Đối tượng nghiên cứu cơ chế chính sách của nhà nước đối với hoạt động chăn nuôi trồng thủy sản nói chung cũng như hoạt động chăn nuôi cá Tra – basa nói riêng. Chính sách tín dụng của Ngân hàng Nhà nước việt Nam, Ngân hàngPhát triển nhà đồng bằng sông cửu Long mà trọng tâm là chính sách cho vay của ngân hàng nhà nước, Ngân hàng Phát triển nhà đồng bằng sông cửu Long với hoạt động cho vay nuôi cá Tra – basa
Trang 1XUÂN GIANG V
GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG TRONG CHO VAY H CH N NUÔI CÁ TRA-BASA T I NGÂN HÀNG
CHI NHÁNH THÀNH PH C N TH
LU N V N TH C S KINH T
ng Nai, 2012
Trang 2XUÂN GIANG V
GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG TRONG CHO VAY H CH N NUÔI CÁ TRA-BASA T I NGÂN HÀNG
Trang 3I CAM OAN
Tôi cam oan, ây là công trình nghiên c u c a riêng tôi Các s li u, k t
qu nêu trong lu n v n là trung th c và ch a t ng c ai công b trong b t công trình nghiên c u nào khác
Tác gi lu n v n ký và ghi rõ h tên
Xuân Giang V
Trang 4I C M N
hoàn thành lu n v n này, ngoài s c g ng c a b n thân tôi, tôi ã
nh n c s giúp c a nhi u t p th , cá nhân trong và ngoài tr ng
Tôi xin bày t lòng kính tr ng và bi t n sâu s c t i th y giáo TS Ph m
Lê Thông Khoa Kinh t - Qu n tr kinh doanh Tr ng i h c C n Th , ãluôn t n tình h ng d n, ng viên và giúp tôi hoàn thành lu n v n này.Tôi xin bày t lòng bi t n t i các Th y Cô Tr ng i h c Lâm Nghi pKhoa Sau i h c ã t o u ki n thu n l i nh t cho tôi trong quá trình h c
ng Nai, ngày 10 tháng 11 n m 2012
Tác gi
Xuân Giang V
Trang 5C L C
Trang
i cam oan i
i c m n ii
c l c iii
Danh m c các b ng vi
Danh m c các th vii
Ph n m u 1
1 Lý do ch n tài 2
2 M c tiêu nghiên c u c a tài 2
3 i t ng và ph m vi nghiên c u 2
4 Ph ng pháp nghiên c u 3
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài 3
6 K t c u c a lu n v n 4
Ch ng I: LÝ LU N T NG QUAN V R I RO TÍN D NG 5
1.1 Nh ng v n chung v r i ro tín d ng 5
1.1.1 M t s khái ni m chung v r i ro và r i ro tín d ng 5
1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng 6
1.1.3 Quy trình ki m soát r i ro 7
1.2 Nh ng nguyên nhân d n n r i ro tín d ng 8
1.2.1 R i ro tín d ng do nguyên nhân khách quan 8
1.2.2 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan 12
1.3 Ph ng pháp qu n lý r i ro tín d ng 13
1.4 Các ch tiêu ánh giá r i ro tín d ng 15
1.4.1 T l n quá h n 15
1.4.2 T tr ng n x u/ t ng d n cho vay 16
1.4.3 H s r i ro tín d ng 18
Trang 6Ch ng II: TH C TR NG R I RO TÍN D NG TRONG CHO VAY
CH N NUÔI CÁ TRA-BASA T I NGÂN HÀNG MHBCHI NHÁNH THÀNH PH C N TH 202.1 Vài nét v u ki n t nhiên và tình hình kinh t xã h i
Thành ph C n Th 202.1.1 V u ki n t nhiên 202.1.2 V tình hình kinh t - xã h i 212.2 Gi i thi u s l c l ch s hình thành và phát tri n c a h th ng
Ngân hàng MHB và gi i thi u v Ngân hàng MHB CN TPCT 222.2.1 Quá trình hình thành và phát tri n h th ng Ngân hàng MHB 222.2.2 Gi i thi u v Ngân hàng MHB chi nhánh thành ph C n Th 242.3 Khái quát tình hình ch n nuôi và xu t kh u cá tra-basa 262.3.1 Khái quát v tình hình ch n nuôi và xu t kh u cá tra-basa
Vi t Nam 262.3.2 V tình hình ch n nuôi và xu t kh u cá tra-basa C n Th 292.4 Th c tr ng r i ro tín d ng trong cho vay h nuôi cá tra-basa
i Ngân hàng MHB CN TPCT 362.4.1 M t s c m ch y u c a h ch n nuôi cá tra-basa 362.4.2 Th c tr ng r i ro tín d ng trong cho vay h ch n nuôi 49
cá tra-basa t i Ngân hàng MHB chi nhánh thành ph C n Th
2.5 Nh ng nguyên nhân ch y u d n n r i ro tín d ng trong ho t
ng cho vay h nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng MHB CN TPCT 512.5.1 Nguyên nhân khách quan 512.5.2 Nguyên nhân ch quan 54
Trang 7Ch ng III: NH NG GI I PHÁP H N CH R I RO TÍN D NG
TRONG CHO VAY H NUÔI CÁ TRA-BASA T I
NGÂN HÀNG MHB CHI NHÁNH THÀNH PH C N TH 59
3.1 nh h ng phát tri n trong n m 2012 c a Ngân hàng MHB CN TPCT 59
3.1.1 nh h ng chung 59
3.1.2 nh h ng c th 59
3.2 Nh ng gi i pháp h n ch r i ro tín d ng trong cho vay h nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng MHB CN TPCT 61
3.2.1 Tr c tiên là gi i pháp i v i Chính ph v l nh v c ch n nuôi cá tra-basa 62
3.2.2 Gi i pháp i v i Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam 67
3.2.3 Gi i pháp i v i Ngân hàng MHB 68
3.2.4 Gi i pháp i v i Ngân hàng MHB CN thành ph C n Th 70
Ph n K t lu n 75
Tài li u tham kh o 77
Trang 8DANH M C CÁC B NG
2.1 Di n tích ch n nuôi cá tra-basa C n Th 302.2 S h ch n nuôi cá tra-basa t i C n Th 32
Trang 92.6 n cho vay cá tra-basa c a Ngân hàng MHB
Trang 10PH N M U
1 Lý do ch n tài
Thành ph C n Th là ô th tr c thu c Trung ng, n m c a ngõ
a vùng h l u sông Mê Kông, là trung tâm kinh t , v n hóa, u m i quan
tr ng v giao thông v n t i n i vùng và liên v n qu c t c a ng b ng sông
ng n x u trong h th ng ngân hàng t ng cao
Trong th i gian qua, ngu n v n tín d ng tài tr cho ngành ngh ch nnuôi cá tra-basa còn nhi u h n ch D n cho vay ch n nuôi cá tra-basa trên
a bàn thành ph C n Th nói chung và c a Ngân hàng phát tri n nhà ng
ng sông C u Long chi nhánh thành ph C n Th nói riêng chi m t tr ng
t th p trong t ng d n cho vay do tính ch t r i ro cao c a ngành ngh này
ó là lý do tôi ch n tài Gi i pháp h n ch r i ro tín d ng trong cho
vay h ch n nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông
u Long chi nhánh thành ph C n Th
Trang 112 M c tiêu nghiên c u c a tài
- Tìm hi u nh ng c m ho t ng c a h ch n nuôi cá tra-basa
- Phân tích nh ng y u t nh h ng n ho t ng cho vay h ch n nuôi
cá tra-basa
- Tìm ra nh ng nguyên nhân d n n nh ng r i ro tín d ng trong ho t
ng cho vay ch n nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ngsông C u Long chi nhánh thành ph C n Th
- a ra m t s gi i pháp nh m h n ch r i ro tín d ng trong cho vay
ch n nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Longchi nhánh thành ph C n Th , và qua ó góp ph n thúc y t ng tr ng tín
ng v s l ng và ch t l ng trong cho vay h nuôi các tra-basa t i chinhánh
3 i t ng và ph m vi nghiên c u
a i t ng nghiên c u c a tài:
- C ch chính sách c a nhà n c i v i ho t ng nuôi tr ng th y s nnói chung c ng nh ho t ng nuôi cá tra–basa nói riêng
- Chính sách tín d ng c a Ngân hàng Nhà n c Vi t Nam, Ngân hàngPhát tri n nhà ng b ng sông C u Long mà tr ng tâm là chính sách cho vay
a Ngân hàng Nhà n c, Ngân hàng Phát tri n nhà ng b ng sông C uLong i v i ho t ng cho vay nuôi cá tra–basa
- Nh ng r i ro phát sinh trong ho t ng cho vay h nuôi cá tra–basa t iNgân hàng Phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành ph C n
Th thông qua tác ng c a hai c ch trên
b Ph m vi nghiên c u c a tài:
Phân tích, ánh giá tình hình ho t ng cho vay ch n nuôi cá tra-basa
a Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành ph
n Th giai n 2009 – 2011 thông qua tác ng c a c ch chính sách c a
Trang 12Nhà n c i v i ho t ng ch n nuôi cá tra-basa và c ch chính sách chovay c a Ngân hàng Nhà n c và Ngân hàng Phát tri n nhà ng b ng sông
n Th , C c Th ng kê thành ph C n Th , Ngân hàng Nhà n c thành ph
n Th và nh h ng phát tri n c a Ngân hàng phát tri n nhà ng b ngsông C u Long chi nhánh thành ph C n Th ; nói chung và ngành cá tra-basanói riêng a ra xu h ng v n ng và phát tri n c a i t ng nghiênu
5 Ý ngh a khoa h c và th c ti n c a tài
Vi c nghiên c u tài Gi i pháp h n ch r i ro tín d ng trong cho vay
ch n nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành ph C n Th nh m nh n th y nh ng r i ro tín d ngtrong cho vay h ch n nuôi cá tra-basa trên a bàn thành ph C n Th nóichung và c a Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánhthành ph C n Th nói riêng ng th i qua ó c ng a ra nh ng gi i pháp
c c p trong lu n v n này ch a ph i là gi i pháp th t s t i u nh ng
i nh ng gi i pháp này hy v ng r ng khi c v n d ng vào th c ti n thì
ch t l ng tín d ng trong ho t ng cho vay h ch n nuôi cá tra-basa s cnâng lên gi m thi u c nhi u r i ro tín d ng phát sinh trong quá trình chovay
Trang 136 K t c u c a lu n v n
Ngoài ph n m u và ph n k t lu n, lu n v n c trình bày g m có 3
ch ng:
Ch ng 1: Lý lu n t ng quan v r i ro tín d ng.
Ch ng 2: Th c tr ng r i ro tín d ng trong cho vay h ch n nuôi cá
tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành
ph C n Th
Ch ng 3: Nh ng gi i pháp h n ch r i ro tín d ng trong cho vay h
ch n nuôi cá tra-basa t i Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Longchi nhánh thành ph C n Th
Trang 14mà ta hoàn toàn không bi t ch c R i ro ng v i sai l ch gi a d ki n và th c
ho c là r ro không th oán tr c c nguyên nhân d n n k t qu th ckhác v i k t qu d oán
Khi nói n r i ro, ng i ta th ng coi:
- R i ro là s không ch c ch n ho c các m i nguy hi m;
- Các k t qu th c t chênh l ch so v i d báo;
- R i ro là “m t mát, th ng t n, s b t l i, s h y di t, s phá
ho i”
Nh ng quan ni m trên th ng liên quan n vi c coi r i ro là nh ng
u không hay x y ra Trong th c t khi nói n r i ro ng i ta th ng có 2quan ni m:
- R i ro ch liên quan n thi t h i - r i ro không i x ng, v i quan
ni m này ch ng ta có th th y m t s khái ni m r i ro t ng ng nh : r i ro
là toàn b bi n c ng u nhiên tiêu c tác ng lên quá trình u t làm thay
i k t qu theo chi u h ng b t l i, r i ro là kh n ng x y ra m t s skhông may ho c r i ro là s k t h p c a nguy c ho c r i ro là kh n ng x y
ra t n th t vì v y thông th ng chúng ta coi r i ro là s ki n ng u nhiên, là s gây t n th t và là s ki n ngoài mong mu n
- R i ro liên quan n c thi t h i và may m n - r i ro i x ng ây
là cách nhìn nh n r i ro m t cách khách quan h n, theo ó các khái ni m ban
Trang 15u v r i ro c a chúng ta th hi n rõ quan m này và chúng ta coi r i ro
là kh n ng sai l ch x y ra gi a giá tr th c t và k v ng k t qu ; sai l chcàng l n, r i ro càng nhi u
* Khái ni m r i ro tín d ng:
Trong n n kinh t th tr ng, c p tín d ng là ch c n ng kinh t c b n
a ngân hàng, r i ro tín d ng trong ngân hàng có xu h ng t p trung ch y uvào các danh m c tín d ng ây là r i ro l n nh t th ng xuyên x y ra Khingân hàng r i vào tr ng thái tài chính khó kh n nghiêm tr ng, thì nguyênnhân th ng phát sinh t ho t ng tín d ng c a ngân hàng
i ro tín d ng là lo i r i ro phát sinh trong quá trình c p tín d ng c a
ngân hàng, bi u hi n trên th c t qua vi c khách hàng không tr c n ho c
tr n không úng h n cho ngân hàng
Nh v y có th nói r ng r i ro tín d ng có th xu t hi n trong các m iquan h mà trong ó ngân hàng là ch n , khách hàng là con n l i không
th c hi n ho c không kh n ng th c hi n ngh a v tr n khi n h n Nó
di n ra trong quá trình cho vay, chi t kh u công c chuy n nh ng và gi y t
có giá, cho thuê tài chính, b o lãnh, bao thanh toán c a ngân hàng ây còn
i là r i ro m t kh n ng chi tr và r i ro sai h n, là lo i r i ro liên quan n
ch t l ng ho t ng tín d ng c a ngân hàng
1.1.2 Phân lo i r i ro tín d ng
n c vào nguyên nhân phát sinh r i ro, r i ro tín d ng c phân chiathành các lo i sau:
- i ro giao d ch: là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên nhân
phát sinh là do nh ng h n ch trong quá trình giao d ch và xét duy t cho vay,ánh giá khách hàng R i ro giao d ch có 3 b ph n chính là: r i ro l a ch n,
i ro b o m và r i ro nghi p v
Trang 16+ i ro l a ch n: là r i ro có liên quan n quá trình ánh giá vàphân tích tín d ng, khi ngân hàng l a ch n nh ng ph ng án vay v n có hi u
qu ra quy t nh cho vay
+ i ro b o m: Phát sinh t các tiêu chu n b o m nh các ukho n trong ho t ng cho vay, các lo i tài s n m b o, ch th m b o,cách th c m b o và m c cho vay trên giá tr c a tài s n b o m
+ i ro nghi p v : là r i ro liên quan n công tác qu n lý kho n vay
và ho t ng cho vay, bao g m c vi c s d ng h th ng x p h ng r i ro và thu t x lý các kho n cho vay có v n
- i ro danh m c: là m t hình th c c a r i ro tín d ng mà nguyên nhân
phát sinh là do nh ng h n ch trong qu n lý danh m c cho vay c a ngân hàng,
c phân chia thành 2 lo i: r i ro n i t i và r i ro t p trung
+ i ro n i t i: Xu t phát t các y u t , các c m riêng có, mangtính riêng bi t bên trong c a m i ch th i vay ho c ngành l nh v c kinh t
Nó xu t phát t c m ho t ng ho c c m s d ng v n c a kháchhàng vay v n
+ i ro t p trung: là tr ng h p ngân hàng t p trung v n cho vayquá nhi u i v i m t s khách hàng, cho vay quá nhi u doanh nghi p ho t
ng trong cùng m t ngành, l nh v c kinh t ; ho c trong cùng m t vùng a lý
nh t nh; ho c cùng m t lo i hình cho vay có r i ro cao
1.1.3 Quy trình ki m soát r i ro
Vi c xác nh r i ro là m t vi c r t quan tr ng trong vi c quy t nh n
t công vi c nào ó mà chúng ta mu n th c hi n, mu n xác nh c công
vi c ó có mang l i hi u qu hay không thì chúng ta ph i bi t c quy trình
ki m soát r i ro c a công vi c ó Quy trình ki m soát r i ro c ti n hành 3c:
Trang 17- B c 1: tr c tiên chúng ta ph i nh n di n các y u t u vào có kh
ng gây ra r i ro
- B c 2: chúng ta ti n hành kh o sát r i ro: trong kh o sát r i ro có 3
c chúng ta kh o sát:
+ Nh n di n r i ro: ây có các k thu t nh n di n là: ng não,
ng câu h i, phi u ki m tra, d li u quá kh và ý ki n chyên gia
+ Phân tích r i ro: ph n này có các y u t phân tích nh : xác su t
y ra r i ro, nh h ng c a r i ro, th i m x y ra và phân lo i r i ro
+ Xác nh r i ro: s p x p r i ro theo ch u tiên
- B c 3: Ki m soát r i ro:
+ Các chi n l c i phó r i ro
+ Ki m soát và o l ng
1.2 NH NG NGUYÊN NHÂN D N N R I RO TÍN D NG
1.2.1 R i ro tín d ng do nguyên nhân khách quan
1.2.1.1 R i ro do môi tr ng kinh t không n nh
- bi n ng quá nhanh và không d oán c c a th tr ng th
gi i:
n kinh t Vi t Nam v n còn l thu c quá nhi u vào s n xu t nôngnghi p và công nghi p ph thu c vào nông nghi p (nuôi tr ng, ch bi n th c
ph m và nguyên li u), d u thô, may gia công, còn r t nh y c m v i r i ro
th i ti t và giá c th gi i, nên d b t n th ng khi th tr ng th gi i bi n
ng x u n hình nh ngành d t may trong m t s n m g n ây ã g pkhông ít khó kh n vì b kh ng ch h n ng ch làm nh h ng tr c ti p n
ho t ng s n xu t kinh doanh c a các khách hàng c a ngân hàng nói riêng và
a các ngân hàng cho vay nói chung Ngành th y s n c ng g p nhi u lao ao
vì các v ki n bán phá giá v a qua,
- i ro t t y u c a quá trình t do hóa tài chính, h i nh p qu c t :
Trang 18Quá trình t do hóa tài chính và h i nh p qu c t có th làm cho n
u gia t ng khi t o ra môi tr ng c nh tranh gay g t, khi n h u h t các kháchhàng c a ngân hàng ph i i m t v i nguy c thua l và quy lu t ch n l c
kh c nghi t c a th tr ng Bên c nh ó, b n thân s c nh tranh c a các ngânhàng th ng m i trong n c và qu c t trong môi tr ng h i nh p kinh t
ng khi n cho các ngân hàng trong n c v i h th ng qu n lý y u kém g p
ph i nguy c r i ro n x u t ng lên b i h u h t các khách hàng có ti m l c tàichính l n s b các ngân hàng n c ngoài thu hút
- Thi u s quy ho ch, phân b u t m t cách h p lý ã d n n
kh ng ho ng th a v u t trong m t s ngành:
n kinh t th tr ng t t y u s d n n c nh tranh, các nhà kinhdoanh s tìm ki m ngành nào có l i nh t u t và s r i b nh ng ngànhkhông em l i l i nhu n cho h và do ó có s chuy n d ch v n t ngành nàyqua ngành khác và ây c ng là hi n t ng khách quan
tr c n , ngân hàng th ng m i có quy n x lý tài s n m b o n vay thu h i n Trên th c t , các ngân hàng th ng m i không làm c u này
vì ngân hàng là m t t ch c kinh t , không ph i là c quan pháp quy n nhà
c, không có ch c n ng c ng ch bu c khách hàng bàn giao tài s n m
Trang 19o cho ngân hàng x lý, ho c vi c chuy n tài s n m b o n vay tòa
án x lý, cùng nhi u các quy t nh nh t d n n tình tr ng ngân hàng th ng
i không gi i quy t c n t n ng, tài s n t n ng
- thanh tra, ki m tra, giám sát ch a hi u qu c a Ngân hàng Nhà c:
Bên c nh nh ng c g ng và k t qu t c, ho t ng thanh tra ngânhàng và m b o an toàn h th ng ch a có s c i thi n c n b n v ch t l ng
ng l c cán b thanh tra, giám sát ch a áp ng c yêu c u, th m chí m t nghi p v kinh doanh và công ngh m i thanh tra ngân hàng còn ch a theo
p Thanh tra ngân hàng còn ho t ng m t cách th ng theo cách x lý v
vi c ã phát sinh, ít có kh n ng ng n ch n và phòng ng a r i ro vi ph m, môhình t ch c c a thanh tra còn nhi u b t c p Do v y mà có nh ng sai ph m
a các ngân hàng th ng m i không c thanh tra Ngân hàng Nhà n c
nh báo, có bi n pháp ng n ch n t u, n khi h u qu n ng n ã x y
ra r i m i can thi p Hàng lo t các sai ph m v cho vay, b o lãnh tín d ng
t s ngân hàng th ng m i d n n nh ng r i ro r t l n, có nguy c e d a
an toàn c a c h th ng, l ra có th ã c ng n ch n ngay t u n u bmáy thanh tra phát hi n và x lý s m h n
- th ng thông tin qu n lý còn b t c p:
Hi n nay Vi t Nam ch a có m t c ch công b thông tin y vdoanh nghi p và ngân hàng Trung tâm thông tin tín d ng ngân hàng (CIC)
a Ngân hàng Nhà n c ho t ng ã quá 1 th p niên và t c nh ng k t
qu b c u r t áng khích l trong vi c cung c p thông tin k p th i v tìnhhình ho t ng tín d ng nh ng ch a ph i là c quan nh m c tín nhi mdoanh nghi p m t cách c l p và hi u qu , thông tin cung c p còn n u,thi u c p nh t ch a áp ng c y yêu c u tra c u thông tin c a cácngân hàng ó c ng là thách th c cho h th ng ngân hàng trong vi c m r ng
Trang 20và ki m soát tín d ng cho n n kinh t trong u ki n thi u thông tin t ng
ng N u các ngân hàng c g ng ch y theo thành tích, m r ng tín d ngtrong u ki n môi tr ng thông tin không cân x ng thì s gia t ng nguy c
x u cho h th ng ngân hàng
1.2.1.3 R i ro do các nguyên nhân t phía khách hàng vay
- d ng v n sai m c ích, không có thi n chí trong vi c tr n vay:
a s các khách hàng khi vay v n ngân hàng u có các ph ng ánkinh doanh c th , kh thi S l ng các doanh nghi p s d ng v n sai m cích, c ý l a o ngân hàng chi m t tài s n không nhi u Tuy nhiên,
nh ng v vi c phát sinh l i h t s c n ng n , liên quan n uy tín c a các cán, làm nh h ng x u n các khách hàng khác
- Kh n ng qu n lý kinh doanh kém:
Khi khách hàng vay ti n ngân hàng m r ng quy mô kinh doanh, a
ph n là t p trung v n u t vào tài s n v t ch t ch ít khách hàng nào dám
nh d n i m i cung cách qu n lý, u t cho b máy giám sát kinh doanh,tài chính, k toán theo úng chu n m c Quy mô kinh doanh phình ra quá to
so v i t duy qu n lý là nguyên nhân d n n s phá s n c a các ph ng ánkinh doanh y kh thi mà l ra nó ph i thành công trên th c t
- Tình hình tài chính doanh nghi p y u kém, thi u minh b ch:
Quy mô tài s n, ngu n v n nh bé là c m chung c a h u h t cáckhách hàng vay v n Vi t Nam Ngoài ra, thói quen ghi chép y , chínhxác, rõ ràng các s sách k toán v n ch a c các khách hàng tuân thnghiêm ch nh và trung th c Khi cán b ngân hàng l p các b ng phân tích tàichính c a doanh nghi p d a trên s li u do các ngân hàng cung c p th ngthi u tính th c t và xác th c ây c ng là nguyên nhân vì sao ngân hàng v nluôn xem n ng ph n tài s n th ch p nh là ch d a cu i cùng phòng
ch ng r i ro tín d ng
Trang 211.2.2 R i ro tín d ng do nguyên nhân ch quan
- L ng l o trong công tác ki m tra n i b các Ngân hàng:
Ki m tra n i b có m m nh h n thanh tra Ngân hàng Nhà n c tính th i gian vì nó nhanh chóng, k p th i ngay khi v a phát sinh v n vàtính sâu sát c a ng i ki m tra viên, do vi c ki m tra c th c hi n th ngxuyên cùng v i công vi c kinh doanh Nh ng trong th i gian tr c ây, công
vi c ki m tra n i b c a các ngân hàng h u nh ch t n t i trên hình th c
Ki m tra n i b c n ph i c xem nh h th ng “th ng” c a c xe tín d ng
xe càng lao i v i v n t c l n thì h th ng này càng ph i an toàn, hi u quthì m i tránh cho c xe kh i i vào nh ng ngã r r i ro v n t n t i th ng tr ctrên con ng i t i
- B trí cán b thi u o c và trình chuyên môn nghi p v :
t s v án kinh t l n trong th i gian v a qua có liên quan n cán ngân hàng th ng m i u có s ti p tay c a m t s cán b ngân hàngcùng v i khách hàng làm gi h s vay, hay nâng giá tr tài s n th ch p, c m lên quá cao so v i giá th c t rút ti n ngân hàng
o c c a cán b là m t trong các y u t quan tr ng gi i quy t
n h n ch r i ro tín d ng M t cán b kém v n ng l c có th b i d ngthêm, nh ng m t cán b tha hóa v o c mà l i gi i v m t nghi p v thì
th t vô cùng nguy hi m khi c b trí trong công tác tín d ng
- Thi u giám sát và qu n lý sau khi cho vay:
Các ngân hàng th ng có thói quen t p trung nhi u công s c cho vi c
th m nh tr c khi cho vay mà l i l ng quá trình ki m tra, ki m soát ng
n sau khi vay Khi ngân hàng cho vay thì kho n cho vay c n ph i c
qu n lý m t cách ch ng m b o s c hoàn tr Theo dõi n là m ttrong nh ng trách nhi m quan tr ng nh t c a cán b tín d ng nói riêng và c angân hàng nói chung Vi c theo dõi ho t ng c a khách hàng vay nh m tuân
Trang 22th các u kho n ra trong h p ng tín d ng gi a khách hàng và ngânhàng nh m tìm ra nh ng c h i kinh doanh Tuy nhiên, trong th i gian v aqua các ngân hàng th ng m i ch a th c hi n t t công tác này u này do
t ph n y u t tâm lý lo ng i gây phi n hà cho khách hàng c a cán b ngânhàng, m t ph n do h th ng thông tin qu n lý ph c v kinh doanh các kháchhàng quá l c h u, không cung c p c k p th i, y các thông tin màngân hàng th ng m i yêu c u
- S h p tác gi a các ngân hàng th ng m i quá l ng l o, vai trò c a CIC ch a th t s hi u qu :
Kinh doanh ngân hàng là m t ngh c bi t: huy ng v n cho vayhay nói cách khác i vay cho vay, do v y v n r i ro trong ho t ng tín
ng là không th tránh kh i, các ngân hàng c n ph i h p tác ch t ch v inhau nh m h n ch r i ro S h p tác n y sinh do yêu c u qu n lý r i ro i
i cùng m t khách hàng khi khách hàng này vay ti n t i nhi u ngân hàng.Trong qu n tr tài chính, kh n ng tr n c a m t khách hàng là m t con s c
th , có gi i h n t i a c a nó N u do s thi u trao i thông tin d n n vi cnhi u ngân hàng cùng cho vay m t khách hàng n m c v t qua gi i h n t i
a này thì r i ro chia u cho t t c ch không ch a m t ngân hàng nào
Trong tình hình c nh tranh gi a các ngân hàng th ng m i ngày cànggay g t nh hi n nay, vai trò c a CIC là r t quan tr ng trong vi c cung c pthông tin k p th i, chính xác các ngân hàng có các quy t nh cho vay h p
lý áng ti c là hi n nay ngân hàng d li u c a CIC ch a y và thông tincòn quá n u, ch a c c p nh t và x lý k p th i
Trang 23tài s n, cho vay có b o m b ng tài s n hình thành t v n vay, tránh các
ng m c khi x lý tài s n b o m thu h i n vay c bi t chú tr ng
th c hi n các gi i pháp thu h i n vay, nâng cao ch t l ng tín d ng không
x u gia t ng
- Ph i t ng c ng ki m tra, giám sát vi c ch p hành các nguyên t c, th
c cho vay và c p tín d ng khác, tránh x y ra s c gây th t thoát tài s n, s p
p l i t ch c b máy, t ng c ng công tác ào t o cán b áp ng theoyêu c u kinh doanh ngân hàng trong u ki n h i nh p qu c t
- Xây d ng h th ng x p h ng tín d ng n i b cho phù h p v i ho t ngkinh doanh, i t ng khách hàng, tính ch t r i ro c a kho n n
- Th c hi n chính sách qu n lý r i ro tín d ng, mô hình giám sát r i ro tín
ng, ph ng pháp xác nh và o l ng r i ro tín d ng có hi u qu , trong óbao g m cách th c ánh giá v kh n ng tr n c a khách hàng, h p ng tín
ng các tài s n m b o, kh n ng thu h i n và qu n lý n c a t ch c tínng
- Th c hi n các quy nh b o m ki m soát r i ro và an toàn ho t ng tínng:
+ Xây d ng và th c hi n ng b m t h th ng quy ch , quy trình n i
và qu n lý r i ro trong ó c bi t chú tr ng xây d ng chính sách k ho chvay v n, s tay tín d ng, quy nh v ánh giá, x p h ng khách hàng vay,ánh giá ch t l ng tín d ng và x lý các kho n n x u
+ M r ng tín d ng trung và dài h n m c thích h p, m b o cân i
th i h n cho vay i v i th i h n c a ngu n v n huy ng
+ Th c hi n úng quy nh v gi i h n cho vay, b o lãnh, cho thuê tàichính, chi t kh u, bao thanh toán i v i m t khách hàng và các t l an toàn
ho t ng kinh doanh
Trang 24- i v i các tr ng h p chây nh n n và tr n vay, c n áp d ng các
bi n pháp kiên quy t, úng pháp lu t thu h i n vay, k c vi c x lý tài
n th ch p, c m c , b o lãnh, kh i ki n lên c quan tòa án
Quy nh hi n nay c a Ngân hàng Nhà n c cho phép d n quá h n
a các ngân hàng th ng m i không quá 3%, ngh a là 100 ng v n ngânhàng b ra cho vay thì n quá h n t i a ch c phép 3 ng
quá h n là kho n n mà m t ph n ho c toàn b n g c và/ ho c lãi
ã quá h n
t cách ti p c n khác, n quá h n là kho n tín d ng không hoàn trúng h n, không c phép và không u ki n c gia h n n
m b o qu n lý ch t ch , các kho n n quá h n trong h th ng ngân hàng
th ng m i Vi t Nam c phân lo i theo th i gian và c phân chia theo
Trang 25- N quá h n t 181 360 ngày: nghi ng
- N quá h n trên 361 ngày: có kh n ng m t v n
Do vi c phân lo i ch t l ng tín d ng c tính theo th i gian nh v y,nên nh ng kho n tín d ng Vi t Nam ti m n r t nhi u r i ro
- Khách hàng ã không th c hi n ngh a v tr n v i ngân hàng khicác cam k t này ã h t h n
- Tình hình tài chính c a khách hàng ang có chi u h ng x u d n
n có kh n ng ngân hàng không thu h i c c v n l n lãi
- Tài s n m b o (th ch p, c m c , b o lãnh) c ánh giá là giá
tr phát mãi không trang trãi n g c và lãi
- Thông th ng v th i gian là các kho n n quá h n ít nh t là 90ngày
Theo Quy t nh 149/Q -TTg ngày 05/01/2001 thì n x u có th chia thành 03 nhóm:
Nhóm 1: N x u có tài s n m b o, g m có: N t n ng ngân hàng thu gi tài s n d i hình th c gán, xi t n ; N ngân hàng ch a thu gi tài
n nh n có tài s n liên quan n v án ch xét x , n có tài s n m b o quá h n trên 360 ngày
Nhóm 2: N x u không có tài s n m b o và không có i t ng thu, g m có: N xóa thiên tai ch a có ngu n và còn h ch toán n i b ng; n
Trang 26khoanh doanh nghi p gi i th , phá s n; n khoanh doanh nghi p thu c các án; n khoanh do thiên tai c a h s n xu t…
Nhóm 3: N x u không có tài s n m b o nh ng con n v n còn t n
i, ang ho t ng, g m có: N khoanh doanh nghi p khó thu h i; n tín
ng chính sách còn có kh n ng thu h i; n quá h n trên 360 ngày
Ngoài ra còn có nhóm n phát sinh sau ngày 31/12/2000, là nh ngkho n n không thu c nh ng không u ki n khoanh, xóa
C ng t cách phân lo i n quá h n theo th i gian nh v y nên ph n l n quá h n n c ta u là n x u Các kho n n x u t n t i hi n nay cácngân hàng th ng m i bao g m:
+ N quá h n t 90 ngày tr lên
+ N liên quan n các v án, n kh i ki n nh ng ch a th thu
i ch x lý, n có tài s n m b o nh ng không h p l
+ Nh ng kho n n quá h n, n tr thay không còn i t ng thu
Theo Quy t nh 18/2007/Q -NHNN ngày 25/04/2007, n x u c a t
ch c tín d ng bao g m các nhóm n nh sau:
Nhóm n d i tiêu chu n bao g m:
+ Các kho n n quá h n t 91 ngày n 180 ngày;
Trang 27+ Các kho n n c c u l i th i h n tr n l n th hai quá h n theo
s này cho th y t tr ng c a các kho n m c tín d ng trong tài
n có, kho n m c tín d ng trong t ng tài s n càng l n thì l i nhu n s l n
nh ng ng th i r i ro tín d ng c ng r t cao Thông th ng, t ng d n chovay c a ngân hàng c chia thành 3 nhóm:
- Nhóm d n c a các kho n tín d ng có ch t l ng x u: là nh ng
kho n cho vay có m c r i ro l n nh ng có th mang l i thu nh p cao chongân hàng ây là kho n tín d ng chi m t tr ng th p trong t ng d n chovay c a ngân hàng
Trang 28mang l i cho ngân hàng là v a ph i ây là kho n tín d ng chi m t tr ng áp
o cho t ng d n cho vay c a ngân hàng nên ta có công th c sau:
t lu n Ch ng I: R i ro tín d ng có th phát sinh do r t nhi u nguyên
nhân ch quan và khách quan Các bi n pháp phòng ch ng r i ro có th n mtrong t m tay c a các ngân hàng th ng m i nh ng c ng có nh ng bi n pháp
t ngoài kh n ng c a riêng t ng ngân hàng, liên quan n v n n i t i
a b n thân n n kinh t ang chuy n i, ang nh h ng mô hình pháttri n Vi t Nam R i ro tín d ng ph thu c vào n ng l c c a cán b tín d ngtrong vi c phát tri n và h n ch r i ro t lúc xem xét quy t nh cho vay c ng
nh trong su t th i gian vay N ng l c c p tín d ng ph thu c vào chuyênmôn c a cán b tín d ng và các ngu n l c c a ngân hàng v nhân s c ng
nh v c s v t ch t
T ng d n cho vay
s r i ro tín d ng = x 100%
T ng tài s n có
Trang 29CH NG II:
TH C TR NG R I RO TÍN D NG TRONG CHO VAY H CH N NUÔI CÁ TRA-BASA T I NGÂN
a mi n Tây Nam b t h n tr m n m tr c, gi ây C n Th ã tr thành
ô th lo i I và là m t trong 4 t nh thu c vùng kinh t tr ng m c a vùng
ng b ng sông C u Long và là vùng kinh t tr ng m th t c a Vi t Nam.Phía B c C n Th giáp An Giang, phía Nam giáp H u Giang, phía Tâygiáp Kiên Giang, phía ông giáp V nh Long và ng Tháp Di n tích tnhiên 1.390,0 km2 (s li u n m 2003) Dân s n m 2005 là 1.135.200 ng i,
t 492 ng i/km2 C n Th c chia thành 5 qu n (Ninh Ki u, Bình
Th y, Cái R ng, Ô Môn, Th t N t) và 4 huy n (Phong n, C , Th iLai, V nh Th nh)
n Th có khí h u nhi t i gió mùa v i 2 mùa rõ r t Mùa m a ttháng 5 n tháng 11, mùa khô t tháng 12 n tháng 4 n m sau Nhi t trung bình trong n m là 27 C, l ng m a trung bình là 1.500 – 1.800mm/n m, t ng s gi n ng trong n m là 2.300 – 2.500 gi , m trung bình
t 83% C n Th n m khu v c b i t phù sa nhi u n m c a sông Mê Kông,
có a hình c tr ng cho d ng a hình ng b ng N i ây có h th ng sôngngòi, kênh r ch ch ng ch t Trong ó sông H u là con sông l n nh t v i t ngchi u dài ch y qua thành ph là 65 km, sau ó là sông Cái (20 km) và sông
Trang 30n Th (16 km) H th ng sông và kênh r ch dày c cho n c ng t su t 2mùa m a n ng, t o u ki n cho nhà nông làm th y l i và c i t o t.
2.1.2 V tình hình kinh t - xã h i
khi thành ph C n Th là ô th lo i I ng th i là thành ph tr cthu c Trung ng thì kinh t - xã h i ã có s chuy n bi n r t m nh m trong
nh ng n m v a qua C s h t ng t ng b c hoàn thi n t o u ki n và môi
tr ng thu n l i cho các i tác u t và h p tác phát tri n
m 2011, tình hình kinh t xã h i c a thành ph C n Th phát tri n; t c
t ng tr ng, s n xu t công nghi p, th ng m i, d ch v duy trì t c t ng
tr ng khá so v i cùng k ; s n xu t nông nghi p phát tri n n nh theo
ng nâng cao ch t l ng và giá tr s n ph m nông s n xu t kh u V côngnghi p: giá tr s n xu t công nghi p là 22.682,15 t ng (theo giá c nh
m 1994), t 98,8% k ho ch n m, t ng 15,9% so v i cùng k Hàng hóabán ra 72.451 t ng, t 88,6% k ho ch n m và t ng 20,1% so v i n m2010; bán l t 39.956 t ng, t 100,9% k ho ch và t ng 21,1% so v i
m 2010
xu t kh u: N m 2011, t ng giá tr kim ng ch xu t kh u và doanh thu
ch v thu ngo i t là 1,3 t USD, v t 24,1% k ho ch n m và t ng 39,2%
so v i n m 2010; trong ó, xu t kh u hàng hóa là 1,26 t USD, v t 24,4%
ho ch n m và t ng 39,6% so v i n m 2010; d ch v thu ngo i t : 36,77tri u USD, v t 14,9% k ho ch n m và t ng 27,4% so v i n m 2010 G o:
857,6 ngàn t n, v t 42,9% k ho ch n m, t ng 35,5% so v i n m 2010; v igiá tr h n 416 tri u USD, v t 67,1% k ho ch n m và t ng 61,5% so v i
m 2010.Th y s n: 145,8 ngàn t n, t 90% k ho ch n m và t ng 1,3% so
i n m 2010; v i giá tr 505,9 tri u USD, v t 2,8% k ho ch n m và t ng32,8% so v i n m 2010
Trang 31nh p kh u: t ng giá tr kim ng ch nh p kh u h n 421 tri u USD, t62,9% k ho ch n m và t ng 13% so v i n m 2010 Trong ó, hàng hóa nh p
kh u ph c v s n xu t là ch y u
các t ch c tín d ng: Thành ph C n Th ã có 187 a m có giao
ch ngân hàng, bao g m: 01 tr s chính, 01 s giao d ch, 44 chi nhánh t
ch c tín d ng, 04 qu tín d ng nhân dân c s , 02 v n phòng i di n ngânhàng n c ngoài và 135 c s có giao d ch ngân hàng d i c p chi nhánh
Nh v y trên a bàn t ng i nh nh ng ã ch a ng m t l ng l n các t
ch c tín d ng Do v y, các ngân hàng ph i có s c nh tranh m nh m M ingân hàng u phát huy l nh v c c thù riêng c a mình, có nh v y m i tr
ng và phát huy c trong ho t ng kinh doanh v l nh v c ti n t này
2.2 GI I THI U S L C L CH S HÌNH THÀNH VÀ PHÁT
SÔNG C U LONG VÀ GI I THI U V NGÂN HÀNG PHÁT TRI N
- Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long là ngân hàng
th ng m i Nhà n c c thành l p theo Quy t nh s 796/TTg ngày18/09/1997 c a Th t ng Chính ph v i m c tiêu là m t ngân hàng th ng
Trang 32i ho t ng a n ng, v n hành theo c ch th tr ng, Ngân hàng Phát tri nnhà ng b ng sông C u Long c huy ng m i ngu n v n và u tchuyên sâu vào l nh v c trung, dài h n, c bi t là u t xây d ng, phát tri nnhà và xây d ng k t c u h t ng kinh t - xã h i.
- Khai sinh c a Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long ra
i là do vào th i m kho ng tháng 10/1996 Th T ng Võ V n Ki t i thsát ki m tra tình hình kinh t c a ng b ng sông C u Long vào th i m mùa
c n i, nên th y tình c nh nh ng c n nhà c a ng i dân còn ng p sâu trong
c, cu c s ng ng i dân còn g p nhi u khó kh n nên ch a th lo n i c n nhà che m a che n ng, các khu dân c v t l thì c ng ch a hoàn thi n a
ng i dân vào Chính nh ng nguyên nhân ó mà Th T ng ã nghthành l p m t ngân hàng ph c v cho nhu c u này, và ngày 18/09/1997Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chính th c ra i
2.2.1.2 Quá trình phát tri n
t u i vào ho t ng t 04/1998 n nay, Ngân hàng phát tri nnhà ng b ng sông C u Long ã có tr s chính t i thành ph H Chí Minh
và m t h th ng m ng l i bao g m 1 S giao d ch t i thành ph H ChíMinh, 01 v n phòng i di n t i Hà N i, 01 trung tâm th , 01 công ty ch ngkhoán và h n 130 chi nhánh, phòng giao d ch t i các vùng kinh t tr ng mtrên kh p c n c
Tuy là m t ngân hàng non tr , Ngân hàng phát tri n nhà ng b ngsông C u Long ã và ang th c hi n d án hi n i hóa ngân hàng theo
ng t ng hóa, phù h p v i thông l qu c t , có nhi u d ch v hi n i
ph c v khách hàng Trong nh ng n m t i, Ngân hàng phát tri n nhà ng
ng sông C u Long s ti p t c nâng cao hi u qu trong t t c các m t kinhdoanh c a ngân hàng c ng nh nâng cao phong cách ph c v khách hàng
Trang 33Tr c ây m c ích là cho vay xây d ng, mua bán, c i t o nhà
ô th , nông thôn ho c các c m tuy n dân c là ch y u Nh ng là m t ngânhàng th ng m i nên Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long
ng chuy n h ng sang các ngành ngh khác, nh m áp ng c nh ngnhu c u thi t th c c a khách hàng c ng nh tình hình th c t i v i m tngân hàng th ng m i Nh ng m c tiêu chính v n là cho vay mua bán, xây
ng, c i t o nhà
2.2.2 Gi i thi u v Ngân hàng MHB chi nhánh thành ph C n Th
2.2.2.1 M ng l i t ch c
n c vào Quy t nh s : 15/Q -H QT ngày 28/04/1999 c a Ch
ch H i ng qu n tr , Chi nhánh Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông
u Long t nh C n Th chính th c i vào ho t ng 15/07/1999 cho n nay
khi thành l p n nay, Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông
u Long chi nhánh thành ph C n Th phát tri n không ng ng và t n d ng
t nh ng m m nh phát huy l i th c a m t ngân hàng th ng m i tr
nh t, n ng ng và có uy tín trong h th ng ngân hàng V i ch c n ng kinhdoanh trong l nh v c tài chính và ti n t , chi nhánh ho t ng khá hi u qu ,
i nhu n t ng tr ng qua các n m Ngoài ra Ngân hàng phát tri n nhà ng
ng sông C u Long chi nhánh thành ph C n Th góp ph n không nh vào phát tri n kinh t xã h i c a thành ph C n Th nh : v nhà c a, các khudân c trên a bàn; c bi t h n là tham gia các d án c a ngân hàng th gi i phát tri n ô th Chi nhánh luôn áp ng k p th i các nhu c u vay c akhách hàng, t o c v th c nh tranh trong ho t ng kinh doanh c a mình
Khi m i thành l p (15/07/1999) Ngân hàng phát tri n nhà ng b ngsông C u Long chi nhánh thành ph C n Th ch có 1 tr s ph i thuê m n
i Ngân hàng Nhà n c (vì ch a có a m) Hi n t i Ngân hàng pháttri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành ph C n Th có tr s
Trang 34chính t i: 05 – Phan ình Phùng – ph ng Tân An – qu n Ninh Ki u –thành ph C n Th và 04 phòng giao d ch: Th t N t, Ô môn, Ninh Ki u vàNam C n Th
2.2.2.2 C c u b máy t ch c, b máy ho t ng
Ngân hàng phát tri n nhà ng b ng sông C u Long chi nhánh thành
ph C n Th hi n nay có c c u b máy t ch c nh sau:
- i tr s chính: Ban lãnh o g m: 1 giám c và 2 phó giám cgiúp vi c ph trách tín d ng và k toán
+ Giám c qu n lý và u hành chung c toàn h th ng (tr schính và các phòng giao d ch) và ch u trách nhi m chung, ng th i u hành
tr c ti p: Giám c các phòng giao d ch, phòng hành chánh nhân s và phòngcho vay doanh nghi p v a và nh (SME)
+ Phó giám c ph trách tín d ng qu n lý: Phòng kinh doanh,phòng qu n lý r i ro và phòng h tr kinh doanh và ch u trách nhi m tr cgiám c v công vi c qu n lý các phòng này
+ Phó giám c ph trách k toán qu n lý: Phòng k toán, phònghuy ng v n, phòng ch ng khoán
- Các phòng giao d ch: Giám c phòng giao d ch ch u s u hành
tr c ti p c a giám c tr s chính, còn các b ph n khác c a phòng giao d ch
nh : hành chánh, tín d ng, k toán thì ch u s u hành c a các phó giám c
và các phòng tr s chính
Riêng nh ng khách hàng là doanh nghi p v a và nh thì liên h tr c
ti p v i phòng cho vay doanh nghi p v a và nh (SME)
Trang 352.3 KHÁI QUÁT V TÌNH HÌNH CH N NUÔI VÀ XU T KH U CÁ TRA-BA SA
2.3.1 Khái quát v tình hình ch n nuôi và xu t kh u cá tra-basa
Vi t Nam
- Nuôi tr ng th y s n nói chung và ch n nuôi cá tra–basa nói riêng ang
ng b c tr thành m t trong nh ng ngành s n xu t hàng hóa ch l c, pháttri n r ng kh p, có v trí quan tr ng Ngành ang ti n n vi c xây d ng cácvùng s n xu t t p trung ây là ngành có giá tr cao, có kh n ng xu t kh u ã
c t p trung u t , khuy n khích phát tri n, hi u qu t t, phát huy c
ti m n ng t nhiên, ng th i góp ph n h t s c quan tr ng cho chuy n d ch
c u kinh t trong nông nghi p c ng nh trong xóa ói gi m nghèo
- Con cá tra Vi t Nam là loài cá c quy n, ít n i nào trên th gi i có
c ng b ng sông C u Long l i có nhi u u m v i h th ng sinh thái
a d ng, có ti m n ng l n phát tri n th y s n, trong ó không th không k
n con cá tra-basa c bi t, nông dân ng b ng sông C u Long r t gi i v i
50 n m kinh nghi m trong ngh nuôi loài cá này Song, h v n ch a t n d ng
và khai thác h t ti m n ng th m nh c a vùng Cá tra c Chính ph xác
nh là m t trong nh ng s n ph m ch l c c a ng b ng sông C u Long và
n c Dù ã có m t trên 120 qu c gia và vùng lãnh th nh ng hi u qu s n
xu t v n ch a t ng x ng v i ti m n ng
- T i ng b ng sông C u Long, ngành hàng cá tra-basa nhanh chóng
n lên tr thành m t hàng chi n l c trong ngh nuôi th y s n N m 2010ngành hàng cá tra-basa óng góp kho ng 40% t ng s n l ng nuôi th y s n
Trang 36- Qua kh o sát ho t ng s n xu t vùng nuôi cá tra, s chuy n i thích
ng trong ng d ng k thu t nuôi thâm canh ã t o nên b c t phá, gia t ngnhanh chóng v s n l ng n n m 2011 cá tra-basa nuôi bè và ng qu ng thu h p, ch chi m kho ng 1% t ng s n l ng cá tra-basa nuôi Nh ng xu
ng chuy n i sang nuôi cá trong ao, h m t ng lên, nuôi th v i m t 20-40 con/m2, n ng su t t 200-400 t n/ha H th ng nuôi này óng gópkho ng 99% s n l ng cá tra-basa nuôi ng b ng sông C u Long
- Không ch di n tích, s n l ng t ng, trong n m 2011, ngành cá tra-basa
ng g p thu n l i trong xu t kh u Châu Âu v n là th tr ng l n nh t nh p
kh u cá tra-basa t Vi t Nam, chi m 30%; 10 tháng u n m 2011 t 452tri u USD (t ng 3% so cùng k ) T i th tr ng M , 10 tháng qua, kim ng ch
xu t kh u cá tra-basa c ng t trên 261 tri u USD, t ng g n 100% so v i cùng
và s ti p t c t ng trong nh ng tháng cu i n m Kim ng ch xu t kh u sang
th tr ng ASEAN c ng t h n 93 tri u USD, t ng 45,4% so cùng k
(ngu n: báo cáo ngành th y s n tháng 10/2011).
- Theo các chuyên gia, kim ng ch xu t kh u cá tra-basa ti p t c t ngtrong th i gian t i Qu Qu c t b o v thiên nhiên (WWF) t i các n c châu
Âu ang xu t b n c m nang h ng d n tiêu dùng th y s n (Seafood Guide)cho n m 2012 WWF c và Th y n ã công b c m nang h ng d n tiêudùng th y s n n m 2012, trong ó, cá tra-basa Vi t Nam c a vào m c
"H ng n ch ng nh n b n v ng" Nh th , v i n i dung “Nuôi cá tra-basatheo h ng tuân th các tiêu chu n v môi tr ng”, WWF ã a cá tra-basa,loài cá c nuôi ch y u t i Vi t Nam, thành m t m c m i trong c m nangkhai thác th y s n c a t ch c này và Vi t Nam c ng cam k t a 3/4 t ng
n l ng nuôi cá tra-basa áp ng tiêu chu n ch ng trình ch ng nh n ASC
a WWF C th , t i n m 2015 s có 50% t ng l ng cá tra-basa xu t kh u
a Vi t Nam t tiêu chu n này Ngoài ra, h u h t các doanh nghi p ch bi n
Trang 37cá tra-basa ng b ng sông C u Long ã t tiêu chu n Global GAP, mà tiêuchu n này là chìa khóa t ng xu t kh u ra th tr ng th gi i.
- S n ph m cá tra-basa xu t kh u m b o ch t l ng và có tính c nhtranh t o c uy tín trên th tr ng th gi i Các c s s n xu t không ng ng
c gia t ng, u t qu n lý theo tiêu chu n qu c t , i m i a d ng hóa
n ph m, m r ng th tr ng Th tr ng xu t kh u cá tra-basa ch y u c a
Vi t Nam trong n m 2011 v n là Hoa K , EU, Nh t B n, Trung Qu c Trong
th i gian t i, ngành s y m nh a d ng hóa các th tr ng còn l i các
c ASEAN, Hàn Qu c và các n c ông Âu c
- S n ph m cá tra-basa ch y u c xu t kh u d i d ng phi lê ông
nh, lo i s n ph m này chi m 99% t ng giá tr xu t kh u cá tra-basa c a Vi tNam
Cá tra-basa Vi t Nam ã v n t i th tr ng trên 130 qu c gia và vùng lãnh
th C c u các th tr ng nh p kh u chính trong n m v a qua h u nh khôngthay i, s bi n ng ch x y ra nhóm th tr ng nh , nguyên nhân có th
do nhu c u t i các th tr ng này không n nh M và EU v n là nh ng th
tr ng nh p kh u l n nh t cá tra-basa c a Vi t Nam, hai th tr ng này chi m47% t ng giá tr xu t kh u cá tra-basa c a Vi t Nam n m 2011 Trong ó, M
là n c có giá tr nh p kh u hàng philê ông l nh l n nh t t Vi t Nam, tkim ng ch t i 331,6 tri u USD, t ng tr ng t i 87,8% so v i n m 2010, th
ph n t ng t 11% lên 18% Trong khi ó, t tr ng th tr ng EU b gi m t37% xu ng còn 29,7%, do xu t kh u sang Tây Ban Nha – th tr ng tiêu th
Trang 38- ng th 2 sau th m nh v g o ng b ng sông C u Long ó làngành th y s n, tuy nhiên th c t phát tri n c a ngành th y s n cho th y tuy làngành m i phát tri n sau này nh ng ã có s phát tri n v t b c Tính n
cu i n m 2011 toàn vùng ng b ng sông C u Long có 120 nhà máy ch bi nông l nh th y s n, riêng ngành s n xu t cá tra-basa ã chi m t i 85 nhà máy
ch bi n v i công su t 1,5 tri u t n/n m D ki n n n m 2012 các t nh ng
ng sông C u Long xây d ng thêm 35 nhà máy ch bi n cá tra-basa, nâng
ng s nhà máy lên 105 nhà máy ch bi n v i công su t h n 2,2 tri un/n m
- V i nhu c u c a th tr ng ngày càng t ng, các doanh nghi p ch bi n
ti n hành xây d ng cho mình vùng nguyên li u thông qua vi c l a ch n và ký
p ng dài h n v i ng i nông dân M i liên k t này ã mang l i l i íchcho c hai bên ng th i c ng h ng th tr ng phát tri n theo h ng hi u
qu h n, gi m chi phí giao d ch và gia t ng l i nhu n cho c hai bên n nay vùng ng b ng sông C u Long ã có trên 120 nhà máy ch bi n cá tra-basa v i công su t kho ng 2.200.000 t n/ n m trong khi ó n m 2010 s n
ng cá tra-basa nuôi tr ng c a khu v c này m i t 2.000.000 t n/n m ã
n n tình tr ng thi u nguyên li u u vào cung c p cho các nhà máy ch
bi n cá tra-basa xu t kh u
2.3.2 V tình hình ch n nuôi và xu t kh u cá tra-basa C n Th
Thành ph C n Th là trung tâm c a khu v c ng b ng sông C u Long.Kinh t phát tri n m nh nh công nghi p ch bi n, nông nghi p, th ngnghi p, xu t kh u,… Ngoài ra do có h th ng sông ngòi dày c, trong ó cócác c n n m trên con sông H u nên C n Th có m t l i th cho vi c nuôi
tr ng th y s n, c bi t là vi c phát tri n ngành ngh ch n nuôi cá tra-basa
ây là m t ngành ngh m i nh ng em l i hi u qu r t cao trong th i gian
a qua
Trang 39Do C n Th có khí h u 2 mùa m a n ng, có u ki n th nh ng c ng
nh ngu n n c r t d i dào do con sông Mêkông ch y v nên ây là u ki n
n phát tri n ngh nuôi cá tra-basa Nhìn chung ng i dân C n Th nuôi
cá tra-basa ã lâu Tr c ây hình th c nuôi ch y u là nuôi bè v i m t
nh nh m áp ng nhu c u n i a ph c v các ch a ph ng trong th igian cá trên ng hi m Ngày nay do nhu c u tiêu th cá tra-basa r t l n cácc: M , Châu Âu, Úc, Nga, …, vi c nuôi bè, ng qu n không áp ng nguyên li u cung c p cho các nhà máy nên ng i nuôi ã chuy n sangnuôi h m, ao v i di n tích t ng nhanh chóng hàng n m
Trên thành ph C n Th thì qu n Th t N t có di n tích nuôi cá tra-basa
n nh t, x p sau là V nh Th nh, Ô Môn, Cái R ng, …, Nhìn chung di n tíchnuôi này ch y u là nuôi h m, vì nuôi h m di n tích l n, nuôi v i s l ngnhi u h n, x lý thu c cho cá c ng ti n l i, khâu qu n lý và ch m sóc c ng ddàng qu n Th t N t cá tra-basa c nuôi ch y u các ph ng nh : Tân
c, Tân H ng, Thu n H ng, Th i Thu n, …, do các ph ng này có consông H u ch y qua nên ây là m t môi tr ng nuôi cá tra-basa r t thu n ti n
Di n tích nuôi cá tra-basa C n Th t ng tr ng nhanh trong th i gian
a qua nh m áp ng nhu c u cung c p nguyên li u cho các Nhà máy ch
bi n cá tra-basa xu t kh u c th hi n sau ây:
Trang 40vi c k t h p l tràn v hàng n m nên t ng di n tích nuôi tr ng th y s n chi m
t l ng r t l n Di n tích nuôi tr ng th y s n bao g m nuôi: cá tra, cá lóc,
cá rô, tôm càng xanh, …, và m t l ng l n là nuôi trên ru ng trong mùa n c
i, ngoài ra ng i dân nuôi con gi ng cá tra-basa con trên ru ng v i di ntích t ng i l n kho ng 200 ha
i di n tích nuôi tr ng th y s n và di n tích nuôi cá tra-basa trên, thì s
có v i s h ch n nuôi th y s n và s h nuôi cá tra-basa t ng ng Sau ây