cách thức tiếp cận và xử lý thông tin chứng khoán của phóng viên kinh tế ở việt nam

 Xuất phát từ những điều đó, chúng tôi lựa chọn đề tài “Cách thức tiếp cận và xử lý thông tin chứng khoán của phóng viên kinh tế ở Việt Nam Khảo sát Thời báo Kinh tế Việt Nam, báo Đầu t

PHẦN MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

“ Thị trường chứng khoán là phong vũ biểu của nền kinh tế”

(Danh ngôn)

Năm 2000, Trung tâm Giao dịch Chứng khoán (TTGDCK) tại thànhphố Hồ Chí Minh (Tp.HCM) mở cửa đánh dấu sự ra đời của thị trường chứngkhoán Việt Nam (TTCK VN) 5 năm sau, ngày 8/3/2005, TTGDCK Hà Nội(HN) cũng chính thức khai trương hoạt động Đây là lĩnh vực không còn xa lạtrên thế giới nhưng lại rất mới mẻ ở Việt Nam - lĩnh vực được ước đoán sẽ cótốc độ phát triển như vũ bão, hứa hẹn mở ra thật nhiều cơ hội cho nhữngngười thực sự am hiểu về nó

Kinh tế là lĩnh vực hoạt động cơ bản, phức tạp và có tính quyết địnhđối với sự phát triển của xã hội Trong nền kinh tế thị trường - định hướng xãhội chủ nghĩa ở nước ta hiện nay, thông tin đang trở thành một nguồn lựcquan trọng góp phần to lớn không chỉ trong công tác quản lý điều hành cáchoạt động kinh tế mà còn góp phần tạo ra các giá trị mới Bên cạnh những bàibáo chính xác, khách quan về hoạt động mọi mặt của thị trường chứng khoán,vẫn còn nhiều bài viết vội Người viết chưa tìm hiểu kỹ cách vận hành thịtrường nên còn nhiều sai sót đáng tiếc Điều này cũng dễ hiểu, vì ở Việt Nam

ta, rất có thể một người chuyên viết về bình luận kịch nghệ hay phê bình vănhọc nay nhảy sang viết kinh tế, làm sao tránh sai sót

Không phải ngẫu nhiên mà ở xã hội văn minh, trong thời đại kinh tế trithức và toàn cầu hoá mạnh mẽ, thông tin được coi là thứ hàng hoá đắt giánhất, thậm chí còn quý hơn vốn liếng TTCK luôn biến đổi, có thể làm chonhà đầu tư (NĐT) thắng lớn hoặc thua đậm trong thời gian ngắn Thời đạingày nay là thời đại: “Ai nắm được thông tin coi như nắm được thành côngtrong tay.” Nói như vậy để thấy được tầm quan trọng của truyền thông nói

chung và báo chí nói riêng trong việc tuyên truyền, đưa thông tin về các vấn

đề kinh tế của đất nước trong thời kỳ hội nhập quốc tế Tuy nhiên, sự thànhcông đó còn phụ thuộc vào khả năng nhận thức, cách xử lý, sự sáng tạo củangười sử dụng thông tin

Người ta nói, TTCK như chiếc «phong vũ biểu» của nền kinh tế Sức

khỏe của nền kinh tế được phản ánh hàng ngày, hàng giờ trên TTCK Mọithông tin kinh tế từ vĩ mô đến vi mô đều có thể ảnh hưởng tức thời tới hoạtđộng của TTCK Ngược lại, với vai trò là kênh dẫn vốn trực tiếp cho nềnkinh tế, mọi thay đổi của TTCK cũng có thể hưởng đến tình hình kinh tế và

hệ thống doanh nghiệp

 Xuất phát từ những điều đó, chúng tôi lựa chọn đề tài “Cách thức tiếp

cận và xử lý thông tin chứng khoán của phóng viên kinh tế ở Việt Nam (Khảo sát Thời báo Kinh tế Việt Nam, báo Đầu tư chứng khoán và

kênh truyền hình tài chính – kinh tế INFO TV trong 3 tháng đầu năm2007)”

1.2 Mục đích và phạm vi nghiên cứu

Khi đánh giá về mức tác động của báo chí đối với TTCK, một chuyên gia

đã có nhận xét: “Nhiều người có thể thấy nhà báo viết về mảng an ninh, xãhội thường phải có thần kinh thép khi liên tục phải đưa tin về các vụ án, cướpcủa, giết người, hiếp dâm Tuy nhiên, chính những người làm báo kinh tếmới phải là những người có thần kinh thép khi động đến những vấn đề sốngcòn của một cá nhân, tổ chức, thậm chí cả một nền kinh tế” TTCK thănghoa, số lượng NĐT tăng chóng mặt khiến vai trò của thông tin báo chí ngàycàng trở nên quan trọng

Với đề tài này, chúng tôi mong muốn có thể làm sáng tỏ được các vấn đềsau:

- Thứ nhất: Tìm hiểu quá trình truyền tải thông tin chứng khoán ảnhhưởng như thế nào, tác động đến những đối tượng nào Đánh giá về nhu cầucủa xã hội đối với lĩnh vực này.

- Thứ hai: Tìm hiểu về cách thức tiếp cận và xử lý thông tin của đội ngũ nhânlực (cung) – các phóng viên kinh tế đang từng ngày từng giờ cập nhật nhữngthông tin mới nhất của thị trường chứng khoán Việt Nam trên mặt báo Đặt ravấn đề đạo đức của nghề báo đặc biệt với phóng viên viết mảng kinh tế tàichính

Khảo sát trên hai tờ báo giấy (Thời báo Kinh tế Việt Nam và báo Đầu

tư chứng khoán) và một kênh truyền hình tài chính – kinh tế INFO TV cùngmột số tờ báo điện tử khác để thấy cách thức tổ chức, cách đưa tin, đăng tảitin tức về vấn đề này Trên cơ sở đó sẽ có một cái nhìn toàn cảnh về thông tinTTCK trên báo chí và những tác động của nó đối với thị trường đầy tính nhạycảm này

- Thứ ba: Đưa ra những nhận định, đề xuất về quá trình xử lý và truyềntải thông tin cho đông đảo độc giả của người làm báo về chứng khoán Nhậnxét về cách làm và gợi mở một số hướng đi cho phóng viên làm báo kinh tếchuyên nghiệp (đặc biệt là phóng viên phụ trách thông tin chứng khoán)

1.3 Phương pháp nghiên cứu

- Tìm hiểu một cách cơ bản và có hệ thống các khái niệm của TTCK

- Khảo sát chính trên hai tờ báo giấy: Thời báo Kinh tế Việt Nam và Báo

Đầu tư chứng khoán và kênh truyền hình tài chính – kinh tế INFO TV(VCTV9) để xem xét cách sắp đặt chuyên mục, cách tiếp cận và xử lý thôngtin, độ xác thực của thông tin về thị trường chứng khoán (theo những phảnhồi của thị trường những ngày sau đó)…

- Khảo sát trên một số sàn giao dịch chứng khoán lớn ở Hà Nội về phảnứng và niềm tin của nhà đầu tư với thông tin chứng khoán trên báo chí

- Phỏng vấn một số phóng viên kinh tế về các “tai nạn nghề nghiệp” cóthể xảy ra trong quá trình đưa tin về thị trường nhạy cảm và luôn tiềm ẩn rủi

ro, biến động này

GIẢI NGHĨA THUẬT NGỮ CƠ BẢN VỀ CHỨNG KHOÁN

IPO: Phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng

Bản cáo bạch: Là tài liệu do công ty phát hành trước khi tiến hành IPO tài

liệu này cung cấp những chi tiết về tài chính, kế hoạch kinh doanh, và các

thông tin khác cần thiết về công ty cho các nhà đầu tư tiềm năng

Bản cân đối tài chính: Là báo cáo tài chính về các khoản cân đối tài sản so

với nợ

Báo cáo lợi nhuận: Là báo cáo về lợi nhuận và chi phí trong một khoản thời

gian nhất định Một công ty niêm yết sẽ được yêu cầu làm báo cáo lợi nhuậnthường kỳ vì các nhà đầu tư sẽ dựa vào bản báo cáo này để đánh giá cổ phiếu

Chứng khoán ký quỹ Mỹ (ADR): Được ngân hàng Mỹ phát hành đại diện

cho cổ phần của một công ty nước ngoài mà công ty này đang nắm giữ, cóthể giao dịch được trên thị trường chứng khoán New York như là cổ phần củacông ty này

Chứng khoán ký quỹ toàn cầu (GDR): Tương tự như chứng khoán ký quỹ

Mỹ nhưng được phát hành bằng các tiền tệ khác ngoài đô la Mỹ Nó cho phépcác công ty của các nước đang phát triển được niêm yết trên các thị trườngchứng khoán khác trên thế giới ngoài chứng khoán New York

Chợ đen (OTC): là thị trường không chính thức, trên đó các nhà đầu tư có

thể mua cổ phiếu của các công ty không niêm yết Giao dịch trên chợ đenthường không được các nhà quản lý thị trường khuyến khích vì nó không

đựoc quản lý, và có nhiều rủi ro hơn thị trường chính thức

Chỉ số: Tất cả các thị trường chứng khoán đều có ít nhất một chỉ số được

dùng để theo dõi hoạt động của các cổ phiếu niêm yết Chỉ số sẽ dựa trên dao

động giá cả và lấy mức bình quân để tính mức thay đổi Một vài chỉ số baogồm tất cả các cổ phiếu niêm yết, nhưng phần lớn tập trung vào các nhómnhỏ (Có thể là đại diện cho một ngành công nghiệp cụ thể, hoặc các cổ phiếubluechip, hoặc đại diện liên ngành trên toàn thị trường)

Chia cổ phiếu: là khi một cổ phiếu đang lưu hành được phân chia ra để tăng

hoặc giảm cổ phiếu Thường thì để tăng tổng số cổ phiếu, và nhằm giúp việctiêu thụ các cổ phiếu này trong tương lai bằng cách tăng tính thanh khoản vàlàm các cổ phiếu này rẻ hơn Quá trình này không ảnh hưởng đến sở hữutương đối của các nhà đầu tư hiện thời vì số cổ phiếu họ đang nắm giữ sẽcùng tăng hoặc giảm theo cùng một tỷ lệ

Chứng khoán: là cổ phiếu hoặc trái phiếu

Cổ phần: là sở hữu thông qua cổ phiếu.

Cổ phần vốn: là tổng số cổ phần đang lưu hành.(Xem cổ phần thường và cổ

phần ưu tiên)

Cổ phần thường: là cổ phần phát hành ra đại đa số cổ đông Cổ đông có

quyền biểu quyết kế hoạch những hoạt động kinh doanh của công ty và nhận

cổ tức, nếu công ty không kiếm đủ lợi nhuận để trả cổ tức thì tất cả các cổđông nắm giữ cổ phần thường sẽ chỉ được thanh toán sau khi các cổ đông có

cổ phần ưu tiên đã được thanh toán

Cổ tức: là tiền công ty thanh toán cho các cổ đông Số tiền thanh toán này

thay đổi đối với cổ đông thường vì lợi nhuận công ty sẽ thay đổi và sẽ cốđịnh với cổ đông ưu tiên

Cổ tức cổ phiếu: là cổ tức được trả bằng cổ tức thay vì bằng tiền mặt

Dao động: là các thay đổi trong giá cổ phiếu hoặc trái phiếu trên thị trường.

Nói chung càng ít dao động thì thị trường càng được coi là an toàn và sẽ thuhút được nhiều nhà đầu tư dài hạn

Đầu cơ cổ phiếu giá rẻ: Là khi mua cổ phiếu với giá thấp và dự đoán rằng

giá sẽ tăng

Đầu cơ hay đầu tư ngắn hạn: là các giao dịch cổ phiếu và trái phiếu nhằm

thu lợi qua thay đổi trong giá cả trong một thời gian ngắn (Giờ, ngày, tuần).Các nhà đầu tư tham gia đầu cơ có thể thu mua cổ phiếu hay trái phiếu dựatrên những tính toán về bản chất của một công ty hoặc chính phủ mà chỉmuốn kiếm lời nóng dựa trên những suy tính về biến động của thị trường

Đầu tư dài hạn: Là đầu tư vào cổ phiếu của công ty với mục đích muốn nắm

giữ nó trong một thời gian dài để kiếm lợi từ tốc độ phát triển của công ty vàthanh thoán cổ tức

Đầu tư lẻ: là một nhà đầu tư cá thể, ngược lại với nhà đầu tư định chế là một

quỹ hoặc một ngân hàng

Quỹ đầu tư mở: là các quỹ liên tục bán cổ phiếu mới cho các nhà đầu tư

miễn là nhìn ra nhu cầu cho cổ phiếu đó Cũng như quỹ tín thác, sau đó họ sẽthay mặt các cổ đông, đầu tư số tiền huy động thông qua bán cổ phiếu Vìkhông có thời hạn cố định theo đó quỹ này phải thanh khoản nên khi cổ đôngmuốn lấy lại tiền, họ sẽ bán cổ phiếu đi Giá các cổ phiếu này phụ thuộc vào

cả giá trị của dự án đầu tư lẫn giá trị của quỹ đầu tư đựơc niêm yết trên thịtrường này

Giá đặt mua và giá chào bán: Là giá cao nhất người mua muốn trả cho một

loại chứng khoán(Cổ phiếu hoặc trái phiếu) trong khi giá chào bán là giá thấpnhất người bán chấp nhận Hai loại giá này sẽ hợp thành thị giá

Giá thị trường của công ty: là giá các nhà đầu tư muốn trả Được tính toán

bằng cách nhân giá cổ phiếu mới nhất của công ty với số lượng cổ phiếu lưuhành

Giá trị danh nghĩa: là giá trị của cổ phiếu hoặc trái phiếu được in trên bề

mặt của cổ phiếu hoặc trái phiếu Nó không bao gồm bất kỳ lãi suất nào sẽđược trả cho người mua

Giá trị ghi sổ: Là giá trị cổ phiếu của công ty được tính bằng cách lấy tổng

số tài khoản trừ các khoản nợ chia cho tổng số cổ phiếu đang lưu hành

Hao mòn: là khi giá trị của tài sản sụt giảm theo thời gian

Kiếm lời cổ phiếu: là được bán ra khi giá của nó cao hơn giá nhà đầu tư trả

khi mua Đây là cách thức để kiếm lời ngay lập tức Nếu có nhiều nhà đầu tưvào các công ty khác nhau cùng tiến hành hoạt động kiếm lời, thì quy mô của

hoạt động này sẽ đẩy trị số thị trường tụt xuống

Lợi nhuận/cổ phiếu EPS: Là số tiền lãi của công ty tính trên mỗi cổ phiếu.

Con số này được tính bằng cách chia tổng lợi nhuận cho tổng số cổ phiếu

Năm tài chính: là khoảng thời gian 12 tháng mà sau đó công ty niêm yết

phải công bố và củng cố báo cáo kế toán

Ngân hàng đầu tư: là ngân hàng đóng vai trò trung gian giữa các công ty

muốn bán cổ phiếu và giới đầu tư Họ còn gọi là nhà bảo lãnh phát hành cổphần

Nhà đầu tư định chế: Là các công ty chỉ chuyên mua và bán cổ phiếu, trái

phiếu hoặc các tài sản có thể giao dịch khác bằng tìên của họ hoặc tiền củakhách hàng

Quỹ đầu tư tín thác: là quỹ mà ở đó các nhà đầu tư đầu tư tiền trong một

khoảng thời gian nhất định, cho phép những người quản lý quỹ được đầu tưtiền thay mặt họ Họ được sở hữu cổ phần của quỹ để đổi lấy tiền họ đầu tưvào quỹ Khi đến hạn, quỹ sẽ được giải tán và số tiền huy động được sẽ chiađều cho các nhà đầu tư tuỳ theo số lượng cổ phiếu họ nắm giữ

Thị trường sụt giá: là khi giá các cổ phiếu bị giảm và các nhà đầu tư không

lạc quan lắm mọi việc diễn ra theo chiều hướng ngược lại khi thị trường tănggiá

Tính thanh khoản: là mức độ giao dịch giữa người mua và người bán trên

thị trường dễ đến đâu Nó có thể dùng để mô tả vị thế tài sàn của công ty

Trái phiếu chuyển đổi: là loại trái phiếu có thể dùng để đổi lấy cổ phiếu

thường Một vài cổ phiếu ưu tiên có thể chuyển đổi sang cổ phiếu thường

Tỷ số giá trên lời cổ phần P/E: Cho phép các nhà đầu tư so sánh một cách

tương đối thực chất của các cổ phiếu niêm yết được tính bằng cách chia giácủa mỗi cổ phiếu cho lợi nhuận trên cổ phiếu (EPS), lợi nhuận trên cổ phiếucàng cao thì nhà đầu tư càng muốn mua cổ phiếu của công ty và càng cóniềm tin công ty sẽ thành công trong tương lai P/E rất hữu dụng khi so sánhcác công ty trong cùng một ngành công nghiệp vì công ty này sẽ có viễn cảnhtăng trưởng giống nhau Một công ty có P/E cao hơn công ty khác trong cùngngành hoặc là kinh doanh tốt hơn hoặc là đang được các nhà đầu tư đánh giáquá cao

Chương I

ẢNH HƯỞNG CỦA THỊ TRƯỜNG CHỨNG KHOÁN

ĐỐI VỚI ĐỜI SỐNG KINH TẾ - XÃ HỘI Ở VIỆT NAM

1.1 Chứng khoán là gì?

Chứng khoán là chứng chỉ dưới dạng giấy tờ hoặc bản ghi, có giá và

có khả năng chuyển nhượng, xác định khoản đầu tư dài hạn và xác nhận các quyền và lợi ích hợp pháp của người sở hữu chứng khoán đối với tài sản hoặc vốn của tổ chức phát hành.

(Theo cuốn 144 câu hỏi đáp về thị trường chứng khoán Việt

Nam, Hồ Ngọc Cẩn - Nxb Thống kê, 2007) Như vậy, chứng khoán không phải là tài sản thực như nhà cửa, đất đai, máy móc, vàng bạc… mà là tài sản tài chính tồn tại dưới dạng chứng chỉ bằng giấy

hoặc có thể chỉ là những dữ liệu trong máy tính, sổ sách Những tài sản tài chínhnày có giá và có thể mua đi bán lại dễ dàng giữa những NĐT với nhau Mua tài sảntài chính đồng nghĩa với việc đầu tư vốn vào tổ chức phát hành ra chúng

Ngoài hai loại chứng khoán cơ bản là cổ phiếu và trái phiếu còn phải

kể đến các loại chứng khoán phái sinh Chứng khoán phái sinh là các công cụtài chính có nguồn gốc từ chứng khoán và có quan hệ chặt chẽ với các chứngkhoán cơ bản

Các chứng khoán phái sinh được hình thành do nhu cầu giao dịch củangười mua, người bán và phát triển phụ thuộc vào mức độ phát triển củaTTCK Người ta thường sử dụng những loại chứng khoán phái sinh thông

dụng như hợp đồng quyền chọn, hợp đồng tương lai nhằm mục đích đầu cơhoặc phòng ngừa rủi ro trong đầu tư chứng khoán.

1.2 Thị trường chứng khoán ở Việt Nam

1 2.1 Tình hình thị trường chứng khoán ở Việt Nam hiện nay

TTCK đã tạo ra kênh huy động vốn dài hạn cho Chính phủ và các doanhnghiệp để mở rộng sản xuất và đầu tư cho phát triển

Đến nay, đã có gần 200.000 tài khoản của NĐT trong và ngoài nước thamgia TTCK trong nước và 107 công ty niêm yết với khối lượng niêm yết gần 1,8 tỷ

cổ phiếu (Cp), tương đương tổng giá trị niêm yết trên 17.761 tỷ đồng và mức vốnhoá thị trường trên 244 tỷ đồng Trong thời gian tới, số lượng NĐT cũng như cáccông ty niêm yết sẽ nhanh chóng tăng lên

7 năm hoạt động của TTCK VN là khoảng thời gian quá ngắn so vớilịch sử phát triển của TTCK thế giới Tuy nhiên, TTCK VN đã gặt hái đượcnhiều thành công rất đáng khích lệ Đến nay, TTGDCK Tp.HCM (HoSTC)

đã tổ chức thành công 1.517 phiên giao dịch (tính đến ngày 13/4/2007) mộtcách an toàn, suôn sẻ và thành công, đảm bảo tạo được lòng tin đối với NĐTcũng như thị trường Đặc biệt, trong tháng 2 vừa qua đã có những phiên giaodịch đạt tổng giá trị trên 1.360 tỷ đồng/phiên và tổng khối lượng giao dịch đạttrên 12,5 triệu Cp/phiên

HoSTC đang có 43 công ty chứng khoán tham gia làm thành viên.Trong tháng 5/2007, HoSTC sẽ áp dụng phương thức “Giao dịch liên tục”,nhằm tăng tính chuyên nghiệp hơn nữa trên TTCK VN – kể cả trong công tácquản lý thị trường cũng như trong phương pháp tham gia của NĐT Mục đích

là để TTCK VN dần theo kịp với phương pháp giao dịch tại các nước pháttriển, nhất là trong giai đoạn hội nhập kinh tế thế giới mạnh mẽ của VN hiệnnay

Hiện tượng TTCK giảm dần trong thời gian vừa qua, sau khi VN Indexđạt đỉnh trên 1.170 điểm do nhiều nguyên nhân Ví dụ như: Xu hướng chungcủa nền kinh tế, lãi suất ngân hàng, xu hướng chuyển đổi vốn sang các lĩnhvực được cho là chiếm ưu thế hơn, hoặc do sức căng (nóng) của thị trườngquá lớn đưa đến việc các NĐT không dám mạo hiểm hơn nữa và chuyển lợinhuận sang hướng khác…

Trong đó, yếu tố cuối thường dễ diễn ra hơn Vì những tính chất đặcthù của TTCK, nó hoàn toàn khác với các thị trường khác như: tính nhạycảm, tính rủi ro cao, tâm lý cá nhân NĐT, tâm lý đám đông… gây tác độngkhông nhỏ đến khả năng quyết đoán (mua hoặc bán) của NĐT đối với nguồnvốn trong danh mục đầu tư của họ Chính điều này cũng gây ảnh hưởng rấtlớn đến khả năng mạo hiểm (can đảm và có tính toán) từ mỗi cá nhân đầu tư

Sự ảnh hưởng từ tâm lý đám đông sẽ tạo ra không ít rủi ro, đúng rakhông đáng có, đối với NĐT Bởi nếu bình tĩnh, NĐT có thể biết mình “đang

ở đâu” trên thị trường và cũng có thể biết mình phải quyết định ra sao đối vớinguồn vốn của mình trong tương lai

TTCK VN đã trải qua 7 năm hoạt động mà phần lớn các NĐT (nhất

là các NĐT nhỏ) thường luôn bị lôi vào vòng xoáy tâm lý của thị trường (thấy người khác mua mình cũng mua, thấy người khác vay tiền mình cũng vay tiền, cầm nhà… để đầu tư chứng khoán; thấy người ta bán, mình cũng bán theo… chẳng cần biết xu hướng thị trường sẽ ra sao)

Trên thực tế đã có quá nhiều hành động “lao theo” của các NĐT màgần như không có tính toán Hiện tượng này rất khó tránh, NĐT đầu tư theotâm lý nên sẽ phải trả giá đắt, nhất là khi không có được trong tay nhữngthông tin đầy đủ, chính xác về tình hình kinh tế của thị trường, của doanhnghiệp

Trong giai đoạn thị trường bước vào xu hướng suy giảm vừa qua (cuốiquý I/2007), phần lớn các NĐT chạy theo tâm lý đám đông và mua Cp theotình cảm đã phải ngậm ngùi ra đi, nếu không muốn nói là “tháo chạy” khỏi

thị trường Sức căng của thị trường đang ngày một chùng xuống rõ rệt, khi

mà khối lượng Cp từ các tổ chức lớn bắt đầu bán ra ngày một tăng, lúc nàythị trường khó có thể hình thành đỉnh mới Ngược lại, khả năng tạo đáy mớiluôn là xu hướng thuận lợi hơn nhiều Khi các NĐT nhỏ nhận ra điều này,gần như đã quá trễ Vì vậy, khả năng bảo toàn vốn của họ cũng trở nên khókhăn hơn, không thể nói đến lợi nhuận Những NĐT nhỏ có thể chiếm từ 85 –90%, vốn của họ không đủ lớn và thường rải rác chứ không tập trung như các

Hơn nữa, hiện tượng bùng nổ trên xảy ra do không ít các yếu tố tácđộng: từ nền kinh tế, nguồn vốn từ nước ngoài, các chính sách khuyến khíchgiới đầu tư nước ngoài ngày một thuận lợi hơn… Những yếu tố trên tạo lựchút đáng kể về vốn từ các tổ chức nước ngoài Chính nguồn vốn này đã tạođộng lực đẩy sức nóng của TTCK VN trong thời gian qua lên một mức đáng

kể và dẫn đến tình trạng lao theo của giới đầu tư trong nước là không tránhkhỏi

NĐT VN cho rằng, thị trường VN đang ngày trở nên thuận lợi hơnnhiều, cơ hội kiếm tiền cũng gia tăng, nhưng họ có thể chưa đề phòng đượcrằng, đi sau đó là hiện tượng rủi ro không nhỏ sẽ kéo đến

Một điều mà chúng ta có thể nhận thấy, nếu so sánh với nền kinh tế vàkhả năng tăng trưởng của VN hiện nay, TTCK VN còn quá nhỏ và hàng hoá

còn quá ít so với mức cầu Lượng Cp lưu hành trên thực tế (có thể giao dịchthị trường) chiếm khối lượng không lớn vì hiện nay khối lượng do Nhà nướcnắm giữ trung bình 51%/mỗi loại, là không giao dịch Ngoài ra, lượng Cpnắm giữ từ các cổ đông sáng lập cũng chỉ được giao dịch sau một thời hạnnhất định Bên cạnh đó, khối lượng của NĐT nước ngoài nắm giữ gần nhưgiao dịch rất ít Điều này cho thấy, khối lượng Cp giao dịch quá ít dẫn đếntình trạng, khi lượng cầu tăng sẽ dẫn đến việc thị trường trở nên nóng quánhanh (do thiếu hàng – Cp)

Do NĐT muốn sở hữu được Cp, họ phải đẩy giá lên mức kịch trần mới

hy vọng mình có thể mua được Tình trạng này càng kéo dài, thị trường càngnóng nhanh hơn và mức độ rủi ro càng dễ xảy ra hơn so với thực tế Chínhhiện tượng này (mua lấy được), đã vô hình chung biến NĐT lệ thuộc quá lớnvào tâm lý thị trường và mất khả năng tự chủ trước nguồn vốn của mình.Cuối cùng, việc NĐT phải trả giá đắt là không tránh khỏi, nếu thị trường bấtngờ đảo chiều

Vì vậy, để hạn chế bớt sức tăng quá lớn của thị trường như đã từngdiễn ra, một xu hướng tất yếu là phải gia tăng lượng hàng hoá nhiều hơn nữa,nhằm giảm nhiệt mỗi khi thị trường nóng lên, mục đích tạo ra sự cân bằngtrong cung cầu trên thị trường, để thị trường tránh rơi vào tình trạng mất cânđối (cung cầu) như hiện nay

Tuy nhiên, hiện tượng giảm mua mạnh cũng chỉ diễn ra trong từngphiên chứ không mang tính liên tục Số lượng Cp được mua lại hiện nay cũngkhá nhiều dù khối lượng không lớn, nhưng có thể thấy nó được rải đều trênhầu hết các loại Cp Hiện tượng này cho thấy NĐT đang kỳ vọng vào khảnăng trở lại để tạo đỉnh mới của thị trường Việc thực hiện phương pháp “cânbằng giảm” của NĐT đang tiếp tục diễn ra, nhưng phần lớn là những NĐTlớn và đã có nhiều năm trong lĩnh vực kinh doanh chứng khoán Nhưngkhông thể nói khả năng tạo ra đỉnh mới của thị trường vào thời điểm nàotrong tương lai

 Đến nay, TTCK VN đã trải qua 2 lần tăng trưởng mạnh thực sự: lần thứ nhất vào cuối quý II/2001 và lần thứ hai là tháng 2 vừa qua Sau những hiện tượng này, các NĐT sẽ học hỏi được không ít điều từ chính tài khoản của mình khi tham gia TTCK Sự đúc kết và học hỏi kinh nghiệm

từ thực tế là rất cần thiết cho những lần tham gia đầu tư kế tiếp Sự thiếu hiểu biết, thiếu kinh nghiệm, thiếu thông tin của các nhà đầu tư chính là

lý do để kênh thông tin báo chí trở nên thực sự quan trọng, cần thiết để phản ánh đúng tình hình thực tế thị trường

1.2.2 Báo chí nước ngoài nói về thị trường chứng khoán Việt Nam

 “Madness” (Sự điên khùng) được Time - một tuần báo thông tin thời sựquốc tế có hơn 50 năm tuổi đời sử dụng trong tựa một bài báo mô tả sựnáo loạn của TTGDCK Hà Nội trong số báo đầu tháng 3/2007

Nữ phóng viên Kay Johnson còn trích dẫn lời nhận xét của ôngNoritaka Akamatsu, một chuyên gia kinh tế của World Bank tại Hà Nội để

mô tả TTCK VN là “It’s the Wild West”, tức phát triển kinh khủng như thờingười Mỹ tiến về miền Tây để lập nghiệp, thời của những tay súng bắn nhanh(gunslinger) là có tất cả, bất cần tuân thủ luật pháp

Nhà báo này viết: “Trong cơn sốt làm giàu thật nhanh, nhiều NĐT VN

đã chẳng còn màng theo dõi mua bán ở các sàn giao dịch chính thức mà đuanhau kinh doanh ở các quán cà phê, quán trà, dịch vụ Internet Ở đó, họ nhậntin đồn, góp phần cho tin đồn phập phồng to lên hơn, biến chợ không chínhthức này thành một “gray market” (chợ xám) cực kỳ hỗn độn nhưng có sứcsống mãnh liệt”

 Còn tuần báo kinh tế The Economist (Anh) số 17-20 tháng 3 vừa qua đã

mô tả sự náo động ở sàn giao dịch Tp.HCM là một “South China Seabubble” (Bong bóng biển Nam Trung Hoa)

Không những thế, để mô tả chính xác cơn sốt đầu tư chứng khoán và

cổ phiếu công ty chưa lên sàn, tuần báo này đã biến OTC - vốn có căn

nguyên từ việc kinh doanh những loại thuốc tây không cần đến toa của bác sĩ,

từ “over-the-counter” thành “over-the-cáfé-table”

Sở dĩ nhà báo này dùng “South Sea Bubble” và “over-the-cáfé-table” là vì,trong thực tế cũng đã từng bùng lên cơn sốt cổ phiếu bên trong các quán cà phê(coffee - houses) ở London hồi đầu thế kỷ XVIII khiến nhiều người tan gia bạisản Tình trạng này ở VN cũng không khác gì cơn sốt và sự sụp đổ của bong bóngkinh doanh hoa Uất kim hương ở Hà Lan (bulb-bubble) hoặc cơn sốt và sự sụp đổthị trường kinh doanh đầu máy xe lửa ở Anh (steam bubble) Đó là những sự kiện

đã làm hàng trăm nghìn người mất trắng vốn liếng, trở thành bài học cay đắngcho rất nhiều thế hệ NĐT sau này

Theo nhận định ở báo The Aconomist: nhan nhản trong thị trường “bênbàn uống cà phê” ở VN là chuyện kinh doanh nội gián và lừa đảo, còn Uỷban Chứng khoán Nhà nước (UBCKNN) thì cố sức bám theo thời sự với

“flood of new listings” (cơn lũ những công ty mới niêm yết)

Dĩ nhiên, trong sự nháo nhào vô trật tự ấy, những thông tin đáng tincậy rất hiếm, kẻ xấu dễ dàng “whipping up” (đánh bồng lên như đánh trứng

để chiên) đủ loại tin đồn

Tờ Time viết: Việt Nam chưa có “stockbrokers” (nhà môi giới chứngkhoán) chính hiệu Nhưng “the bullishness” (sự bùng nổ mạnh) trong từ ngữchuyên ngành chứng khoán Anh, Mỹ, từ bull (con bò đực) được dùng chỉ thịtrường phát triển mạnh còn từ bear (con gấu) chỉ sự suy yếu của thị trườngTTCK VN, có căn nguyên của nó Từ năm 2000 đến nay, tăng trưởng hàngnăm của nền kinh tế VN luôn ở mức 7 - 8% và năm 2007 có khả năng VN sẽnhận được đến 20 tỷ USD vốn FDI

Tuy đa số các “investors” (nhà đầu tư) hiện nay là người Việt nhưngkhông phải không có những nhà đầu tư nước ngoài Một báo cáo của CréditSuisse Group cho biết, số tiền các NĐT ngoại quốc mua ở TTGDCKTp.HCM đã là 700 triệu USD, hơn hẳn số tiền họ mua cổ phiếu ở TTCK ĐàiLoan, một thị trường lớn hơn gấp 40 lần

Chính vì thế, chính phủ VN và Quỹ tiền tệ quốc tế (IMF) lo ngại, chỉcần các NĐT ngoại quốc này “took fright” (bỗng phát sợ) thì “the marketwoul collapse” (thị trường sẽ sụp đổ).

 Bloomberg, hãng thông tấn Mỹ chuyên thông tin kinh tế, tài chính đưa tin:

“Theo một số NĐT quốc tế ở một hội nghị diễn ra tại Hà Nội cuối tháng 3thì TTCK VN có khả năng “drop 30 percent or more” (rớt 30% hoặc hơn,

có chuyên gia nọ dùng từ contraction – sự co bóp nhỏ lại) trong nhữngtháng tới vì bong bóng đã phồng lên quá sức tưởng tượng

Trong số 90 chỉ số thị trường chứng khoán luôn được Bloomberg theodõi, VN – Index đã tăng 49% trong các tháng đầu năm 2007 sau khi đã tăngcao kỷ lục thế giới 146% trong năm 2006

Tổng giá trị vốn hoá thị trường của số 107 công ty đã niêm yết tạo ra

VN – Index đạt 15,8 tỷ USD Vào thời điểm cuối năm 2005, con số này mớichỉ khoảng 500 triệu USD

Nhưng có một phụ nữ 36 tuổi, hành nghề kế toán ở Tp.HCM nói “theremay be a bubble” (có thể có bong bóng) nhưng cô không sợ điều đó Chính vìkhông thể nào mua được cổ phiếu trên sàn giao dịch chính thức mà cô đãchuyển sang thị trường OTC Ở đó, cô đã mua được 1000 cổ phần của mộtcông ty chưa niêm yết với giá 7600 USD Ba tuần sau bán chúng cho một nhàđầu tư trên mạng sanotc.com cô có lời được ngay 30%

Cũng còn mừng là TTCK VN chưa bị ví như những “betting parlors”(phòng cá cược) như tuần báo kinh tế tài chính Mỹ Business Week mới đây

đã ví các “trading halls” (sàn giao dịch) ở Trung Quốc như trên

Điều đó chứng tỏ thực trạng, diễn biến của những thị trường non trẻnhư TTCK VN rất được báo chí nước ngoài quan tâm Với những nhà báokinh tế có chuyên môn rất giỏi, ở những đất nước mà kiến thức chứng khoángần như đã thành kiến thức phổ thông thì họ sẽ có cái nhìn rất khách quan vềhiện tượng này Những sai lầm tất yếu của bất cứ thị trường mới nào cũngđược họ nhìn ra rất rõ ràng, lên tiếng và cảnh báo từ trước với sự hiểu biết

sâu sắc về thị trường này Đây là những bài báo và cách nhìn nhận vấn đề rấtđáng để các cây viết về kinh tế, đặc biệt là về TTCK ở VN học tập Nhà báo

VN thường có nhiệt tình rất cao trong tác nghiệp Điều đó có thể là tốt ởnhững mảng bài vở trong các lĩnh vực khác khác Tuy nhiên, với TTCK VN,nếu kiến thức và hiểu biết về chứng khoán không đủ sâu sắc, thì nhiệt tìnhcủa nhà báo trở nên thực sự nguy hiểm Nó có thể gây ra những tác hại to lớnthăng trầm của TTCK và với toàn xã hội

1.3 Vai trò của các trung tâm giao dịch chứng khoán với sự phát triển của TTCK VN

1.3.1 Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Tp.HCM

Trung tâm Giao dịch Chứng khoán thành phố Hồ Chí Minh (TTGDCKTp.HCM) được thành lập theo Quyết định số 127/1998/QĐ-TTgngày11/07/1998 của Thủ tướng Chính phủ và chính thức đi vào hoạt độngthực hiện phiên giao dịch đầu tiên ngày 28/7/2000 đã đánh dấu một sự kiệnquan trọng trong đời sống kinh tế - xã hội của đất nước

Sự ra đời của TTGDCK Tp.HCM có ý nghĩa rất lớn trong việc tạo ramột kênh huy động và luân chuyển vốn mới phục vụ công cuộc công nghiệphoá, hiện đại hoá đất nước, là sản phẩm của việc chuyển đổi cơ cấu nền kinh

tế vận hành theo cơ chế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng vànhà nước ta

Là đơn vị sự nghiệp có thu, có tư cách pháp nhân, có trụ sở, condấu và tài khoản riêng, kinh phí hoạt động do ngân sách nhà nước cấp,Trung tâm được Chính phủ giao một số chức năng, nhiệm vụ và quyềnhạn quản lý điều hành hệ thống giao dịch chứng khoán tập trung tại ViệtNam Đó là: tổ chức, quản lý, điều hành việc mua bán chứng khoán; quản

lý điều hành hệ thống giao dịch; thực hiện hoạt động quản lý niêm yết,

công bố thông tin, giám sát giao dịch, và một số hoạt động khác như đấugiá cổ phần và đấu thầu trái phiếu

Có thể nói, tại thời điểm ra đời, TTGDCK Tp.HCM gặp rất nhiềukhó khăn như: hệ thống pháp luật Việt Nam nói chung chưa được hoànthiện, các văn bản điều chỉnh hoạt động trên thị trường chứng khoán cònnhiều bất cập, chồng chéo, chưa thống nhất , đội ngũ cán bộ quản lýđiều hành chưa có kinh nghiệm thực tiễn, sự hiểu biết của công chúng vềđầu tư chứng khoán và TTCK còn nhiều hạn chế, trình độ của đội ngũphóng viên kinh tế hầu hết được đào tạo không chuyên cũng có rất nhiềuđiểm đáng bàn

Thêm vào đó, TTGDCK khai trương và chính thức đi vào hoạt độngtrong bối cảnh đất nước chưa thoát khỏi ảnh hưởng của khủng hoảng tàichính, tiền tệ khu vực, mức đầu tư cho nền kinh tế giảm sút, nhu cầu huyđộng vốn của các doanh nghiệp chưa cao, thu nhập bình quân đầu người cònquá thấp Tuy vậy, sự quan tâm rất lớn của Chính phủ, các Bộ ngành, đặcbiệt là sự chỉ đạo kịp thời, hiệu quả của UBCKNN, qua hơn 6 năm hoạt độngTTGDCK Tp.HCM đã phát triển về nhiều mặt, thực hiện tốt vai trò tổ chức

và vận hành các hoạt động giao dịch chứng khoán trên thị trường tập trungthông suốt, an toàn và hiệu quả Cụ thể các mặt đạt được như sau:

* Hoạt động quản lý, điều hành thị trường:

Tính đến thời điểm ngày 31/12/2006, TTGDCK Tp.HCM đã tổ chứcthành công 1451 phiên giao dịch Các hoạt động giao dịch được diễn ra liêntục, thông suốt Bên cạnh đó, Trung tâm luôn nghiên cứu các giải pháp, kiếnnghị Chính phủ và UBCKNN ban hành những chính sách, quy định kịp thời

để điều tiết thị trường cho phù hợp với xu hướng phát triển và tạo ra một môitrường đầu tư thông thoáng, công bằng, đúng pháp luật đồng thời bảo vệ lợiích chính đáng của nhà đầu tư Bên cạnh đó, hoạt động giám sát giao dịch của

Trung tâm cũng được tiến hành thường xuyên nhằm phát hiện và đề xuấtThanh tra UBCKNN xử lý kịp thời các hành vi vi phạm.

 Hoạt động quản lý niêm yết:

Phần lớn các công ty có cổ phiếu niêm yết trên thị trường đều hoạt độngkinh doanh có lãi Đa số các công ty niêm yết đều thực hiện tốt các nghĩa vụcông bố thông tin đúng theo quy định, duy trì được tiêu chuẩn niêm yết và ápdụng điều lệ mẫu nhằm nâng cao quản trị công ty

* Hoạt động quản lý thành viên:

Qua hơn 6 năm hoạt động, số Công ty chứng khoán thành viênTTGDCK Tp.HCM không ngừng tăng về số lượng, quy mô và chất lượngdịch vụ Các Thành viên của TTGDCK Tp.HCM hầu hết được cấp giấy phéphoạt động kinh doanh với 05 nghiệp vụ gồm: Môi giới, tự doanh, quản lýdanh mục đầu tư, bảo lãnh phát hành, tư vấn đầu tư Số lượng tài khoản giaodịch chứng khoán của nhà đầu tư mở tại các công ty chứng khoán thành viêntăng liên tục qua từng năm và cho đến cuối năm 2006 đã có hơn 95.000 tàikhoản giao dịch của nhà đầu tư mở tại các công ty chứng khóan

* Hoạt động quản lý giao dịch:

Trước hết, phải nói rằng hoạt động quản lý giao dịch là một trongnhững nghiệp vụ quan trọng của TTGDCK Tp.HCM Xác định được tầmquan trọng đó, thời gian qua Trung tâm luôn nghiên cứu và kiến nghị các giảipháp kỹ thuật cũng như các quy chế, quy trình nhằm từng bước hoàn thiện vàtạo điều kiện thuạn lợi để các nhà đầu tư tham gia mua bán chứng khoán trênthị trường Từ thời điểm ban đầu Trung tâm chỉ thực hiện một đợt khớp lệnhtrong một phiên giao dịch và mỗi tuần chỉ tổ chức 3 phiên giao dịch (Hai, Tư,Sáu) thì nay Trung tâm đã tăng lên 3 đợt khớp lệnh trong một phiên và mỗi

tuần thực hiện 5 phiên giao dịch Bên cạnh đó, nếu như trước đây, trái phiếuđược tổ chức giao dịch thông qua 2 phương thức là khớp lệnh và thoả thuận,

có quy định biên độ giao động, đơn vị yết giá thì nay, căn cứ vào tình hình thịtrường và kinh nghiệm quốc tế, trái phiếu được giao dịch chỉ qua phươngthức thoả thuận, không quy định biên độ và đơn vị yết giá

* Hoạt động công bố thông tin thị trường:

Hoạt động công bố thông tin thị trưòng chiếm vị trí khá quan trọngtrong việc xây dựng một TTCK hoạt động công khai, minh bạch nhằm tạo ramột môi trường đầu tư công bằng, cung cấp kịp thời các thông tin, dữ liệucần thiết cho các NĐT

Nhận thức được điều đó, một mặt TTGDCK TP.HCM tăng cường,kiểm tra giám sát việc thực hiện nghĩa vụ công bố thông tin của công ty niêmyết, mặt khác nâng cao chất lượng, nội dung và đa dạng hoá các phương tiệncông bố thông tin theo phương châm: Đầy đủ, kịp thời, chính xác và dễ tiếpcận Hiện nay các thông tin về hoạt động chứng khoán và hoạt động của các

tổ chức niêm yết được công bố thông tin đúng theo quy định và qua nhiềuphương tiện như: trang Web, bản tin TTCK, màn hình điện tử đặt tạiTTGDCK Tp.HCM và các công ty Chứng khoán thành viên, thông qua mạngInternet gửi đến các địa chỉ E-mail đăng ký, Fax và các ấn phẩm thường niêncủa Trung tâm

TTGDCK Tp HCM đã có những bước phát triển rất mạnh mẽ kể cả vềmặt công nghệ, quy trình, cán bộ và quy mô hoạt động Trong quá trình pháttriển của mình, TTGDCK TP HCM đã đóng góp nhất định cho sự phát triểnkinh tế của Việt Nam trong thời gian qua, cụ thể: là đóng góp tích cực chocông cuộc cổ phần hóa thông qua việc tổ chức đấu giá thành công các doanh

nghiệp nhà nước; các doanh nghiệp niêm yết trên TTGDCK Tp HCM ngàycàng được minh bạch, công khai, ngày càng phát triển hơn

Đến nay, Trung tâm đã thực hiện đấu giá bán cổ phần lần đầu cho 120DNNN tổng số cổ phiếu bán được 338 triệu cổ phiếu và thu về cho ngân sáchnhà nước hơn 10.000 tỷ đồng

* Kế hoạch phát triển của Trung tâm:

Trên cơ sở dự báo qui mô TTCK sẽ tăng mạnh và vốn hóa thị trường cóthể đạt 30% GDP trong năm 2007; Số lượng NĐT sẽ tăng gấp 3 lần hiện naycùng với số lượng các công ty chứng khoán tăng lên 70 – 80 công ty Để đáp ứngnhu cầu thị trường trong thời gian tới Trung tâm đã có kế họach:

- Chuyển Trung tâm thành Sở giao dịch chứng khoán vào quí II/2007, đápứng nhu cầu chủ quan của cơ quan quản lý thị trường hiện nay như khắc phụccác nhược điểm của mô hình TTGDCK để đáp ứng qui mô phát triển của thịtrường; tăng quyền chủ động thực hiện các chiến lược marketing để thu hútngười đầu tư và công ty đại chúng; tự chủ về tài chính, giảm bớt gánh nặngcho ngân sách; nâng cao tính chuyên nghiệp của thị trường, áp dụng cácchuẩn mực quốc tế trong quản lý thị trường, tạo điều kiện kết nối với thịtrường các nước trong khu vực và trên thế giới; tăng cường vị thế trong mốiquan hệ với các nước trong khu vực và trên thế giới

- Bên cạnh đó, việc chuyển sang mô hình Sở giao dịch chứng khoán cũng phùhợp với xu hướng ứng dụng sâu rộng thành tựu của công nghệ thông tin tronglĩnh vực thông tin chứng khoán; tiến trình hội nhập quốc tế của Việt Nam.Mặc dù các điều kiện đã hội đủ nhưng việc chuyển đổi cần được thực hiệntừng bước theo lộ trình cụ thể với mục tiêu cuối cùng là xây dựng một TTCKhiện đại, có khả năng kết nối với các thị trường khác và có vị thế nhất địnhtrong tương quan đối với các nước trong khu vực và trên thế giới Trước mắt,

TTGDCK Tp.HCM sẽ chuyển thành SGDCK hoạt động theo hình thức công

ty TNHH 1 thành viên thuộc sở hữu Nhà nước Sau khi hoạt động ổn định sẽtừng bước chuyển sang hình thức công ty cổ phần và lên niêm yết trên chínhSGDCK của mình

* Về hệ thống giao dịch:

Chuyển từ giao dịch khớp lệnh định kỳ sang khớp lệnh liên tục; ápdụng lệnh thị trường để nâng cao tính thanh khoản của cổ phiếu; cho phépkhách hàng đặt lệnh từ xa thông qua mạng Internet hay điện thoại; cho phépcác CTCK nhập lệnh từ công ty và chuyển thẳng vào máy chủ của Trung tâm

* Đối với hoạt động thông tin thị trường:

Hoàn thiện và phát triển hệ thống cung cấp thông tin thị trường như:Bản tin thị trường, đưa trang web mới của Trung tâm vào họat động ngaytrong quý 1/2007, xây dựng hệ thống cung cấp thông tin tự động, tổ chứcđịnh kỳ các buổi gặp gỡ tiếp xúc với nhà đầu tư, thiết lập đường dây nóng đểtrả lời mọi thắc mắc của công chúng đầu tư đối với thị trường

1.4.2 Trung tâm Giao dịch Chứng khoán Hà Nội

TTGDCK HN bắt đầu hoạt động từ ngày 8/3/2005, là đơn vị sự nghiệp

có thu, có tư cách pháp nhân, có trụ sở, con dấu và tài khoản riêng, kinh phíhoạt động do ngân sách Nhà nước cấp Biên chế của TTGDCK HN thuộcbiên chế của UBCKNN

* TTGDCK HN có các nhiệm vụ chủ yếu sau:

1 Tổ chức, quản lý, điều hành việc mua bán chứng khoán

2 Quản lý, điều hành hệ thống giao dịch chứng khoán

3 Cung cấp các dịch vụ hỗ trợ việc mua bán chứng khoán, dịch vụ lưu kýchứng khoán

4 Thực hiện đăng ký chứng khoán

Ngày 05/8/2003, Thủ tướng Chính phủ đã phê duyệt chiến lược phát triểnTTCK Việt Nam đến 2010 Theo đó, xây dựng thị trường giao dịch cổ phiếucủa các doanh nghiệp vừa và nhỏ tại Hà Nội, chuẩn bị điều kiện để sau 2010chuyển thành Thị trường giao dịch chứng khoán phi tập trung (OTC)

Tháng 6/2004, Bộ tài chính ra Thông báo số 136/TB/BTC nêu kết luậncủa Lãnh đạo Bộ về mô hình tổ chức và xây dựng thị trường giao dịch chứngkhoán VN Trong đó, định hướng xây dựng TTGDCK HN thành một thị trường giao dịch phi tập trung (OTC) đơn giản, gọn nhẹ, theo đó,TTGDCK Hà Nội sẽ phát triển theo hai giai đoạn:

Giai đoạn đầu, từ 2005 đến 2007 - thực hiện đấu giá cổ phiếu doanhnghiệp nhà nước cổ phần hoá và đấu thầu trái phiếu chính phủ đồng thời tổchức giao dịch chứng khoán chưa niêm yết theo cơ chế đăng ký giao dịch Giai đoạn sau 2007 - Phát triển TTGDCKHN thành thị trường phi tậptrung phù hợp với quy mô phát triển của TTCK VN

Mô hình hoạt động của TTGDCK Hà Nội đã từng bước được cụ thể hoá.Gần đây, Bộ Tài chính đã ra Quyết định số 244/2004/QÐ - BTC ban hànhQuy chế tạm thời tổ chức giao dịch chứng khoán tại TTGDCK HN Như vậy,

có thể nói cơ sở pháp lý ban đầu cho hoạt động của TTGDCK HN đã đượcthiết lập

Chương II

KHẢO SÁT CÁCH TIẾP CẬN VÀ XỬ LÝ THÔNG TIN CHỨNG KHOÁN TRÊN BÁO CHÍ VIỆT NAM

(QUA THỜI BÁO KINH TẾ VIỆT NAM, BÁO ĐẦU TƯ CHỨNG KHOÁN VÀ

KÊNH TRUYỀN HÌNH INFO TV)

2.1 Tầm quan trọng của thông tin chứng khoán

Thời xa xưa, một trong những phương thức kinh doanh quan trọng

thường được ông cha áp dụng là: Buôn có bạn, bán có phường Thế nhưng

trong kinh doanh hiện đại, ngoài phải có được đối tác, bạn bè tốt, còn cầnphải có thông tin Cùng với rất nhiều những biến động trong TTCK, các NĐTgiờ đây đang ngày càng coi trọng hơn vai trò của thông tin trong việc đưa raquyết định

“Thông tin báo chí sống chung với tin đồn”

Những dạng thông tin theo kiểu “tôi nghe”, “tôi thấy” trong thời đạithông tin ngày nay nhiều không kể hết Bạn sẽ hy vọng những thông tin đóđược rò rỉ ra từ một số yếu nhân nào đó? Bạn quyết định đầu tư ?

Hẳn đó phải là người rất ưa mạo hiểm Mạo hiểm có thể khiến người tagiàu lên Nhưng nếu mạo hiểm không dựa trên một cơ sở nào vững chắcngoài những thông tin theo kiểu “tôi nghe”, “tôi thấy” thì trong phần lớn cáctrường hợp, những đồng tiền sẽ nói lời tạm biệt để tìm đến những người chủbiết quan tâm chúng nhiều hơn

Theo mô hình truyền thông cơ bản, quá trình truyền thông là sự tươngtác qua lại không ngừng của nguồn tin – thông điệp - người nhận Sự tươngtác này luôn diễn ra theo cả 2 chiều của quá trình tiếp nhận và phản hồi thôngtin Điều này đối với một số lĩnh vực thông tin không phải ở đâu và lúc nàocũng đúng, không phải lúc nào cũng diễn ra đều đặn và sôi nổi (Ví dụ thôngtin thể thao quốc tế, thông tin Đoàn hội )

Tuy nhiên, nó đặc biệt đúng, và luôn đúng ở một lĩnh vực rất mới ởViệt Nam, đó là TTCK Sự sôi động, tính bất ngờ và những diễn biến kịchtính, đa chiều theo đơn vị thời gian từng giây trong ngày chính là yếu tốkhiến cho TTCK trở thành một đối tượng, một nguồn thông tin hấp dẫn chobáo chí

Ngược lại, thông tin báo chí trở thành một kênh thông tin đáng tin cậy,một tấm gương phản chiếu đầy đủ và chính xác bộ mặt thật, giá trị thật củaTTCK

Có thể hình dung mô hình truyền thông về thông tin chứng khoán với những đặc điểm riêng như sau:

- Khởi điểm: Nguồn tin – Mã hoá dưới dạng: con số, bài phân tích, nhận định

- Nguồn nhận (đối tượng quan tâm độc giả)

- Xung quanh là nhiễu và phản hồi không ngừng từng ngày, từng giờ, thậm chí từng phút và theo 2 chiều.

Đặc biệt ở TTCK mới và đang có sức phát triển mạnh mẽ như nước ta,những thông tin được tung ra nhằm đánh bóng hay “làm giá” một số loại Cpnào đó là vô cùng phổ biến

Nhan nhản trên những website về thị trường phi tập trung OTC nhữngtopic theo kiểu: “Bao giờ cổ phiếu X đạt đến mức 2xx” hay “Đừng bỏ lỡ cơhội làm giàu với cổ phiếu Y” hay “Thông tin mật từ Ban quản trị Cty Z – giá

cổ phiếu Z sẽ tăng nhanh” Những thông tin đó chẳng ai có khả năng kiểmđịnh Và kể cả trong trường hợp giả định thông tin đó là đúng thì nó cũngchẳng phải là thông tin “rò rỉ” nữa bởi bạn biết đồng nghĩa với việc nhiềungười khác cũng thấy, cũng biết

Những người có kiến thức trong TTCK sẽ biết cách sàng lọc thông tingiữa một đại dương thông tin thật giả lẫn lộn Và trong một thế giới đó,nguồn tin đang tin cậy nhất có thể là ở đâu nếu không phải là từ chính nơikhởi nguồn ra nó, nếu ta biết rõ nơi đó là ở đâu

- TTCK thăng hoa, số lượng NĐT tăng chóng mặt khiến vai trò của thông tinbáo chí ngày càng trở nên quan trọng Từ chỗ chỉ có 2 - 3 tờ thường xuyên cótin về chứng khoán, từ đầu năm 2007, con số trên tăng lên khoảng 10 báo,chưa kể nhiều trang web chuyên về lĩnh vực này Đội ngũ phóng viên viết vềkinh tế, đặc biệt là về TTCK ngày càng nhiều, tạo nên không khí sôi động,nóng hổi trên các trang báo phản ánh sự tăng giảm liên tục của các chỉ số

Báo chí trở thành một kênh quan trọng cung cấp thông tin cho cácNĐT nhỏ lẻ không có nhiều vốn, thiếu thông tin và tâm lý không vững lắm

Người ta thường nói khôn cũng chết, dại cũng chết, chỉ có người

“biết” là sẽ sống Cốt lõi của sự “biết” chính là việc nắm được thông tin Với

TTCK, “người chiến thắng là người nắm được thông tin”

* Nhà vật lý lượng tử nổi tiếng người Đan Mạch, Niels Bohr, đã đóng gópmột luận điểm lý thú:

Trong số những người chơi chứng khoán, nhóm thứ nhất là những

người hoàn toàn không có thông tin, chỉ “nhắm mắt” mua bán Theo lý

thuyết xác suất ngẫu nhiên, bình quân lãi hoặc lỗ của nhóm này đúng bằngcủa bình quân thị trường

Nhóm thứ hai là những người có thông tin riêng từ bên trong (còn gọi là thông tin nội gián), họ sẽ thu được siêu lợi nhuận Nhưng nếu nhóm

thứ nhất lãi hoặc lỗ theo bình quân thị trường, thì khoản siêu lợi nhuận này có

từ đâu?

Đó chính là khoản lỗ của nhóm thứ ba, những người có thông tin

nhưng không đầy đủ.

* Chính sự khao khát thông tin về chứng khoán của đông đảo NĐT đã dẫnđến việc họ tìm đến rất nhiều nguồn tin, qua nhiều phương tiện và cách thứclinh hoạt khác nhau

Theo thống kê của báo điện tử VietNamNet, hiện nay có 7 nguồnthông tin chứng khoán cơ bản mà NĐT có thể tìm hiểu thêm thông tin, trong

đó thì thông tin báo chí chỉ là một kênh:

1 Thông tin thư rác, tin đồn

Do những kẻ đầu cơ trục lợi tung thông tin với mục đích tác độngTTCK theo ý muốn Chẳng ai có thể bắt họ chịu trách nhiệm, về pháp lý cũngnhư về đạo lý

2 Thông tin diễn đàn

Ước tính có hàng chục diễn dàn về chứng khoán VN, ngoại trừ một sốdiễn đàn dùng địa chỉ trong nước (.vn), còn đa số các diễn đàn dùng địa chỉnước ngoài, do vậy khó có thể chịu trách nhiệm tại Việt Nam (nếu có) Chưa

có ước tính nào về tác động của thông tin diễn đàn đến TTCK Chỉ có thể nêu

ba điểm để so sánh

Thứ nhất, thị trường Mỹ rất nhiều thông tin mà thư rác còn có tác dụngnhư vậy, thì với bối cảnh thiếu thông tin như ở VN, tác động của diễn đànkhông thể kém

Thứ hai, với những email không hề biết danh tính người gửi mà còn cótác động như vậy, thì với những thông tin trên diễn đàn có địa chỉ cụ thể, tácđộng không thể kém

Thứ ba, thư rác có thể bị người nhận xóa ngay mà không cần đọc, còndiễn đàn là nơi các thành viên “chủ động” vào để tìm thông tin, nên tác độngchắc chắn sẽ mạnh hơn

3 Thông tin từ các chuyên gia tư vấn

Tuy nhiên, họ lại rất dè dặt trong những tình huống nhạy cảm Thôngthường họ không đưa ra những khẳng định chắc chắn vì phải lo cho uy tíncủa mình

4 Thông tin của các công ty phát hành ra chứng khoán

Theo luật, những thông tin này phải được qua kiểm toán nên độ tin cậykhá tốt Ngày 25/4, Ủy ban Chứng khoán Nhà nước có công văn yêu cầu các

tổ chức niêm yết, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ báo cáo về thựctrạng, tiến trình kế hoạch lập trang thông tin điện tử trước 20/5 và nhanhchóng công bố cho nhà đầu tư biết Với quy định mới này,nhiều tổ chức niêmyết, công ty chứng khoán, công ty quản lý quỹ đang ráo riết tìm nhân lực đảmnhận việc vận hành trang thông tin điện tử Ứng viên có nghiệp vụ báo chíđược ưu tiên (Đây có thể được coi là một cơ hội việc làm cho nhiều sinh viênbáo chí đang chuẩn bị ra trường)

Theo Thông tư 38 của Bộ Tài chính, các đối tượng công bố thông tintrong lĩnh vực chứng khoán phải lập trang thông tin điện tử và phải thườngxuyên cập nhật tin tức trên đó Địa chỉ trang thông tin điện tử và mọi thay đổiliên quan được thông báo công khai Theo ước tính của một chuyên gia trongngành, hiện có khoảng 400 tổ chức, trong đó có gần 200 doanh nghiệp niêmyết phải xây dựng và vận hành trang thông tin điện tử

5 Thông tin của những cơ quan quản lý có nhiệm vụ chăm lo sự phát triển ổn định của thị trường

Ngày 31/3 và 3/4/2006, UBCKNN đã có hai văn bản, gửi cácTTGDCK và gửi Ngân hàng Nhà nước Cả hai đều nhắc nhở về những rủi rotiềm ẩn của thị trường và khuyến nghị các nhà đầu tư thận trọng

6 Dịch vụ tin nhắn điện thoại SMS

Đây là loại hình cung cấp dịch vụ giá trị gia tăng ngày càng phổbiến Lợi điểm của nó là cung cấp thông tin nhanh, chính xác và thuậntiện vào bất cứ nơi nào, thời điểm nào Tuy nhiên, phạm vi thông tin chỉgói gọn trong một 160 ký tự Do vậy, SMS chỉ có thể cung cấp thông tin

về một loại cổ phiếu hoặc thực hiện các lệnh giao dịch trên thị trường

7 Thông tin từ báo chí

Đó là những thông tin có địa chỉ xác thực của những người phải chịutrách nhiệm trước luật pháp về nội dung đăng tải Hoặc báo chí đưa ra những

thông tin có nguồn gốc rõ ràng Hoặc báo chí đưa ra những lời cảnh báo chonhững người chơi mà không biết thông tin.

Tuy nhiên, thông tin trên báo chí lại không phong phú Một bài báo phảithông qua nhiều bước kiểm tra trong nội bộ, còn với email và diễn đàn thì ai cũng cóthể trực tiếp viết ra những điều mình muốn viết Nhiều người cũng ngại phải phátbiểu trước báo chí do ngại báo chí viết sai ý, trong khi ít người biết yêu cầu báo chícho xem lại trước khi xuất bản

Theo khảo sát của người viết, 100% số lượng người được hỏi trên cácsàn giao dịch coi thông tin trên báo chí là quan trọng

Trong đó, 85% thường xuyên đọc báo hàng ngày để cập nhật thông tin.57% số người được hỏi thích đọc các bài viết nhận định sâu trên báo chí, 81% thích đọc tin vắn hơn đọc bài dài

Người đọc tuy tin tưởng ở thông tin báo chí, nhưng cũng có một tâm

lý ngược lại: Những gì trên báo, mình đã biết thì ai cũng biết Còn những gìnhận được qua email hay diễn đàn thì người đọc có cảm giác “chắc có nhiềungười chưa biết”

Khảo sát một số tờ báo tiêu biểu

Theo khảo sát của tác giả khoá luận, trong các tháng đầu năm 2007,TTCK VN có khá nhiều biến động Giá cổ phiếu lên xuống với biên độ khárộng Đây là cơ hội cho các tờ báo thể hiện đẳng cấp của mình cũng như phảichịu một áp lực rất lớn về thời gian và tính chính xác trong đưa tin

Trong khuôn khổ nhỏ của đề tài nghiên cứu khoá luận, người viết xinđược lựa chọn khảo sát 3 cơ quan báo chí tiêu biểu nhất trong việc đưa thông

tin về TTCK Đó là các báo: Thời Báo kinh tế Việt Nam; Báo Đầu tư

Chứng khoán và kênh truyền hình InfoTV (VCTV9) - Truyền hình Cáp Việt Nam Con số này chưa thể phản ánh hết được toàn cảnh thông tin về

TTCK trên báo chí, nhưng thiết nghĩ cũng có thể đem đến một cái nhìn nào

đó về hoạt động báo chí trên lĩnh vực tài chính nói chung và chứng khoán nóiriêng

Báo Thời báo kinh tế Việt Nam

- Cơ quan chủ quản: Hội Khoa học kinh

tế Việt Nam

- Địa chỉ: 96 Hoàng Quốc Việt – Hà Nội

- Phát hành 6 ngày trong tuần từ thứ 2 đến thứ 7

- Tổng Biên tập: GS Đào Nguyên Cát

- Website: http://www.vneconomy.com.vn

Giá tiền: 3000 VNĐ/tờ

2.2 Thời báo Kinh tế Việt Nam

Thời báo Kinh tế Việt

Nam là một trong những tờ

báo tài chính - kinh tế uy tín

nhất hiện nay ở Việt Nam

Điểm mạnh của tờ báo này

là có một đội ngũ phóng

viên, biên tập viên có

chuyên môn cao và được

đào tạo bài bản theo phong

cách làm báo nước ngoài

Ngoài ra, một lực

lượng các chuyên gia đầu ngành trong lĩnh vực kinh tế cũng tham gia đónggóp viết bài và cố vấn cũng khiến cho tờ báo có một tiếng nói quan trọngtrong làng báo kinh tế Việt Nam

Do đặc thù là một tờ báo chuyên ngành kinh tế nên đối tượng của tờThời báo kinh tế Việt Nam chủ yếu tập trung ở những người quan tâm đếncác vấn đề kinh tế, giới kinh doanh, nhà nghiên cứu Riêng trong lĩnh vực tàichính chứng khoán, TBKTVN đã có một sự ưu tiên đặc biệt khi dành khánhiều đất cho lĩnh vực nóng nhất trên thị trường tài chính này

- Là một tờ báo chuyên về kinh tế, lại là báo ngày, TBKTVN có khả năngcung cấp các thông tin cập nhật nhất về TTCK đến với bạn đọc

Cụ thể: TBKTVN dành 2 chuyên trang/10 trang nội dung cho thông tinchứng khoán

- Những thông tin này bao gồm:

+ Một trang cập nhật kết quả giao dịch của tât cả các loại cổ phiếu trên sàngiao dịch chứng khoán

+ Biến động giá cả trên trung tâm chứng khoán Tp.HCM và sở giao dịchchứng khoán Hà Nội

+ Tin vắn chứng khoán trong 24 giờ

+ Các bài phân tích và nhận định tổng hợp của phóng viên về thị trường + Bài phỏng vấn, phân tích của chuyên gia nổi tiếng như: TS Lê ĐăngDoanh, TS Phan Minh Ngọc, Nhà nghiên cứu Dương Ngọc, Bùi Xuân Nhật + Các bài viết phổ biến kiến thức chứng khoán, mẹo kinh doanh

- Ngoài 2 chuyên trang chứng khoán, TBKTVN còn dành rất nhiều đất chocác thông tin liên quan đến chứng khoán như: thông tin thành lập, cổ phầnhoá doanh nghiệp, tăng vốn điều lệ, phát hành cổ phiếu, họp cổ đông, thayđổi nhân sự các công ty cổ phần, thông báo về mở các lớp học chứng khoán,thông tin tuyển dụng nhân sự các công ty chứng khoán Các thông tin nàyđược “cài cắm” trong các trang thời sự, doanh nghiệp, và cả quảng cáo

- Thậm chí, từ giữa tháng 4, theo xu hướng chung, trên trang báo củaTBKTVN còn xuất hiện một kiểu thông tin mới Đó là một dạng thông tin raovặt theo kiểu: “sàn chứng khoán” OTC Trong đó trang Tiền - Hàng (thựcchất cũng là quảng cáo) đăng những thông tin người cần mua bán các loạichứng khoán

- Đội ngũ người viết cho chuyên trang chứng khoán gồm các cây bút quenthuộc như Hải Bằng, Hoàng Xuân, Lan Hương

Theo khảo sát của người làm khoá luận, 36% số người được hỏi chọn tờTBKTVN làm tờ báo thường xuyên đọc để tìm kiếm thông tin

 TBKTVN tập trung theo sát diễn biến của thị trường chứng khoán

và đã có những bài viết đánh giá kịp thời và khách quan với những biến động của thị trường

Về nội dung:

+ Số lượng các tin, bài viết mang tính quảng cáo chiếm dung lượng khá lớn

Số lượng tin bài PR chiếm khoảng 10% Ví dụ trong 3 số báo liên tiếp, trong

tháng 3, phóng viên T.U đã từng viết liên tục 3 tin, bài có lợi cho ngân hàngSacombank.

+ Nội dung các bài báo có phần khá dập khuôn theo một môtíp tin bài và đềtài gần như cố định Có thể là do đặc thù của tờ báo chuyên ngành nên hầunhư không có các bài viết thể hiện các khía cạnh “bên lề” của thị trườngchứng khoán Nếu độc giả muốn tìm hiểu những quán cà phê chứng khoán,chuyện duy tâm của những người chơi chứng khoán, hay những bài xã luậnmang tính chất văn nghệ mềm dẻo về thị trường chứng khoán thì không nênđọc tờ báo này

+ Ngoài ra, ngôn ngữ trong bài viết đôi khi còn mang tính học thuật, nhiềuthuật ngữ không có giải thích Điều này vô tình thu hẹp phạm vi độc giả

Về trình bày:

Thông tin chứng khoán là mảnh đất khá màu mỡ, không chỉ về nội dung

mà còn về hình thức trình bày Với nội dung đa dạng nhiều chiều, cách trìnhbày trang báo cũng có điều kiện được thể hiện hết mình

- Hầu như không có một “cửa” thông tin nào là không thể được thể hiện trêntrang báo về chứng khoán: Phỏng vấn, ảnh, đồ hình, box, bảng biểu

Với TBKTVN, cũng đã hầu như tận dụng được hết các cửa thông tinnày trên trang báo của mình

- Sự coi trọng thông tin chứng khoán còn được thể hiện ngay cả trên trangbìa TBKTVN luôn giành một vị trí “độc quyền” bên góc trái phía trên gầnvới Măng sét cho thông tin chứng khoán Đó là vài dòng giới thiệu sơ qua vềnhững thông tin chứng khoán quan trọng nhất sẽ có bên trong trang báo Đâycũng là một cách làm hay để thu hút người đọc Chỉ cần nhìn vào trang bìa,một người quan tâm đến thị trường chứng khoán sẽ không thể không muốnđọc những thông tin ở bên trong

- Các chuyên trang của TBKTVN được thiết kế theo phong cách mở, khá linhhoạt với nhiều chuyên mục thay đổi liên tục theo tình hình thời sự Về cơ bản

luôn đảm bảo hơn 2 trang báo chuyên về thông tin Chứng khoán - chiếm 20%dung lượng toàn tờ báo.

Tuy nhiên, vẫn còn khá nhiều chỗ cho các nhà thiết kế trang báo

TBKTVN sáng tạo nhiều hơn:

- Theo khảo sát của người viết, số lượng ảnh trên TBKTVN là khá ít Mỗi trang báo chỉ có không quá 1 ảnh Có nhiều bài viết không có ảnh

- Số lượng chữ trên mỗi bài viết (không tính tin) thường khoảng 1000 đên

1200 chữ, quá dài đối với một bài viết hiện đại vốn chỉ 800 chữ là vừa

- Số lượng bảng biểu đồ hình khá ít Nhiều thông tin đáng lẽ có thể được thểhiện dưới dạng bảng biểu hay hộp thông tin thì lại được nhồi trong bài viết(ví dụ thông tin các mã chứng khoán tăng giá mạnh, giảm giá mạnh, nhữngthông tin bên lề) Điều này khiến bài viết trở nên khô khan và nặng nề

2.3 Báo Đầu tư Chứng khoán

Báo Đầu tư chứng khoán (ĐTCK) là một tờ thuộc báo Đầu tư của Bộ

Kế hoạch và Đầu tư Đây cũng là một trong 2 tờ báo in chuyên về chứngkhoán tốt nhất hiện nay theo đánh giá của giới chuyên môn và người đọc(xem phần khảo sát ở cuối chương)

Ra đời và cùng phát triển với TTCK VN, tờ ĐTCK đã trở thành một ấnphẩm hàng đầu về chứng khoán và được đông đảo các nhà đầu tư ưa chuộng,với lượng phát hành không ngừng tăng, đặc biệt là trong 2 năm gần đây Tuynhiên, do mỗi tuần phát hành 2 kỳ, tờ ĐTCK chưa có điều kiện để cung cấp,cập nhật thông tin hàng ngày cho độc giả

Cũng giống như các tờ báo chuyên ngành khác, ĐTCK cũng tập hợpđược một đội ngũ chuyên gia đầu ngành làm cố vấn ĐTCK cũng đã khákhôn ngoan trong cách lựa chọn hội đồng cố vấn và phản biện: một hội đồng

có sự hài hoà giữa lý luận như: TS Đào Lê Minh - Giám đốc trung tâmNghiên cứu khoa học và Đào tạo chứng khoán (UBCKVN); TS Lê ĐăngDoanh - chuyên gia kinh tế cao cấp; hay về thực tế kinh doanh chứng khoán

như ông Nguyễn Duy Hưng - chủ tịch HĐQT Công ty chứng khoán Sài Gòn(SSI), và thậm chí là một doanh nghiệp nước ngoài làm ăn tại Việt Nam: ôngDominic Scriven - Giám đốc điều hành Dragon Capital

ĐTCK điện tử là một bộ phận của Trang tin điện tử Báo Đầu tư Ngoàicác thông tin từ báo viết ĐTCK, ĐTCK điện tử được bổ sung cập nhật thôngtin hàng ngày về hoạt động của TTCK Việt Nam phù hợp với tôn chỉ, mụcđích của Báo Đầu tư

Về nội dung:

Có thể thấy rõ thế mạnh của một tờ báo chuyên về tài chính - chứngkhoán trong lượng nội dung tờ báo cung cấp cho bạn đọc Hầu hết các chuyênmục trong đó đều nói về chứng khoán Với những người quan tâm đến TTCK(vốn tăng lên từng ngày) thì đây quả là một tờ báo đáp ứng được hầu hết cácnhu cầu thông tin

Hơn 60 trang báo (với hơn một nửa là thông tin quảng cáo) đã thể hiệnđược sự bề thế của một tờ báo 2 số/tuần Các chuyên mục chính của ĐTCKbao gồm:

 Tin tức: 2 trang

 Xu hướng thị trường: 2 trang

 Tiêu điểm: 2 trang

 Sự kiện và Bình luận: 6 trang

 Thị trường tự do: 3 trang

 Diễn đàn chứng khoán: 2 trang

 Thông tin doanh nghiệp: 5 trang

 Môi trường kinh doanh: 1 trang

 Tài chính - Ngân Hàng: 5 trang

 Doanh nhân và thương trường: 1 trang

 Chứng khoán Quốc tế: 1 trang

Đầu tư Chứng khoán điện tử

với các tên miền:

www.vir.com.vn www.baodautu.vn www.dautuchungkhoanonline.com.vn www.dautuchungkhoanonline.vn www.tinnhanhdautuchungkhoan.vn

* Theo khảo sát: Số lượng các bài viết được phân theo khá nhiều thể loại

khác nhau, tuỳ theo tính chất và tầm quan trọng của thông tin

- Thông thường về nội dung trong một số báo ĐTCK bao gồm:

trên có thể thấy rõ tờ báo đã đầu

tư khá công phu cho nội dung

của trang báo Tất cả các lĩnh vực

của đời sống tài chính - kinh tế

nói chung và TTCK nói riêng

đều được thể hiện khá sinh động

và phong phú

Tuy nhiên, do là một tờ báo tuần (2 số/tuần vào thứ Hai và thứ Năm), tờbáo không có điều kiện để cập nhật những thông tin mới, nóng về TTCK chobạn đọc Đây là một điều khá hạn chế bởi TTCK có một mức biến động khánhanh Đó là lý do vì sao tờ báo thiên nhiều hơn về hướng tạp chí và các bàiviết phân tích, bình luận chiếm dung lượng áp đảo trên trang báo Và đó cũng

là lý do mà báo Đầu tư đã cho ra đời một phiên bản báo điện tử cho tờ ĐTCKcủa mình vào ngày 10/5/2007

Đây là một động thái nhằm tạo một kênh thông tin hỗ trợ cho mặt hạn chếcủa phiên bản báo giấy và thu hút thêm nhiều độc giả đến với báo

 ĐTCK được coi là tờ báo có nội dung đáng tin cậy nhất hiện nay Thể hiện ở số lượng người lựa chọn tờ báo này lên con số kỷ lục 91% theo khảo sát của người viết khoá luận.

Tuy nhiên, không phải lúc nào thông tin trên trang báo ĐTCK cũng chínhxác tuyệt đối

Ví dụ 1: Vào giữa năm 2006, ĐTCK đưa tin công ty chứng khoán SSI sẽ

có thưởng 20% bằng cổ phiếu cho cổ đông Tuy nhiên sau đó thông tin này

đã bị ông Nguyễn Duy Hưng - Chủ tịch HĐQT công ty này bác bỏ trên mộtcuộc giao lưu trực tuyến sau đó

Ví dụ 2: Dưới đây là một phản hồi không tích cực từ một bạn đọc về mụcThị trường OTC của báo ĐTCK:

“Tôi đánh giá cao sự xông xáo và có rất nhiều bài viết mà tác giả Phúc Lân trên báo ĐTCK đã đóng góp cho báo ĐTCK và cho độc giả của TTCKVN Tuy nhiên, với tinh thần góp ý mang tính xây dựng, tôi xin chia sẻ

ý kiến cá nhân của tôi như sau:

Tôi thấy Phúc Lân vẫn lồng rất nhiều ý kiến chủ quan khi viết bài và cách dùng từ đôi khi nhạy cảm quá mức thiếu khách quan mà đối với TTCK là KHÔNG NÊN Tôi rất bất ngờ khi đọc bài "Giá VF1 sắp biến động mạnh?" trên báo ĐTCK số 21 (337) ra ngày 22/05/2006 của Phúc Lân về cách lập luận cũng như cách dùng từ hơi dễ dãi.

Mở rộng chuyên mục Thị trường chứng khoán tự do do Phúc Lân phụ trách hàng tuần, tôi nhận thấy đây là 1 chuyên mục khó viết, khó có thông tin Tuy nhiên, không biết hệ thống cộng tác viên về mảng OTC nhiều đến đâu và cách thức thu thập thông tin OTC đến mức nào mà đôi khi tác giả căn

cứ vào các "nhóm môi giới tại HN", "nhóm MG tại TPHCM" để tự tin đưa ra các

xu hướng biến động giá CP OTC Hiện VN có hàng nghìn CTCP tức là có hàng nghìn CP OTC, danh sách cập nhật biến động giá OTC rất dài, khó thu

thập chính xác nhưng lại rất ảnh hưởng đến tâm lý mua bán CP OTC của các nhà ĐT cá nhân thiếu thông tin để kiểm tra, đối chiếu chéo

Xin nói thêm, ngay từ cái tựa của bài viết :"Giá VF1 sắp biến động mạnh?" tác giả đã gây chú ý lớn nơi người đọc.

Chữ "biến động": thử hỏi mọi người, sau khi đọc xong bài này thì có ai mà nói là giá của VF1 lại tăng (?), Tác giả muốn chứng minh là giá CK này là quá cao, là 'hy hửu'

Còn chữ "sắp", nó rất khác với chữ "có thể", tác giả đã quá CHỦ QUAN khi đưa ra một nhận định về một CK, nhất là một nhận định có vẻ 'không tốt' và Báo TTCK lại cho đăng vào một thời điểm rất 'nhạy cảm' này.

Vậy tôi thích đọc lại tựa của bài viết này là "Giá VF1 sẽ giảm mạnh?" (lưu

ý là có dấu chấm hỏi (?)”

Về hình thức

Có thể khẳng định ĐTCK là một tờ báo được thiết kế hiện đại, bắt mắt:

- Khổ báo A4 rất thuận tiện cho người đọc có thể mang theo mọi nơi

- Các kênh thông tin được sử dụng khá đa dạng và hiệu quả Hầu như tất

cả các bài viết đều có ảnh và được thiết kế theo đúng trật tự chuẩn của quytrình đọc: Ảnh – tít – sapo – bài

Tuy nhiên, các kênh bảng biểu, box thông tin vẫn còn chưa được sửdụng nhiều Số lượng chữ trên một bài viết vẫn còn hơi dài Ngoài ra theonhận định của một số người, giấy báo tuy đẹp nhưng rất dễ gây loá mắt, khóđọc vì giấy quá bóng

2.4 Kênh truyền hình tài chính – kinh tế INFO TV – Truyền hình Cáp Việt Nam

Không chỉ có báo giấy, báo điện tử, truyền hình cũng tỏ ra không hềkém cạnh trong việc đưa tin về TTCK Thậm chí so với các loại hình thôngtin còn lại, truyền hình còn có một số lợi thế nhất định như: Thông tin nhanhnhạy, độ tin tưởng cao nhờ tính trực quan sinh động, người xem có thể tậnmắt thấy, nghe những hình ảnh và lời nói của nguồn tin, tính hấp dẫn củahình ảnh âm thanh và chi phí rẻ.

Đó là lý do vì sao bên cạnh các chuyên mục kinh tế, đã xuất hiện hẳnmột kênh truyền hình riêng chuyên về lĩnh vực thông tin tài chính và chứngkhoán để đáp ứng nhu cầu ngày càng tăng của người xem truyền hình Đó làkênh InfoTV – VCTV 9 của Truyền hình Cáp Việt Nam

Bắt đầu phát sóng từ 6/3/2007, kênh VCTV9 hay còn gọi là kênhInfoTV - kênh thông tin tài chính - kinh tế của Truyền hình Cáp Việt Nam làkênh truyền hình chứng khoán đầu tiên tại Việt Nam Trong thời gian đầu,

INFO TV phát sóng 6 giờ mỗi ngày và Sàn chứng khoán Info là chương trình chủ lực chiếm tới 50% thời lượng của kênh Chương trình bắt đầu

8h10 đến 11h10 mỗi ngày từ thứ hai đến thứ sáu hàng tuần

Mục đích của chương trình là cung cấp các thông tin chứng khoán chokhán giả bao gồm thông tin về các phiên giao dịch trước, diễn biến tình hìnhgiao dịch, thông tin liên quan đến chứng khoán bao gồm cả bình luận trựctiếp

Theo BTV Trịnh Việt Hương, người chịu trách nhiệm chính của

chương trình: “Đây là chương trình bình luận kết hợp với tường thuật sự

kiện Mỗi chương trình sàn chứng khoán sẽ có từ 1 - 2 khách mời để cùng theo dõi và bình luận phiên giao dịch Ngoài ra, chương trình sẽ có sự ngắt nhịp bằng một số bảng giá hối đoái và thông tin chứng khoán quốc tế.”

Nội dung của sàn chứng khoán Info bao gồm:

 Sàn chứng khoán Info

 Bản tin kinh tế

 Bản tin xuất nhập khẩu

 Tường thuật một số sự kiện ngay tại sàn giao dịch và chứngkhoán quốc tế

 Ngoài ra còn có 1 số chương trình homeshopping với các sảnphẩm như sách, nhà đất ô tô, đồ gia dụng, nội thất

Khán giả có thể cập nhật thông tin trực tiếp trên InfoTV Các chuyêngia hàng đầu về các lĩnh vực kinh tế, tài chính, chứng khoán sẽ đưa ra nhữngphân tích, đánh giá về cổ phiếu niêm yết, cổ phiếu OTC tại sàn giao dịch

Không chỉ có vậy, kênh InfoTV của Truyền hình Cáp Việt Nam còngiới thiệu các doanh nghiệp tiêu biểu, những thương hiệu có tiếng, cung cấpnhững kiến thức bổ ích, những trải nghiệm thực tế để các doanh nghiệp xâydựng thương hiệu thành công Rất nhiều thông tin và tin tức trên các báochuyên ngành kinh tế, tài chính và chứng khoán sẽ được các biên tập viênkênh InfoTV tổng hợp trong chuyên mục Điểm báo

Một loại hình mua bán đặc biệt xuất hiện lần đầu tiên tại Việt Nam - đó

là siêu thị truyền hình ngay tại nhà Với siêu thị Info, lần đầu tiên khán giảvừa xem truyền hình vừa có thể lựa chọn được hàng hóa cần mua mà khôngnhất thiết phải đi mua hàng

Một phần quan trọng nữa là kênh VCTV9 sẽ truyền hình trực tiếp cácphiên giao dịch chứng khoán, cung cấp các thông số Truyền hình Cáp ViệtNam đã mở website để khán giả vừa xem ti vi nhưng vẫn chơi được chứngkhoán

Với thời lượng 2h45' phát sóng trực tiếp, Sàn chứng khoán Info ngàymột nóng lên cùng với thông tin được tới tấp truyền về từ các sàn chứngkhoán HN và Tp.HCM

Biên tập viên Trịnh Việt Hương, người chịu trách nhiệm chính của

chương trình cũng tâm sự: "Khi xây dựng chương trình Sàn chứng khoán

Info, quan điểm của kênh InfoTV là mong muốn cung cấp một chương trình với những thông tin cơ bản nhất về TTCK VN và nó phản ánh được diễn biến