khai thác các giá trị văn hoá việt nam qua festival huế 2006 và tác động của nó đến hoạt động du lịch

Festival Huế 2006 là một festival du lịch, với chủ đề "700 năm ThuậnHoá - Phú Xuân -Thừa Thiên Huế, Di sản văn hoá với hội nhập và phát triển"diễn ra liên tục trong 9 ngày đêm từ ngày 3

đại học quốc gia Hà Nội Trờng Đại học khoa học x hội và nhân vănã hội và nhân văn

Trước yêu cầu khách quan của việc tôn vinh văn hoá Việt, nâng tầm vănhoá Việt trên trờng quốc tế và yêu cầu phát triển đa du lịch trở thành ngành kinh

tế mũi nhọn đặc biệt nhu cầu quảng bá hình ảnh Việt Nam ra thế giới; hơn nữalại nhận thấy rằng Festival Huế 2006 là một sự kiện văn hoá tiêu biểu của năm,nơi các yếu tố văn hoá tiêu biểu của VN đợc khai thác có chọn lọc và tạo nênnhững tác động nhiều mặt tới nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội trong đó có dulịch nờn người viết quyết định nghiờn cứu đề tài này

Thụng qua đề tài, tỏc giả muốn tìm hiểu các yếu tố văn hoá Việt đợc khaithác trong Festival Huế năm 2006 để từ đú thấy được vẻ đẹp toàn diện, đa dạng,

đặc sắc của văn hoá VN Đồng thời, dưới gúc độ một sinh viờn chuyờn ngành

Du lịch, tỏc giả mong muốn tìm hiểu các tác động cả tích cực lẫn tiêu cực củaviệc khai thác văn hoá trong Festival Huế 2006 đối với hoạt động du lịch nhằm

đề xuất hớng khắc phục những hạn chế, phát huy những mặt tích cực

Trong giới hạn của một niờn luận, tỏc giả chủ yếu khai thỏc sự kiện vănhoỏ Festival Huế 2006 cụ thể là nghiên cứu và khai thác các giá trị văn hoá Việtqua Festival Huế 2006 và tác động của nó đối với hoạt động du lịch Do thờilượng hạn chế nờn niờn luận này chỉ tập trung nghiờn cứu việc khai thỏc cỏc yếu

tố bao gồm:

 Kiến trúc

 Nghệ thuật trình diễn

 S©n khÊu tuång, chÌo, c¶i l¬ng

 NghÒ thñ c«ng (thÓ hiÖn ë s¶n phÈm trng bµy, s¶n phÈm lu niÖm)

¬ng I:Kh¸i qu¸t vÒ v¨n ho¸ vµ festival HuÕ 2006

1.Kh¸i qu¸t vÒ v¨n ho¸:

* Kh¸i niÖm v¨n ho¸

Văn hoá là một phạm trù khoa học rất rộng mà đến nay vẫn chưa có mộtđịnh nghĩa thống nhất về nó Tuy nhiên trong giới hạn niên luận này, người viếtxin trình bày một khái niệm gần gũi nhất với nội dung nghiên cứu của đề tài

Đó là định nghĩa văn hoá của ông Federico Mayo, Tổng giám đốc UNESCOtrong tạp chí Người đưa tin UNESCO số 11 năm 1989: “Văn hoá bao gồm tất cảnhững gì làm cho dân tộc này khác với dân tộc khác, từ những sản phẩm tinh vihiện đại nhất cho đến tín ngưỡng,phong tục tập quán, lối sống và lao động”

* Ph©n lo¹i c¸c thµnh tè v¨n ho¸:

Cũng giống như khái niệm văn hoá, hiện vẫn đang tồn tại rất nhiêu cáchphân laọi các thành tố của văn hoá Ở đây, người viết sử dụng cách phân loạicủa các tác giả trong cuốn “Cơ sở văn hoá Việt Nam” do cố giáo sư Trần QuốcVượng chủ biên Trong cuốn sách này, văn hoá được chia thành các thành phầnbao gồm: ng«n ng÷; nghÒ thñ c«ng; s©n khÊu tuång, chÌo, kÞch; lÔ héi; nghÖ

thuËt ©m thanh; phong tôc tËp qu¸n; kiÕn tróc; tÝn ngìng t«n gi¸o, nghÖ thuËt t¹oh×nh; lèi sèng; nhiÕp ¶nh, ®iÖn ¶nh; v¨n ch¬ng; mass-media; th«ng tin, tÝn hiÖu.

2.Kh¸i qu¸t vÒ festival HuÕ

* Kh¸i niÖm Festival

“Festival” vốn không phải là từ có trong ngôn ngữ Việt Nam mà là từ vaymượn của nước ngoài Trong từ điển Wikipedia - từ điển Bách khoa Tri thức thìfestival được định nghĩa như sau: “Festival is a day or period of celebration or aseries of perforrmance of music, drama…given regularly, especially once ayear”, tạm dịch như sau: “Festival là ngày hội, đại hội, liên hoan hoặc đợt biểudiễn thường kỳ về âm nhạc, điện ảnh…”Trong các loại festival, festival du lịchđược nhắc đến nhiều nhất Khi chuyển thể sang tiếng Việt, đôi khi thuật ngữ nàycũng được dịch là liên hoan du lịch, lễ hội du lịch hay lễ hội văn hoá du lịch.Tuy nhiên, từ gốc vẫn bỉểu thị chính xác nhất đặc thù của nó Nhìn chung,festival du lịch được hiểu là một hoạt động văn hoá du lịch được tổ chức thường

kỳ, là ngày hội du lịch của địa phương, vùng, quốc gia khu vực…nhằm gắn kếtcác hoạt động văn hoá, thể thao, hội nghị, hội thảo… với hoạt động du lịchnhằm giới thiệu sâu rộng với ngườì dân, khách du lịch trong và ngoài nước vềtiềm năng du lịch, đất nước, con người địa phương, vùng, quốc gia hay khu vựcđó; tạo cơ hội kinh doanh hợp tác du lịch giữa các doanh nghiệp, các tổ chức dulịch và giữa các quốc gia, góp phần thúc đẩy hoạt động du lịch phát triển

* Festival HuÕ vµ festival HuÕ 2006 :

Festival Huế là một hoạt động văn hoá tổ chức hai năm một lần ở thànhphố Huế nhằm giới thiệu về Huế, về đất nước, con người Việt Nam qua các hoạtđộng biểu diễn văn hoá nghệ thuật, hội chợ, hội thảo, giao lưu…tạo cơ hội pháttriển kinh tế - xã hội trong đó có lĩnh vực du lịch

Festival Huế 2006 là một festival du lịch, với chủ đề "700 năm ThuậnHoá - Phú Xuân -Thừa Thiên Huế, Di sản văn hoá với hội nhập và phát triển"diễn ra liên tục trong 9 ngày đêm (từ ngày 3 đến 11/6) bao gồm 2 chương trìnhchính là chương trình IN và OFF quy tụ nhiều loại hình nghệ thuật và lễ hội đặcsắc, sôi động và hấp dẫn

Festival Huế 2006 được tổ chức tại các địa diểm như: Đại Nội, Hồ TịnhTâm, Cung An Định, Quảng trường Ngọ Môn, Trung tâm Thi đấu Thể dục Thểthao, Trung tâm Giải trí Hồ Thủy Tiên, Công viên (Nguyễn Văn Trỗi, ThươngBạc, Ngự Bình), Trung tâm Văn hóa Pháp và trung tâm triển lãm thành phố Huế trong đó sân khấu chính là khu vực từ Đại Nội đến quảng trường Ngọ Môn

cứ theo quan điểm phân loại các thành tố văn hoá ở trên

Không gian chính nơi diễn ra Festival Huế là trái tim của Huế, đó là quầnthể di tích cố đô Huế Quần thể di tích cố đô Huế được ghi vào danh sách Di sảnvăn hóa thế giới năm 1993 Không gian đậm ®ặc chất văn hoá ấy được lựa chọn

là nơi tổ chức Festival Huế - một festival quốc tế diÔn ra 2 năm một lần Trong

đó, không gian chính của festival Huế chủ yếu tập trung vào khu vực Đại Nộicủa kinh thành Huế

Nằm trong tổng thể kiến trúc kinh thành Huế, vừa là cổng chính, vừa là

bộ mặt Ðại Nội, Ngọ Môn là một tổng thế kiến trúc đa dạng, phía trên là lầuNgũ Phụng với chức năng như một lễ đài, dùng để tổ chức một số lễ nghi trọngthể như duyệt binh, lễ xướng tên những người thi đỗ tiến sĩ, lễ ban sóc hàngnăm Ở trong lòng Kinh thành, Hoàng thành và Tử cấm thành được gọi chung làÐại Nội Hoàng Thành dùng để bảo vệ khu vực các cơ quan lễ nghi, chính trịquan trọng nhất của triều đình và các điện thờ Tử Cấm Thành bảo vệ nơi làmviệc, ăn ở và sinh họat hàng ngày của nhà vua và gia đình…Với hơn 100 côngtrình kiến trúc đẹp, mặt bằng Ðại Nội chia thành nhiều khu vực khác nhau trong

đó quan trọng nhất là khu vực từ Ngọ Môn đến Ðiện Thái Hòa vốn là nơi cửhành các nghi lễ lớn nay được sử dụng như một không gian văn hoá lý tưởngcho festival Huế 2006

Không chỉ khai thác giá trị kiến trúc - mỹ thuật Đại Nội như một yếu tốvăn hoá tiêu biểu, festival Huế 2006 còn tổ chức trại sáng tác Điêu khắc Quốc tếlần thứ IV khai mạc vào chiều 3/5/2006, mở đầu cho festival Khác với 3 trạitrước ở hai bờ sông Hương thơ mộng, các nhà điêu khắc đến dự trại lần này sẽ

có hơn một tháng làm việc bên hồ Thủy Tiên của đồi Thiên An nổi tiếng hữutình.Với chủ đề “Ấn tượng Huế - Việt Nam 2006”, Trại sáng tác Điêu khắc lầnnày có 26 tác giả là các nhà điêu khắc đến từ 9 quốc gia trên thế giới, trong đó

có 14 tác giả nước ngoài và 12 tác giả Việt Nam Có các tác giả đã tham dự trạilần trước như nữ điêu khắc gia Bonita Ely (Australia), Trần Luân Tín, PhanĐình Tiến, Vương Học Báo Ban điều hành trại đã tập kết 20 tảng đá trắng tại

Hồ Thủy Tiên, chuẩn bị các chất liệu bền vững như composit, kim loại không gỉtheo yêu cầu sáng tác của các tác giả.Thành công của trại tạo thêm một quần thể

điêu khắc đương đại tại thành phố Huế anh hùng, nơi đang lưu giữ hai di sảnvăn hóa của nhân loại Cùng với các tác phẩm của 3 trại trước đó bên bờ sôngHương, những tác phẩm điêu khắc lần này sẽ góp phần làm nên một vườn tượngQuốc tế có quy mô theo xu hướng đương đại sẽ được xây dựng tại Huế trongtương lai, góp phần làm phong phú thêm vốn kiến trúc văn hoá Huế.

Giá trị kiến trúc Việt gắn chặt với gốc văn hoá có cội nguồn sâu xa từ vănhoá phương Đông Đạo diễn Lê Quý Dương, tác giả chính của lễ hội Đêm

Hoàng cung, cho biết: "Tiền đề triết học của kiến trúc, văn hóa, nghệ thuật và đời sống của hoàng cung Huế được xây dựng và áp dụng theo nguyên tắc dịch học phương Đông Cung đình Huế và triều đại nhà Nguyễn đã trở thành một huyền thoại mang tính lịch sử gắn với di tích cố đô Huyền thoại này đang dần chìm vào quên lãng nên cần được bảo tồn và giới thiệu một cách phù hợp".

Cũng theo đạo diễn Lê Quý Phương, cấu trúc của chương trình được diễn

ra trên toàn bộ khuôn viên của Hoàng cung xưa với hai chương trình Động vàTĩnh Chương trình Động tái hiện các đoàn cấm vệ quân đi tuần quanh Hoàngthành, các đoàn kiệu rước với lọng và đèn của quý bà, cung tần mỹ nữ đi bêncửa Chương Đức và quý ông, vương tước, quan lại đi bên cửa Hiển Nhơn.Chương trình Tĩnh được bố trí thành 3 trục chính: Trục Trung đạo: Ngọ Môn,cầu Trung đạo, sân Đại triều, điện Thái Hòa, đại Cung Môn, điện Cần Chánh,

Tả Hữu vu, nền điện Càn Thành, nền điện Khuôn Thái, Lục viện, trước nền điệnKiến Trung Trục bên cửa Chương Đức: Từ Hiển Lâm Các - Thế Miếu - HưngMiếu - điện Phụng Tiên - cung Diên Thọ, cung Trường Sanh Trục bên cửaHiển Nhơn: Thái Miếu - Triệu Miếu, phủ Nội vụ, Duyệt Thị Đường, Thái BìnhLâu, vườn Cơ Hạ Sự sắp đặt, bố trí này cũng tuân thủ nghiêm ngặt nguyên tắckiến trúc truyền thống Việt Nam Đó là nguyên tắc tôn trọng tính đăng đối, hàihoà theo tinh thần Dịch học và phong thuỷ.Không những thế, quanh hệ thống

Trường lang, các tác phẩm của nhiếp ảnh gia Đào Hoa Nữ về kiến trúc cungđình Huế được trưng bày cũng góp phần tôn vinh vẻ đẹp của hệ thống các cungđiện, lầu son gác tía Đại Nội Các giá trị kiến trúc vốn có của kinh thành Huếvới tư cách là một phần của di sản văn hoá thế giới đã được tôn vinh cũng nhưđược quy hoạch theo tinh thần văn hoá kiến trúc truyền thống Nhờ vậy, văn hoáViệt,kiến trúc Việt trở nên lung linh trong Đêm hoàng cung đầy màu sắc nóiriêng, trong suốt festival nói chung

có công suất là 5.000W và 300 đèn Par 64 với tổng công suất chiếu sáng lên đến300.000W Bao quanh khu vực sân khấu chính là 3 cụm khán đài với sức chứa4.500 chỗ ngồi Hậu phông của sân khấu khai mạc là lầu Ngũ Phụng cửa NgọMôn và một dãy mặt tiền của Hoàng thành được phát sáng bằng hàng ngàn ngọnđèn lồng lung linh kết hợp với nghệ thuật pháo hoa độc đáo của nghệ sĩ pháohoa nổi tiếng quốc tế Pierre Alain Hubert Hệ thống sân khấu này tuy là hình

thức sân khấu quay hiện đại, nhưng vẫn được kết hợp linh hoạt đầy sáng tạo với

hồ nước, hoa sen, với cọng tre rất truyền thống của Việt Nam Sự bài trí sânkhấu hài hoà giữa các yếu tố văn hoá phương Đông và phương Tây, giữa âmthanh và hình khối đã làm nổi bật những yếu tố văn hoá Việt mà một trongnhững yếu tố ấy là tinh thần dung hợp các yếu tố văn hoá hội nhập để làmphong phú, giàu có hơn nền văn hoá vốn có của mình

Với tính linh hoạt vốn có, những chủ nhân của văn hoá Việt không chỉ bóhẹp không gian văn hoá festival Huế ở các sân khấu cố định mà còn sử dụng cácđịa chỉ văn hoá làm sân khấu biêu diễn như cầu Tràng Tiền, Kỳ đài Huế, sôngHương làm nơi trình diễn trang phục áo dài vốn là niềm tự hào của thiếu nữHuế, của người dân Việt Nam

Phát huy sự khéo léo trong bài trí sân khấu, Đêm Hoàng cung Huế gieovào tâm trí người xem những ấn tượng khó quên bằng ánh sáng của 13 ngàn bátnến, của 700 chiếc đèn lồng treo ở tường thành Ngọ Môn và những chiếc đèn ú

cỡ lớn treo ở hệ thống Trường Lang Đêm Hoàng cung Huế được tái hiện lạiqua hình ảnh của các cung tần mỹ nữ, binh lính, quan lại với kiệu rước hoặccưỡi ngựa với cờ hiệu trên tay làm sống dậy không gian văn hoá cung đình Huế

cổ xưa

Một điểm mới khác biệt nữa là không gian Festival Huế 2006 đã mở rộng

ra, không những ở Đại Nội, ở Cung An Định mà nghệ thuật trên đường phốcũng diễn ra rất đa dạng, có các nghệ thuật sắp đặt đường phố của Anh, Pháp vàrất nhiều loại hình nghệ thuật khác, kể cả thơ cũng ra đường phố Các vùng quênhư làng cổ Phước Tích, chợ quê Cầu ngói Thanh Toàn, bãi tắm ở Thuận An,bãi biển ở Lăng Cô và cả vùng tiếp cận với Trường Sơn như huyện Phong Điềncũng diễn ra nhiều chương trình sôi động, hấp dẫn, thu hút sự quan tâm, thíchthú của du khách Dưới sự chỉ đạo của các cấp ủy Đảng, chính quyền, Mặt trận

tỉnh Thừa Thiên Huế, Ban Tổ chức Festival Huế 2006 đã sớm định hướng xâydựng lễ hội với không gian mở rộng tới các vùng miền trên toàn tỉnh nhằm khaithác tối đa tiềm năng, lợi thế và động viên sự tham gia của mọi người dân trênđịa bàn toàn tỉnh Do vậy, so với các kỳ Festival trước đây, vai trò làm chủ củangười dân đối với di sản văn hóa được nâng cao rõ rệt về mặt nhận thức và hànhđộng, làm tăng thêm vai trò cố kết cộng đồng của festival Huế.

Trong các thành tố văn hoá Việt, nghệ thuật trình diễn là một nét đặc sắcphản ánh đời sống văn hoá tinh thần của người việt Bên cạnh các lễ hội lần đầutiên được phục dựng, tái hiện, trong suốt thời gian diễn ra festival, Huế trở thànhnơi tổ chức các lễ hội văn hóa nghệ thuật của các loại hình dân ca, dân nhạc,dân vũ, trang phục truyền thống, thời trang, ẩm thực đặc sắc và hấp dẫn từ khuvực kinh thành, lăng tẩm cổ kính đến các quảng trường, nhà văn hóa, các làngquê của Thừa Thiên- Huế

Lễ khai mạc festival Huế mở ra với chưong trình biểu diễn nhã nhạc cungđình Huế Nhã nhạc cung đình được chọn mở đầu bởi năm 2003 vừa đượcUNESCO công nhận là kiệt tác di sản phi vật thể và truyền khẩu của nhân loại

Một phần bài đại nhạc Tam luân cửu chuyển rồi sau đó được mở rộng với hai bài hòa tấu tiểu nhạc Phẩm tiết, Nguyên tiêu kết hợp màn trích đoạn vở múa

cung đình Bát dật trình diễn dưới quảng trường trong tiếng nhạc rộn ràng màuyển chuyển, trầm hùng mà uy nghiêm Phát huy điểm mạnh của âm nhạcFestival Huế 2004, âm nhạc Festival Huế 2006 khai thác tiếp giá trị của Nhãnhạc cung đình bằng việc nâng cao và kết hợp với âm nhạc cổ truyền Việt Nam,lấy đó làm âm hưởng chủ đạo, làm nền cho tất cả chương trình âm nhạc trongFestival này Định hướng “Âm nhạc truyền thống Việt Nam vừa là nguyên mẫu,

vừa mang tính giao lưu quốc tế, vừa là thể nghiệm mới của Festival Huế 2006”(Uỷ ban nhân dân tỉnh Thừa Thiên - Huế, trích theo 8) của Ban tổ chức với sự

mở đầu ấn tượng của nhã nhạc đã tạo được một âm hưởng khó phai về festivalHuế, về văn hoá Việt Nam Nh¹c nhạc cung đình Huế của Việt Nam còn có dịpđược giao lưu với nhạc Aăk Hàn Quốc và Gagakư Nhật Bản trong những đªmdiễn sau Từ đó cho thấy sự phát triển và tiếp biến nhã nhạc từ một nguồn gốc làmột loại hình âm nhạc của Trung Hoa Với tầm vóc của một di sản văn hoá thểgiới, nhã nhạc cung đình Huế đã nâng tầm văn hoá Huế lên một mức độ mới,một tâm thế mới

Sau tiết mục múa Những bông hoa của rừng dựa trên một làn điệu dân ca

Pà Thẻn do các nghệ sĩ đoàn ca múa nhạc dân gian Việt Bắc biểu diễn đã khiếnngười xem ngẩn ngơ không chỉ vì những bộ trang phục của người Pà Thẻn vàlàn điệu dân ca say đắm ngọt ngào như vẻ đẹp hoang sơ của miền Tây Bắc, đến

30 cô gái trong trang phục dân tộc Tày ôm đàn tính hát Việt Bắc quê em quyến

rũ đến mê hoặc Múa Mâm vàng Cửu Long của các nghệ sĩ Nhà hát ca múa nhạc

Bông Sen mang vẻ đẹp của đồng bằng Nam bộ, thì múa Tình yêu làng gốm (dântộc Chăm) lại mang một vẻ đẹp khỏe mạnh mà lãng mạn của công việc hằngngày gắn với nghề truyền thống Lễ khai mạc với một chương trình nghệ thuậtngắn gọn nhưng tạo được cho du khách ấn tượng về một đất nước giàu truyềnthống, đầy bản sắc văn hóa

Một trong những nét văn hóa độc đáo nhất được giới thiệu tại FestivalHuế 2006 là không gian văn hóa cồng chiêng, một di sản văn hóa phi vật thể vàtruyền khẩu thứ hai của Việt Nam vừa được UNESCO công nhận là Di sản vănhóa thế giới, tháng 3/2006 Lần đầu tiên không gian văn hóa cồng chiêng TâyNguyên, sẽ được giới thiệu tại Festival Huế 2006, bằng cách phục dựng gần nhưtrung thực tất cả các yếu tố "không gian" văn hóa, môi trường diễn xướng của

cồng chiêng Tây Nguyên và lễ hội Địa điểm để tổ chức chương trình này là đồithông Thiên An thơ mộng của Huế, phục hiện nguyên bản một bản làng Ê-đêvới những ngôi nhà dài truyền thống, ghế kpan, cột lễ mừng mùa M'Nông, cột lễđâm trâu bản Đôn (Đắk Lắk), cột Gơng Drai Ê-đê, 4 dàn chiêng cổ, trống davoi, ché rượu cần và các nhạc cụ gõ truyền thống của đồng bào Tây Nguyên.Các nghệ nhân tham gia lễ hội sẽ được mời từ buôn Kõ Siêr, nhóm nghệ nhânhuyện Lăk, nhóm múa dân gian M'nông và Ê-đê khoảng 36 người, nhóm GruBản Đôn do nghệ nhân nổi tiếng Ama Công chỉ huy gồm 7 người và đội voi 6con của Trung tâm du lịch sinh thái Bản Đôn Đêm khai mạc mang tên Lễ hộilửa được tổ chức ngay trước nhà dài với các chương trình diễn xướng cồngchiêng, đàn đá, diễn tấu Tưng gơr (nhạc cụ truyền thống được làm từ ống nứa),múa lửa Đặc biệt lần đầu tiên du khách sẽ được chứng kiến dàn chiêng đồng,chiêng tre với những âm thanh độc đáo mang đậm bản sắc văn hóa Tây Nguyên.Bên cạnh lễ hội lửa với không gian văn hóa cồng chiêng được phục dựng gầnnhư nguyên bản, lần đầu tiên du khách tham dự festival cũng sẽ được thưởngthức lễ hội săn voi sôi động, kịch tính và hấp dẫn.

Nếu như chương trình biểu diễn cồng chiêng Tây Nguyên giới thiệu nétvăn hoá đặc thù chỉ có ở vùng đất đỏ badan thì “Lễ hội áo dài” ở Phu Văn Lâugioái thiệu một nét văn hoá trang phục mà nhắc tới nó là người ta nghĩ ngay tớiViệt Nam Bởi từ lâu áo dài đã trở thành đặc trưng văn hoá mặc, đặc trưng tưduy và thẩm nhận thẩm mỹ cũng như đặc trưng tính cách Việt vốn chuộng nétđẹp hài hoà, kín đáo trong vẻ gợi cảm,tha thướt Bộ sưu tập áo dài với chủ đềMàu thời gian do 10 nhà thiết kế với hơn 300 bộ áo dài mang nét đẹp cổ kính vàtinh túy của Huế với những sắc thái rất riêng ra mắt khán giả ở trên 30 chiếcthuyền các loại trên dòng sông Hương thơ mộng Khách tham dự chương trình

sẽ được bố trí chỗ ngồi trên 50 chiếc thuyền rồng để thưởng thức đêm tôn vinh

áo dài VN.Tham gia vào hoạt động văn hoá, festival Huế 2006 tạo cơ hội tônvinh không chỉ là bản thân văn hoá mà cả những chủ nhân của văn hoá - nhữngngười sáng tạo và di dưỡng các giá trị văn hoá truyền thống Huế-Việt Nam.Cùng với lễ hội áo dài trên sông Hương, chương trình "Thiếu nữ bên hoa sen"được dựng trên sân khấu là những hào sen dọc theo Kỳ Đài, với 20 người mẫuxuất hiện trong trang phục áo dài truyền thống với cổ kín, tà dài và kín eo trênnền nhạc bài hát "Diễm xưa" của cố nhạc sĩ Trịnh Công Sơn Màu tím truyềnthống của trang phục thiếu nữ Huế đã được phô diễn ngay từ đầu Tiếp đó lànhững bộ trang phục áo dài qua các thời kỳ với nhiều nét biến tấu mới lạ trênnền nhạc của những ca khúc cách mạng và nhạc Trịnh…Ý đồ của đạo diễnchương trình là vẽ nên một bức tranh hòa hợp giữa thiên nhiên và con ngườitrong bối cảnh đời sống nông thôn Việt Nam, điểm xuyết bằng hình ảnh nhữngthiếu nữ vận áo dài, chèo thuyền hái sen giữa hồ Trên sân khấu và trên đài caocủa Kỳ Đài, xen lẫn trong những màn trình diễn áo dài là những vũ điệu diễn tảnét sinh hoạt đời thường của làng quê Việt Nam như gieo hạt, hái sen, rướcđèn…Khép lại chương trình là màn kết đèn hoa sen của 125 người mẫu trongkhông gian mờ ảo của kỹ thuật ánh sáng chuyện nghiệp Từ trên cao, "vua lửa"người Pháp Piere Alain Hubert đã thắp sáng cho 22 ngọn pháo hoa rực rỡ, kếtthúc 45 phút ra mắt lộng lẫy của tà áo dài Việt Nam trên đất cố đô Từng yếu tốánh sáng, âm thanh, kịch bản, trang phục đều được chọn lọc kỹ lưỡng một tiêudiểm duy nhất là ngợi ca tà áo dài truyền thống của phụ nữ Việt Nam - nhữngngười đẹp ngay cả trong những sinh hoạt đời thường, đẹp như đoá sen thanhkhiết, cao quý,đẹp một vẻ đẹp bình dị mà vẫn quý phái Không phải tô vẽ thêmnhiều, tự lễ hội áo dài đã là lời tôn vinh cao nhất dành cho phụ nữ Việt Nam.Qua đó, một cách gián tiếp, lễ hội áo dài đã quảng bá cho hình ảnh con người xứHuế, con người Việt Nam thanh lịch, dịu dàng mà cũng giàu sáng tạo, giàu ước

mơ Trước đó, đêm 14.5, trên sân điện Kiến Trung, 80 bộ trang phục trong bộsưu tập "Trở lại Thiên đường" của nhà tạo mẫu Minh Hạnh cũng đã nhận đượcnhiều lời khen tặng của khán giả sau chương trình dạ nhạc tiệc.

Giữa lung linh ánh sáng của 100 ngọn đuốc, gần 30 người mẫu đã trình diễnthành công phần 2 của "Trở lại Thiên đường" Thành công lớn nhất của tác giả

là đã đưa được nghệ thuật pháp lam (*) cung đình Huế vào thời trang Đặc biệt,hơn cả là loại hình nghệ thuật trang trí có từ thời vua Minh Mạng này đã đượcquảng diễn ngay trên đất thần kinh, góp phần tôn vinh nền văn hóa gần 200 nămcủa vương triều Nguyễn

Để bổ trợ cho festival Huế, lễ hội Lăng Cô huyền thoại biển lần thứ hai năm 2006 được tổ chức từ ngày 7 đến 11/6 tại bãi biển Lăng Cô và đầm phá Lập

-An, huyện Phú Lộc Ngoài các chương trình nghệ thuật, các lễ hội dân gian hấpdẫn như lễ hội Cầu Ngư, đi cà kheo, triển lãm nghệ thụât về biển, thi đắp tượngcát đêm hội bia còn có nhiều chương trình, hoạt động thể thao sôi nổi như:biểu diễn dù lượn, thuyền buồm, thể dục thể hình, bóng đá mi ni, đua thuyềnchài, đua lắc thúng, thể dục thể hình, vũ điệu thể thao Tất cả các hoạt độngbiến Lăng Cô trở thành một địa điểm sôi động, hoà chung vào các hoạt độngcủa lễ hội Festival Huế, để Festival Huế trở thành một điểm đến hấp dẫn của dukhách trong và ngoài nước

Đặc sắc của festival Huế 2006 còn tập trung ở Lễ hội Truyền lô - Vinhquy bái tổ Truyền lô là một lễ hội cung đình được tổ chức 3 năm một lần đểxướng danh các tân khoa tiến sĩ thi đỗ tại các cuộc thi Đình Chương trình diễn

ra vào buổi sáng, các quan lại, binh lính, đội lễ nhạc, các tân Tiến sĩ cùng quankhảo thí xếp hàng chờ đám rước vua cùng Hoàng Bảng (bảng vàng đề danh cáctiến sĩ) đến Ngọ Môn Tại lầu

(*): Nghệ thuật chế tác đồ đồng tráng men thời Nguyễn ở Việt Nam, được dùng trong trang trí các cung điện, chế tạo đồ gia dụng và tế tự hoàng cung.

Ngọ Môn, lễ Truyền lô được tái hiện, sau khi mọi người đã đứng đúng vào vị tríthứ tự của mình Quan khảo thí dâng biểu trình bày kết quả kỳ thi, quan Kinhdẫn đưa các tân tiến sĩ quỳ bái trước Ngọ Môn rồi lui về bên trái Quan Bộ Lễtâu xin làm lễ

Truyền lô và tuyên đọc sức tứ (sắc phong của vua) ban học vị cho các tântiến sĩ Các tân tiến sĩ từng người một nghe xướng danh và đến làm lễ tạ ơn.Nghi lễ truyền lô kết thúc, vua và xa giá trở về nội cung và đám rước Kim bảng

đề danh được bắt đầu với lễ nhạc cờ lọng, quan viên, binh lính từ Ngọ Mônthẳng ra Phu Văn Lâu để tổ chức niêm yết bảng vàng Sau lễ niêm yết bảngvàng, đám rước tiếp tục di chuyển về cửa Thể Nhơn, thẳng đến cửa Hiển Nhơn

về Duyệt Thị Đường để làm lễ nhận ân tứ vinh quy, cưỡi ngựa thưởng hoa Lễrước Vinh quy bái tổ sẽ được tổ chức dưới hình thức lễ hội dân gian, diễn xướngvăn hóa, văn nghệ gồm đoàn hộ tống tân tiến sĩ về làng vinh quy bái tổ Đoànquan viên, bô lão, dân làng rước tân khoa tiến sĩ về nguyên quán từ cửa HiểnNhơn về đình làng Dương Nổ (xã Phú Dương, huyện Phú Vang) Tại đây sẽdiễn ra các hoạt động mừng đón tân tiến sĩ, làm lễ bái tổ, tạ ơn làng xóm, cácbậc bô bão Lễ hội Truyền lô, Vinh qui Bái tổ không chỉ giúp cho du khách vàcông chúng nhìn nhận về một lễ hội văn hoá độc đáo; mà quan trọng hơn là ýnghĩa giáo dục cộng đồng, nhất là giới trẻ hiện nay về truyền thống hiếu học, sựtôn vinh, trọng vọng nhân tài của người Việt Nam một thời Đó chính là mộttrong những tính giá trị của văn hoá, bởi bản thân nó là văn hoá đồng thời nócòn nhân lên tính giáo dục, định hướng thẩm mỹ cho cộng đồng Đó chính làthành công của việc khai thác các yếu tố văn hoá Việt qua festival lần này

Chính vì ý nghĩa đó các cơ quan chủ quản tổ chức festival đã quyết định tổ chức

lễ hội này - một lễ hội chưa từng xuất hiện trong các kỳ festival trước đó

Festival Huế 2006 cũng tái hiện đầy đủ 3 phần của lễ hội Nam Giao(không như Festival Huế 2004, chỉ tái hiện phần lễ hồi cung), gồm các lễ rướcxuất cung (từ Đại Nội lên đàn Nam Giao), lễ tế trời tại Nam giao, và lễ hồi cung(từ Trai cung về Đại Nội) Để chuẩn bị cho lễ hội Nam Giao với quy mô hoànhtráng nhất, thể hiện hoàn chỉnh các lễ nghi và văn hóa cung đình, đồng thời làmsống lại cả không gian diễn xướng nhã nhạc, múa hát xưa, Ban tổ chức đã điềuđộng gần 600 người, 5 voi và 6 ngựa, với đầy đủ các trang phục đúng như lịchsử; đặc biệt có cả người đóng thế vai vua trong lễ hội

Một trong những lễ hội đặc sắc của Festival Huế lần này là chương trìnhĐêm Hoàng cung, một chương trình biểu diễn tổng hợp diễn ra trong Đại NộiHuế vào các đêm: 3, 6 và 9-6-2006 Tinh thần của lễ hội Đêm hoàng cung làmột chương trình nghệ thuật gắn với lễ hội, hướng đến mục đích tái hiện vẻ đẹplung linh của Đại Nội về đêm với các sinh hoạt văn hóa trong các cung điện Huếxưa như: Nhã nhạc, Múa cung đình, Tuồng Huế, Ca Huế; nghệ thuật ẩm thựccung đình đa dạng của Huế trong các chương trình dạ nhạc tiệc cung đình…Cácchương trình của Đêm hoàng cung 1 rất đa dạng, gồm có:

Thưởng ngoạn ẩm thực của vua chúa

Tái hiện những trò chơi cung đình của Huế xưa mà các bậc đế vương thờiNguyễn đã từng thưởng ngoạn và tiêu khiển, nhằm tạo ra những sân chơi thú vị

và mang đậm bản sắc văn hóa Huế, để công chúng có cơ hội tham gia thụ hưởng

và thưởng ngoạn là mục đích của việc tổ chức đêm hoàng cung

Có 6 trò vui đặc sắc nhất của cung đình Huế được tổ chức, gồm: Ca Huế thính phòng, Uống trà Huế, Thả thơ, Đố thơ trên lồng đèn, Đổ xăm hường và Đầu hồ được tái hiện để phục vụ du khách Tại Đại Nội, trong 3 đêm Hoàng

Cung còn diễn ra các buổi yến tiệc cung đình ở khu vực sân điện Cần Chánh.

Dự kiến mỗi buổi yến tiệc cung đình sẽ có khoảng 800 thực khách Gắn vớibuổi yến tiệc sẽ có các chương trình nghệ thuật múa hát cung đình, trình tấuNhã nhạc, ca Huế và những thước phim tư liệu tái hiện những hình ảnh sinhhoạt của cung đình Huế một thời trước đây Cũng tại Đại Nội, dự kiến trong khuvực cung Trường Sanh đang được tu bổ sẽ có các hình thức ẩm thực giới thiệucác món bánh Huế, chè Huế và những món ăn nhẹ truyền thống của Huế diễn ra

cả trong Đêm Hoàng Cung và các đêm khác Tại biệt cung An Định sẽ có khuvực ẩm thực gắn với các điểm biểu diễn nghệ thuật và trưng bày triển lãm

Duyệt Thị Đường là nhà hát cung đình Huế, nơi khởi diễn các trò chơicung đình Huế Sau các buổi trình diễn Nhã nhạc trong các chương trình chínhthức, đây là nơi tổ chức ca Huế thính phòng, với những cảnh trí và nhân vậtđược tái hiện như hồi đầu thế kỷ XX Khách thưởng ngoạn ca Huế sẽ hòa cầm,hòa ca với các ca công và nhạc công chuyên nghiệp Giữa buổi diễn có giờ nghỉgiải lao, chính là lúc quý khách thưởng thức món ăn Huế cùng mỹ tửu và cácthứ mứt bánh đặc sản của cố đô.Duyệt Thị Đường cũng là nơi biểu diễn thúuống trà Huế Uống trà là một thú vui thanh đạm và cầu kỳ của người Huế, cómột truyền thống lâu đời và được nhiều danh nhân, thi sĩ ca ngợi Tùy nhân vàtùy thời, du khách sẽ được mời đối ẩm hay quần ẩm và sẽ có dịp chiêm nghiệmnét thanh tao, lịch lãm của nghệ thuật uống trà Huế.Trong chương trình này, dukhách đã thực sự được tham gia vào các hoạt động văn hoá cộng đồng, đó cũng

là một nét đẹp văn hoá của người Việt.Các hoạt động này đã hoàn thành trọnvẹn vai trò của nó đó là tăng cường sự cố kết cộng đồng, xã hội hoá các hoạtđộng văn hoá

Trò chơi cung đình

Từ Duyệt Thị Đường, hệ thống trường lang sẽ dẫn du khách đến TháiBình Lâu, vốn là lầu đọc sách của các vị vua triều Nguyễn Trong những Đêm

Hoàng cung, Thái Bình lâu là nơi tổ chức trò chơi thả thơ Đó là lối “đánh bạc”

bằng trí tuệ, bằng sự nhanh trí và vốn kiến thức uyên thâm về thi phú của tầnglớp nho sĩ đất thần kinh xưa Trò này được tái hiện ngay trong Thái Bình lâu,nơi được coi là “lâu đài học vấn” giữa Hoàng Thành, với những câu thơ của cácthi nhân lừng danh, chính là dịp để du khách yêu thơ tỏ bày niềm đam mê thiphú của mình ở một nơi “sang trọng nhất và trí tuệ nhất” của Hoàng cung triềuNguyễn

Hai hàng đèn lồng đỏ treo dọc con đường nối Thái Bình lâu, xuyên qua hai bát

giác đình trước điện Kiến Trung, dẫn vào cung Diên Thọ là nơi diễn ra trò đố thơ trên lồng đèn Trò chơi này có gốc gác từ Trung Hoa, du nhập vào cung

đình Huế từ cuối thế kỷ XIX Đó cũng là trò chơi liên quan đến chuyện thi văn,nhưng sự thắng thua không dựa trên học vấn uyên thâm và thi tài của ngườichơi, mà nhờ vào óc suy luận của họ Trên những chiếc đèn lồng màu đỏ treocao có đề những câu thơ Người chơi dựa vào nội dung câu thơ để đoán xem câuthơ ấy ngụ ý chuyện gì? Vật gì? Ai đoán trúng sẽ được lĩnh thưởng Giải thưởng

là vé mời xem những chương trình đặc sắc khác của Festival

Hai bát giác đình trước điện Kiến Trung là nơi diễn ra các trò chơi đổ xăm hường, bài vụ và đầu hồ Ở đó, du khách có thể là khán giả, cũng có thể là

những tay chơi dưới sự hướng dẫn của các nhân viên phục vụ trong trang phụccủa cung nữ và thị vệ Đổ xăm hường là trò chơi gieo con súc sắc để dànhnhững chiếc thẻ khắc chữ màu đỏ, ghi các học vị trong hệ thống khoa cử thờixưa như: tú tài, cử nhân, tiến sĩ, hội nguyên, thám hoa, bảng nhãn và trạngnguyên Tên gọi của các quân cờ đã thể hiện cái nho nhã của trò chơi cũng nhưtinh thần cầu học và ước vọng khoa bảng của người Huế xưa

Còn trò chơi đầu hồ theo lối Huế là trò ném những mũi tên vào một mảnhván gọi là con ngựa, sao cho mũi tên bật lên cao và bay lọt vào miệng chiếcbình gỗ cổ cao đặt cách mảnh ván không xa Đây là trò chơi khó, chỉ dành chonhững xảo thủ khéo léo mà thôi Trong khi đó, chơi đầu hồ kiểu Trung Hoa thìgiản đơn hơn: người chơi chỉ việc ném những mũi tên lọt vào miệng chiếc hồlàm bằng sứ hay bằng pháp lam là trúng thưởng Trò chơi đầu hồ trong ĐêmHoàng cung sẽ mô phỏng theo trò chơi đầu hồ của người Trung Hoa để dukhách có thể dự chơi và trúng thưởng.

Đêm Hoàng cung sẽ mang đến cho Festival Huế một sắc thái mới, tạo ấntượng và cảm xúc cho người tham dự làm cho Hoàng cung Huế trở thành mộtnơi không chỉ đáng xem, mà còn là nơi để vui chơi và thưởng thức nghệ thuật

ẩm thực Huế

Sau thành công của chương trình Đêm Hoàng cung 1, Đêm Hoàng cung 2được tổ chức đã thu hút rất đông khán giả vào xem, bởi sự lộng lẫy, lung linh,huyền ảo của một đêm hội cung đình Ở khu vực Cung Diên thọ, chương trình

Âm sắc Việt biểu diễn các loại hình nghệ thuật Ca trù, Ca Huế và Cải lương.

Người xem đặc biệt ấn tượng với nghệ sỹ nhí 12 tuổi Kiều Oanh của Câu lạc bộ

ca trù Thái Hà - Hà Nội qua các bài Đào hồng đào tuyết, Hát giai, Hát ru, XẩmHuê tình… Ở sân khấu Điện Kiến Trung, chương trình biểu diễn của Đoàn nghệthuật truyền thống Huế - Hà Nội - Sài Gòn được xem là một không gian “đa sắcthanh” nhằm tôn vinh cho loại hình âm nhạc dân tộc, nhất là đối với không gian

tổ chức lễ hội Đêm Hoàng cung Huế

Đêm Hoàng cung Huế cuối cùng diễn ra ở Đại Nội cũng đã thu hút rấtđông khán giả đến xem Khán giả tiếp tục được thấy một Đêm Hoàng cung Huếđược tái hiện lại qua hình ảnh của các cung tần mỹ nữ, binh lính, quan lại vớikiệu rước hoặc cưỡi ngựa với cờ hiệu trên tay Các chương trình nghệ thuật diễn

ra trong Đêm Hoàng cung Huế vẫn thu hút được nhiều khán giả Người xemcũng được tham gia vào các trò chơi cung đình như ném đầu hồ, thả thơ, đố chữ.

Ở Nhà hát Duyệt Thị Đường, chương trình biểu diễn nghệ thuật Cồng chiêngTây Nguyên của Đoàn nghệ thuật Đắk Lăk lần cuối cùng trong Festival Huế

2006 đã được diễn ra Tại đây, khán giả được nghe Giáo sư Trần Văn Khê giớithiệu những nét đặc sắc của nghệ thuật Cồng chiêng Tây Nguyên, đồng thờiđược thưởng thức các điệu múa, tế lễ trời đất, mùa màng do các nghệ nhân,diễn viên của Đoàn nghệ thuật Đắk Lắk thể hiện Nhìn chung, các chương trìnhnghệ thuật trong Đêm hoàng cung cuối cùng của Festival Huế 2006 tạo đượcmột trong những điểm nhấn cho Festival Huế 2006 trong suốt 9 ngày diễn ra lễhội bởi nó đã tổng hợp và gạn lọc những loại hình biểu diễn tiêu biểu nhất, tinhtuý nhất của văn hoá trình diễn Việt Nam cả truyền thống và hiện đại.Nó đãkhẳng định rằng không chỉ phạm vi trong những loại hình nghệ thuật đã đượccông nhận là di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại, vốn văn hoá Việt còn córất nhiều giá trị không thể không thưởng thức

Với lợi thế của một đất nước là mái nhà chung của 54 dân tộc anh em,bức

tranh văn hoá Việt Nam rất đa dạng Dựa trên lợi thế đó, chương tr×nh Âm vang Trường Sơn là một chương trình nghệ thuật tổng hợp, được dàn dựng một cách

công phu, gồm 17 tiết mục với các thể loại dân ca, dân vũ, dân nhạc và trìnhdiễn trang phục các dân tộc miền núi Thừa Thiên Huế đã được các diễn viên,nhạc công không chuyên người dân tộc Pa Cô, Tà Ôi, Katu, Pahy của 3 Đoànđến từ các huyện Nam Đông, A Lưới, Phong Điền trình bày ấn tượng với phongcách rất riêng Đặc biệt là, các tiết mục tự biên tự diễn như: Hát múa “Cầu mùabội thu”, Hát múa “Chào đón quý khách về thăm bản làng”… và những điệu hátdân ca của các dân tộc như: hát Cha Chấp, hát múa A Lang A Dư Tư (Dân caPacô)… Chương trình “Âm vang Trường Sơn” mang hương sắc của núi rừng

Trường Sơn, hội tụ tinh hoa văn hoá của các dân tộc thiểu số Thừa Thiên Huế

đã để lại ấn tượng trong lòng du khách, góp phần tạo sự phong phú, đa dạng choFestival Huế 2006

Góp mặt cùng các chương trình biểu diễn đậm đặc chất văn hoá dângian truyền thống là một chương trình hiện đại,đó là Liên hoan xiếc toàn quốc

2006 Tham gia Liên hoan có 10 đoàn: đoàn xiếc TW1, đoàn xiếc TW2, Đoànnuôi dạy thú, Chi hội xiếc ảo thuật - Hội sân khấu thành phố Hồ Chí Minh,Đoàn xiếc Hà Nội, Trường Trung học xiếc Việt Nam, Đoàn xiếc nhân dân tỉnhLong an, Đoàn xiếc thành phố Hồ Chí Minh, Đoàn nghệ thuật Bộ đội Biênphòng, Đoàn nghệ thuật xiếc Đại Dương - Phú Yên Dự thi là những tiết mụcxuất sắc nhất lần đầu tiên hội tụ tại Liên hoan xiếc lần này của 10 đoàn xiếc trêntoàn quốc với nhiều thể loại từ nhào lộn, tung hứng, thăng bằng trên dây, hàihước, ảo thuật, mềm dẻo… đến những tiết mục xiếc thú như voi, chó, khỉ,trăn… Liên hoan xiếc là nơi sự khéo léo, mềm mại của cơ thể cũng là sự phảnchiếu của tính cách mềm dẻo, linh hoạt của người Việt được phô bày, đượcnâng lên một tầm cao mới

Trong suốt quá trình phát triển văn hoá lâu dài,Việt Nam với đặc thù địa

tự nhiên, địa văn hoá đã trở thành nơi giao lưu của nhiều nền văn hoá Trongfestival Huế 2006, đặc trưng văn hoá này cũng đîc thể hiện đa dạng qua các tiếtmục biểu diễn giao lưu của các đoàn nghệ thuật từ nhiều quốc gia trên thế giới

Từ ngày 4 đến 6, tại sân khấu Tây Điện Thái Hòa, Đại Nội, Nghệ sĩ AnhMatilda Leyser trình diễn chương trình sân khấu hình thể mới lạ với tác phẩm

“Dòng đời, Điểm chết” Ngoài chương trình nghệ thuật đặc sắc tham gia vàochương trình In, Hội đồng Anh còn gửi đến Festival Huế 2006 một loại hình

nghệ thuật độc đáo và mới lạ đó là chương trình Nghệ thuật đường phố Anh quốc