vốn liên doanh, mua cổphần tính đến cuối năm 2009 là 104 tỷ đồng, tăng 2,14% so với đầu năm, tổng thunhập từ hoạt động tài chính là 29,3 tỷ đồng Doanh số thanh toán xuất nhập khẩu đạt

36 triệu USD, giảm 54,4% so với năm 2008 do nguồn cung ngoại tệ gặp khó khăn

và biến động về tỷ giá dẫn đến lượng ngoại tệ không đáp ứng đủ nhu cầu thanh toáncủa khách hàng Tuy nhiên, Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á vẫn đạt kếtquả khả quan trong hoạt động thanh toán quốc tế, tổng thu phí đạt 4,589 triệu đồng,tăng 89,9% so với năm 2008 đến cuối năm 2009, Ngân Hàng Thương Mại Cổ PhầnNam Á đã mở rộng quan hệ đại lý với 248 Ngân hàng nước ngoài ở 59 quốc gia trênthế giới

Công tác nhân sự, đào tạo : Trong năm 2009, Ngân hàng đã tiến hành tuyểndụng và bổ nhiệm một số cán bộ quản lý điều hành mới Tính đến ngày 31/12/2009,tổng số CBNV toàn ngân hàng là 850 người, tăng 4,94% so với cuối năm 2008.thực chi lương - phụ cấp - trợ cấp trong năm 2009 của toàn Ngân hàng tăng 12,26%

so với thực chi năm 2008

Công tác kiểm soát rủi ro và kiểm soát tín dụng : mục tiêu hàng đầu là an toàn,Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á đã tập trung kiểm tra, kiểm soát nội bộ.xây dựng các quy chế, quy trình, chính sách liên quan đến hoạt động quản lý rủi ro

và quản lý tín dụng trong hệ thống Ngân Hàng TMCP Nam Á theo hướng nâng caohiệu quả hoạt động và kiểm soát rủi ro Theo dõi và duy trì các tỷ lệ đảm bảo antoàn trong hoạt động của tổ chức tín dụng Tỷ lệ an toàn vốn tối thiểu tính đến ngày31/12/2009 là 19,24%, cao hơn mức an toàn vốn tối thiểu theo quy định (> 8%) Tỷ

lệ nguồn vốn ngắn hạn cho vay trung và dài hạn là 20,26% (mức tối đa 30%) Kiểmsoát và khống chế tốt chỉ tiêu nợ xấu của toàn Ngân hàng là 1,71%, đạt kế hoạchđầu năm (< 2%) Đặc biệt, Ngân hàng đã thành lập Ban xử lý nợ nhằm phối hợpchặt chẽ với phòng pháp chế cùng các đơn vị kinh doanh tiến hành thu hồi cáckhoản nợ xấu, nợ tồn đọng góp phần khống chế tốt các chỉ tiêu nợ xấu trong toànngân hàng Cân đối thanh khoản trong toàn Ngân hàng, mặc dù mức lãi suất cạnhtranh lãi suất trong năm 2009 không diễn biến phức tạp như năm 2008, tuy nhiêncác kênh đầu tư khác như đầu tư kinh doanh vàng, chứng khoán, đã hồi phục saugiai đoạn suy giảm trong năm 2008 và thu hút một lượng vốn ngắn hạn từ các nhà

đầu tư đã ảnh hưởng đến vốn huy động từ thị trường 1 của ngành ngân hàng Trong

điều kiện đó, Ngân Hàng Nam Á vẫn đảm bảo đủ nguồn vốn hoạt động, tỷ lệ sử

dụng vốn thị trường 1 đến ngày 31/12/2009 là 82,8%

Bảng 2.1: Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh hợp nhất năm 2009

Đơn vị tính: Đồng

Thu nhập lãi và các khoản thu nhập tương

Lãi/ lỗ từ mua bán chứng khoáng kinh

Lợi nhuận thuần từ hoạt động kinh doanh

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hiện

Chi phí thuế thu nhập doanh nghiệp hoãn

Nguồn: Báo cáo thường niên năm 2009

2.1.4.2 Những tiến bộ mà Ngân hàng đã đạt được :

Về cơ cấu tổ chức, Ngân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á đã tiến hànhđiều chỉnh cơ cấu tổ chức tăng cường công tác tổ chức và hoạt động ngăn ngừa rủi

ro, ban hành một cách có hệ thống quy chế tổ chức và hoạt động của Ngân HàngThương Mại Cổ Phần Nam Á quy về hoạt động đầu tư, đã tiến hành khởi công xâydựng hội sở mới tại địa chỉ 201-203 Cách Mạng Tháng 8, Quận 3, TP, HCM, khicông trình đưa vào sử dụng sẽ tạo điều kiện cho hoạt động kinh doanh của Ngânhàng, đáp ứng đầy đủ hoạt động kinh doanh của một Ngân hàng hiện đại Đang xúctiến các thủ tục đầu tư vào các dự án xây dựng nhà ở và trung tâm đào tạo CBNVNgân Hàng Thương Mại Cổ Phần Nam Á tại Quận Thủ Đức Đầu tư và chuẩn bị đivào vận hành dự án Corebanking ngay từ đầu Quý II/2010 Đây là tiền đề để Ngânhàng Nam Á triển khai các sản phẩm hiện đại đã chuẩn bị đầy đủ các điều kiện đểtiến hành phát thẻ Ngân hàng Nam Á trong toàn hệ thống

2.1.4.3 Kế hoạch nâng cao năng lực tài chính trong năm 2010 - 2011.

Các chỉ tiêu tài chính chủ yếu:

 Vốn điều lệ: 3,000 tỷ đồng, tăng 139,43% so với năm 2009

 Tổng tài sản: 16,500 tỷ đồng, tăng 51,18% so với năm 2009

Biểu đồ 2.1: Tăng trưởng vốn điều lệ - tổng tài sản giai đoạn năm 2007 - 2009

0 5,000 10,000 15,000 20,000

o Thị trường 1: 10.000 tỷ đồng, tăng 65,18% so với năm 2009

o Thị trường 2: 2,500 tỷ đồng, giảm 26,25% so với năm 2009

o Tổng dư nợ: 6,300 tỷ đồng, tăng 25,67% so với năm 2009

Bảng 2.2 : Tỷ lệ sử dụng vốn năm 2007 – 2009 và kế hoạch năm 2010

Nguồn: Báo cáo thường niên năm 2009

Biểu đồ 2.2: Tình hình sử dụng vốn huy động thị trường 1 giai đoạn năm

Huy động Cho vay Tỷ lệ sử dụng vốn

Nguồn: Báo cáo thường niên năm 2009

 Lợi nhuận trước thuế: 280 tỷ đồng, tăng 294,37% so với năm 2009

Biểu đồ 2.3:Tăng trưởng lợi nhuận trước thuế năm 2007 – 2009 và kế hoạch