Trải quabao thăng trầm biến cố trong hàng triệu năm, đá và biển nơi đây đã đợc bàntay do vô tình và ngẫu hứng đẽo gọt nên hàng ngàn hình hài tráng lệ khiếncho chúng ta không khỏi ngỡ ngà
Trang 1Mở đầu
Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở
“Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở
Núi, đảo, mây, đá cùng sóng ngổn ngang
Đá thuở trớc khổng lồ chơi ném thử Cây trên mình còn hơng vị hồng hoang.
… Mắt ngắm mãi Lòng hãy còn kinh ngạc Tàu ta qua rồi đẹp vẫn mênh mông…”
(Trích từ bài “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởChào Hạ Long” – Xuân Diệu, 1959)
Thật hiếm thấy một nơi nào trên trái đất này, tạo hoá đã làm nên mộtvùng thiên nhiên đặc biệt kỳ thú nh Vịnh Hạ Long Hạ Long – một vịnh biển
êm ả với hàng ngàn đảo đá kỳ dị vơn cao trên mặt biển trong xanh Trải quabao thăng trầm biến cố trong hàng triệu năm, đá và biển nơi đây đã đợc bàntay do vô tình và ngẫu hứng đẽo gọt nên hàng ngàn hình hài tráng lệ khiếncho chúng ta không khỏi ngỡ ngàng và cứ ngỡ nh là “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở phải chăng đây chính làcái công xởng vĩ đại mà tạo hoá đã đục đẽo dở dang trong lúc làm ra bản phácthảo của thế giới ngày nay.”
Nói nh nhà thơ Tiêu Tam của Trung Quốc “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởcha xem Vịnh Hạ Long, cha phải đến Việt Nam ” Bất cứ khách du lịch nào khi đến thăm Việt
Nam cũng đều có mong muốn là một lần đợc chiêm ngỡng vẻ đẹp tuyệt mỹcủa “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởNàng tiên” Hạ Long Không chỉ là báu vật vô giá của nớc Việt Nam nóiriêng mà Vịnh Hạ Long còn là tài sản chung của nhân loại “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởNàng tiên” cực
kỳ xinh đẹp này đã đợc toàn thế giới biết đến khi hai lần khoác lên mìnhchiếc áo có đính danh hiêu “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởDi sản thiên nhiên thế giới” do tổ chức UNESCOtrao tặng vào các năm 1994, 2000
Là một ngời con sinh ra và lớn lên trên mảnh đất nơi lu giữ disản quý giá này, tôi đã chọn Vịnh Hạ Long làm đề tài nghiên cứu khoá luận
Trang 2cho mình, với mong muốn đóng góp một phần nhỏ bé vào hệ thống đề tàiphong phú đã nghiên cứu về Vịnh Hạ Long
Mấy năm gần đây, đặc biệt khi Việt Nam gia nhập WTO, cùngvới quá trình hội nhập của đất nớc, ngành du lịch cũng đợc đẩy mạnh và pháttriển Vịnh Hạ Long là môt điểm đến không thể bỏ qua của cả khách du lịchtrong nớc và quốc tế Chính vì vậy, hoạt động hớng dẫn du lịch sẽ là mộttrong các vấn đề đợc đặc biệt quan tâm tới Tôi đã chọn cho mình tên đề tài
khoá luận là “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởThực trạng và những đề xuất về hoạt động hớng dẫn du lịch
tại các điểm tham quan trên Vịnh Hạ Long ” nhằm bổ sung những hiểu biết
về sự phát triển du lịch tại địa phơng, cũng nh mạnh dạn đa ra một số giảipháp hy vọng sẽ cải thiện đợc một số hạn chế còn tồn tại để ngành du lịchQuảng Ninh sẽ toàn diện hơn nữa
Trong khóa luận này tôi đã sử dụng một số phơng pháp nghiêncứu cơ bản nh sau:
- Phơng pháp thu thập và xử lý tài liệu Nguồn tài liệu rất đa dạng baogồm sách, báo, ấn phẩm do Ban quản lý Vịnh Hạ Long cung cấp; thêm nữa làcác thông tin từ internet Trên cơ sở đọc các tài liệu, lựa chọn những thông tincần thiết để phục vụ làm dẫn chứng nhằm làm sáng tỏ những luận điểm củabài viết
- Phơng pháp phân tích, so sánh ở đây cần đặt hoạt động hớng dẫn dulịch trong hoạt động du lịch chung của Vịnh Hạ Long nh: hoạt động bảo tồnhoạt động đầu t, hoạt động quản lý… Mặt khác, cũng có những nhận định, Mặt khác, cũng có những nhận định,
đánh giá, so sánh trong nội bộ hoạt động hớng dẫn
- Phơng pháp thực tế Dựa trên các đợt thực tập trên biển của cá nhân,
có ghi chép, tham khảo ý kiến của đội ngũ hớng dẫn viên và các cán bộ, nhânviên công tác tại Ban quản lý Vịnh Hạ Long đã giúp tôi tiếp cận và giải quyếtcác luận điểm của khoá luận
Trên cơ sở này, tôi chia bài viết thành 3 chơng lớn, cụ thể là :
Chơng 1 : Vịnh Hạ Long và các điểm tham quan trên Vịnh
Chơng 2 : Thực trạng hoạt động hớng dẫn du lịch tại các điểm tham
quan trên Vịnh Hạ Long
Chơng 3 : Những đề xuất nhằm nâng cao chất lợng hoạt động hớng
dẫn du lịch tại các điểm tham quan trên Vịnh Hạ Long
Trang 3Nhân dịp hoàn thành khoá luận, tôi cũng xin bày tỏ lòng cảm ơntới Ban quản lý Vịnh Hạ Long, Trung tâm Tuyên truyền hớng dẫn – cơ sởtôi trực tiếp thực tập đã cung cấp tài liệu và nguồn thông tin quý báu cho tôi.Tôi cũng xin bầy tỏ lòng cảm ơn sâu sắc tới ngời thầy hớng dẫn đã trực tiếp
định hớng, chỉ dẫn tôi rất tận tình trong suốt quá trình tôi làm khoá luận
Xin chân thành cảm ơn tất cả !
Chơng I Vịnh Hạ Long và các điểm tham quan trên Vịnh
1.1 Giới thiệu chung về Vịnh Hạ Long
1.1.1 Điều kiện tự nhiên :
Vị trí địa lý
Vịnh Hạ Long nằm ở Đông Bắc Việt Nam, thuộc địa phận tỉnhQuảng Ninh, cách thủ đô Hà Nội khoảng 165km Đây là vùng biển đảo đợcxác định trong tọa độ 106056’ đến 107037’ kinh độ đông và 20043’ đến 21009’
vĩ độ bắc Phía tây và tây bắc Vịnh Hạ Long kéo dài từ huyện Yên Hng, quathành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả, đến hết phần biển đảo huyện Vân Đồn;phía đông nam và phía nam giáp bờ tây Vịnh Bắc Bộ; phía tây nam và phíatây giáp đảo Cát Bà (Hải Phòng)
Năm 1962, Vịnh Hạ Long đợc Bộ Văn hoá - Thông tin xếp hạng
là Di tích thắng cấp quốc gia với diện tích 1553km2 bao gồm 1969 hòn đảo,trong đó 980 hòn đảo đã đợc đặt tên
Năm 1994, Vịnh Hạ Long đợc UNESCO công nhận là Di sảnthiên nhiên thế giới bởi giá trị ngoại hạng, mang tính toàn cầu về cảnh quan.Năm 2000, một lần nữa, Hạ Long đợc UNESCO công nhận là Di sản thiênnhiên thế giới với giá trị đặc biệt về địa chất, địa mạo Khu vực di sản là nơi
Trang 4tập trung nhiều đảo đá, hang động, bãi tắm… Mặt khác, cũng có những nhận định, ợc giới hạn bởi tam giác mà đ
ba đỉnh của nó là: đảo Đầu Gỗ (phía tây), Hồ Ba Hầm (phía nam) và đảoCống Tây (phía đông) với diện tích 434km2 gồm 775 hòn đảo, trong đó có
411 đảo đợc đặt tên Vùng đệm là dải bao quanh khu vực bảo vệ tuyệt đối,theo hớng tây – tây bắc và bắc - đông bắc, đợc xác định bởi phía bờ vịnh dọctheo quốc lộ 18A, kể từ kho xăng dầu B12 (Cái Dăm) đến cây số 11 (phờngQuang Hanh, thị xã Cẩm Phả) Chiều rộng khu đệm từ 5–7km tính từ đờngbảo vệ tuyệt đối ra biển, phạm vi xê dịch từ 1-2km Vùng phụ cận là vùngbiển hoặc đất liền bao quanh khu đệm, kể cả vùng biển giáp ranh với vờnquốc gia Cát Bà
Với vị trí địa lý khá thuận lợi gần Hà Nội, Hải Phòng – haitrung tâm kinh tế, du lịch trọng điểm của miền bắc, Vịnh Hạ Long cũng cónhiều cơ hội để mở rộng giao lu phát triển về mọi mặt Từ thời Lý ở thế kỉXII, vua Lý Anh Tông đã cho thành lập thơng cảng Vân Đồn – là nơi thuyền
bè qua lại giao dịch sầm uất và nổi tiếng một thời, nay vẫn còn lu giữ nhiềudấu tích Do vị trí quân sự chiến lợc, nhiều lần giặc ngoại xâm đã sử dụng lựclợng hải quân đánh chiếm vùng biển đông bắc, trong đó có khu vực Vịnh HạLong nhằm làm bàn đạp thâu tóm nớc ta Ngày nay, khách du lịch trong vàngoài nớc có thể đến vùng biển xinh đẹp này bằng đờng bộ và đờng biển đềurất thuận tiện
Địa hình, địa chất
Nhà văn Nguyên Ngọc đã có một tác phẩm rất đặc sắc đợc mangtên “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởĐá và Nớc” khi viết về Hạ Long Một vùng biển nớc trong xanh, phẳnglặng nh một hồ thạch lớn đợc điểm xuyết bởi vô vàn những hòn đảo lớn nhỏkhi quần tụ, lúc rải rác với muôn hình, muôn vẻ Ngắm nhìn Hạ Long, ngời ta
nh có cảm giác ngắm một “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởtác phẩm điêu khắc” chỉ với hai chất liệu đơngiản: đá và nớc
Hệ thống đảo trên Vịnh Hạ Long chủ yếu là đảo đá vôi, tập trung
ở khu vực phía đông nam và tây nam, một số đảo phiến thạch phân bố rải rác
ở khu vực đông nam Tổng diện tích các đảo trên Vịnh Hạ Long là 562 km2
với độ cao trung bình từ 50-200m Những đảo đất nh đảo Tuần Châu, NgọcVừng, Quan Lạn, Hòn Rều… Mặt khác, cũng có những nhận định,đều có thảm thực vật trù phú, có ngời và độngvật sinh sống, đây là những điểm thích hợp để phát triển du lịch sinh thái trênVịnh Hạ Long
Trang 5Nếu giá trị cảnh quan tự nhiên tuyệt vời dễ thấy đã tôn vinh khu
di sản, phản ánh hình thể và màu sắc của một viên ngọc quí, thì giá trị địachất cần đợc xem nh là cấu trúc và chất lợng tạo nên viên ngọc ấy
Dải ven bờ và trong lòng Vịnh Hạ Long chứa đựng nhiều hệ tầngtrầm tích thành phần cacbonat và lục nguyên với nhiều di tích cổ sinh vật dớidạng hoá thạch, trong đó có các ngành động thực vật đã bị biến mất trên trái
đất Đó là những trang sử đá ghi lại những biến cố vĩ đại của quá trình địachất và tiến hoá của sự sống Lịch sử địa chất lâu dài của Vịnh Hạ Long đợcbiết ít nhất trên 500 triệu năm với những hoàn cảnh cổ địa lý rất khác nhau,với nhiều lần tạo sơn – biển thoái, sụt chìm – biển tiến Vịnh Hạ Long ngàynay mới đợc hình thành trong 7- 8 nghìn năm qua Nhng để có vịnh đã phải
có một biển cổ tích tụ tầng đá vôi dày trên nghìn mét trong khoảng 340 –
240 triệu năm trớc, một thời kì xâm thực karst kéo dài trên 20 triệu năm vàphải có một biển tiến hành tinh liên quan tới trái đất ấm lên – băng tan tronghơn vạn năm qua
Vịnh Hạ Long còn là mẫu hình tuyệt vời về karst trởng thànhtrong điều kiện nhiệt đới ẩm Đánh giá của IUCN về giá trị địa chất Vịnh HạLong nh sau: “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởVịnh Hạ Long là một điển hình về biển gắn với cảnh quan thápkarst và là một trong những khu vực quan trọng nhất thế giới về karstfengcong và fengling Mặc dù Di sản có những nét đặc trng địa mạo giống vớinhiều vùng khác nhng rõ ràng, nó vẫn hơn hẳn so với bất kỳ khu vực nào trênthế giới… Mặt khác, cũng có những nhận định,”
Trong quá trình hình thành phát triển của tự nhiên đã tạo nên hệthống hang động rất phong phú, đa dạng thuộc về ba nhóm chính Nhóm thứnhất là di tích các hang ngầm cổ, tiêu biểu là hang Sửng Sốt - động TamCung, động Lâu Đài, động Thiên Cung, hang Đầu Gỗ, Thiên Long… Mặt khác, cũng có những nhận định,Nhómthứ hai là các hang nền karst tiêu biểu là Trinh Nữ, Bồ Nâu, Tiên Ông, HangTrống… Mặt khác, cũng có những nhận định,Nhóm thứ ba là những hang hàm ếch biển, tiêu biểu là ba hang thông
ở khu Hồ Ba Hầm, hang Luồn… Mặt khác, cũng có những nhận định,
Khí hậu
Cũng nh ở các nơi khác ở miền bắc Việt Nam, Vịnh Hạ Long nằmtrong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa và thời tiết chia làm bốn mùa rõ rệt.Nhiệt độ trung bình ở Hạ Long thay đổi nh sau:
Trang 6Tháng 3 – 4 5 – 8 9 – 10 11 – 2
Nhiệt độ TB 14 – 220 25 – 300 20 – 250 12 – 190
Nhìn vào bảng trên ta thấy nhiệt độ dao động tơng đối thấp, khíhậu nhìn chung thích hợp cho việc tham quan, nghỉ dỡng, tắm biển
Về lợng ma trung bình hằng năm lên đến 1680mm Ma nhiều thờng xảy
ra trong mùa hè và mùa thu từ tháng 5 đến tháng 10 (chiếm 80% - 90%),tháng 7 đến tháng 8 là tháng ma nhiều Trong mùa bão thờng có ma lớn, từtháng 1 – 4 thờng có ma phùn, trung bình từ 7 đến 9 ngày trong tháng
Ngoài ra Vịnh Hạ Long còn chịu ảnh hởng của gió từ đất liền thổi rabiển, ban ngày có gió từ ngoài biển thổi vào có tác dụng điều hoà khí hậu
Đa dạng sinh học
Vịnh Hạ Long, vịnh Bái Tử Long cùng với quần đảo Cát Bà tạothành một quần thể biển đảo có nhiều điều kiện sinh thái thuận lợi để hìnhthành một hệ thống đa dạng các Habitat(nơi sinh c) biển và đảo – cơ sở của
sự đa dạng sinh học cao Đa dạng về nguồn gen quí hiếm, đa dạng về thànhphần loài và các hệ sinh thaí đã làm cho vùng biển đảo này trở thành một địaphơng độc đáo về các mặt kinh tế hải sản, du lịch, và khoa học Có thể khẳng
định rằng không nơi nào trong cả nớc ta, với một diện tích nhỏ, Vịnh HạLong lại có nhiều tính đặc thù đa dạng nh vậy
Nơi đây có hầu hết các dạng sinh thái từ rừng đến biển cả, từrừng ma nhiệt đới đến rừng ngập mặn, từ các rạn san hô đến nhứng bãi triềulầy Về thực vật có ở trên rừng, dới nớc nh cỏ biển, rong biển… Mặt khác, cũng có những nhận định,Động vật trêncạn nh: hơu, nai, cầy, voọc đến động vật dới nớc nh bò biển, cá heo, phongphú các loài cá nớc mặn nhng cũng có các loài cá nớc ngọt trên đảo Cát Bà
Nguồn gen quí hiếm đợc thể hiện ở nhiều sinh vật có giá trị khoa học(gồm có 23 loài thực vật và 28 loài động vật đợc ghi trong Sách Đỏ) và cácgiá trị đặc hữu, kinh tế, dợc liệu
Nguồn gốc tên gọi Vịnh Hạ Long
Nếu nh thủ đô Hà Nội vẫn đợc biết đến với tên gọi Thăng Long,nghĩa là “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởrồng bay”, thì Hạ Long lại có nghĩa ngợc lại “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởrồng xuống” Tên gọinày cha thấy đợc ghi chép trong các th tịch cổ của nớc ta từ trớc thế kỉ XIX.Khi nói đến khu vực Vịnh Hạ Long ngày nay, sử sách xa thờng chép chung là
Trang 7biển Giao Châu, Lục Châu, Lục Thuỷ, Vân Đồn, Hải Đông, An Bang… Mặt khác, cũng có những nhận định,mãi
đến cuối thế kỉ XIX, tên Vịnh Hạ Long mới thấy xuất hiện trên bản đồ hànghải vịnh Bắc Bộ của Pháp
Vậy tên Hạ Long bắt nguồn từ đâu và có từ bao giờ? Trong dângian từ bao đời nay vẫn lu truyền câu chuyện huyền thoại gắn liền với sự ra
đời của Vịnh Hạ Long Truyện kể rằng: “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởNgày xa, khi ngời Việt mới lập nớc,trong một lần nớc nớc Việt bị giặc ngoại xâm, trời sai rồng mẹ mang theo đànrồng con xuống giúp ngời Việt đánh giặc Khi thuyền giặc từ biển cả ào ạt tấncông vào bờ thì đàn rồng cũng hạ giới Đàn rồng lập tức phun ra vô số châungọc, những châu ngọc ấy thoắt biến thành muôn vàn đảo đá sừng sững, liênkết lại nh bức tờng thành vững chãi chặn bớc tiến quân giặc Sau khi giặc tan,rồng mẹ và rồng con không trở về trời mà ở lại hạ giới Chỗ rồng mẹ xuống làHạ Long, nơi rồng con xuống là Bái Tử Long Đuôi của đàn rồng quẫy lêntrắng xoá là Long Vĩ, tức bán đảo Trà Cổ ngày nay… Mặt khác, cũng có những nhận định,”
Ngày nay, trên vịnh biển này còn có hàng chục các hòn đảo, địadanh mang tên rồng nh Cái Rồng, Xơng Rồng, Ngọc Rồng, Hòn Rồng
Và đến bây giờ, ngời ta vẫn gọi vịnh biển xinh đẹp này bằng mộtcái tên mang đậm chất huyền thoại: “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở Hạ Long ”
1.1.2 Đặc điểm kinh tế – xã hội của địa ph ơng:
+ Văn hoá Soi Nhụ (cách ngày nay 25 000 năm đến 7 000 năm), chủ yếu
phân bố trong khu vực các đảo đá vôi thuộc Vịnh Hạ Long và vịnh Bái TửLong, ngoài ra còn phân bố ở các hang động ven bờ Các dấu tích loài hàu lớntại các hang động thuộc nền văn hoá này cho phép khẳng định rằng: so vớivăn hoá Hoà Bình- Bắc Sơn cùng thời, ngời Soi Nhụ đã có một mô hình văn
Trang 8hoá đa dạng hơn, phong phú hơn, bởi vì trong phơng thức kiếm sống của cdân ở đây đã có thêm yếu tố biển.
+ Văn hoá Cái Bèo (cách ngày nay từ 7 000 năm đến 5 000 năm) Các di chỉ
thuộc nền văn hoá này phân bố trên bờ các vũng vịnh kín gió tựa lng vào núi,
mà chủ yếu là các núi đá vôi Phơng thức sống của ngời Cái Bèo, trớc hết là
định hớng khai thác biển sau đó là các phơng thức truyền thống nh săn bắt,hái lợm trên cạn Trình độ chế tác công cụ lao động cũng nh đồ gốm còn đơngiản, thô sơ Đặc biệt, ngời Cái Bèo đã khai thác biển bằng cả giao lu trao đổitrên biển
+ Văn hoá Hạ Long (cách ngày nay từ 4 500 năm đến 3 500 năm) đợc chia
làm 2 giai đoạn: sớm và muộn
Giai đoạn sớm của văn hoá Hạ Long – giai đoạn Thoi Giếng là kếtquả trực tiếp của đợt biển tiến Trong giai đoạn này, c dân sống trên bề mặtcủa đồng bằng cổ, cao khoảng 6m so với mực nớc biển hiện tại Phơng thứcsống của họ là săn bắt, hái lợm Nghệ thuật chế tác công cụ lao động cũng
nh đồ gốm bắt đầu tinh xảo hơn
Giai đoạn muộn của văn hoá Hạ Long là kết quả của mực nớcbiển dâng cực đại rồi sau đó rú dần Trong giai đoạn này, ngời Hạ Long c trútrên những khu vực bị biển ngăn cách thành các đảo, họ đã hoàn toàn là c dâncủa biển, kỹ thuật chế tác công cụ và đồ gốm đã trở thành đặc trng của vănhoá Hạ Long
Giai đoạn muộn của nền văn hoá Hạ Long có một vị trí đặc biệt đối vớinền văn minh Việt cổ Không những có bề dày lịch sử, là một trong nhữngcái nôi của ngời Việt cổ, Vịnh Hạ Long còn là nơi ghi dấu quá trình dựng nớc
và giữ nớc của dân tộc Thơng cảng Vân Đồn đã là nơi trao đổi, buôn bán sầmuất suốt một thời gian lài từ thời Lý, Trần, Lê Đồng thời, đó cũng là địa điểmgiao lu văn hoá rất phồn thịnh Vịnh Hạ Long cũng là nhân chứng lịch sửchứng kiến ba trận thắng oanh liệt của quân và dân ta trên sông Bạch Đằng d-
ới sự chỉ huy của ba vị anh hùng dân tộc: Ngô Quyền (năm 938), Lê Hoàn(năm 981), và Trần Hng Đạo (năm 1288) Chắc hẳn không bao giờ quênnhững chiến công vang dội của quân và dân ta Quảng Ninh qua hai cuộckháng chiến chống Pháp và chống Mỹ góp phần bảo vệ hoà bình cho Tổquốc
Trang 9Tất cả giá trị lịch sử - văn hoá trên là nguồn tài nguyên du lịch nhânvăn vô cùng phong phú làm đa dạng loại hình du lịch của Vịnh Hạ Long nóiriêng và tỉnh Quảng Ninh nói chung.
Đặc điểm dân c và mức sống của ng ời dân địa ph ơng
Dân c đợc chia làm 2 bộ phận căn cứ theo đặc điểm phân bố của họ:khu vực di sản và khu vực ven bờ
Trong khu vực di sản thế giới Vịnh Hạ Long hiện nay có một bộ phận
c dân sinh sống, chủ yếu tập trung ở bốn làng chài Cửa Vạn, Ba Hang, CốngTàu, Vông Viêng với số khẩu trên 1600 ngời, trực thuộc phờng Hùng Thắng
Đi trên biển Hạ Long ta thờng thấy những chiêc thuyền nan nhỏ bé lặng lẽkhua mái chèo len lỏi giữa các vách đá dựng đứng của các hòn núi đảo Đó làgia đình các dân chài nghèo sống chủ yếu bàng việc đánh bắt rất thô sơ loanhquanh bên trong vịnh biển này Rất nhiều ngời trong số họ không biết chữ và
họ biết rất ít về đời sống xã hội trên bờ Đa số không hề có đăng kí nhân khẩu
và nhiều ngời từ các tỉnh xa trôi dạt về sống ở đây Tuy vậy những thuyềnchài ở đay sống rất hoà thuận, còn giữ đợc nhiều phong tục của quê xa Dămbẩy tháng họ lại cử ngời về quê cũ trên đất liền để thăm mộ ông bà Đám cớicủa dân chài diễn ra vô cùng đặc sắc Cô dâu chú rể ôm hoa, mặc trang phụccới rất thời trang, đứng ở mũi thuyền Theo sau là cả đoàn thuyền với cờ hoarực rỡ
Khác hẳn với cuộc sống của những ngời dân chài,c dân ở ven bờ VịnhHạ Long mà tập trung chủ yếu ở thành phố Hạ Long, thị xã Cẩm Phả, huyện
đảo Vân Đồn và huyện đảo Cát Bà( Hải Phòng) có mức sống cao hơn hẳn Họ
đợc tiếp cận với các phơng tiện truyền thông hiện đại có thu nhập khá từngành kinh tế mỏ và du lịch là hai thế mạnh của tỉnh Quảng Ninh
Tựu chung lại dù khác nhau về môi trờng sống nhng những c dân thânyêu thuộc 22 nhóm dân tộc khác nhau với những phong tục tập quán đa dạng
là di sản văn hoá phi vật thể vô cùng quý báu cùng góp phần làm tăng thêmgiá trị Vịnh Hạ Long
Điều kiện phát triển kinh tế
Hạ Long giàu và đẹp chứa đựng trong lòng nó là tiềm năng phát triểnkinh tế Thế mạnh phải kể đến đầu tiên là tiềm năng du lịch Vịnh Hạ Long
đã hội tụ những điều kiện vô cùng thuận lợi để phát triển ngành kinh tế dulịch Hình thức loại hình du lịch ở Vịnh Hạ Long đa dạng Đến đây du khach
Trang 10có thể tham gia các loại hình du lịch: thăm quan ngắm cảnh, tắm biển, nghiên
cứ và nhiều loại hình khác Hiện nay khách đến vịnh chủ yếu đi thăm quanngắm cảnh, tắm biển, và bơi thuyền Kay-ăc Trong những năm tới, ngành dulịch sẽ mở thêm nhiều tuyến điểm thăm quan và tăng thêm nhiều loại hình dulịch hấp dẫn Dự kiến năm 2010 Quảng Ninh sẽ là một trong những điẻm dulịch lớn nhất cả nớc Thành phố trẻ Hạ Long đang trong quá trình đô thị hoámạnh mẽ, phat triển nhanh về mọi mặt, là một tiền đề vững chắc đẻ phát triển
du lịch Hiện thành phố có 300 khách sạn từ 1- 5 sao với 4500 phòng nghỉ vànhiều khách sạn mini cơ bản đáp ứng đợc nhu cầu của khách du lịch Sự tăngtrởng về số lợng khách ở Hạ Long đợc đánh giá là nhanh nhất ở Việt Namtrong những năm gần đây Năm 1996, vhjl dón 236 lợt khách, thì năm 2003Vịnh Hạ Long đón 1.306.919 lợt khách, đến nay trên dới 1,5 tr và dự đoánnăm 2010 Hạ Long sẽ là điẻm đón tiếp 5-6 triệu lợt khách
Về tiềm năng cảng biển và giao thông thuỷ: Vịnh Hạ Long là vùngvịnh kín nên ít sóng và gió, hệ thống luồng lạch tự nhiên dày đặc, cửa sông ít
bị bồi lắng Điều kiện thuận lợi này cho phép xây dựng hệ thống giao thôngcảng biển lớn mạnh Có cảng nớc sâu Cái Lân ( Hạ Long ) và Cửa Ông ( CẩmPhả ) Ngoài ra, Quảng Ninh còn có một hệ thống cảng phụ trợ nh: Mũi Chùa,Vạn Gia, Nam Cầu Trắng… Mặt khác, cũng có những nhận định,Đa ực biệt là cảng Cái Lân gần cầu Bãi Cháy làvùng nớc sâu, kín gió, nằm liền kề quốc lộ 18A thuận lợi việc bốc rót chuyêntrở hàng hoá Mục tiêu đến năm 2010 sẽ xây dựng hoàn chỉnh cảng Cái Lânvới 7 cầu cảng, công suất hơn 14tr tấn, cho phép tiếp nhận tàu trên 5 vạn tấn
Biển Quảng Ninh chứa đựng nhiều hệ sinh thái phong phú, có giá trị đadạng sinh học cao tạo ra tiềm năng hải sản rất lớn điều kiện tự nhiên thíchhợp cho việc nuôi trồng và đánh bắt hải sản nh: khí hậu, diện tích bãi triềulớn, nớc trong, ng trờng ven bờ và ngoài khơi có trữ lợng hải sản cao và đadạng với những loài cá song, cá giò, sò, tôm các loại
1.2 Tài nguyên du lịch tự nhiên đợc khai thác phục vụ các tuyến thăm quan trên vịnh
Tạo hoá đã ban tặng cho “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởnàng tiên Hạ Long” một vẻ đẹp lộng lẫy đợctrang hoàng bởi gần 2000 hòn đảo đá lớn nhỏ với đủ mọi hình dáng kì lạ từ cổchí kim, từ đông sang tây, từ bao giờ không biết nữa, cảnh đẹp Vịnh Hạ Long
đã đợc lan truyền Sách “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở Những kì quan thế giới” của nhà xuất bản Hachette,
Pari 1950 đã mệnh danh Vịnh Hạ Long là một trong những kì quan của thếgiới Rồi khi Vịnh Hạ Long chính thức đội vơng miện toàn cầu bớc lên đài
Trang 11vinh quang để đón nhận là Di sản thiên nhiên thế giới lần thứ nhất năm 1994.
từ đó các nhà quản lý đã thiết lập các chơng trình tham quan khám phá VịnhHạ Long
Không thể kể ra đây hết đợc số lợng núi đảo trên Vịnh Hạ Long, cũng
nh không thể diển tả hết vẻ đẹp tuyệt diệu của chúng, chỉ xin giới thiệu một
số điểm thăm quan chính đã trở thành những địa danh quen thuộc đối vớikhách du lịch khi đến nơi này
1.2.1 Động Thiên Cung
Động nằm ở phía Tây Nam Vịnh Hạ Long cách cảnh tàu du lịch 4km,trên đảo Đầu Gỗ ở độ cao 25m so với mực nớc biển Đờng lên động ThiênCung vách đá cheo leo, hai bên cây che phủ um tùm Qua một khe cửa hẹp,lòng động đột ngột mở ra khoảng không bên trên một mặt bằng hình tứ giácvới chiều dài hơn 130m Càng vào trong ta càng ngỡ ngàng trớc vẻ đẹp hếtsức sinh động và lộng lẫy do thạch nhũ tạo nên Trên vách động phía đông làmột bức tranh hoành tráng đồ sộ, trong đó nổi bật lên những nhân vật trongchuyện cổ tích xa, đờng nét mềm mại uyển chuyển và vô cùng tinh tế sắc sảotới từng chi tiết nhỏ, những khối điêu khắc dù là đồ sộ hay nhỏ bé đều đợcbàn tay tạo hoá trau chuốt tỉ mỉ Đi giữa lòng động ta sẽ có cảm giác nh đang
đi trong “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở bảo tàng mĩ thuật” vô cùng độc đáo, công phu, kì thú vợt khỏi tài
trí và sức tởng tợng của con ngời
Động gắn liền với truyền thuyết về vua Rồng xa Chuyện kể rằng: “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở saukhi vua Rồng giúp dân ta đánh tan giặc giã vua Rồng trở về động Năm đótrời hạn hán dân tình mất mùa nên họ phải cầu cứu vua Rồng ra tay làm ma.Bao nhiêu ngời ra đi mà không có ngày trở về Không sợ nguy hiểm gian nan,
có một đôi vở chồng trẻ quyết tâm cùng nhau đi tìm gặp vua Rồng Ngời congái của họ ra đời đặt tên là nàng Mây nàng Mây lớn lên đã làm xao xuyếntrái tim hoàng tử Rồng và tình yêu đã giúp họ tìm đến với nhau, đám cới đợc
tổ chức 7 ngày 7 đêm tại khu vực trung tâm động Để chúc mừng đám cớinhững chú rồng bay lợn lúc ẩn lúc hiện trong rừng mây nhũ đá, những chú voicông kênh nhau lên nhảy múa, những con mãng xà lớn trờn mình quấn quanhcây đa cổ thụ, hai chú s tử đá nhảy múa bờm tóc tung bay, trên cao nhng chú
đại bàng rang rộng đôi cách khổng lồ Một chú voi lớn đợc trang trí diêm dúacông phú đang nằm phủ phục chờ cô dâu chú rể bớc xuống Cảnh tợng vôcùng tng bừng náo nhiệt.”
Trang 12Trung tâm động là bốn cột trụ to lớn lực lỡng chống đỡ thiên đình Từ
chân cột tới đỉnh đều đợc “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởchạm nổi” nhiều hình thù kì lạ nh chim cá, cảnh
sinh hoạt của con ngời, hoa lá cành… Mặt khác, cũng có những nhận định,trên vách động phía bắc là cảnh một bầytiên nữ đang múa hát chúc mừng đám cới Dới vòm động cao vút, từng chùmnhũ đá rủ xuống muôn màu tạo thành bức rèm đá tự nhiên lộng lẫy Đâu đó
có tiếng trống bập bùng nh trong đêm hội làng xa Đó chính là tiếng gió thổiqua kẽ đá Nhìn lên vòm động màu thạch nhũ xanh nh dát ngọc ta ngỡ nh
đang đứng trong cảnh bồng lai vậy
Tới ngăn động cuối cùng những luồng ánh sáng trắng xanh đỏ, xen lẫnphối màu tạo nên khung cảnh hoa lệ Một khe nớc tự nhiên bốn mùa tuônchảy róc rách, nơi đây có ba chiếc ao nớc trong vắt Theo truyền thuyết đây lànơi nàng Mây thờng tắm cho 100 ngời con của mình và nuôi họ trởng thành.Một con đờng dẫn ra phía ngoài quanh co uốn khúc, đó chính là con đờng mànàng Mây cùng 50 ngời con cảu mình ra đi để khai phá vùng đất mới, 50 ngờicon ở lại cùng với ngời cha xây dựng quê hơng, di vật mà ngời mẹ để lại làbầu vú tiên tràn trề sức sống
1.2.2 Hang Đầu Gỗ
Giữa non nớc mây trời Hạ Long tuyệt mĩ, một cái hang mang tên rấtmộc mạc dân dã: hang Đầu Gỗ Hang nằm trên đảo Đầu Gỗ Từ phía xa nhìnlại cửa hang có màu xanh lam hình một con sứa biển, qua 90 bậc đá xây ta tớicửa hang Vòm hang cao khoảng 25 m, từ trên cao ấy hàng trăm nhũ đá rủxuống nh một dòng thác kỳ lạ
Hang đợc chia làm 3 ngăn chính Ngăn phía ngoài có hình vòm cuốn
tràn trề ánh sáng tự nhiên, trần hang là một bức “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởtranh sơn dầu” khổng lồ, mô
tả phong cảnh thiên nhiên hoang sơ với những rừng măng đá, nhũ đá muônmàu tạo nên nhiều hình thù kỳ lạ tuỳ theo trí tởng tợng phong phú của mỗingời: những đàn voi đang đi kiếm ăn, những chú hơu sao ngơ ngác, chú s tửlim dim ngủ… Mặt khác, cũng có những nhận định,phía dới là một chú rùa đang bơi giữa bể nớc mênh mông
Đứng dới vòm hang ta có cảm giác nh đang đứng giữa một toà lâu đài cổkính, có lối kiến trúc đồ sộ và hùng vĩ
Vợt qua ngăn thứ nhất, qua một khe cửa hẹp, ta sẽ bớc vào ngăn thứ haicủa hang, ánh sáng chiếu vào đây mờ ảo, những bức tranh mới lạ hiện lênlong lanh huyền bí Những chùm hoa đá lúc ẩn lúc hiện, những hình ảnh vừaquen thuộc vừa xa lạ tạo cho con ngời vừa sợ sệt vừa tò mò
Trang 13Tới ngăn thứ ba của hang, lòng hang đột ngột rộng mở Tận cùng hang
là giếng tiên bốn mùa nớc ngọt trong vắt Bất giác ta có nhìn lên phía trêntrong ánh sáng mờ ảo, ta nhận ra bốn xung quanh là hình ảnh toà thành cổ,trên đó đang diễn ra một trận hỗn chiến của những chú voi, ngựa đang xungtrận, ngời và ngựa chen chúc, gơm giáo tua tủa, tất cả nh đang xông lên vàbỗng dng bị hoá đá
Theo truyền thuyết xa kể rằng: trong cuộc kháng chiến chống quânNguyên Mông, Trần Hng Đạo đã cho chuẩn bị nhiều cọc gỗ lim ở đây để cẵmxuống lòng sông Bạch Đằng, tạo nên một trận thuỷ chiến vang dội trong lịch
sử Sau đó còn rất nhiều mẩu gỗ sót lại, vì vậy hang mang tên Đầu Gỗ, hayhang Giấu Gỗ
Nếu động Thiên Cung hoành tráng tinh tế, hiện đại thì hang Đầu Gỗtrầm mặc, uy nghi, đồ sộ Cuốn “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởKỳ quan thế giới” của Pháp xuất bản năm
1938 đã gọi hang Đầu Gỗ là động của các kì quan Năm 1917, vua Khải Địnhlên thăm hang Đầu Gỗ, ngỡ ngàng trớc vẻ đẹp thần tiên của tạo hoá, ông đãcho khắc một tấm văn bia với nội dung ca ngợi cảnh đẹp của non nớc HạLong và hang Đầu Gỗ Hiện nay tấm bia đá vẫn còn ở phía bên phải cửa hang
1.2.3 Đảo Ti Tốp
Đảo Ti Tốp cách cảng tàu du lịch Bãi Cháy khoảng 7-8km về phía đôngnam Trên đảo có bãi tắm hình vầng trăng lỡi liềm ôm trọn lấy đảo Bãi cáttuy nhỏ, nhng rất thoáng đãng và yên tĩnh, bốn mùa nớc sạch và trong xanh,
đặc biệt phong cảnh trời mây, non nớc ở đây tuyệt đẹp
Ngày 22/11/1962 hòn đảo nhỏ này đợc đón Hồ chủ tịch và nhà du hành
vũ trụ Giec Man Ti Tốp Để ghi dấu kỷ niệm chuyến đi đó, Hồ chủ tịch đã đặttên cho đảo là Ti Tốp Nơi đây đã trở thành điểm du lịch tắm biển hấp dẫn.Các dịch vụ thuê áo tắm, phao bơi, nớc ngọt luôn sẵn sàng phục vụ khách
1.2.4 Hang Sửng Sốt
Nằm ở khu vực trung tâm của Di sản thế giới Vịnh Hạ Long, hangSửng Sốt thuộc đảo Bồ Hòn Đây là một hang rộng và đẹp vào bậc nhất củaVịnh Hạ Long và đây cũng là nơi tập trung nhiều đảo đá có hình dạng đặc sắckhông nơi nào có đợc Đờng lên hang Sửng Sốt luồn dới những tán lá rừng,những bậc đá ghép cheo leo, du khách vừa có đợc cái thú của ngời leo núi,vừa có cái háo hức nh đang đi lên trời
Trang 14Hang đợc chia làm hai ngăn chính, toàn bộ ngăn đầu nh một nhà hát
lớn rộng thênh thang Trần hang đợc phủ bằng một lớp “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởthảm nhung” óng
m-ợt, vô số những “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dởchùm đèn” treo bằng nhũ đá rực sáng long lanh, những tợng
đá, voi đá, hải cẩu, mâm xôi, hoa lá… Mặt khác, cũng có những nhận định,tất cả dờng nh đang rung rinh xao độnggiữa cõi thực và mơ Cha hết ngỡ ngàng trớc vẻ đẹp thần kì ở ngăn đầu, ta bớcvào ngăn thứ hai bằng một con đờng nhỏ Một luồng ánh sáng ùa vào rực rỡ,hang mở ra một khung cảnh hoàn toàn khác lạ, ngăn hang rộng mênh mông
có thể chứa đợc hàng ngàn ngời Đi vào trong cảnh trí còn lắm điều kì lạ, nhcây đa cổ thụ tán lá sum suê, chú gấu biển, khủng long… Mặt khác, cũng có những nhận định,Tới đỉnh cao nhấtcủa hang, bất ngờ một khu vờn thợng uyển mở ra trớc mắt ta, có hồ nớc trongvắt, phong cảnh sơn thuỷ hữu tình, muôn loài cây cỏ cùng nhiều loài chimmuông sinh sống Từng đàn khỉ vẫn thờng kéo nhau xuống đây tìm hoa quảlàm náo động cả vùng
Hang rộng khoảng 10 000m2 đây là một trong những hang động karst
điển hình, có giá trị khoa học cao Ngay cạnh lối ra vào là nhũ đá có hình conngựa và một thanh gơm dài Truyền thuyết xa kể rằng: sau khi đánh tan giặc
Ân, Thánh Gióng đã giúp dân chúng ở đây đánh đuổi yêu ma, khi dẹp xongloạn, Thánh Gióng bay về trời, để lại thanh gơm và con ngựa quý để trấn andân chúng, xua đuổi yêu quái Hiện nay trong lòng hang còn nhiều hình ảnh
tự nhiên dờng nh là những dấu tích của trận chiến ác liệt đó, vết chân ngựaGióng trở thành những ao hồ nhỏ xinh xinh cùng nhiều tảng đá to lớn vỡvụn… Mặt khác, cũng có những nhận định,
1.2.5 Làng chài Cửa Vạn
Làng chài Cửa Vạn (thôn Cửa Vạn) là làng chài lớn nhất trong cộng
đồng dân chài ở trên Vịnh Hạ Long Hiện nay đã xây dựng Trung tâm vănhoá nổi Cửa Vạn – là một dự án nhỏ trong khuôn khổ dự án Bảo tàng sinhthái Hạ Long Đây là nơi trng bày, giới thiệu và thuyết minh các di sản vănhoá vật thể và phi vật thể độc đáo của cộng đồng dân chài sống trên vịnh Tại
đây du khách cũng sẽ có những trải ngiệm đích thực về cuộc sống của ngờidân chài bằng cách tham gia vào các hoạt động đánh bắt hải sản theo phơngthức truyền thống, đan lới, chế biến các món ăn từ đặc sản biển, thởng thứcvăn nghệ cùng với ngời dân địa phơng Mặt khác, trung tâm văn hoá nổi CửaVạn cũng góp phần cải thiện tích cực đời sống kinh tế của cộng đồng dânchài, giúp họ nhận thức đợc trách nhiệm của mình trong việc giữ gìn môi tr-ờng Vịnh Hạ Long cũng chính là bảo vệ lợi ích của mình
Trang 15Chơng II Thực trạng hoạt động hớng dẫn du lịch tại các
điểm thăm quan trên Vịnh Hạ Long
Trong những năm gần đây, đặc biệt sau Năm du lịch Hạ Long 2003, ợng khách du lịch cả trong và ngoài nớc từ khắp nơi ồ ạt đổ về Hạ Long Sựtăng nhanh về số lợng khách là kết quả của công tác tuyên truyền quảng bá
l-du lịch mà góp phần không nhỏ vào đó là nhờ những nỗ lực, cố gắng của hoạtdộng hớng dẫn du lịch do ban quản lý Vịnh Hạ Long trực tiếp chỉ đạo và quản
lý Đây là một cơ quan chuyên môn có trách nhiệm giúp UBND tỉnh QuảngNinh bảo tồn và phát huy giá trị của Vịnh Hạ Long, mà trọng tâm là khu vực
Cơ cấu độ tuổi Thời điểm:tháng 4/2007
Độ tuổi Số lợng (ngời) Tỷ lệ (%)
Trang 1636 - 40 0 0
Bảng 1 : Cơ cấu độ tuổi hớng dẫn viên
(Nguồn: Trung tâm tuyên truyền hớng dẫn)Nhìn vào bảng số liệu trên, ta nhận thấy số lợng hớng dẫn viên phần lớn
ở độ tuổi còn trẻ, trong độ tuổi 20 - 30, chiếm tới 82% tổng số lợng hớng dẫnviên Điều này phản ánh sự phù hợp với xu thế phát triển chung của ngành dulịch - một ngành kinh tế năng động, đòi hỏi một đội ngũ lao động trẻ, có sứckhoẻ.Do tính chất công việc của hoạt động hớng dẫn phải luân phiên giữa các
địa điểm khác nhau, khoảng một tháng cơ quan sắp xếp lại nơi công tác chohớng dẫn viên, vì thế đội hình trẻ sẽ dễ dàng thích nghi hơn với điều kiện nơilàm việc liên tục thay đổi
Số lợng hớng dẫn viên ở độ tuổi trung bình chiếm 18% tỷ lệ này là khácao Đây cũng là một yếu tố thuận lợi tạo ra môi trờng làm việc có sự cạnhtranh và sự tiếp thu học hỏi giữa đội ngũ hớng dẫn viên trẻ và đội ngũ hớngdẫn viên có kinh nghiệm hơn Tuy nhiên đội ngũ này đợc trọng dụng và đảmnhiệm nhiều công việc quan trọng Vì thế cơ hội phát triển của đội ngũ hớngdẫn viên trẻ bị hạn chế
Bảng 2: Cơ cấu tỷ lệ giới tính hớng dẫn viên
(Nguồn: Trung tâm tuyên truyền hớng dẫn)
Do chính sách u tiên đối tợng là nữ của Ban quản lý Vịnh Hạ Long, nên
ta thấy tỷ lệ nữ giới vợt trội hơn so với nam giới (86% và 14%) Hầu hết hớngdẫn viên tại điểm chiếm đa số nên hớng dẫn viên nữ sẽ chiếm u thế hơn hớng
Trang 17dẫn viên nam, do không có những đòi hỏi về sự dẻo dai, sức chịu đựng hớngdẫn viên chuyên tuyến.
Mặc dù vậy, với tỷ lệ nữ giới chiếm phần lớn, có những hạn chế phải
đảm đơng công việc gia đình và giai đoạn nghỉ trong thời kỳ sinh nở dẫn đếntình trạng mất cân đối và ảnh hởng đến hiệu quả công việc
và có duy nhất một thạc sĩ văn hoá
Xét mối tơng quan về trình độ của hớng dẫn viên từ cao xuống thấp, tacó: Đại học (56%), Trung cấp (30%), Tại chức (8%), Cao đẳng (6%) Các tỷ
lệ khá chênh lệch, điều này phản ánh trình độ không đồng đều trong đội ngũhớng dẫn viên Tuy nhiên, Trung tâm tuyên truyền hớng dẫn của Ban quản lýVịnh Hạ Long vẫn thờng xuyên tổ chức đợt kiểm tra định kỳ đối với hớngdẫn viên, trong đó chủ yếu là kiểm tra về mặt kiến thức Hoạt động này giúpcho hớng dẫn viên hệ thống hoá tri thức, bên cạnh việc duy trì vốn tri thức sẵn
có còn bổ sung thêm tri thức mới Ngoài ra nó giúp cân đối về mặt bằng kiếnthức chung của hớng dẫn viên, những hớng dẫn viên đủ năng lực trình độ sẽtiếp tục phát huy, những hớng dẫn viên yếu kém hơn sẽ phải trau dồi lại kiến
thức, hoặc có thể bị loại bỏ Cuộc thi “Đây bản thảo tạo vật còn nặn dở Hớng dẫn viên giỏi tỉnh 2007” do
UBND tỉnh Quảng Ninh phát động đã thu hút đợc đông đảo sự tham gia củacác hớng dẫn viên công tác tại các cơ quan, công ty du lịch trên địa bàn tỉnh
Và hoà cùng không khí đó, các hớng dẫn viên của Ban quản lý Vịnh Hạ Long
Trang 18cũng đang chuẩn bị chu đáo để dự thi Đó cũng là cơ hội tốt để hớng dẫn viên
có dịp đánh giá lại năng lực của bản thân mình, từ đó có kế hoạch rèn luyện
để nâng cao về kiến thức chuyên môn
Chuyên ngành:
Số lợng hớng dẫn viên có chuyên ngành du lịch chiếm tỷ lệ cao (gần70%), đó là một lợi thế vì đội ngũ này sẽ có đợc phong cách chuyên nghiệpcủa ngời làm du lịch, hiểu nghề hơn và làm việc có hiệu quả hơn Bộ phậncòn lại,
họ lại có u thế khác về ngoại ngữ, về năng lực thuyết trình Chính vì vậy, cơquan vẫn tổ chức lớp đào tạo nghiệp vụ cho các hớng dẫn viên, các hớng dẫnviên không có chuyên ngành du lịch sẽ có cơ hội để học hỏi thêm về trình độnghiệp vụ, các hớng dẫn viên có chuyên ngành du lịch đợc bổ sung thêmnghiệp vụ hớng dẫn
Bảng 4: Trình độ ngoại ngữ của hớng dẫn viên
(Nguồn số liệu thu thập từ trung tâm tuyên truyền hớng dẫn)
Số lợng hớng dẫn viên có trình độ ngoại ngữ là tiếng Anh chiếm đa số(74%) và ở mức độ khá chiếm tới 38%
Tiếp theo là đến số lợng hớng dẫn viên biết ngoại ngữ là tiếng Trung(18%), một tỷ lệ nhỏ thuộc về hớng dẫn viên biết tiếng Pháp và tiếng Nhật chỉ
Trang 19vụ khách Trình độ ngoại ngữ của hớng dẫn viên biết hai ngoại ngữ trở lênchiếm tỷ lệ rất nhỏ (6%), chủ yếu tập trung ở tiếng Anh, thiếu vắng hẳn một
số ngoại ngữ rất cần thiết khác nh: tiếng Nhật, tiếng Hàn Quốc, tiếng Thái Lan.Nhng phải nhìn nhận một thực tế là khách nớc ngoài khi đến tham quanvịnh Hạ Long, họ thờng đi theo lộ trình của công ty du lịch do việc đặt Tourtrớc Vì vậy chắc chắn đã có hớng dẫn viên của công ty du lịch đi kèm và
đảm đơng luôn nhiệm vụ cung cấp thông tin về địa điểm tham quan trongsuốt cuộc hành trình Đối với đoàn khách nớc ngoài không có hớng dẫn viênsuốt tuyến đi kèm hoặc khách nớc ngoài đi du lịch lẻ, hớng dẫn viên của Banquản lý Vịnh Hạ Long sẽ đón tiếp và phục họ từ Cảng tàu du lịch Bãi Cháy đitheo tuyến tham quan mà du khách đã lựa chọn Đội ngũ hớng dẫn viên cóngoại ngữ khá sẽ đợc cử đi dẫn khách đại biểu của Tỉnh, góp phần phục vụcông tác ngoại giao của Tỉnh nhà Còn tại các điểm tham quan cố định, hầuhết hớng dẫn viên chỉ phục vụ cho đoàn khách tham quan là ngời Việt, ngoạingữ đợc sử dụng khi giới thiệu các ấn phẩm, sách báo, băng đĩa, hình ảnh về
du lịch Hạ Long cho khách du lịch là ngời nớc ngoài
Hiện nay, cơ quan vẫn tạo điều kiện để các hớng dẫn viên tham gia lớp
Đại học tại chức ngoại ngữ nhằm nâng cao trình độ ngoại ngữ cho hớng dẫnviên
Bảng 6: Thời gian công tác của hớng dẫn viên
(Nguồn số liệu thu thập từ trung tâm tuyên truyền hớng dẫn)
Số lợng hớng dẫn viên dày dạn kinh nghiệm chiếm tỷ lệ nhỏ (14%), một
bộ phận làm công tác quản lý ở văn phòng, một bộ phận đảm trách nhiệm vụhớng dẫn đoàn khách quan trọng